Một số quan niệm về dư luận xã hội Trong đời sống hàng ngày, chúng ta có thể chứng kiến những bàn luận ở nhiều cấp độ khác nhau về những vấn đề sự kiện, hiện tượng hoặc hành vi cụ thể..
Trang 1VIỆN XÃ HỘI HỌC VÀ PHÁT TRIỂN
BÀI THU HOẠCH MÔN: XÃ HỘI HỌC TRONG LÃNH ĐẠO VÀ QUẢN LÝ
“PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA DƯ LUẬN
XÃ HỘI TRONG VIỆC XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG Ở TRƯỜNG THPT
DIỄN CHÂU 3”
Họ và tên học viên: Phan Trọng Đông
Mã số học viên: AF211240 Lớp: A22
Khóa: K72
NG HỆ AN - 2021
Trang 2HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
VIỆN XÃ HỘI HỌC VÀ PHÁT TRIỂN
BÀI THU HOẠCH MÔN: XÃ HỘI HỌC TRONG LÃNH ĐẠO VÀ QUẢN LÝ
“PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA DƯ LUẬN
XÃ HỘI TRONG VIỆC XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG Ở TRƯỜNG THPT
DIỄN CHÂU 3”
Họ và tên học viên: Phan Trọng Đông
Mã số học viên: AF211240 Lớp: A22
Khóa: K72
NG HỆ AN - 2021
Trang 3Phần một Mở đầu
Dư luận xã hội (hay công luận) là một hiện tượng đời sống xã hội quen thuộc mà mỗi cá nhân, tổ chức (bao gồm cả quốc gia), trong cuộc sống hàng ngày, thường phải quan tâm và tính toán đến
Việc ứng dụng dư luận xã hội trong quản lý trở nên quan trọng và cần thiết Bởi nắm bắt được dư luận xã hội sẽ giúp người lãnh đạo có cái nhìn đầy
đủ về các vấn đề liên quan Từ đó có đưa ra những chủ trương, chính sách phù hợp làm tăng hiệu quả, hiệu lực cho công tác lãnh đạo, quản lý của mình Các phương châm lãnh đạo và hành động thực tiễn hiện nay được dư luận xã hội ủng hộ sâu rộng, ví dụ như: “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, “Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” Đặc biệt khi “quy chế dân chủ cơ sở” đi vào cuộc sống thì vai trò của dư luận xã hội càng thể hiện rõ Rất nhiều tấm gương điển hình đi đầu trong công tác xoá đói giảm nghèo và tăng trưởng kinh tế được dư luận xã hội ủng hộ nhiệt tình
Để làm rõ vai trò của dư luận xã hội trong công tác lãnh đạo, quản lý
trong các trường học Tôi xin trình bày đề tài “Phát huy vai trò dư luận xã hội
trong việc xây dựng văn hóa nhà trường ở trường THPT Diễn Châu 3”
Thông qua đề tài, tác giả muốn làm rõ vai trò, trách nhiệm của chủ thể là nhà lãnh đạo, quản lý và các đối tượng tham gia thực hiện nhiệm vụ nắm bắt, khai thác, tạo lập dư luận xã hội trong triển khai công việc Từ đó tạo sự đồng thuận, tăng hiệu lực, hiệu quả cho công tác lãnh đạo, quản lý nhà trường
Bài viết chắc chắn còn nhiều thiếu sót, em rất mong nhận được sự góp ý
của quý thầy cô Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 4Phần hai NỘI DUNG
1 KHÁI LUẬN VỀ DƯ LUẬN XÃ HỘI
1.1 Một số quan niệm về dư luận xã hội
Trong đời sống hàng ngày, chúng ta có thể chứng kiến những bàn luận ở nhiều cấp độ khác nhau về những vấn đề (sự kiện, hiện tượng hoặc hành vi cụ thể ) thu hút sự quan tâm của nhiều người Các vấn đề thu hút đông đảo ý kiến thảo luận thường liên quan tới lợi ích của nhóm, cộng đồng người hay toàn xã hội Các vấn đề cũng có thể tác động đến hệ thống giá trị, chuẩn mực mang tính phổ quát trong xã hội Hiểu một cách rộng nhất, dư luận xã hội là sự bàn luận công khai của các thành viên trong xã hội về những vấn đề mà họ quan tâm
Do vậy, dư luận xã hội với tư cách là hiện tượng xã hội đã xuất hiện và tồn tại
từ trong lịch sử xã hội loài người Tuy nhiên, thuật ngữ dư luận xã hội chỉ được
bắt đâu sử dụng rộng rãi từ thời kỳ Khai sáng và tiếp theo đó là giai đoạn cách mạng tư sản thế kỷ xvni, XIX ở châu Âu Ngày nay, với tiến trình dân chủ hóa đời sống chính trị-xã hội, trong bối cảnh cách mạng thông tin và kỷ nguyên số hóa với sự phát triển của các phương tiện truyền thông, dư luận xã hội càng có điều kiện phát triển mạnh mẽ và trở thành kênh quan trọng để người dân thể hiện tâm tư, ý chí, nguyện vọng, sự phán xét đánh giá của mình đối với cạc vấn
đề họ quan tâm [1]
Là một hiện tượng xã hội phức tạp, dư luận xã hội được nhìn nhận dưới nhiều góc độ khác nhau
Dưới góc độ triết học, nghiên cứu dư luận xã hội như là một bộ phận của
ý thức xã hội và phản ánh thực tại xã hội nói chung Theo đó, dư luận xã hội bắt nguồn từ những hành vi, hoạt động của các cá nhân hoặc nhóm trong xã hội đang song, lao động và sinh hoạt hàng ngày Dư luận xã hội phản ánh những gì xảy ra trong đờỉ sống thực tiễn
Dưới góc độ chính trị học, nghiên cứu dư luận xã hội với tư cách là một
phương thức thể hiện quyền tự do ngôn luận; một công cụ để gây ảnh hưởng lên các quá trình chính trị và chính sách như các cuộc bầu cử, hoặc hoạt động
Trang 5hoạch định và thực thi chính sách công
Dưới góc độ kinh tế học, dư luận xã hội phản ánh thị hiếu, nhu cầu của
các khách hàng đối với một loại hàng hóa hay dịch vụ nhất định Quan niệm kinh tế học nhấn mạnh chủ thể của dư luận xã hội là các nhóm khách hàng và mối quan tâm thảo luận của họ là những đặc điểm, tính chất của các loại hàng hóa, dịch vụ nhất định Bởi thế, dư luận xã hội biểu hiện dưới hình thức của những trạng thái nhu cầu, thị hiếu và cả xu hướng sở thích đối với những loại hàng hóa, dịch vụ nhất định
Dưới góc độ tầm lý học, coi dư luận xã hội là trạng thái tâm lý phản ánh
thái độ, nguyện vọng, thái độ và tình cảm của cá nhân đối với những gì đang trực tiếp tác động tới đời sống của họ Định nghĩa tâm lý học nhấn mạnh các khía cạnh tâm lý cá nhân của dư luận xã hội
Dưới góc độ xã hội học, nghiên cứu dư luận xã hội như sản phẩm của
quá trình tương tác xã hội giữa các cá nhân và giữa các nhóm xã hội Trong quá trình này, con người với vai trò cá nhân và là thành viên nhỏm, cộng đồng xã hội, trao đổi, thảo luận và tìm đến sự nhận định được chia sẻ và mang tính chất chung đối với vấn đề mà họ cùng quan tâm Sự trao đổi, thảo luận mang tính công khai là yêu tố không thể thiếu trong quá trình hình thành dư luận xã hội Đối diện với các vấn đề liên quan đến lợi ích của mình, con người không chỉ nhận biết và nhận thức về vấn đề, mà còn tìm cách xác định mối quan hệ và cách ứng xử của mình đối với vẩn đề Một mặt, nó là cơ sở cho việc xác định mối quan hệ và cách thức ứng xử chính là lợi ích của bản thân trong tương quan với lợi ích nhóm, xã hội Có nhà nghiên cứu đã khẳng định: Dư luận là sự thể hiện tâm trạng xã hội, phản ánh sự đánh giá của các nhóm xâ hội lớn, của nhân dân nói chung về các hiện tượng đại diện cho lợi ích xã hội cấp bách trên cơ sở các quan hệ đang tồn tại [2] Mặt khác, cách thức ứng xử của cá nhân đối với vấn đề mà họ quan tâm còn bị chi phối mạnh mẽ từ hệ giá trị - chuẩn mực mang tính phổ quát của nhóm và rộng hơn là của xã hội Giá trị và chuẩn mực được coi là cơ sở cho việc đưa ra các phán xét, đánh giá của con người như một quan
Trang 6niệm coi dư luận là ý kiến có tính chất đánh giá về các vấn đề xã hội mà nhóm công chúng cảm thấy có ý nghĩa đối với họ, hoặc là vấn đề đó động chạm đến lợi ích chung, các giá trị chung [3] Tiếp cận xã hội học cho phép chúng ta bóc tách được các tầng lớp lợi ích và mối quan hệ giữa chúng, những gì chi phối và định hướng sự tham gia của cá nhân và nhóm xã hội vào quá trình thảo luận công khai đối với các vấn đề quan tâm
Từ những phân tích nêu trên, có thể hiểu khái niệm dư luận xã hội như sau:
Dư luận xã hội là sự phán xét, đánh giá thể hỉện thái độ và kỳ vọng của các nhóm xã hội đổi với các vẩn đề đang diễn ra trong xă hộỉ có liên quan đến lợi ỉch và giá trị của họ; dư luận xã hộỉ được hình thành thông qua các cuộc trao đổi, thảo luận công khai
Một số điểm lưu ý:
Dư luận xã hội không phải là phép cộng đơn giản của các ý kiến cá nhân
Dư luận xã hội chỉ được hình thành thông qua quá trình tương tác và trao đổi ý kiến giữa nhiều người với nhau, hình thành nên các luồng ý kiến chung của một
số đông nhất định
Chủ thể của dư luận xã hội là các nhóm trong xã hội, mà lợi ích của họ
có mối quan hệ nhất định với các vấn đề diễn ra trong xã hội và được đưa ra thảo luận Trong một số trường hợp, chủ thể dư luận xã hội có thể là toàn bộ nhân dân, toàn bộ cộng đồng người hoặc đại đa số trong đó Trong nhiều trường hợp khác, chủ thể là các nhóm xã hội đa dạng, khác nhau cùng bày tỏ mối quan tâm của mình đến vấn đề diễn ra Cơ cấu của các nhóm này có thể trùng với các nhóm hay tầng lớp xã hội thông thường như sinh viên, dân cư đô thị Bên cạnh đó, nhóm chủ thể có thể được hình thành dựa vào mối quan hệ lợi ích với vấn đề đang diễn ra như: nhóm người tiêu dùng trước thông tin về chất lượng thực phẩm, nhóm người tham gia giao thông qua các trạm BOT có thu phí không hợp lý Đối tượng của dư luận xã hội là các sự kỉện, hiện tượng, quá trình đang diễn ra trong xã hội gây ra sự quan tâm của người dân và được thông
Trang 7tin rộng rãi, công khai Các nguồn thông tin này không chỉ xuất phát từ các cơ quan chính thức, mà có thể được tìm kiếm bằng các con đường khác như trên báo chí, internet, các nguồn tham chiếu khác nhau
Từ góc độ lãnh đạo, quản lý nhà nước và xã hội, cần chú ý đến các luồng
dư luận đối với các vấn đề liên quan tới lợi ích công cộng mà đòi hỏi Nhà nước phải có giải pháp giải quyết xử lý Các vấn đề nảy sinh này liên quan đến khoảng trông về quản lý, hoặc chính sách mà việc giải quyết chứng nằm trong thẩm quyền của các cơ quan nhà nước nói riêng và hệ thống chính trị nói chung
Dư luận về bổ nhiệm sai cán bộ lãnh đạo, quản lý không đảm bảo tiêu chuẩn, chế độ, năng lực, về các đại án tham nhũng, hoặc hành vi không phù hợp của một số cán bộ, công chức là những ví dụ điển hình cho dư luận xã hội loại hình này
1.2 Thành phần của dư luận xã hội
Mặc dù các hình thức biểu hiện của dư luận xã hội rất phong phú, đa dạng và phức tạp, nhưng vẫn có thể phát hiện ra được ba thành phần cơ bản của
dư luận xã hội Đó là:
Nhận thức bao gồm tri thức, hiểu biết, thông tin, giao tiếp Với thành
phần này, dư luận xã hội luôn có khả năng cho ta biết chuyện gì xảy ra, sự kiện
gì diễn ra
Thải độ bao gồm các trạng thái cảm xúc, tình cảm, các nhu cầu, động cơ,
tâm tư, nguyện vọng Với thành phần này, dư luận xã hội luôn bao hàm tình cảm, ví dụ như yêu hay ghét, quan tâm chú ý hay thờ ơ không chú ý, ủng hộ hay phản đối
Xu hướng hành động thể hiện qua cách thức cư xử, sự sẵn sàng hành
động theo một kiểu nhất định nào đó Với thành phần này, dư luận xã hội luôn phản ánh xu hướng hành động như hành động sẵn sàng bỏ phiếu ủng hộ hay phản đối, sẵn sàng lên tiếng khen ngợi hay phê phán
Việc phân biệt và nắm chắc ba thành phần này của dư luận xã hội là rất cần thiết và quan trọng đối với công tác lãnh đạo, quản lý Bởi vì, nắm bắt được
Trang 8thông tin hay nghe người khác nói ra một điều gì đó, ví dụ “nhất trí, đồng ý” là cần thiết nhung chưa đủ cần phải quan sát để hiểu thái độ gắn với câu nói đó
là gì? Thực chất xu hướng hành động gắn liền với thông tin đó là gì, họ sẽ ủng
hộ hay sẽ phản đối Nếu không nắm chắc cả ba thành phân của dư luận xã hội, rất có thể lãnh đạo, quản lý chỉ đạt được ý kiến, lời nói suông, lời hứa hẹn mà trên thực tế công việc lại khác hẳn Ngay cả khi lãnh đạo, quản lý tạo được thái
độ tôn trọng từ cấp dưới hay của người dân thì như thế có lẽ vẫn chưa đủ Bởi
vì, vấn đề là hành động, cấp dưới hay người dân có sẵn sàng nghe theo và làm theo với năng suất, chất lượng và hiệu quả cao hơn không Lãnh đạo, quản lý không chỉ cần lời nói ủng hộ, thái độ ủng hộ mà rất cần những công việc được
thực hiện, những việc làm thiết thực để biến lời nói và thái độ thành hiện thực
Trên cấp độ vi mô, các thành phần của dư luận xã hội có cấu trúc phức tạp gồm các mối liên hệ biện chứng Dư luận xã hội có thành phần cấu trúc bên trong gồm sự hiểu biết, thái độ và xu hướng hành động Các thành phần này có mối liên hệ quy định lẫn nhau: từ tình cảm đến hành động, từ nhận thức đen xu hướng hành động và ngược lại tạo thành một chỉnh thể có tính hệ thống
Các mối liên hệ của ba thành phần này có xu hướng tạo thành phức thể thống nhất của các yếu tố có thể mâu thuẫn, đối lập nhau, ví dụ, mâu thuẫn giữa lời nói và việc làm, giữa suy nghĩ và tình cảm Xét từ góc độ tâm lý cá nhân, con người luôn tìm mọi cách để thiết lập mối quan hệ thống nhất, dung hòa lẫn nhau giữa yếu tố nhận thức, thái độ và hành vi của bản thân để tránh sự mất cân bằng tâm lý Các nhà khoa học đã phát hiện ra nhiều cơ chế tự vệ tâm lý có khả năng thiết lập trạng thái cân bằng, ổn định, thống nhất của các yếu tố nhận thức, thái độ và hành vi cá nhân Từ góc độ nhóm xã hội, dư luận xã hội là hiện tượng
xã hội không tránh khỏi những mâu thuẫn giữa các luồng ý kiến, thái độ và hành vi Tuy nhiên, cơ chế đơn giản nhất để đảm bảo sự thống nhất, ổn định, cân bằng của dư luận xã hội là cơ chế số đông: ý kiến nào được đa số ủng hộ, chia sẻ thì ý kiến đó chiếm vị thế chủ đạo của dư luận xã hội Những ý kiến của thiểu số thường chịu áp lực của số đông và thường phải tồn tại trong im lặng
Trang 9Cấu trúc dư luận xã hội luôn tuân theo quy luật cân bằng động, nghĩa là một yếu tố này thay đổi, sẽ kéo theo thay đổi ở các yếu tố còn lại Theo quy luật này, dư luận xã hội dễ bị thay đổi do có những thay đổi ở thành phần, yếu
tố hành vi Nói cách khác, hành động hay việc làm thay đổi thường sẽ kéo theo
sự thay đổi ở nhận thức, cuối cùng là ở tình cảm và toàn bộ dư luận xã hội Điều này cũng xảy ra đối với ý kiến của cá nhân
Dư luận xã hội là sự phản ánh chủ quan (băng nhận thức, thái độ và xu hướng hành vi) của nhóm người nhất đỉnh đối với những vấn đề xã hội Ví dụ,
dư luận xã hội của các tài xế thường xuyên lái xe qua một trạm thu phí BOT nhất định nào đó Dư luận xã hội không phải là tổng số các ý kiến của cá nhân Nhưng một ý kiến của một cá nhân có thể trở thành dư luận xã hội trong những hoàn cảnh, tình huống và điều kiện nhất định Ví dụ, một ý kiến của một cá nhân nói trúng và nói đúng tâm tư, nguyện vọng của nhiều người khác, thì ý kiên đó được những người này chia sẻ, đồng tình và trở thành “dư luận xã hội”
Dư luận xã hội còn có thể là ý kiến của cơ quan có quyền lực trong xã hội - công luận đối với vấn đề xã hội được phát biểu công khai Trên các phương tiện thông tin đại chứng ngày nay vẫn xuất hiện các cụm từ “Công luận thế giởi phản đối chiến tranh” hay “Người phát ngôn Bộ ngoại giao X tuyên bố” Đây
là loại dư luận xã hội - công luận chính thức về những vấn đề nhất định
1.3 Tính chất dư luận xã hội
Dư luận xã hội dưới hình thức nào và thuộc loại nào cũng đều có một số đặc điểm cơ bản sau:
Tỉnh công chúng: Dư luận xã hội luôn là ý kiến của công chúng, có nghĩa
là của nhiều người, đông người, vô số người, thậm chí là của đại chúng Dư lụận xã hội có thể xuất phát từ ý kiến của một cá nhân nhưng đó là ý kiến được nhiều người nghe, chia sẻ, bày tỏ về những vấn đề chung
Tỉnh công khai' Nói tới hình thức biểu hiện của dư luận xã hội Dư luận
xã hội luôn là ý kiến được phát biểu, bày tỏ dưới nhiều hình thức khác nhau
cho nhiều người, đông người, công chúng cùng biết Theo lý thuyết “Vòng xoáy
Trang 10của sự ỉm lặng” của Elisabeth Noelle - Neumann đưa ra năm 1972, dư luận xã
hội có thể được hiểu là ý kiến được nói công khai mà không sợ bị trừng phạt [4]
Tính trao đổi: Nói tớị cơ chế nảy sinh, vận hành của dư luận xã hội
Thông qua sự tương tác, trao đổi thông tin, tình cảm mà dư luận xã hội được hình thành, biểu hiện và thực hiện các chức năng của nó Trao đổi là cho dư luận xã hội lan truyền từ người này sang người khác, từ nhóm này sang nhóm khác, từ nơi này sang nơi khác Trao đổi làm cho dư luận xã hội có thể bị biến đổi, bị thêm bớt, bị phân hóa và có thể bị tan biến, lợi dụng
Tính lợi ích: Nói tới bản chất, nội dung và ý nghĩa của dư luận xã hội
Dư luận xã hội chỉ hình thành khi vấn đề đó động chạm đến lợi ích được chia
sẻ của các nhóm lớn trong xã hội Dư luận xã hội phản ánh lợi ích của cá nhân, nhóm xã hội Dư luận xã hội đồng thời là một hình thức, cách thức, phương tiện, công cụ để bảo vệ lợi ích của nhóm người trong xã hội Lợi ích trong dư luận xã hội được hiểu bao gồm cả lợi ích vật chất và lợi ích tinh thần Lợi ích
vật chất được nhận thức rõ nét khi các sự kiện, hiện tượng diễn ra trong đời sống xã hội có mối liên quan chặt chẽ đến các hoạt động kinh tế và sự ổn định cuộc sống của nhóm lớn trong xã hội Lợi ích tinh thần được đề cập đến khi các vấn đề đang diễn ra động chạm đến hệ thống các giá trị, chuẩn mực xã hội, các phong tục, tập quán, khuôn mẫu hành vi của cộng đồng, quốc gia
Tỉnh lan truyền: Quá trình hình thành dư luận bao giờ cũng bắt đầu từ ý
kiến của một vài cá nhân, lan truyền trong phạm vi nhóm nhỏ, rồi tiếp tục lan truyền trong nhóm lớn Vi vậy có thể hiểu, dư luận xã hội được coi như một biểu hiện của hành vi tập thể, sự đánh giá, phán xét của nhóm lớn trong xã hội
Cơ sở của bất kỳ hành vi tập thể nào cũng là hiệu ứng phản xạ quay vồng gây nên chuỗi kích thích, hiệu ứng của nhóm lớn
Tỉnh thống nhất và mâu thuẫn: Dư luận xã hội là tập hợp các luồng ý
kiến, các loại trạng thái và các xu hướng hành động khác nhau, mâu thuẫn nhau hoặc đối lập nhau của các nhóm xã hội Ví dụ, có thể tìm thấy trong bất kỳ một
Trang 11dư luận xẵ hội nào các luồng ý kiến đồng tình và phản đối, quan tâm và thờ ơ, yêu - ghét và giữa hai luồng ý kiến mâu thuẫn này là luồng ý kiến trung gian,
“ba phải”, trung dung
Các đặc điểm, tỉnh chất khác: Dư luận xã hội có nhiều đặc điểm, tính
chất khác như tính bién đổi, ví dụ dư luận xã hội có thể nhanh chóng biến đổi
từ chỗ đa số phản đối sang đa số ủng hộ Đồng thời, dư luận xã hội có tính ỳ rất lớn thể hiện ở chỗ chậm thay đổi, ví dụ dư luận xã hội về vị thế, vai trò của giới
1.4 Chức năng của dư luận xã hội
Dư luận xã hội xuất hiện để thỏa mãn một so nhu cầu quan trọng của xã hội Trong số đó có các nhu cầu thông tin, giao tiếp, đặc biệt là nhu cầu kiểm soát xã hội, điều chỉnh hành vi, định hướng hoạt động và bày tỏ thái độ, tình cảm của con người Các nhà nghiên cứu phát hiện ra nhiều chức năng của dư luận xã hội như: chức năng nhận thức, giáo dục tư tưởng, kiểm soát, quản lý,
dự báo, V.V Có thể tóm tắt một số chức năng cơ bản như sau:
- Chức năng nhận thức: Dư luận xã hội có chức năng phản ánh thực tại
xã hội với các hiện tượng, sự kiện, vấn đề, quá trình xã hội Xã hội có nhu cầu nhận biết và dư luận Xã hội có chức năng đáp ứng nhu cầu nâng cao hiểu biết
về sự vật, hiện tượng xảy ra Nhờ chức năng này mà chỉ cần lắng nghe dư luận
xã hội là có thể biết được chuyện gì, vấn đề gì đang được xã hội quan quan tâm, chú ý, bàn luận Các nghiên cứu trước đây cũng chỉ ra mức độ phổ biến cao của
dư luận xã hội là sự ủng hộ nhất trí của các thành viên đối với dư luận, việc các nhóm xã hội tự nguyện chấp hành đều là những bằng chứng khi nói về chức năng nhận thức mà dư luận xã hội mang lại đối với các nhóm xã hội Tuy nhiên, cần lưu ý, sự phản ánh thực tê xã hội của dư luận xã hội có thể đúng và cũng
có thể sai Trên thực tế, dù dư luận có đúng đến mấy thì dư luận xã hội cũng có những hạn chế nhất định, vì vậy trong quá trình lãnh đạo, quản lý không nên tuyệt đối hóa nhận thức của dư luận Chân lý của dư luận không phụ thuộc vào mức độ, tính chất phổ biến của nó Không phải trong trường hợp nào, dư luận
Trang 12của đại đa số cũng đúng hơn, có lý hơn khi so sánh với dư luận của nhóm thiểu
số
- Chức năng định hướng và điều chỉnh hành vi: Chức năng này gắn liền
vởi chức năng kiểm soát hành vi của con người trong xã hội Dư luận xã hội khi đã hình thành là kết quả biểu thị thái độ của nhóm lớn trong xã hội, là thể hiện quan điểm, ý chí tập thể (dấu ấn cá nhân không còn) nên nó có vai trò hết sức quan trọng trong định hướng và điều chỉnh hành vi của các nhóm trong xã hội Trong lịch sử phát triển xã hội của loài người, ngạy cả khi xã hội chưa được phân chia thành các giai cấp thì dư luận xã hội đã thể hiện được vai trò điều chỉnh các hành vi cá nhân và nhóm Dư luận xã hội được các nhà quản lý dùng như một công cụ để quản lý cộng đồng từ buổi bình minh của lịch sử loài người,
Dư luận xã hội luôn tìm cách hướng đến các cá nhân và nhóm thực hiện những khuôn mẫu hành vi được phép và định hướng ngăn cản những hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội Dư luận xã hộỉ cổ vũ, khích lệ những hành vi phù hợp với các giá trị chuẩn mực, đồng thời lên án, trừng phạt những hành vi vi phạm chuẩn mực xã hội để từ đó hướng đến điều chỉnh những hành vi của cá nhân và nhóm sao cho phù họp với các giá trị, chuẩn mực chung của xã hội Mặt khác, dư luận xã hội tác động tới việc xây dựng nhân cách của con người thông qua quá trình xã hội hóa cá nhân Sự đánh giá, phán xét của dư luận xã hội thường dựa trên các giá trị, chuẩn mực hiện tồn Chẳng hạn, dư luận xã hội kiểu trọng nam khinh nữ luôn đề cao giá trị con trai nên đã định hướng cho nhiều cặp vợ chồng sinh con trai Nhưng nhờ dư luận xã hội về trao quyền và bình đẳng giới, định hướng giá trị coi con gái cũng như con trai nên đã điều chỉnh hành vi kế hoạch hóa gia đình của các cặp vợ chồng, cụ thể là không lựa chọn thai nhi theo giới tính
- Chức năng giải tỏa tâm lý - xã hội: Dư luận xã hội luôn phản ánh tâm
tư, nguyện vọng và tình cảm của các cá nhân trong cộng đồng Dư luận xã hội
là diễn đàn, là cơ hội để các cá nhân được bày tỏ, chia sẻ quan điểm, ý kiến của