TẬP TIỂU LUẬN GIỮA kỳ môn pháp luật đại cương đề tài bộ máy CHÍNH QUY n NH t b n

Với sự ảnh hưởng của Nhật Bản tới hầu hết các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là các quốc gia nằm tại khu vực Đông Nam Á thì việc các nước này hiểu được tìnhhình chính trị Nhật Bản là v

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP HỒ CHÍ MINH

Khoa Thương Mại và Du Lịch

BÀI TẬP TIỂU LUẬN GIỮA KỲ

Môn Pháp Luật Đại Cương

Đề tài:

Lớp học phần: 420300242291Giảng viên: ThS Nguyễn Thái BìnhNhóm sinh viên thực hiện: Nhóm 5 – DHLH17F

Tp Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2021

Danh sách thành viên nhóm 05 :

Mã số sinh viên Họ và tên Nhiệm vụ

21130861 Phan Tú Anh Sơ lượt và lịch sử chính trị

Nhật Bản

21108631 Lê Thanh Hào Hoàng gia Nhật Bản

21120751 Lê Việt Khái Hành chính Nhật Bản

21127211 Bùi Ngọc Quế My Nhiệm vụ và quyền hạnQuốc hội

21127351 Lưu Bảo Nhi Các bộ phận của Quốc hội

21127641 Huỳnh Ngọc Phúc Thảo Tòa án tối cao và thi thiếtkiểu chính

21120241 Hồ Thị Thanh Thúy Tòa án cao đẳng-địa

phương-gia đình-giản dị

21131361 Bùi Trần Bảo Thương Đoàn thể cộng đồng địa

phương

21119981 Đặng Thị Kim Tuyến Chính quyền địa phương

21114301 Đặng Thị Ngọc Yến Cơ cấu của địa phương

MỤC LỤC

Danh sách thành viên nhóm 05 ………2

Lí do chọn đề tài – mục tiêu – phương pháp ………4

Mở đầu ………5

I Khái quát ………6

1 Sơ lược về chính trị Nhật Bản………6

2 Lịch sử chính trị Nhật Bản ………6

II Hoàng gia ………7

1 Thiên hoàng ………7

2 Hoàng hậu ………8

3 Thái tử………9

III Hành chính ………9

1 Thủ tướng ………9

2 Nội các………10

3 Cơ quan hành chính ………11

IV Lập pháp ………13

1 Nhiệm vụ và quyền hạn của Quốc Hội ………13

1.1 Nhiệm vụ ………14

1.2 Quyền hạn………15

2 Các bộ phận của Quốc Hội ………15

2.1 Hạ viện ………15

2.2 Thượng viện ………16

V Tư pháp ………17

1 Tòa án tối cao………17

2 Tòa án cao đẳng, tòa án địa phương, tòa án gia đình, tòa án giản dị………19

2.1 Tòa án cao đẳng………19

2.2 Tòa án địa phương………19

2.3 Tòa án gia đình ………19

3 Thi thiết kiểu chính 19

VI Chính quyền địa phương………20

1 Đoàn thể cộng đồng địa phương ………21

2 Chính quyền địa phương ………21

3 Cơ cấu ………21

3.1 Phân cấp chính quyền địa phương………21

3.2 Cơ quan quản lí……… 23

3.3 Chức năng và quyền hạn ………24

Kết luận ………26 Lời cảm ơn………27

Tư liệu tham khảo ………28

LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Chính trị là một trong những vấn đề được tất cả mọi người quan tâm chú ýkhông chỉ trong một đất nước nào đó mà nó được quan tâm trên toàn thế giới, đặcbiệt trong giai đoạn hiện nay khi công nghệ truyền thông đã và đang được hiện đạihóa ngày càng nhanh chóng Tất cả thông tin về các vấn đề chính trị đều được mọingười quan tâm và tìm hiểu nhằm cung cấp cho bản thân mỗi người sự hiểu biếtnhất định về các vấn đề xảy ra trong các nước quốc tế Chính trị là vấn đề trungtâm trong đời sống con người nhằm hướng tới việc nắm giữ quyền lực chính trị vàquyền lực Nhà nước Và trong nhiều năm qua tình hình chính trị Nhật Bản thường

có những sự xáo trộn với việc thay các nhà lãnh đạo liên tục Cùng với đó là nhữngvăn hóa từ chức với việc các nhà chính trị có trách nhiệm trong các công việc củamình và đối với đất nước, nhân dân Chính vì thế vấn đề chính trị của Nhật Bảnluôn thu hút được nhiều sự quan tâm của các nước và nhân dân thuộc các nước trênthế giới Vì với các nhà lãnh đạo khác nhau thuộc các đảng khác nhau thì tình hìnhNhật Bản cũng có những chuyển biến khác nhau

Với sự ảnh hưởng của Nhật Bản tới hầu hết các quốc gia trên thế giới, đặc biệt

là các quốc gia nằm tại khu vực Đông Nam Á thì việc các nước này hiểu được tìnhhình chính trị Nhật Bản là vô cùng quan trọng Vì vậy để hiểu rõ được các vấn đềchính trị của Nhật Bản, nhóm em đã chọn đề tài “ Bộ máy chính quyền Nhật Bản “

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Chúng ta sẽ cùng bàn luận, tìm hiểu và phân tích về bộ máy chính quyền NhậtBản, cũng như hiểu cách họ vận hành bộ máy nhà nước và xây dụng chính quyền

ra sao Bên cạnh đó là những nét đặc sắc trong từng cơ quan và quyền hạn, nhiệm

vụ mà cơ quan đó đảm nhiệm

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Dựa vào thông tin trên các trang điện tử, mạng xã hội internet, thông tin đại chung và các tài liệu từ sách vở sơ lượt về Nhật Bản để có những phương pháp nghiên cứu đề tài sau đây:

+ Nghiên cứu về quá trình hình thành Nhật Bản

+ Nghiên cứu về những cơ quan chuyên trách trong bộ máy chính quyền Nhật Bản

+ Nghiên cứu cách vận hành bộ máy chính quyền các cấp

+ Nghiên cứu bộ máy hành chính địa phương

+ Rút ra được kiến thức hữu ích về bộ máy chính quyền Nhật Bản

MỞ ĐẦU

Nền chính trị Nhật Bản được thành lập dựa trên nền tảng của một thể chế quân chủlập hiến và cộng hòa đại nghị (hay chính thể quân chủ đại nghị) theo đó Thủ tướnggiữ vai trò đứng đầu nhà nước và chính đảng đa số Quyền hành pháp thuộc vềchính phủ Lập pháp độc lập với chính phủ và có quyền bỏ phiếu bất tín nhiệm vớichính phủ, trong trướng hợp xấu nhất có thể tự đứng ra lập chính phủ mới Tư phápgiữ vai trò tối quan trọng và đối trọng với chính phủ và hai viện quốc hội (the Diet)gồm thượng viện và hạ viện) Hệ thống chính trị Nhật được thành lập dựa trên hìnhmẫu cộng hoà đại nghị của Anh quốc và chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các nước dânluật ở châu Âu, cụ thể là hình mẫu của nghị viện Đức Bundestag Vào 1896 chínhquyền Nhật thành lập bộ luật dân sự Minpo dựa trên mô hình của bộ luật dân sựPháp Mặc dù có thay đổi sau Thế chiến II nhưng bộ luật cơ bản còn hiệu lực đếnnay Hoàng gia Nhật do Nhật hoàng đứng đầu Theo Hiến pháp Nhật thì “Hoàng đếNhật là biểu tượng của quốc gia và cho sự thống nhất của dân tộc” Nhật hoàng sẽtham gia vào các nghi lễ của quốc gia nhưng không giữ bất kì quyền lực chính trịnào, thậm chí trong các tình huống khẩn cấp của quốc gia Quyền lực này sẽ doThủ tướng và các thành viên nghị viện đảm nhận Hiến pháp đóng vai trò tối caođối với người Nhật, đặc biệt trong công tác xây dựng luật pháp Vai trò chính trịcủa Nhật hoàng hiện vẫn còn nhiều bí ẩn, ví dụ như trong các dịp ngoại giao quan

trọng của Nhật, Nhật hoàng sẽ là người đảm nhận các nghi thức quan trọng như làmột người đứng đầu quốc gia (chào cờ hay tham gia lễ duyệt binh).Các quyền lựcthực hiện qua Nhật hoàng :

- Triệu tập Quốc hội

- Giải tán Hạ viện

- Tuyên bố tổng tuyển cử Quốc hội

- Tiến hành các nghi lễ Bên cạnh đó, chính trị Nhật Bản còn có 3 nhánh: hànhpháp, lập pháp, tư pháp

Hệ thống chính trị Nhật được thành lập dựa trên hình mẫu cộng hoà đạinghị của Anh quốc và chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các nước dân luật ở châu Âu, cụthể là hình mẫu của nghị viện Đức Bundestag Vào 1896 chính quyền Nhật thànhlập bộ luật dân sự Minpo dựa trên mô hình của bộ luật dân sự Pháp Mặc dù cóthay đổi sau Thế chiến II nhưng bộ luật cơ bản còn hiệu lực đến nay

2 Lịch sử chính trị Nhật Bản :

Trước sự kiện Minh Trị Duy Tân, Nhật Bản do các tướng quân hay shōguns (Mạcchúa/Mạc phủ) cai trị liên tiếp, trong thời kỳ này nắm hết quyền hành chính phủthật và là người chính thức trị quốc nhân danh Thiên hoàng Tướng quân là cácthống đốc quân sự thế tập, tương đương với quân hàm Tổng thống lĩnh hiện đại.Tuy Thiên hoàng là quân vương bổ nhiệm Tướng quân, nhưng chỉ có vai trò nghi

lễ và không tham gia quản trị đất nước, thường so với vai trò chính thức hiện đại là

bổ nhiệm Thủ tướng

Minh Trị Duy Tân năm 1868 khiến Tướng quân Tokugawa Yoshinobu từ chức,đồng ý "làm công cụ thi hành" mệnh lệnh Thiên hoàng Sự kiện khôi phục chế độquân chủ và sáng lập Đế quốc Đại Nhật Bản Năm 1889, Hiến pháp Minh Trị banhành để cường hóa Nhật Bản cho bắt kịp các nước phương tây mà thành lập chế độ

đại nghị đầu tiên ở châu Á,quy định chế độ quân chủ chuyên hiến hỗn tạp, có tưpháp độc lập theo mô hình Phố đương thời

Sau khi Thế chiến thứ hai kết thúc, Hiến pháp Nhật Bản hiện tại ban hành, thay thếchế độ vương trị trước bằng dân chủ tự do phương Tây

II.HOÀNG GIA

1 Thiên hoàng :

Thiên hoàng là người đứng đầu Hoàng thất Nhật

và quốc trưởng nghi lễ, theo Hiến pháp "tượngtrưng quốc gia và nhân dân đoàn kết" Tuy nhiên,không phải là trưởng hành chính và có chỉ quyềnhành quan trọng về mặt nghi lễ mà không cóchính quyền thật

Thiên hoàng Naruhito Lên ngôi: 01/05/2019 Đăng cơ: 22/10/2019

- Vai trò: Điều 6 Hiến pháp giao phó vai trò nghi lễ sau cho Thiên hoàng:

1 Bổ nhiệm Thủ tướng theo Quốc hội chỉ định

2 Bổ nhiệm Trưởng quan Tòa án tối cao theo Nội các chỉ định

- Nhiệm vụ: Tuy Nội các là nguồn gốc quyền hành chính và hầu hết do Thủ tướng

hành sử trực tiếp, theo Điều 7 Hiến pháp Thiên hoàng được thực hành vài quyềnnhư:

1 Ban hành tu chính án hiến pháp, luật, chính lệnh và hiệp ước

2 Triệu tập Quốc hội

3 Giải tán Chúng nghị viện

4 Tuyên bố bầu cử thành viên Quốc hội

5 Chứng nhận việc bổ nhiệm và cách chức Bộ trưởng, các công chức khác theoluật định và quyền hành toàn diện cùng chứng thư của đại sứ và lãnh sứ

6 Chứng nhận đại xá, đặc xá, giảm hình, hoãn hình và phục quyền.

7 Ban huy chương

8 Chứng nhận văn kiện phê chuẩn và các văn kiện ngoại giao khác theo luật định

9 Tiếp nhận đại sứ, lãnh sứ nước ngoài

10 Thực hiện nhiệm vụ nghi lễ

Thiên hoàng có quyền hành nghi lễ trên danh nghĩa, ví dụ là người duy nhất cóquyền bổ nhiệm Thủ tướng, dù Quốc hội có quyền chỉ định

Như vậy thì vai trò hiện đại của Thiên hoàng thường so với vai trò trong thời kỳTướng quân và hầu hết lịch sử Nhật Bản, có quyền hành tượng trưng lớn nhưng ítchính quyền, thường do người Thiên hoàng bổ nhiệm trên danh nghĩa giữ

2 Hoàng hậu:

Hoàng hậu Masako – Owada Masako là

vợ của đương kim Thiên hoàng Naruhito,

Hoàng hậu của Nhật Bản trong Thời kỳ

Lệnh Hòa Bà trở thành thành viên của

Hoàng gia Nhật Bản thông qua cuộc hôn

nhân với Hoàng thái tử Naruhito

Khi còn nhỏ, Hoàng hậu Masako sống ở

Liên Xô và Hoa Kỳ , nơi cha bà làm nhiệm

vụ ngoại giao Năm 1985, bà tốt nghiệp Đại

học Harvard với chuyên ngành kinh tế, và

năm sau đó cô đăng ký vào Đại học Tokyo

Sau khi thi đậu dịch vụ ngoại giao, bà rời

trường và gia nhập Bộ Ngoại giao năm

1987 Năm 1988, Bộ đã cử bà đi học tại

Balliol College, Oxford Owada trở lại vào năm 1990, và với tư cách là một nhàngoại giao cấp dưới, bà đã làm việc nhiều giờ, biên soạn các báo cáo tóm tắt về cácvấn đề thương mại và dịch tài liệu Vào thời điểm đính hôn, Owada Masako đãgiành được sự tôn trọng rộng rãi vì kiến thức chuyên sâu của cô ấy về các vấn đề

kỹ thuật cao và kỹ năng của cô ấy như một nhà ngoại giao có thể nói một số ngônngữ

Hiện tại, bà cùng chồng tiếp đón các Bộ trưởng và Đại sứ quốc tế trong cácbuổi lễ quan trọng Và trong tình hình COVID-19, tại các cuộc họp cùng chồng ởcung điện Asakasa với các quan chức thuộc nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, ngânhàng, hai vợ chồng Hoàng hậu luôn lắng nghe họ nói một cách chăm chú và

thường xuyên ghi chép lại, cũng như hỏi thăm họ về tình hình cụ thể của các lĩnhvực.

3 Thái tử

Thu Tiểu cung Văn Nhân Thân vương

thường được gọi Thân vương Fumihito, là một

thành viên của hoàng tộc Nhật Bản Ông là

con trai thứ hai của Thượng Hoàng Akihito và

Thượng Hoàng Hậu Michiko, em trai của

Thiên Hoàng Naruhito, và hiện đứng thứ nhất

trong danh sách kế thừa hoàng vị

Thân vương Fumihito giữ vai trò là Chủ

tịch của Sở Nghiên cứu Điểu học Yamashina

và Hiệp hội Vườn động vật và Bể nuôi Nhật

Bản Ông cũng là chủ tịch danh dự của Quỹ

Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên Nhật Bản, Hiệp

hội Quần vợt Nhật Bản, và Hiệp hội Nhật

Bản-Hà Lan Ông là giảng viên thỉnh giảng của Đại

học Nông nghiệp Tokyo

(Thân vương Fumihito)

III HÀNH CHÍNH :

Nhánh hành chính do Thủ tướng lãnh đạo, là thủ não Nội các do Quốc hội

là cơ quan lập pháp chỉ định Nội các gồm các Bộ trưởng mà Thủ tướng có thể bổnhiệm hay cách chức mọi lúc.Tuy Nội các định rõ ràng làm nguồn gốc quyền hànhchính, thật tế thì chủ yếu do Thủ tướng hành sử Nội các phụ trách việc hành sửquyền hành trước Quốc hội, nếu mất tín nhiệm và sự ủng hộ giữ chức của Quốc hộithì có thể bị giải tán toàn bộ bằng nghị quyết bất tín nhiệm

1 Thủ tướng

Nội các Tổng lý Đại Thần là tên gọi của chức danh của người đứng đầu Nộicác (tức chính phủ) của Nhật Bản hiện nay; có nhiệm vụ và quyền hạn tươngđương với chức Thủ tướng của một quốc gia quân chủ lập hiến Nội các Tổng lýĐại thần do Thiên hoàng phê duyệt việc bổ nhiệm sau khi được đề cử bởi Quốc hội

từ các thành viên, và phải được sự tín nhiệm của Hạ viện để tồn tại ở vị trí này TênNội các Tổng lý Đại thần của Thủ tướng có nghĩa là người đứng đầu Nội các và chỉđịnh hoặc bãi miễn các Bộ trưởng Người hiện đang giữ chức vụ này là KishidaFumio

Thủ tướng do Quốc hội chỉ định, có nhiệm kỳ bốn năm hoặc ít hơn, số nhiệm

kỳ không bị giới hạn Thủ tướng lãnh đạo Nội các, "chỉ huy giám đốc" nhánh hànhchính và là thủ não chính phủ cùng tổng tư lệnh Tự vệ đội Thủ tướng có quyền đệtrình dự luật lên Quốc hội, ký kết luật, tuyên bố tình trạng khẩn cấp và giải tán tùy

ý Chúng nghị viện Ông hay bà chủ trì Nội các và bổ nhiệm hoặc cách chức các Bộtrưởng khác

Mỗi viện Quốc hội chỉ định Thủ tướng bằngviệc bỏ phiếu theo lối hai vòng, theo Hiến phápnếu hai viện không đồng ý về ứng viên chung thìmột ủy ban lưỡng viện có thể thành lập để quyếtđịnh vấn đề, cụ thể trong thời gian 10 ngày, khôngtính ngưng họp Tuy nhiên, nếu hai viện vẫn bấtđồng quan điểm, quyết định của Chúng nghị việnxem như của Quốc hội Khi được chỉ định, Thủtướng nhận thư ủy thác và được Thiên hoàngchính thức bổ nhiệm

Là ứng viên do Quốc hội chỉ định thì phải báocáo cho Quốc hội khi yêu cầu, Thủ tướng cũngphải là thường dân và thành viên của một tronghai viện

( Ngài Kishida Fumio

thủ tướng đương nhiệm Nhật Bản )

2 Nội các:

Nội các bao gồm các Bộ trưởng và Thủ tướng, Bộ trưởng do Thủ tướng bổnhiệm, theo Luật Nội các thì số lượng thành viên, ngoại trừ Thủ tướng, phải bằnghoặc ít hơn 14, nhưng có thể tăng lên 19 nếu có nhu cầu đặc biệt Điều 68 Hiếnpháp quy định rằng mọi thành viên Nội các đều phải là thường dân và đa số phảichọn từ các thành viên mỗi viện Quốc hội Ngôn ngữ chính xác cho phép Thủtướng bổ nhiệm thành viên Quốc hội không đắc tuyển Nội các phải từ chức tập thểtrong khi tiếp tục làm nhiệm vụ cho đến khi Thủ tướng mới bổ nhiệm khi có sựkiện sau:

1 Chúng nghị viện thông qua nghị quyết bất tín nhiệm hoặc từ chối nghịquyết tín nhiệm, trừ phi bị giải tán trong mười ngày tiếp theo

2 Khi chức vị Thủ tướng khuyết hoặc khi Quốc hội triệu tập lần đầu tiênsau cuộc bầu cử Chúng nghị viện

Lấy tính chính đáng từ Quốc hội là cơ quan phải phụ trách trước, Nội cáchành sử quyền hành theo hai cách, nhưng trong thật tế thì hầu hết do Thủ tướngnắm giữ, trong khi các quyền còn lại Thiên hoàng hành sử trên danh nghĩa

Điều 73 Hiến pháp giao các nhiệm vụ sau cho Nội các, ngoài việc hành chính:

1 Thành thật thi hành pháp luật, tổng lý quốc vụ

2 Xử lý quan hệ ngoại giao

3 Đế kết hiệp ước, nhưng sẽ xin sự đồng ý trước, hoặc tùy theo tình hình,

sự đồng ý sau của Quốc hội

4 Chưởng lý công chức theo tiêu chuẩn luật định

5 Chuẩn bị ngân sách và nộp Quốc hội

6 Chế định chính lệnh để thi hành điều khoản Hiến pháp và pháp luật,nhưng không thể có hình khoản trừ phi luật cho phép

7 Quyết định đại xá, đặc xá, giảm hình, hoãn hình và phục quyền

Theo Hiến pháp, mọi luật và chính lệnh phải có Bộ trưởng có thẩm quyền

ký cùng Thủ tướng phó thự trước khi Thiên hoàng chính thức ban hành Thànhviên Nội các không thể bị khởi tố mà Thủ tướng không cho phép, nhưng quyềnkhởi tố không bị hạn chế

3 Cơ quan hành chính:

Cơ quan hành chính bao gồm 11 Bộ cùng Phủ Nội các, mỗi bộ Bộ trưởng lãnhđạo, do Thủ tướng bổ nhiệm từ các thành viên Quốc hội, chủ yếu là nhà lập phápcao cấp Phủ nội các do Thủ tướng chính thức lãnh đạo, là cơ quan quản lý côngviệc thường ngày của Nội các Bộ là phần quan trọng nhất của việc hành sử quyềnhành chính; vì ít Bộ trưởng có nhiệm kỳ hơn một năm để nắm giữ cơ quan, hầu hếtquyền hành thuộc về giới quan liêu cao cấp

 Ủy ban Thủ dẫn công chính

 Ủy ban An toàn thực phẩm

 Ủy ban Bảo hộ tình báo cá nhân

 Sảnh Cung nội

 Quản lý Hoàng thất Nhật.

 Sảnh Phục hưng

 Bộ Tổng vụ

-Ủy ban Phối hợp Tố tụng hoàn cảnh

-Sảnh Quản lý Hỏa hoạn thảm họa

 Bộ Pháp vụ

-Ủy ban Kiểm tra công an

-Ủy ban Điều tra công an

 Thúc đẩy nghệ thuật và văn hóa, quản lý bản quyền và kinh phí của

sự kiện văn hóa về âm nhạc, nhạc kịch, nhảy múa, hội họa, triển lãm,làm phim và cải thiện tiếng Nhật

 Sảnh Thể dục

 Bộ Lao động Hậu sinh

- Cơ cấu Niên kim

- Ủy ban Lao động

 Bộ Thủy sản Nông Lâm

- Sảnh Thủy sản

- Sảnh Lâm nghiệp

 Bộ Sản nghiệp Kinh tế

-Sảnh Năng lượng tư nguyên

-Sảnh Xí nghiệp trung tiểu hình

-Sảnh Đặc hứa

 Thi hành pháp luật về chuyên lợi, tân hình thật dụng, thiết kế vàthương tiêu

 Bộ Giao thông Quốc thổ (TGQ)

- Ủy ban An toàn vận tải

-Tự vệ đội (Lục thượng / Hải thượng / Hàng không)

 Đến 14 tháng 10 năm 2018

Viện kiểm tra hội kế là cơ quan chính phủ độc nhất, có nhiệm vụ xem xétchi tiêu chính phủ và nộp báo cáo hằng năm cho Quốc hội Điều 90 Hiến phápcùng Luật viện kiểm tra hội kế năm 1947 cho Viện Kiểm kế được độc lập đáng kểvới Quốc hội và Nội các

IV LẬP PHÁP