Giáo án ôn tập văn bản đàn GHI TA của LOR CA

3.Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểmVấn đề nghị luận + Trích thơ: “ Tây Ban Nha … máu chảy” MỞ BÀI - Giới thiệu đôi nét về tác giả Thanh Thảo và tác phẩm “Đàn ghita của Lor

Trang 1

ĐÀN GHI TA CỦA LOR - CA

Thanh Thảo

Trang 3

-I Tác giả

- Thanh Thảo là gương mặt tiêu biểu của thơ trẻ thời chống Mỹ, có nhiều nỗ lực đổi mới thơ Việt Nam.

- Thơ Thanh Thảo đậm chất triết lý, mạch trữ tình hướng tới những vẻ đẹp của nhân cách: nhân ái, bao dung, can đảm, trung thực và

yêu tự do.

- Ảnh hưởng trường phái thơ tượng trưng, siêu thực phương Tây.

Trang 4

PHẦN A KIẾN THỨC CHUNG

II Tác phẩm

1 Hoàn cảnh, xuất xứ

- Rút trong tập “Khối vuông ru - bích” (1985).

- Bài thơ được viết theo phong cách thơ tượng trưng có pha màu sắc siêu thực.

Trang 5

II Tác phẩm

2 Đề tài

- Đề tài: Viết về Gar-xi-a Lorca (1898 - 1936), nhà thơ, nhà nghệ sĩ tài hoa của Tây Ban Nha bị phátxít sát hại có tâm hồn thanh cao, số

phận oan khuất.

Trang 6

PHẦN A KIẾN THỨC CHUNG

II Tác phẩm

3 Nhan đề và lời đề từ

a Nhan đề

- Tựa đề “Đàn ghi ta của Lor-ca”:

 Đàn ghi ta niềm tự hào, một phần hồn của đất nước Tây Ban Nha

 Đàn ghi ta gắn bó thân thiết với Lor-ca trên những nẻo đường ca hát và sáng tạo

 Đàn ghi ta: biểu tượng tình yêu của Lor-ca đối với đất nước Tây Ban Nha, con đường nghệ thuật của tác giả, khát vọng cao cả mà Lor-ca nguyện phấn đấu suốt đời

Trang 7

II Tác phẩm

3 Nhan đề và lời đề từ

b Lời đề từ

- Di chúc của nhà thơ, khi tiên cảm về cái chết:

• Hãy chôn tôi với cây đàn - phần hồn của đất nước Tây Ban Nha → tình yêu Tổ quốc nồng nàn Tình yêu nghệ thuật say đắm

• Hãy chôn tôi với cây đàn – biểu trưng cho sự nghiệp của Lor-ca - ước nguyện suốt đời theo đuổi sự nghiệp sáng tạo nghệ thuật, mong muốn xóa bỏ ảnh hưởng của bản thân để dọn đường cho thế hệ sau vươn tới

Trang 8

- Bài thơ còn là tiếng nói tri âm của Thanh Thảo với nghệ thuật chân chính và nghệ sĩ Lor-ca.

Trang 10

(6 dòng đầu): HS tự ôn tập

(12 dòng tiếp): GV hướng dẫn

(13 dòng cuối): GV hướng dẫn

PHẦN B LUYỆN ĐỀ

Trang 11

(Đàn ghi ta của Lorca – Thanh Thảo, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam 2018, tr.165)

Anh/ chị nêu cảm nhận của mình về đoạn thơ trên Từ đó nhận xét về nghệ thuật biểu hiện của đoạn thơ?

Trang 12

1 Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

- Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề.

Trang 13

2 Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

- Cảm nhận của mình về đoạn thơ.

- Nhận xét về nghệ thuật biểu hiện của đoạn thơ.

Trang 14

3.Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

- Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:

Trang 15

Vấn đề nghị luận + Trích thơ: “ Tây Ban Nha … máu chảy”

MỞ BÀI

- Giới thiệu đôi nét về tác giả Thanh Thảo và tác phẩm “Đàn ghita của Lor- ca”.

a Mở bài

Trang 16

Luận điểm 3: Cái chết của Lor – ca diễn tả qua hình ảnh thực (6 dòng thơ đầu)

Luận điểm 1: Khái quát chung

a Thân bài

THÂN BÀI

Luận điểm 2: Giới thiệu chung về Lor - ca

Luận điểm 4: Cái chết của Lor – ca diễn tả qua âm thanh tiếng đàn (6 dòng thơ tiếp)

Luận điểm 5: Nghệ thuật biểu hiện của đoạn thơ Luận điểm 6: Đánh giá chung

Trang 17

Đoạn trích, nội dung chính, vấn đề nghị luận

Khái quát hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ, nhan đề, lời đề từ, …

a Thân bài

Luận điểm 1

Khái quát chung

Trang 18

Luận điểm 2: Giới thiệu khái quát về Lor - ca

- Một thiên tài: nhà thơ, nhạc sĩ, nhà viết kịch, nhà hoạt động sân khấu người Tây Ban Nha.

- Một nhân cách cao đẹp: nhà thơ hiện đại yêu nhạc dân gian, dùng tiếng đàn ghi ta để giãi bày nỗi đau buồn và khát vọng yêu thương của nhân dân,

dám dũng cảm đấu tranh với một nền chính trị độc tài, nền nghệ thuật già nua, bảo thủ

- Một số phận đầy oan khuất: kẻ thù tàn nhẫn lén thủ tiêu ông, nhiều người không hiểu hết sự hy sinh cao cả của ông

Trang 19

- Cái chết đến với Lor-ca thật đột ngột, bất ngờ “Bỗng kinh hoàng”: không chỉ gợi lên sự đột ngột, bất ngờ trong cái chết của Lorca, mà còn là thái độ

kinh hoàng của nhân dân TBN khi nghe tin Lor-ca bị giết

- Hình ảnh “áo choàng bê bết đỏ” là một hoán dụ gợi ra cảnh Lorca bị nhà cầm quyền hành hình một cách tàn bạo Sự đối lập giữa tự do của người nghệ

sĩ với bạo lực tàn ác của bọn phát xít, giữa tiếng hát vô tư, yêu đời với hiện thực phũ phàng càng khắc họa rõ số phận bi thảm của người nghệ sĩ cách tân trong thời đại bạo tàn

Trang 20

- Hình ảnh Lor-ca bị điệu về bãi bắn được hình dung như cách đi của người mộng du tạo ấn tượng về con người đang chập chờn bước vào cõi chết Con

người ấy đang đối mặt với một sự thật tàn nhẫn phũ phàng đến không thể nào hiểu nổi

Luận điểm 3: Cái chết của Lorca trước hết được TT diễn tả bằng những hình ảnh thực (6 dòng thơ đầu)

Trang 21

- Thủ pháp chuyển đổi cảm giác được TT sử dụng để diễn tả nỗi lòng Lorca trước lúc chết: có cả niềm khát khao t/y, cs tự do; có cả sự đau đớn, bàng hoàng, tức tưởi

tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan

tiếng ghi ta ròng ròng/máu chảy

- Âm thanh tiếng đàn trong câu thơ lại gợi sự tan vỡ, chết chóc Tiếng đàn cũng như người sáng tạo ra nó bị chặt đứt sự sống một cách tức tưởi, nghẹn

ngào NT nhân hóa “ròng ròng/ máu chảy” khiến tiếng đàn như 1 sinh thể có linh hồn Tiếng đàn ở đây không còn là tiếng đàn bình thường nữa mà đã

trở thành thân phận, linh hồn Lor-ca đang quằn quại, đau đớn trong tận cùng nỗi xót xa

Trang 22

Luận điểm 5: Nghệ thuật biểu hiện của đoạn thơ

Nghệ thuật biểu hiện của đoạn thơ rất đặc sắc, được thể hiện:

- Sử dụng những thủ pháp tiêu biểu của thơ tượng trưng siêu thực đặc biệt là chuỗi hình ảnh ẩn dụ, biểu tượng

- Bài thơ mang đậm tính nhạc, Thanh Thảo đã mô phỏng được âm thanh của tiếng đàn ghi ta

- Xây dựng những hình ảnh có sức gợi mở đa dạng, phong phú

- Hệ thống ngôn từ mới mẻ, hiện đại, giàu sức gợi

Trang 23

- Thanh Thảo đã sử dụng phối hợp nhiều thủ pháp nghệ thuật của thơ tượng trưng, siêu thực, đặc biệt nhất là thủ pháp chuyển đổi cảm giác để diễn tả thật ấn tượng về cái chết đầy bi phẫn của Lor-ca

- Đồng thời với hệ thống ngôn từ mới mẻ, hiện đại giàu sức gợi đoạn thơ còn cho ta cảm nhận sâu sắc sự đau xót, tiếc thương của nhà thơ với người nghệ sĩ thiên tài Lor-ca

Trang 24

Cảm nhận riêng của bản thân.

KẾT BÀI

Khái quát giá trị nội dung, nghệ thuật của đoạn trích và tác phẩm Đàn ghi ta của Lor – ca Tài năng của Thanh Thảo.

c Kết bài

Trang 26

ĐỀ 2

Cho đoạn thơ:

“không ai chôn cất tiếng đàn Tiếng đàn như cỏ mọc hoang

li - la li - la li – la…”

(Đàn ghi ta của Lorca – Thanh Thảo, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam 2018, tr.165)

Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ trên Từ đó hãy nhận xét ngắn gọn về nghệ thuật cách tân thơ của tác giả Thanh Thảo?

Trang 29

- Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:

Trang 30

Vấn đề nghị luận + Trích thơ: “không ai chôn cất tiếng đàn … li - la li - la li – la…”

MỞ BÀI

- Giới thiệu đôi nét về tác giả Thanh Thảo và tác phẩm “Đàn ghita của Lor- ca”.

a Mở bài

Trang 31

Luận điểm 3: Sức sống mãnh liệt của tiếng đàn (4 dòng đầu).

Luận điểm 1: Khái quát chung

a Thân bài

THÂN BÀI

Luận điểm 2: Giới thiệu chung về Lor - ca

Luận điểm 4: Suy tư về cuộc giải thoát và cách giã từ của Lor – ca (còn lại)

Luận điểm 5: Nghệ thuật cách tân thơ Luận điểm 6: Đánh giá chung

Trang 32

Đoạn trích, nội dung chính, vấn đề nghị luận

Khái quát hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ, nhan đề, lời đề từ, …

a Thân bài

Luận điểm 1

Khái quát chung

Trang 33

- Một thiên tài: nhà thơ, nhạc sĩ, nhà viết kịch, nhà hoạt động sân khấu người Tây Ban Nha.

- Một nhân cách cao đẹp: nhà thơ hiện đại yêu nhạc dân gian, dùng tiếng đàn ghi ta để giãi bày nỗi đau buồn và khát vọng yêu thương của nhân dân,

dám dũng cảm đấu tranh với một nền chính trị độc tài, nền nghệ thuật già nua, bảo thủ

- Một số phận đầy oan khuất: kẻ thù tàn nhẫn lén thủ tiêu ông, nhiều người không hiểu hết sự hy sinh cao cả của ông

Trang 34

Luận điểm 3: Sức sống mãnh liệt của tiếng đàn (4 dòng đầu)

- Đoạn thơ sử dụng nghệ thuật so sánh, ẩn dụ, nhân hóa… gợi nhiều liên tưởng và khẳng định bọn phát xít có thể giết Lorca nhưng chúng không thể nào chôn vùi được tài năng nhân phẩm của Lorca Cách so sánh chứng tỏ tiếng đàn với sức sống mạnh mẽ mạnh liệt không gì có thể dập tắt

vì vậy Lorca trở nên bất tử, con đường cách tân nghệ thuật của Lorca cũng vì vậy mà bất tử.

- Hai dòng thơ: “giọt nước mắt… đáy giếng” hình ảnh thơ đẹp nhưng đượm buồn, mang hình ảnh tượng trưng cho vẻ đẹp lung linh của tâm hồn

Lorca

Trang 35

- Hình ảnh đường chỉ tay đứt là một ám chỉ về sự sống vật chất đã chất dứt, và cuộc đời vô hạn vẫn không ngừng chảy trôi:

“Dòng sông rộng vô cùng” Trong tương quan với câu thơ trên, hình ảnh thơ dễ gợi một cảm giác bi quan Nhưng Lor-ca đã vượt lên trên những lẽ thường tình ấy, ông dung cây đàn ghita để vượt lên mỗi cái hữu hạn, vượt lên cái ngắn ngủi của đời người để vươn đến cõi vô cùng, bất tử

Trang 36

Luận điểm 4: Suy tư về cuộc giải thoát và cách giã từ của Lorca (còn lại)

- “Chàng ném lá bùa cô gái Di-gan/ vào xoáy nước/chàng ném trái tim mình/vào lặng yên bất chợt/la la la…” Hành động vô cùng mạnh mẽ quyết liệt, ném “lá bùa” vào “xoáy nước” với tinh thần sẵn sàng đối mặt

li-với hiểm nguy Nhưng đồng thời cũng “ném trái tim mình- vào lặng yên” - vào sự lãng quên là hi sinh sự sống của mình để dọn đường cho hậu thế vươn tới những đỉnh cao mới trong nghệ thuật Sau sự ra đi “lặng yên” của Lor-ca, “bất chợt” vang lên chuỗi hợp âm “li-la li-la li-la” lan tỏa, ngân nga.

Trang 37

- Yếu tố âm nhạc trong bài thơ:

 Chuỗi âm thanh “Li la- li la- li la” luyến láy ở đầu và cuối như khúc dạo đầu và kết thúc bản nhạc.

 Sự kính trọng và tri âm Lor-ca - nghệ sĩ thiên tài.

Trang 38

Luận điểm 5: Nghệ thuật cách tân thơ của Thanh Thảo

Nghệ thuật cách tân thơ của Thanh Thảo:

- Đoạn thơ mang đậm phong cách thơ siêu thực: hình ảnh thơ có tính tượng trưng cao độ, bài thơ có hình thức âm thanh, câu thơ không vần, không dấu, không viết hoa đầu dòng,…; những tương phản gay gắt được sử dụng liên tiếp;

 Cho thấy sự cách tân nghệ thuật sâu sắc của Thanh thảo

Trang 39

- Bằng những hình ảnh tượng trưng cao độ, Thanh Thảo đã tái hiện chân thực và gợi cảm vẻ đẹp của hình tượng Lorca Đồng thời thể hiện tiếng lòng tri âm của một người nghệ sĩ với một người nghệ sĩ Và thể hiện triết lí nghệ thuật của Thanh Thảo: mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc sống, sức sống của nghệ thuật làm nên sự bất tử của người nghệ sĩ.

Trang 40

Cảm nhận riêng của bản thân.

KẾT BÀI

Khái quát giá trị nội dung, nghệ thuật của đoạn trích và tác phẩm Đàn ghi ta của Lor – ca Tài năng của Thanh Thảo.

c Kết bài

Trang 42

Chúc các con ôn thi hiệu quả!

Định dạng
Số trang	43
Dung lượng	1,87 MB

Tiêu đề	Giáo án ôn tập văn bản đàn GHI TA của LOR CA
Tác giả	Thanh Thảo
Thể loại	Giáo án ôn tập