CHỦ ĐỀ NHỮNG ĐIỂM TIẾN BỘ CỦA PHÁP LUẬT XÃ HỘI CHỦ NGHĨA SO VỚI PHÁP LUẬT TƯ SẢN

Pháp luật xã hội chủ nghĩa do nhà nước xã hội chủ nghĩa, nhànước dân chủ, thể hiện quyền lực của đông đảo nhân dân lao độngbanhànhvàbảođảmthựchiện...6 1.7.. Qua đó góp phần thể hi

KHOALUẬT

-CHỦ ĐỀ NHỮNG ĐIỂM TIẾN BỘ CỦA

PHÁPLUẬT XÃ HỘI CHỦ NGHĨA SO VỚI PHÁP

LUẬTTƯ SẢN

TIỂULUẬN GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN THỰC TẬPTS/Ths:NGUYỄNTHỊTHANHBÌNH

NHÓMTHỰCHỆN:

HỌVÀTÊN

NHÓM4

MSSV

1.PHANGIABẢO 3121430031 2.LÊNGUYỄNĐÌNHBẢO 3121430030 3.LÊCHÂUMINHÁNH 3121430026 4.LÊTHỊNGỌCÁNH 3121430027 5.NGUYỄNGIABẢO 3121430002

Thành phốHồChíMinh-Năm2021

PHẦNMỞĐẦU 1

1 LýdochỌnđềtài 1

2 Mụcđíchvànhiệmvụcủaviệcnghiêncứuđềtài 1

3 Đốitượngvàphạmvinghiêncứucủađềtài 2

4 Cơsởlíluậnvàphươngphápnghiêncứuđềtài 2

5 ÝnghĩakhoahỌccủaviệcnghiêncứuđềtài 2

NỘI DUNGNHỮNG ĐIỂM TIẾN BỘ CỦA PHÁP LUẬT XÃ HỘI CHỦNGHĨASOVỚIPHÁPLUẬTTƯSẢN 3

1 Xétvềbảnchấtphápluật 3

1.1 Tínhgiaicấpcủaphápluậtxãhộichủnghĩalàtínhgiaicấpcôngnhâ n 4 1.2 PhápluậtXHCNcótínhnhândânsâusắcvàgắnliềnvớitínhgiaicấp côngnhân 4

1.3 Phápluậtxãhộichủnghĩacótínhdântộcsâusắc 4

1.4 Pháp luật xã hội chủ nghĩa là một hệ thông quy tắc xử sự cótínhthốngnhấtnộitạicao 5

1.5 Pháp luật xã hội chủ nghĩa thể hiện ý chí của giai cấp côngnhânvàđôngđảonhândânlaođộng 5

1.6 Pháp luật xã hội chủ nghĩa do nhà nước xã hội chủ nghĩa, nhànước dân chủ, thể hiện quyền lực của đông đảo nhân dân lao độngbanhànhvàbảođảmthựchiện 6

1.7 Pháp luật xã hội chủ nghĩa có quan hệ mật thiết với dường lối,chủtrương,chínhsáchcủaĐảngcộngsản 6

1.8 Pháp luật xã hội chủ nghĩa có quan hệ chặt chẽ với các quyphạmxãhộikhác trongchủnghĩaxãhội 8

2 Xétvềhìnhthứccủaphápluật 10

3 Xétvềhệthốngcủaphápluật 11

4 Xétvềmặt phápchế phápluật 12

KẾTLUẬN 13

DANHMỤC TÀI LIỆUTHAMKHẢO 14

PHẦNMỞĐẦU

1 LýdochỌnđềtài

Bộ máy nhà nước là một thiết chế phức tạp bao gồm nhiều bộ phận Để bộmáy

đó hoạt động có hiệu quả đòi hỏi phải xác định đúng chức năng, thẩmquyền, trách nhiệm của mỗi loại cơ quan, mỗi cơ quan; phải xác lập một cáchđúng đắn

và hợp lý mối quan hệ giữa chúng; phải có nhữngp h ư ơ n g p h á p v à hình thức tổ chức và hoạt động phù hợp để tạo thành một cơ chế đồng bộ trongquá trình thiết lập và thực hiện quyền lực nhà nước Tất cả những điều đó chỉ cóthể thực hiện được khi dựa trên cơ sở vững chắc của những nguyên tắc và quyđịnhcụthể củapháp luật

Do đó, việc quyết định chọn lựa một hình thức pháp luật là rất quan trọng,góp phần tạo nên sự hoàn thiện và vững mạnh của bộ máy nhà nước Vậy nênnhóm chúng em chọn đề tài này để nghiên cứu nhằm so sánh và phân tích nhữngđiểm mạnh của pháp luật xã hội chủ nghĩa so với pháp luật tư sản, từ đó làm nổibật những ưu điểm của pháp luật xã hội chủ nghĩa Qua đó góp phần thể hiện sựsáng suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh

vĩ đại, của Đảng và toàn dân ta khi quyếtđịnh bỏ qua thời kì tư sản mà phát triển lên thành thời kì quá độ lên chủ nghĩa xãhộinhằm hướngđến kiểunhà nướcxã hội chủnghĩa

2 Mụcđíchvànhiệmvụcủaviệcnghiêncứuđềtài

Mụcđích của việcnghiên cứu đề tài là dựa trên việc phân tíchv à

s o s á n h mô hình pháp luật tư sản và pháp luật xã hội chủ nghĩa, từ đó có cơ sở lý luận đểđưaranhững điểmnổi bậtcủapháp luật xã hội chủnghĩa

Để thực hiện được mục đích nêu trên việc nghiên cứu đề tài có những nhiệmvụ chính sau: phân tích các đặc điểm của mô hình pháp luật tư sản vàmô hìnhpháp luật xã hội chủ nghĩa, so sánh đặc điểm cơ bản của hai mô hình pháp luậtvàđưarađiểm nổi bật củapháp luật xã hội chủnghĩa

3 Đốitượngvàphạmvinghiêncứucủađềtài

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài là những vấn đề lý luận vềhaimô hình pháp luật tư sản và pháp luật chủ nghĩa xã hội Qua đó rút ra nhữngđiểmnổi bật củapháp luật chủnghĩa xã hội so vớipháp luật tưsản

4 Cơsởlíluậnvàphươngphápnghiêncứuđềtài

Cơsởlíluậncủađề tàidựatheogiáotrìnhlí luậnnhà nướcvà phápluật

Quá trình nghiên cứu đề tài sử dụng các phương pháp như: phương pháp lịchsử, phương pháp phân tích, phương pháp so sánh để làm sáng tỏ những điểm nổibật của pháp luật xã hội chủ nghĩa Từ đó giúp người đọc nhận ra ưu điểm củapháp luật xã hội chủ nghĩa so với pháp luật tư sản Ngoài ra phương pháp thốngkêcũngđượcsửdụng để hoàn thành việcnghiêncứu

5 ÝnghĩakhoahỌccủaviệcnghiêncứuđềtài

Ý nghĩa khoa học của việc nghiên cứu đề tài thể hiện ở những điểm cơ bảnsau đây: Phân tích và đánh giá được những ưu điểm của Pháp luật xã hội chủnghĩa Làm sáng tỏ những điểm nổi bật của Pháp luật xã hội chủ nghĩa so vớihình thức pháp luật trước đó là Pháp luật tư sản nói riêng và nêu lên điểm mạnhcủa con đường tiến đến Chủ nghĩa xã hội nói chung Từ đó nhận định đượcnhững lợi thế

và lí do Nhà nước Việt Nam ta chọn Chủ nghĩa xã hội làm mụctiêuhàngđầucủađấtnước.Qua đótạođộnglực,cơsởvàhành trangchos ựpháttriểntổ quốc theohướngCáchmạngChủnghĩaxãhội

NỘIDUNG NHỮNGĐIỂMTIẾNBỘCỦAPHÁPLUẬTXÃHỘICHỦNGHĨA

SOVỚIPHÁPLUẬTTƯ SẢN

Khái niệm pháp luật tư sản:Pháp luật tư sản là hệ thống các quy phạmpháp

luật có tính chất bắt buộc chung, do Nhà nước ban hành và bảo đảm thựchiện bằng sức mạnh cưỡng chế, trực tiếp thể hiện quyền và bảo vệ lợi ích củagiaicấptư sản

Khái niệm pháp luật XHCN:Pháp luật xã hội chủ nghĩa là hệ thống cácquy

tắc xử sự, thể hiện ý chí của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, dướisự lãnh dạo của Đảng, do Nhà nước xã hội chủ nghĩa ban hành và bảo đảm thựchiện bằng sức mạnh cưỡng chế của nhà nước trên cơ sở giáo dục và thuyết phụcmọingười tôn trọng và thựchiện

Điểm khác biệt giữa pháp luật xã hội chủ nghĩa với pháp luật tư sản là xéttrêncácphươngdiệnsau:

1 Xétvềbảnchấtphápluật.

Phápluậttưsảnthểhiệnýchícủagiaicấptưsảnlàbằngmọigiáphảiduytrìvàcủn gcốchếđộtưhữuvàsựchiphốikhônghạn chếcủanóđốivớicácyếu tố xã hội, kinh tế và chính trị.M á c v à Ă n g g h e n đ ã v ạ c h r õ b ả n c h ấ t c ủ a pháp luật tư sản trong Tuyên ngôn đảng cộng sản như sau: "Pháp luật của cácông chỉ là ý chí của giai cấp các ông được đề lên thành pháp luật, cái ý chí mànội dung là do những điều kiện sinh hoạt vật chất của giai cấp các ông quyếtđịnh".Phápluậttưsảnhìnhthànhdựatrênnhữngquanhệsảnxuấtcủachếđột ưhữu và bóc lột laođộng làm thuê

Trái ngược với đó pháp luật xã hội chủ nghĩa tiến bộ hơn vì được xây dựngtrên cơ sở của chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, thể hiện ý chí của giai cấpcông nhân và nhân dân lao động, chiếm tuyệt đại đa số dân cư trong xã hội Mụcđích của pháp luật xã hội chủ nghĩa là thủ tiêu mọi hình thức áp bức bóc lột, xâydựngmộtxãhộimớitrongđómọingườiđềubìnhđẳng,tựdo,bácái.Bảnchất

củaphápluậtxãhộichủnghĩavừathểhiệntínhgiaicấpcừathểhiệntínhxãhội Tuy nhiên, tính giai cấp và tính xã hội của pháp luật xã hội chủ nghĩa làthốngnhất

1.1 Tính giai cấp của pháp luật xã hội chủ nghĩa là tính giai cấp

côngnhân

Giai cấp công nhân lãnh đạo nhà nước xã hội chủ nghĩa và sử dụng pháp luậtxãhội c h ủ n g h ĩ a đ ểt h ự c hiệnsứ mệ nh lịchsử l àlãnhđ ạ o c á c tầ ng lớpn h

â n dân lao động đấu tranh giải phóng giai cấp, xóa bỏ bóc lột Vì pháp luật xã hộichủn g h ĩ a l à n ơ i m à c ô n g d â n đ ư ợ c t h ể h i ệ n l ậ p t r ư ờ n g , q u a n đ i ể

m , m o n g muốncủamình

1.2 Pháp luật XHCN có tính nhân dân sâu sắc và gắn liền với tính giaicấpcôngnhân

Trong nhà nước xã hội chủ nghĩa, tất cả quyền lực NN thuộc về nhân dân,nòng cốt là liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dâng và đội ngũ tríthức

Nhà nước xã hội chủ nghĩa thể hiện hóa ý chí của nhân dân lao động thànhpháp luật.Ý chí nhà nước được thểhiệntrong pháp luật xã hội chủnghĩa l à ý chíthốngnhất củagiaicấpcông nhânvànhân dânlaođộng,xuấtphát từlợi ích thống nhất của giai cấp công nhân và tất cả các tầng lớp nhân dân lao độngkhác

1.3 Phápluậtxãhộichủnghĩacótínhdântộcsâusắc

Nhàn ư ớ c x ã h ộ i c h ủ n g h ĩ a l à n h à n ư ớ c c ủ a k h ố i đ ạ i đ o à n k ế t t o à n d â

n , là công cụ bảo vệ lợi ích của tất cả các dân tộc Pháp luật của nhà nước xã hộichủ nghĩa phải thể hiện ý chí, nguyện vọng và lợi ích của cả dân tộc, là phươngtiệnthểchếhóachínhsáchdântộccủagiaicấpcôngnhân

Pháp luật xã hội chủ nghĩa là nền tảng pháp lý để thực hiện chính sách đạiđoànkếtvàbìnhđẳngdântộc,bảođảmpháttriểnkinhtế,vănhóa,xãhộicủatất cả các dân tộc Pháp luật XHCN là công cụ đấu tranh với những biểu hiệnphânbiệt,kỳthịdântộc,chiarẽkhốiđạiđoànkếtdântộc

Tóml ạ i : Phápl u ậ t x ã h ộ i c h ủ n g h ĩ a l à k i ể u p h á p l u ậ t t i ế n b ộ n h ấ t t r o n

g lịch sử, là kiểu phápl u ậ t p h ả n á n h đ ầ y đ ủ n h ấ t ý c h í v à l ợ i í c h

c ủ a g i a i c ấ p côngnhânvànhândânlaođộng

1.4 Pháp luật xã hội chủ nghĩa là một hệ thông quy tắc xử sự có

tínhthốngnhất nội tại cao.

Mặc dù có nhiều loại quy phạm khác nhau, nhưng tất cả đều thống nhất vớinhau, bởi vì chúng đều có chung một bản chất Rõ rằng pháp luật xã hội chủnghĩa có tính thống nhất cao hơn bất kỳ một kiểu pháp luật khác, đặc biệt là sovới pháp luật tư sản Vì thứ nhất, pháp luật xã hội chủ nghĩa được xây dựng trêncơ sở của quan hệ pháp luật kinh tế xã hội chủ nghĩa Thứ hai, pháp luật xã hộichủ nghĩa được ban hành bởi nhà nước xã hội chủ nghĩa có một Đảng duy nhấtlãnh đạo Đảng đó là lực lượng duy nhất của đại bộ phận nhân dân trong xã hộilãnh đạo nhà nước nên có đường lối phát triển nhất quán, đảm bảo tính thốngnhấttuyệtđối

1.5 Pháp luật xã hội chủ nghĩa thể hiện ý chí của giai cấp công nhân

vàđôngđảonhândânlao động.

Đây là nét khác biệt căn bản của pháp luật xã hội chủ nghĩa so với pháp luậttư sản.Kiểu pháp luật tư sản đều có bản chất là thể hiện ý chí của thiểu số giaicấp bóc lột, là công cụ để bảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị Còn pháp luật xãhội chủ nghĩa thể hiện ý chí của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, là sốđông, chiếm tuyệt đại đa số trong dân cư Pháp luật xã hội chủ nghĩa "là phápluật thực

sự dân chủ vì nó bảo vệ quyền tự do, dân chủ rộng rãi cho nhân dân lao động" Vì vậy, pháp luật xã hội chủ nghĩa dễ được đông đảo quần chúng tôntrọngvà thựchiệnmột cách đầy đủ và tự giác

1.6 Pháp luật xã hội chủ nghĩa do nhà nước xã hội chủ nghĩa, nhà

nướcdânchủ,thểhiệnquyềnlựccủađôngđảonhândânlaođộngbanhànhvàbảođ

ảm thựchiện.

Đây là phương tiện để phản ánh và bảo vệ quyền lực nhân dân bảo đảm sựthốngnhấtgiữatínhgiaicấp,tínhnhândânvàtínhdântộc.P h á p luậtdonh à

nước ban hành, cho nên nó có phạm vi tác động rộng lớn nhất, tới tất cả mọingười trong xã hội Pháp luật được nhà nước bảo đảm thực hiện, cho nên đối vớicác hành vi

vi phạm pháp luật, tùy theo mức độ khác nhau, nhà nước sẽ áp dụngcác biện pháp cưỡng chế cần thiết để bảo đảm cho pháp luật được thực hiệnnghiêm minh Tuy nhiên, pháp luật xã hội chủ nghĩa thể hiện ý chí và nguyệnvọng của đông đảo nhân dân lao động, cho nên dễ được mọi người tôn trọng vàthực hiện một cách đầy đủ, tự giác Còn pháp luật tư sản thể hiện lợi ích của giaicấptưsảnhoặccủanhómtưsảnđộcquyềnnênđingượclạivớilợiíchcủađasố các thành viênt r o n g x ã h ộ i t ư b ả n D o đ ó , v i ệ c c h ấ p h à n h

p h á p l u ậ t t ư s ả n chủ yếu dựa trên cơ sở cưỡng bức chứ không phải dựa trên ý thức tự giác củacông dân Thêm nữa, pháp luật tư sản phần lớn quy định quyền và nghĩa vụ côngdân về hình thức song ít có những quy định về điều kiện đảm bảo thực hiện hoặccónhững hạn chếvềkhả năng thựchiện

Còn ở pháp luật tư sản xét về hình thức, pháp luật tư sản tuyên bố bảo vệquyền tư hữu của tất cả mọi người: "Không ai có thể mất quyền sở hữu là mộtquyền thiêng liêng,bất khả xâm phạm…” Thực chất, pháp luật tư sản chỉ bảo vệchế độ tư hữu tư sản Giai cấp công nhân thì không có gì để mà tư hữu ngoài sứclao động của mình và dĩ nhiên là "sự thiêng liêng, bất khả xâm phạm" của quyềntưhữu không hề tồn tại đối với họ

1.7 Pháp luật xã hội chủ nghĩa có quan hệ mật thiết với dường lối,

chủtrương,chínhsách của Đảngcộngsản.

Mục tiêu, lí tưởng của đảng là giải phóng cho giai cấp công nhân và nhữngngười lao động khác, mang lại cuộc sốngấ m n o , t ự d o , h ạ n h

p h ú c c h o m ọ i người dân và xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội Để đạt được mục tiêu, lítưởng của mình, đảng phải nắm quyền lãnh đạo nhà nước để thông qua nhà nướcthể chế hoá đường lối, chính sách của đảng thành pháp luật Đường lối, chínhsách của Đảng giữ vai trò chủ đạo: đường lối, chính sách của Đảng chỉ đạophương hướng xây dựng pháp luật, chỉ đạo nội dung pháp luật và chỉ đạo việc tổchứcthựchiệnvàápdụngphápluật.Ngượclạiphápluậtcũngcósựtácđộng

mạnh mẽ tới đường lối, chính sách của Đảng Khi có pháp luật, thì đường lối,chính sách của Đảng sẽ nhanh chóng đi vào cuộc sống Thông qua pháp luật cácđường lối, chính sách, quan điểm của Đảng được triển khai một cách nhanhchóng, cụ thể và trên quy mô rộng lớn nhất Trái ngược với sự thống nhất và

phùhợpởphápluậtxãhộichủnghĩathìởphápluậttưsảncôngtáctuyêntruyền phổ biến pháp luật ở các nước tư sản ít được chú trọng Mặt khác, pháp luật tưsản cũng khá phức tạp nên người dân trông chờ chủ yếu vào sự trợ giúp của độingũ luật sư chuyên nghiệp Chính

vì lẽ đó, khả năng tự giác thực hiệp pháp luậtcủanhân dân cũngbị hạn chế

Còn ở pháp luật tư sản, mặc dù các chế định ở pháp luật tư sản về mặt pháplý thì bảo vệ quyền bình đẳng giữa mọi người dân nhưng đó chỉ là bề ngoài Vídụ chế định chế định hợp đồng quy định quyền bình đẳng giữa các chủ thể thamgia quan hệ hợp đồng Thực chất, những người lao động có quyền ký kết hoặckhông ký hợp đồng lao động với chủ xí nghiệp, công ty Song các chủ xí nghiệp,công ty biết chắc chắn rằng những người lao động sẽ ký hợp đồng dù điều kiệnbất lợi Họ phải lựa chọn hoặc là ký hợp đồng đó hoặc là thất nghiệp và rơi vàotình trạng thiếu thốn.Tất nhiên người lao động bị ép buộc và luôn có lợi cho giaicấp tư sản Hoặc pháp luật tư sản quy định

tự do báo chí song các phương tiệnthông tin đại chúng đều nằm trong tay các nhà

tư sản Quyền tự do bãi công biểutình nếu được thực hiện thì những người biểu tình bãi công dễ phải đứng trướcsự sa thải hoặc đàn áp Có thể thấy rõ sự tách biệt giữa pháp lý pháp luật và đờisốngthựctiễn

1.8 Pháp luật xã hội chủ nghĩa có quan hệ chặt chẽ với các quy phạm

xãhộikháctrongchủ nghĩa xãhội.

Pháp luật xã hội chủ nghĩa thể hiện ý chí chung của giai cấp công nhân vànhân dân lao động, phản ánh những lợi ích cơ bản và lâu dài của họ nhằm xâydựngm ộ t x ã h ộ i m ớ i t r o n g đ ó m ỗ i n g ư ờ i đ ề u c ó t h ể p h á t h u y v a i t r ò v à k h

ả năng của mình Coi trọng quyền tự do ngôn luận, bình đẳng nhưng vẫn phải nằmtrongkhuôn khổcủapháp luật.Vì vậy,một mặt,phápluậtcótác độngmạnhmẽ