Mặt khác, nhóm nghiên cứu tập trung vào vấn đề nhận thức và đề xuất những giải pháp trong việc phát triển kỹ năng ngoại ngữ trong các giao tiếp liên văn hóa của giảng viên của trường Đại
Lý do ch ọn đề tài
Quá trình toàn cầu hóa và quốc tế hóa ngày càng mạnh mẽ đã thúc đẩy nhu cầu giao tiếp liên văn hóa giữa các cá nhân, tổ chức từ các quốc gia và nền văn hóa khác nhau Sự bùng nổ trong các hoạt động di cư, kinh doanh, học tập và du lịch đòi hỏi con người phải nâng cao khả năng giao tiếp liên văn hóa để đáp ứng quá trình hội nhập quốc tế.
Giáo viên cần phát triển năng lực để đào tạo lực lượng lao động phù hợp với yêu cầu hội nhập quốc tế Tuy nhiên, thực tế tại các trường đại học thương mại còn gặp nhiều thách thức trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy và đáp ứng chuẩn quốc tế Đảm bảo năng lực giáo viên giúp sinh viên có thể thích nghi nhanh chóng với thị trường lao động toàn cầu và góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế hội nhập.
Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển năng lực giao tiếp liên văn hóa trong giáo dục Phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp bảng câu hỏi và phỏng vấn giúp hiểu rõ thái độ, cảm nhận và đánh giá của giáo viên về việc xây dựng kỹ năng giao tiếp liên văn hóa Kết quả nghiên cứu sẽ là nguồn tham khảo thực tiễn để cải tiến chương trình đào tạo, giáo trình và phương pháp giảng dạy, hướng đến tích hợp kỹ năng ngoại ngữ theo hướng liên văn hóa trong các môn học Mục tiêu là giúp giáo viên và sinh viên tự tin hơn khi làm việc trong môi trường quốc tế và đa văn hóa.
Nghiên cứu về phát triển kỹ năng ngoại ngữ trong giao tiếp liên văn hóa của giảng viên Trường Đại Học Thương Mại là một chủ đề quan trọng để nâng cao năng lực giảng dạy và giao tiếp quốc tế Việc này giúp giảng viên tự tin hơn trong việc truyền đạt kiến thức và thúc đẩy sự hiểu biết giữa các nền văn hóa khác nhau Lựa chọn đề tài này dựa trên ba nền tảng lý do chính, nhằm thúc đẩy sự phát triển toàn diện của đội ngũ giảng viên trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay.
Việc phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa là yếu tố then chốt đối với giảng viên trong bối cảnh hội nhập, hợp tác kinh tế và giáo dục toàn cầu ngày càng sâu rộng Đặc biệt, tại Trường Đại Học Thương Mại, các giảng viên có đầy đủ kỹ năng giảng dạy và giao tiếp liên văn hóa sẽ nâng cao khả năng hướng dẫn sinh viên phát triển kỹ năng này Điều này giúp sinh viên và giảng viên có đủ năng lực giao tiếp liên văn hóa, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực của nhà trường.
Việc quan sát thực tế cho thấy các học phần, tài liệu, bài học và các chương trình giao lưu của nhà trường chưa tạo đủ điều kiện để giảng viên và sinh viên phát triển kỹ năng tự học và tự rèn luyện Thiếu cơ hội giao tiếp liên văn hóa và tương tác trực tiếp làm hạn chế khả năng cọ xát thực tế của học viên Do đó, việc nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của kỹ năng này và định hướng rõ con đường phát triển là yếu tố then chốt để thúc đẩy sự tiến bộ của giảng viên và sinh viên trong môi trường giáo dục.
Nhiều nghiên cứu trong và ngoài trường đã chỉ ra sự cần thiết của việc phát triển năng lực giao tiếp liên văn hóa ở sinh viên, đồng thời cũng nhấn mạnh các hạn chế trong nhận thức và khả năng giải quyết khó khăn của sinh viên và giáo viên Các nghiên cứu trước đó chưa đi sâu vào phát triển các kỹ năng cụ thể của năng lực giao tiếp liên văn hóa, cho thấy sự cần thiết của việc xây dựng các chương trình đào tạo có chiều sâu hơn Vai trò trung gian của môi trường giáo dục là yếu tố then chốt, vì không có hình thức nào trong giáo dục mà không cần đến ý thức, thái độ và kỹ năng thiết yếu để thực hiện giao tiếp liên văn hóa hiệu quả Để sử dụng thành thạo năng lực này trong các tình huống đa văn hóa, quá trình tích lũy kiến thức và kỹ năng cần diễn ra lâu dài, đặc biệt là từ phía giảng viên, những người tiên phong trong lĩnh vực giáo dục Do đó, nghiên cứu này đóng vai trò quan trọng trong việc đóng góp vào mục tiêu quốc tế hóa của nhà trường và phù hợp với xu hướng phát triển giáo dục toàn cầu hiện nay.
T ổ ng quan tình hình nghiên c ứ u
Nghiên cứu của tác giả nước ngoài
Trong thời đại toàn cầu hóa, hoạt động di cư, buôn bán và du lịch giữa các quốc gia ngày càng diễn ra mạnh mẽ, thúc đẩy nhu cầu giao tiếp liên văn hóa tăng cao Quá trình toàn cầu hóa diễn ra nhanh chóng, mở ra cơ hội kết nối đa dạng giữa các cá nhân và tổ chức từ các nền văn hóa khác nhau Vì vậy, các cơ sở giáo dục đại học đang đối mặt với thách thức trong việc đào tạo và bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ngoại ngữ để nâng cao khả năng giao tiếp liên văn hóa.
Các nhà giáo dục thành công cần có khả năng giao tiếp hiệu quả trong các bối cảnh giao văn hóa, giúp họ nhạy bén với các tình huống đa văn hóa trong lớp học Giao tiếp liên văn hóa đóng vai trò là nguồn lực quan trọng để truyền đạt kiến thức liên văn hóa và là cơ hội để mở rộng vốn văn hóa đa dạng của giáo viên Để tận dụng tốt khả năng này, giáo viên cần trang bị đầy đủ kỹ năng ngoại ngữ và nhận thức về liên văn hóa; ngược lại, thiếu nhận thức và kỹ năng giao tiếp liên văn hóa có thể dẫn đến hiểu lầm và xung đột văn hóa trong môi trường học tập.
Elena (2014) nhấn mạnh rằng giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn cần tự rèn luyện năng lực ngoại ngữ, thái độ và giá trị để giúp học sinh thích ứng với sự thay đổi của xã hội Họ đóng vai trò là những người cung cấp mô hình đạo đức xã hội đầu tiên, thể hiện qua các hình thức giao tiếp liên văn hóa Để thực hiện nhiệm vụ này, giáo viên phải nâng cao nhận thức và kỹ năng giao tiếp liên văn hóa, xem đó là yếu tố then chốt để thành công trong giáo dục ngoại ngữ và hòa nhập vào hệ thống giáo dục toàn cầu dựa trên trí tuệ xã hội Giáo viên cần sẵn sàng đổi mới và hoàn thiện trách nhiệm, đồng thời không quên sứ mệnh cá nhân và nghề nghiệp của mình là trở thành tấm gương đạo đức, năng lực và nhận thức xã hội, góp phần thúc đẩy sự hòa hợp và phát triển năng lực giao tiếp liên văn hóa của học sinh dễ dàng hơn.
Theo Han và Thomas (2010), giáo viên trong môi trường giao tiếp liên văn hóa cần có nhận thức rõ về các định kiến và nhận định về hành vi của con người để thúc đẩy sự hiểu biết và tôn trọng đa dạng văn hóa Họ cần áp dụng các biện pháp giáo dục phù hợp với các nhóm học sinh đến từ nền tảng văn hóa khác nhau nhằm nâng cao hiệu quả học tập và hòa nhập Ngoài ra, giáo viên nên làm gương cho học sinh bằng cách thể hiện sự linh hoạt và thích nghi trong xã hội đa văn hóa, góp phần xây dựng môi trường học tập mở và bao dung.
Giao tiếp phi ngôn từ đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành năng lực giao tiếp toàn cầu, theo nghiên cứu của Herring (1990) Hiểu biết về giao tiếp phi ngôn từ giúp giảm thiểu những hiểu lầm và thông tin sai lệch trong giao tiếp liên văn hóa Giao tiếp phi ngôn từ được định nghĩa là các hành vi truyền tải thông tin một cách linh hoạt qua lời nói và chữ viết, góp phần nâng cao hiệu quả truyền đạt trong giao tiếp quốc tế.
2.2 Nghiên cứu của tác giả Việt Nam
Chính sách ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, đã trở thành ưu tiên hàng đầu trong phát triển đất nước Việt Nam từ sau các cột mốc quan trọng như đổi mới kinh tế năm 1986, gia nhập ASEAN năm 1995, và trở thành thành viên thứ 150 của WTO năm 2006 (Le, 2011) Việc thành thạo tiếng Anh đã tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên Việt Nam trong giáo dục đại học, giao lưu văn hóa xã hội, cũng như mở rộng hoạt động thương mại và kinh doanh quốc tế Trong bối cảnh toàn cầu hóa và quốc tế hóa, sự gia tăng của các doanh nghiệp và tổ chức quốc tế tại Việt Nam mang lại nhiều cơ hội phát triển mới cho người dân và các doanh nghiệp Việt.
Việt Nam ngày càng mở rộng hợp tác và giao lưu quốc tế, khiến khả năng giao tiếp tiếng Anh trở nên thiết yếu, thậm chí là bắt buộc đối với người Việt Nam Chính vì vậy, việc nâng cao năng lực giao tiếp liên văn hóa (NLGTLVH) cho người học tiếng Anh tại Việt Nam nhằm nâng cao nhận thức về sự khác biệt văn hóa và thúc đẩy thái độ, hành vi phù hợp khi giao tiếp với người từ các nền văn hóa đa dạng là điều rất cần thiết Đây nên trở thành một trong những mục tiêu trọng tâm trong chương trình giảng dạy tiếng Anh để chuẩn bị tốt hơn cho việc hội nhập quốc tế (Nguyễn Lan, 2020).
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4, phát triển kỹ năng ngoại ngữ trong giao tiếp liên văn hóa trở thành mục tiêu quan trọng của các trường đại học tại Việt Nam để nâng cao năng lực hội nhập Giao tiếp liên văn hóa diễn ra khi người nói và người nghe xuất phát từ các nền văn hóa khác nhau, đã tồn tại từ xa xưa nhưng mang ý nghĩa toàn cầu trong thế kỷ XXI Để hòa nhập và giao lưu với thế giới bên ngoài, việc hiểu biết và năng lực giao tiếp ngày càng trở nên cấp thiết, bởi ngôn ngữ không chỉ là phương tiện truyền đạt văn hóa và giá trị của các thế hệ mà còn là biểu hiện của bản sắc cộng đồng Thể hiện bản sắc qua ngôn ngữ còn phản ánh cách tư duy, hình thức lập luận và cách xử lý vấn đề, đều là những yếu tố văn hóa cần xem xét trong giao tiếp liên ngôn (GS Nguyễn Hòa, 2011).
Giáo sư nhấn mạnh rằng khi giao tiếp với người từ nền văn hóa khác, con người thường dễ dàng áp dụng các mô hình và cách thức của chính văn hóa mình vào quá trình giao tiếp Điều này có thể gây ra hiểu lầm và làm giảm hiệu quả của sự trao đổi thông tin Vì vậy, để xây dựng giao tiếp thành công giữa các nền văn hóa, cần chú ý nhận thức và điều chỉnh các yếu tố văn hóa phù hợp.
Trong thế giới ngày nay, khả năng giao tiếp không chỉ đơn thuần về ngôn ngữ, xã hội hay tâm lí mà còn đòi hỏi năng lực giao tiếp liên văn hóa Năng lực này yêu cầu chúng ta hiểu biết sâu sắc về các giá trị văn hóa và cách thể hiện của chúng để tham gia vào quá trình giao tiếp một cách hiệu quả Giao tiếp liên văn hóa không chỉ bao gồm việc truyền đạt nội dung mà còn phải truyền đạt các giá trị văn hóa, quan hệ xã hội và tình cảm, góp phần thúc đẩy sự hiểu biết và hợp tác quốc tế.
Giao tiếp và nội dung trao đổi chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn hoá, đồng thời cách thức giao tiếp và tư duy của chúng ta cũng góp phần định hình và phát triển ngôn ngữ, văn hoá Trong mối quan hệ tương tác đa chiều này, giao tiếp liên văn hoá đóng vai trò quan trọng trong quá trình hội nhập quốc tế Giáo dục liên văn hoá ngày càng trở nên cần thiết, giúp phát triển năng lực giao tiếp phù hợp, xây dựng thái độ đúng đắn và nâng cao hiểu biết về các giá trị văn hoá cũng như đặc thù trong cách thức giao tiếp của từng nền văn hoá.
Lê Thị Thanh Hoa và Đỗ Thị Xuân Dung (2010) nhận thấy rằng vấn đề dạy văn hóa trong chương trình tiếng Anh chuyên ngữ tại Việt Nam đã được nghiên cứu bởi một số giáo viên và sinh viên, tuy nhiên chủ yếu tập trung vào nội dung văn hóa hoặc nâng cao nhận thức văn hóa cho sinh viên Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu và giao lưu giữa các nền văn hóa ngày càng đa dạng, cách tiếp cận dạy học văn hóa dựa trên đối thoại và đồng cảm sẽ giúp giáo viên trở thành người bạn cùng học hỏi, từ đó tăng cường kỹ năng hiểu biết văn hóa cho người học.
TS Nguyễn Vũ Hảo (2019) nhấn mạnh rằng, đến thế kỷ XXI, nhân loại đã đạt được những thành tựu lớn trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, mở ra nhiều cơ hội phát triển mới.
Nhờ các phương tiện truyền thông hiện đại, mạng internet, điện thoại di động, truyền hình, và các kênh truyền thanh, truyền hình quốc tế cùng sự phát triển mạnh mẽ của ngành giao thông nội địa và quốc tế, đặc biệt là hàng không, cơ hội giao lưu, đối thoại và học hỏi giữa các nền văn hóa ngày càng gia tăng Do đó, toàn cầu hóa trở thành xu hướng không thể tránh khỏi, thu hút mọi dân tộc và cộng đồng văn hóa trên thế giới Tuy nhiên, sự thiếu hiểu biết về một nền văn hóa không nhất thiết dẫn đến nhận thức sai lệch về văn hóa đó; nguyên nhân chính xuất phát từ tư duy chủ quan, khi con người nhận diện các nền văn hóa khác dựa trên lập trường của chính mình, từ thế giới quan và phương thức sống của nền văn hóa đó, như một “bộ lọc” giá trị văn hóa Để tránh hiểu sai về văn hóa, cần khắc phục “mù văn hóa” và vượt qua tư duy chủ quan, thay thế bằng mô hình tư duy khách quan, đối xứng và dựa trên đối thoại bình đẳng giữa các cộng đồng văn hóa, nhằm thúc đẩy sự hiểu biết đúng đắn và tôn trọng đa dạng văn hóa toàn cầu (TS Nguyễn Vũ Hảo, 2019).
Nghiên cứu cho thấy số lượng các nghiên cứu trong nước về kỹ năng giao tiếp liên văn hóa còn hạn chế, đồng thời chưa nhấn mạnh được tầm quan trọng cũng như quy trình và các bước cần thiết để phát triển năng lực này cho giáo viên Vì vậy, cần thúc đẩy các nghiên cứu nhằm nâng cao nhận thức và cung cấp hướng dẫn rõ ràng về cách xây dựng kỹ năng giao tiếp liên văn hóa trong đội ngũ giảng viên nhà trường.
M ục đích nghiên cứ u
Nghiên cứu nhằm đánh giá nhận thức và hiểu biết của giảng viên Đại Học Thương Mại về vai trò của kỹ năng giao tiếp liên văn hóa trong quá trình giảng dạy Bài viết cũng tập trung vào các khó khăn mà trường gặp phải trong việc phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa cho giảng viên Đồng thời, nghiên cứu còn nắm bắt các xu hướng phát triển của kỹ năng này để nâng cao chất lượng giảng dạy và công tác của giảng viên tại Đại Học Thương Mại.
Câu hỏi nghiên cứu
Giảng viên Đại Học Thương Mại nhận thức rõ vai trò quan trọng của kỹ năng giao tiếp liên văn hóa trong quá trình giảng dạy và hợp tác giáo dục Kỹ năng này giúp họ hiểu rõ hơn về đa dạng văn hóa của sinh viên và đối tác quốc tế, từ đó nâng cao hiệu quả truyền đạt kiến thức và xây dựng mối quan hệ hợp tác bền vững Việc phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa còn giúp giảng viên thích nghi với môi trường toàn cầu hóa ngày càng phát triển mạnh mẽ, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và thúc đẩy liên kết quốc tế của nhà trường Thấu hiểu vai trò của kỹ năng này, giảng viên có thể truyền đạt kiến thức một cách linh hoạt, phù hợp với sự đa dạng văn hóa của đối tượng học tập và hợp tác.
• Giảng viên Đại Học Thương Mại gặp khó khăn gì trong việc phát triển kỹnăng giao tiếp liên văn hóa?
• Giảng viên Đại Học Thương Mại có định hướng gì trong việc phát triển kỹnăng giao tiếp liên văn hóa?
Đối tượ ng và ph ạ m vi nghiên c ứ u
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là nhận thức, khó khăn và định hướng của giảng viên Đại Học Thương Mại về việc phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa trong giảng dạy và hợp tác quốc tế Nghiên cứu nhằm làm rõ các nhận thức của giảng viên về tầm quan trọng của kỹ năng liên văn hóa trong môi trường giáo dục quốc tế Đồng thời, đề cập đến những khó khăn mà giảng viên gặp phải khi thực hiện đẩy mạnh kỹ năng giao tiếp liên văn hóa trong công tác giảng dạy và hợp tác quốc tế Ngoài ra, đề tài còn xem xét các định hướng phát triển kỹ năng này để nâng cao chất lượng giảng dạy và thúc đẩy hợp tác quốc tế hiệu quả hơn Những kết quả nghiên cứu sẽ góp phần nâng cao nhận thức của giảng viên và xây dựng các giải pháp phù hợp nhằm phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay.
Nghiên cứu tập trung vào việc phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa cho giảng viên Đại Học Thương Mại, nhấn mạnh các phẩm chất, thái độ và kỹ năng cần thiết để nâng cao năng lực giao tiếp liên văn hóa Khách thể nghiên cứu chính là các giảng viên của trường, đặc biệt là các giảng viên dạy ngoại ngữ và tiếng Anh, do họ có khả năng tương tác liên văn hóa cao hơn so với các giáo viên khác Nghiên cứu này không mở rộng phạm vi để khảo sát toàn diện các vấn đề về giao tiếp liên văn hóa hay năng lực giao tiếp chung, mà tập trung vào các yếu tố quan trọng liên quan đến việc phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa trong bối cảnh giảng dạy đại học.
Những đóng góp của đề tài
Bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức của giảng viên về kỹ năng giao tiếp và giao văn hóa trong giảng dạy và nghiên cứu Đặc biệt, nó nhấn mạnh vai trò của kỹ năng này đối với các giảng viên giảng dạy các học phần ngoại ngữ, giao tiếp, văn hóa và kinh tế đa quốc gia Đề tài cũng phân tích các khó khăn mà giảng viên đang gặp phải trong quá trình phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa Thêm vào đó, bài viết đề xuất các khuyến nghị kịp thời giúp giảng viên xây dựng và điều chỉnh những phẩm chất, thái độ, kỹ năng cần thiết để nâng cao kỹ năng giao tiếp liên văn hóa hiệu quả.
Nghiên cứu giúp nhà trường điều chỉnh chương trình chính khóa và ngoại khóa nhằm tạo cơ hội cho giảng viên, sinh viên tham gia các diễn đàn, hội nghị và hợp tác giáo dục toàn cầu Tổng quan của đề tài cung cấp cái nhìn toàn diện về hội nhập giáo dục quốc tế và nhu cầu phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa, giúp người học nâng cao trình độ và bắt kịp xu hướng giáo dục đa quốc gia Điều này thúc đẩy động lực phấn đấu của sinh viên trong việc phát triển kỹ năng và thích nghi với môi trường giáo dục toàn cầu.
K ế t c ấ u c ủ a nghiên c ứ u
Ngoài phần mởđầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, bố cục của đề tài gồm các chương như sau:
Chương một trình bày tổng quan về tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về kỹ năng giao tiếp liên văn hóa, trong đó nhóm tác giả tổng hợp các nghiên cứu tiêu biểu trong và ngoài nước để xác định hướng đi phù hợp cho đề tài.
Chương hai trình bày các bước cụ thể trong quá trình nghiên cứu, bao gồm phương pháp nghiên cứu phù hợp, các công cụ nghiên cứu hiệu quả, cũng như quá trình phân tích dữ liệu để đưa ra kết quả chính xác Trong đó, việc lựa chọn phương pháp và công cụ nghiên cứu đóng vai trò quan trọng để đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy của kết quả Các bước phân tích dữ liệu giúp làm rõ các vấn đề nghiên cứu, từ đó đề xuất các kết luận có giá trị Những nội dung này tạo nền tảng vững chắc cho toàn bộ quá trình nghiên cứu và góp phần nâng cao chất lượng của nghiên cứu khoa học.
Chương ba đề xuất các khuyến nghị phù hợp dựa trên kết quả nghiên cứu, nhằm giúp giảng viên hiểu rõ quá trình nâng cao kỹ năng giao tiếp liên văn hóa Nhà trường cần cung cấp các nguồn lực thiết yếu để hỗ trợ giảng viên phát triển kỹ năng này một cách hiệu quả Các chiến lược cụ thể và nguồn lực hỗ trợ sẽ giúp giảng viên tự tin hơn trong giao tiếp liên văn hóa, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và tương tác quốc tế.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG NGOẠI NGỮ TRONG GIAO TIẾP LIÊN VĂN HÓA
Cơ sở lý lu ậ n
Wardhaug (1993) nhìn nhận văn hoá như:
Kỹ năng cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ cuộc sống hàng ngày là điều thiết yếu đối với hầu hết mọi người, giúp họ thích nghi và phát triển trong cuộc sống thường nhật Tuy nhiên, chỉ một số ít người mới yêu cầu phải có kiến thức sâu rộng về âm nhạc, văn học và nghệ thuật để đáp ứng các yêu cầu của văn hóa cao hơn Việc tích lũy các kỹ năng này không chỉ nâng cao khả năng cá nhân mà còn mở ra cơ hội khám phá và trải nghiệm giá trị văn hóa phong phú.
Theo Tylor (1871), văn hóa theo nghĩa rộng mang tính dân tộc học bao gồm một hệ thống phức hợp gồm kiến thức, đức tin, nghệ thuật, đạo đức, luật pháp, phong tục và các khả năng cùng thói quen khác mà một cá nhân có thể tích lũy trong vai trò thành viên của xã hội.
Riddell (1989:1) cho rằng văn hoá bao gồm: cả cảc khía cạnh của đời sống con người được các thành viên của một xă hội thụđắc và chia sẻ
Văn hóa là tổng thể phức hợp các đặc tính tinh thần, vật chất, trí tuệ và tình cảm nổi bật xác định đặc điểm của một xã hội hoặc nhóm xã hội Nó không chỉ bao gồm nghệ thuật và văn chương mà còn phản ánh cách sống, các quyền cơ bản của con người, hệ thống giá trị, truyền thống và đức tin của cộng đồng.
UNESCO (Hội nghị loàn thế giới vể các chính sách văn hóa Mexico City)
Văn hóa của một dân tộc là một tổng thể phức hợp gồm những sáng tạo và thụ hưởng cả vật thể lẫn phi vật thể, cùng các cách thức hành xử trong các hoàn cảnh cụ thể Tổng thể văn hóa này giúp phân biệt các dân tộc không chỉ dựa trên sự có hay không của các sản phẩm và hành vi, mà còn dựa trên tính biểu hiện và cách thức thể hiện của chúng (Quang, N 2008)
1.1.2 Giao tiếp liên văn hóa là gì, ICC ( năng lực giao tiếp liên văn hóa) là gì?
Năm 1954 được xem là cột mốc mở đầu của ngành giao tiếp liên văn hóa với sự xuất hiện của cuốn sách “Văn hóa là giao tiếp, giao tiếp là văn hóa” của E.Hall và B.Trager, đồng thời cũng là nơi ra đời thuật ngữ giao tiếp liên văn hóa Năm 1959, E.Hall phát hành tác phẩm “Ngôn ngữ câm” (The Silent Language), chứng minh mối liên hệ chặt chẽ giữa văn hóa và giao tiếp Quan điểm của Hall, coi văn hóa là giao tiếp và giao tiếp là văn hóa, đã gây ra những tranh luận sôi nổi trong giới học thuật tại Mỹ, thúc đẩy sự xuất hiện của nhiều bài báo và tạp chí liên quan đến chủ đề này.
“giao thoa văn hóa”, “đa văn hóa”, “sốc văn hóa” (bây giờ người ta hay dùng stress văn hóa) hình thành vào thời gian này
Nhiều trường phái nghiên cứu khác nhau nảy nở Xét theo tầm quan trọng, Bennett (2004), Fantini (2000), Byram (1997), Guo-Ming Chen & Starosta
Năng lực giao tiếp liên văn hóa (ICC) được xác nhận là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy hiệu quả trong các tương tác giữa những người thuộc các nền văn hóa khác nhau Các nhà nghiên cứu như Wiseman (2002), Thomas (2007), Deardoff (2004) đã đưa ra các lập luận khác nhau nhưng đều đồng thuận về tầm quan trọng của ICC trong việc xây dựng cầu nối giữa các nền văn hóa đa dạng.
ICC (Intercultural Competence) được hiểu là khả năng tương tác hiệu quả và phù hợp với các thành viên thuộc các nền văn hóa khác nhau (Wiseman, 2002) Khả năng này bao gồm việc dàn xếp các ý nghĩa văn hóa đa dạng và thực hiện các hành vi giao tiếp phù hợp, hiệu quả trong các tình huống đa văn hóa (Guo-Ming Chen & Starosta) Đây là yếu tố quan trọng giúp thúc đẩy sự hiểu biết và hợp tác trong môi trường quốc tế ngày càng đa dạng.
Năm 1996, khảnăng được định nghĩa là khả năng từ bỏ một loại hình văn hóa dựa trên giá trị để thích ứng với các hoàn cảnh văn hóa khác nhau Quá trình này dựa trên các khía cạnh của nhận thức và siêu nhận thức, cũng như các cơ chế động cơ và khả năng thích nghi hành vi của cá nhân Khả năng này giúp con người linh hoạt điều chỉnh hành vi phù hợp với môi trường văn hóa mới, góp phần nâng cao sự hiểu biết và thích nghi trong các bối cảnh đa dạng.
1.1.3 Vai trò của năng lực giao tiếp liên văn hóa trong dạy và học ngoại ngữ
Crozet và Liddicoat (1997) nhấn mạnh rằng văn hóa đóng vai trò cốt lõi trong cách sử dụng ngôn ngữ để tạo ra các loại văn bản khác nhau, bao gồm viết, nghe, nhìn và nói, cho thấy rằng văn hóa là thành phần không thể tách rời của ngôn ngữ Hơn nữa, việc học một ngoại ngữ không chỉ đơn thuần là học từ vựng và ngữ pháp để tạo ra câu chính xác mà còn liên quan đến việc hiểu rõ các yếu tố văn hóa đằng sau ngôn ngữ đó (Liddicoat, 2005).
Hiểu biết về văn hóa là yếu tố thiết yếu trong việc học và dạy ngôn ngữ để đảm bảo sự giao tiếp thành công, tránh trở nên “ngốc nghếch” do nói không phù hợp với các tình huống văn hóa Trong thế giới toàn cầu hóa, tiếng Anh đóng vai trò như một ngôn ngữ toàn cầu, giúp người học giao tiếp với người đến từ các quốc gia khác, chứ không chỉ trong nội bộ đất nước của họ Theo đó, việc hiểu sâu sắc nền văn hóa của các quốc gia khác là chìa khóa cho thành công trong giao tiếp liên văn hóa, nhằm phát triển Năng lực Giao tiếp liên văn hóa (NLGTLVH) Byram (1997) nhấn mạnh rằng mục tiêu của việc dạy tiếng Anh trong thời đại toàn cầu là thúc đẩy khả năng liên văn hóa, giúp người học trở thành những người giao tiếp liên văn hóa thực thụ Ngôn ngữ không chỉ đơn thuần trao đổi thông tin mà còn chứa đựng kiến thức, thế giới quan và hiểu biết về văn hóa của người nói, do đó, việc dạy ngôn ngữ không thể tách rời khỏi việc giảng dạy văn hóa của người nói ngôn ngữ đó (Byram, 1989) Người học cần hiểu rằng để giao tiếp hiệu quả, việc sử dụng ngôn ngữ phải gắn liền với các kiến thức, thái độ và hành vi phù hợp với văn hóa, góp phần thúc đẩy mối quan tâm nghiên cứu sự giao thoa giữa ngôn ngữ và văn hóa trong lĩnh vực ngôn ngữ học (Liddicoat, 2005).
Các học giả đều khẳng định mối quan hệ mật thiết giữa ngôn ngữ và văn hóa, nhấn mạnh tầm quan trọng của văn hóa trong giảng dạy ngôn ngữ Đồng thời, họ nhấn mạnh sự cần thiết chuyển sang phương pháp giảng dạy tích hợp, gọi là giảng dạy ngôn ngữ liên văn hóa (GDNNLVH), nhằm giúp người học hiểu sâu về ngôn ngữ và văn hóa của chính họ cũng như các nền văn hóa khác GDNNLVH được xem là một cách tiếp cận phát triển để mở rộng kiến thức, kỹ năng ngôn ngữ và nâng cao nhận thức văn hóa cho người học thông qua việc kết nối ngôn ngữ và văn hóa đa dạng.
GDNNLVH nhằm phát triển năng lực ngôn ngữ và giao tiếp liên văn hóa cho người học thông qua việc học ngoại ngữ và hiểu về ngôn ngữ của họ Điều này giúp người học có khả năng giao tiếp thành công và phù hợp với các nền văn hóa khác nhau, đồng thời nâng cao nhận thức về sự đa dạng văn hóa để có thái độ và hành vi phù hợp khi gặp các tình huống khác biệt về văn hóa.
1.1.4 Các mô hình năng lực giao tiếp liên văn hóa
Theo Byram (1997), để có một cuộc hội thoại thành công với người đến từ nền văn hóa khác bằng ngôn ngữ không phải là ngôn ngữ mẹ đẻ, người sử dụng ngôn ngữ cần có Năng lực giao tiếp (Communicative competence) và Năng lực liên văn hóa (Intercultural competence) Năng lực liên văn hóa được hiểu là khả năng giao tiếp thành thạo, tự tin và phù hợp bằng một ngôn ngữ nước ngoài với những người đến từ các nền văn hóa khác nhau Định nghĩa về các thành tố của NLGTLVH (Năng lực liên văn hóa trong sử dụng ngôn ngữ) được trình bày chi tiết tại Bảng 1.
Sau khi nghiên cứu các mô hình năng lực giao tiếp liên văn hóa của Bennett (2004), Fantini (2000), Byram (1997), Wiseman (2002), Thomas (2003), Deardorff (2008) và Quang, N (2017), rõ ràng các mô hình này đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển năng lực giao tiếp liên văn hóa để thúc đẩy hiểu biết và hòa nhập trong môi trường đa dạng văn hóa Các nhà nghiên cứu đều nhất quán trong việc xác định các yếu tố then chốt như nhận thức văn hóa, kỹ năng giao tiếp, thái độ tích cực và khả năng thích ứng linh hoạt khi tiếp xúc với các nền văn hóa khác nhau Việc phân tích các mô hình này giúp nâng cao nhận thức về cách nâng cao năng lực liên văn hóa trong giáo dục và doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy sự cộng tác hiệu quả trên toàn cầu.
Nhóm tác giả đã chọn sử dụng mô hình của Quang, N (2017) trong nghiên cứu này vì mô hình này thể hiện rõ sự liên hệ linh hoạt và biện chứng giữa nhận thức, thái độ và kỹ năng giao tiếp liên văn hóa Ngoài ra, mô hình còn làm rõ các phương pháp hiện thực hóa kỹ năng trong thực hành giao tiếp liên văn hóa thực tế, đặc biệt trong giảng dạy và đời sống ngôn ngữ ứng dụng.
1.1.5 Kỹnăng giao tiếp liên văn hóa bao gồm những kỹnăng gì
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨ U VÀ K Ế T QU Ả PHÂN TÍCH V ẤN ĐỀ NGHIÊN
Khách th ể nghiên c ứ u
Nghiên cứu tập trung vào 50 giảng viên Trường ĐH Thương Mại, gồm 40 giảng viên chuyên ngành ngoại ngữ và 10 giảng viên không chuyên, chủ yếu đến từ viện đào tạo quốc tế và phòng truyền thông Trong số này, 40 giảng viên có hơn 5 năm kinh nghiệm giảng dạy và chỉ có 4 người là nam, phản ánh đặc điểm giới tính hạn chế của khoa Tiếng Anh Ngoài việc tham gia khảo sát bằng bảng hỏi, 10 giảng viên đã tham gia phỏng vấn sâu để chia sẻ những khó khăn và kiến nghị cụ thể, giúp xác định các bước xây dựng kỹ năng giao tiếp liên văn hóa phù hợp với nhu cầu của giảng viên Các giảng viên tham gia phỏng vấn đều có trên 11 năm kinh nghiệm giảng dạy, trong đó 9 trong số họ là nữ và 1 là nam, đặc biệt có nhiều năm giảng dạy các môn về văn hóa và giao tiếp.
Công c ụ thu th ậ p s ố li ệ u
Bảng hỏi được phát triển dựa trên cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu, nhằm đảm bảo tính khoa học và chính xác trong quá trình khảo sát Các câu hỏi trong bảng được xây dựng dựa trên mô hình năng lực giao tiếp liên văn hóa của Quang, giúp đánh giá rõ hơn khả năng giao tiếp của đối tượng nghiên cứu Việc sử dụng mô hình này giúp đảm bảo tính toàn diện và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu về năng lực giao tiếp liên văn hóa.
N (2017) Phiếu gồm 13 câu hỏi trực tiếp liên quan tới việc nhận thức, tìm hiểu những cách xây dựng cũng như những khó khăn, định hướng của giảng viên Đại
Học Thương Mại giúp phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa, đặc biệt phù hợp với phương pháp nghiên cứu định tính Mặc dù các câu hỏi trong nghiên cứu chủ yếu là câu hỏi đóng, nhưng vẫn cung cấp lượng thông tin đủ để giảng viên có các câu trả lời linh hoạt và cụ thể Tuy nhiên, số lượng mẫu trả lời hạn chế, chỉ có 50 giảng viên được xác định có khả năng tương tác hoặc giao tiếp liên văn hóa trong quá trình công tác tại trường.
2.2.2 Về câu hỏi phỏng vấn
Phương pháp phỏng vấn được sử dụng để hiểu rõ hơn về bản chất của vấn đề, giúp đánh giá và lý giải các dữ kiện thu thập từ bảng khảo sát mà tác giả chưa thể làm rõ Theo Nguyễn Xuân Nghĩa (2012), phỏng vấn là công cụ hiệu quả để khai thác thông tin sâu sắc, góp phần làm sáng tỏ những khía cạnh chưa rõ trong nghiên cứu.
Sau khi thu thập phiếu điều tra từ 50 giảng viên, có 10 giảng viên sẵn sàng tham gia phỏng vấn sâu Những giảng viên này đều đến từ ba bộ môn chính là Thực hành tiếng và Lý thuyết, góp phần làm rõ hơn các ý kiến và trải nghiệm trong quá trình giảng dạy và học tập.
Bộ môn Dịch Tiếng Anh thuộc Khoa Tiếng Anh có hơn 10 năm kinh nghiệm giảng dạy và công tác tại trường Các giảng viên từ bộ môn Lý thuyết tiếng và Dịch Tiếng Anh tham gia phỏng vấn nhiều hơn so với các bộ môn khác, do họ phụ trách nhiều môn liên quan đến chiến lược giao tiếp và văn hóa Anh Điều này thể hiện rõ vai trò quan trọng của các giảng viên này trong việc đào tạo lĩnh vực dịch thuật và tiếng Anh chuyên sâu tại trường.
Mỹ, giao thoa Văn Hóa và thực hành dịch thuật.
Quy trình thu th ậ p s ố li ệ u
Bước 1, bảng hỏi được sử dụng để thu thập dữ liệu liên quan đến kiến thức và nhận thức của giảng viên về việc phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa Các câu hỏi chủ yếu tập trung vào giảng viên Việt Nam, phản ánh những khó khăn trong liên hệ và xin phép các giáo viên nước ngoài do ảnh hưởng của dịch bệnh Mặc dù một số bảng hỏi đã được phản hồi, hầu hết chưa được phép công bố, khiến nhóm tác giả chỉ thực hiện phân tích dựa trên quan sát chủ quan.
Các câu hỏi trong bài tập trung vào kiến thức về kỹ năng giao tiếp liên văn hóa và mong muốn phát triển kỹ năng này, không đi sâu vào trình độ tiếng Anh hay kinh nghiệm giảng dạy vì các giảng viên đều có ít nhất 5 năm kinh nghiệm tại Đại Học Thương Mại Nhóm câu hỏi thứ nhất nhằm khám phá kiến thức và mối quan tâm về việc nâng cao kỹ năng giao tiếp liên văn hóa, trong khi nhóm câu hỏi thứ hai tập trung vào các khó khăn gặp phải, nguồn lực hỗ trợ và định hướng phát triển kỹ năng này cho cả giảng viên và sinh viên.
Trong bước 2, nhóm tác giả dựa trên kết quả ban đầu từ bảng hỏi để quan sát kỹ lưỡng các hoạt động giao tiếp giữa giảng viên và sinh viên Đặc biệt, nghiên cứu tập trung vào giao tiếp liên văn hóa giữa giáo viên Việt Nam và sinh viên quốc tế, cũng như giữa giáo viên nước ngoài và sinh viên Việt Nam Qua đó, nhóm tác giả đưa ra các nhận xét quan trọng về đặc điểm tính cách và hiểu biết văn hóa của các bên để làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình giao tiếp.
Sau khi xem xét kết quả bảng hỏi và quan sát, nhóm nghiên cứu đã tiến hành phỏng vấn 10 giảng viên tự nguyện của Khoa Tiếng Anh, gồm 4 giảng viên từ bộ môn Dịch, 4 từ bộ môn Lý Thuyết Tiếng, và 2 từ bộ môn Thực Hành Tiếng Các giảng viên chủ yếu giảng dạy các môn như nói và thuyết trình, giao tiếp liên văn hóa, văn hóa Anh, Mỹ, thực hành dịch Anh-Việt, Việt-Anh, và tiếng Anh kinh tế, giúp họ có nhiều cơ hội tiếp xúc với các vấn đề văn hóa đa quốc gia và gặp phải một số khó khăn trong giao tiếp liên văn hóa, từ đó có nhu cầu chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức.
Trong tổng số 50 giảng viên tham gia khảo sát, có 10 người được chọn để phỏng vấn sâu nhằm chia sẻ những khó khăn cụ thể và các kiến nghị của họ phù hợp với mục tiêu xác định các bước xây dựng kỹ năng giao tiếp liên văn hóa Các giảng viên này đều có kinh nghiệm công tác từ 11 năm trở lên và nhiều năm giảng dạy các môn học về văn hóa và giao tiếp Trong số 10 người phỏng vấn, chỉ có 1 người là nam, còn lại là 9 nữ thuộc khoa tiếng Anh Các ý kiến từ các giảng viên này được phân tích kỹ lưỡng để đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy kỹ năng giao tiếp liên văn hóa trong môi trường đại học.
K ế t qu ả nghiên c ứ u
Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính và điều tra khảo sát để đánh giá mức độ tương tác liên văn hóa của giảng viên Trong đó, 50 giảng viên chuyên và không chuyên tiếng Anh tại Trường Đại Học Thương Mại đã được hỏi về nhận thức vai trò của giao tiếp liên văn hóa trong hợp tác giáo dục và giảng dạy Kết quả cho thấy việc nâng cao nhận thức về vai trò của giao tiếp liên văn hóa góp phần thúc đẩy hiệu quả hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giáo dục Các giảng viên đều nhận thức rõ tầm quan trọng của kỹ năng giao tiếp liên văn hóa trong giảng dạy và hợp tác quốc tế Nghiên cứu này nhấn mạnh sự cần thiết của đào tạo kỹ năng liên văn hóa để nâng cao chất lượng giảng dạy và hợp tác toàn cầu trong các trường đại học Việt Nam.
2.4.1 Kết quả bảng hỏi giáo viên
Dựa trên khảo sát ban đầu, 95% giảng viên đều khẳng định vai trò quan trọng của văn hóa trong giao tiếp Họ nhấn mạnh rằng xây dựng và phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa là yếu tố thiết yếu trong quá trình giảng dạy và giáo dục Đồng thời, các giảng viên đều thể hiện nhu cầu cao trong việc nâng cao kỹ năng này để phục vụ tốt hơn công tác giảng dạy và truyền đạt kiến thức.
Hình 1: M ức độ quan tr ọ ng c ủa văn hóa đố i v ớ i giao ti ế p
Mức độ quan trọng của văn hóa đối với giao tiếp quan trọng khá quan trọng không quan trọng
Hình 2: M ức độ c ầ n thi ế t c ủ a giao ti ếp liên văn hóa vớ i gi ả ng d ạ y và h ợ p tác
Giao tiếp liên văn hóa ngày càng được khẳng định là yếu tố thiết yếu trong việc phát triển kỹ năng ngoại ngữ của người học Việc phát huy kỹ năng này giúp thúc đẩy sự phát triển toàn diện các kỹ năng ngôn ngữ cơ bản như nghe, nói, đọc, viết, đồng thời nâng cao khả năng giao tiếp linh hoạt, tự tin và thích nghi với xu hướng toàn cầu hóa Nhận thức về vai trò của kỹ năng giao tiếp liên văn hóa sẽ giúp giảng viên và người học tập trung phát triển kỹ năng ngoại ngữ một cách sâu sắc và phong phú hơn, góp phần nâng cao hiệu quả học tập và giao tiếp trong môi trường quốc tế ngày nay.
Mức độ cần thiết của giao tiếp liên văn hóa với giảng dạy và hợp tác rất cao rất thấp
Khoảng 30% đến 50% giảng viên chưa hoàn toàn nắm vững kiến thức về các thành tố của năng lực giao tiếp liên văn hóa Điều này cho thấy rằng, nếu giảng viên không có kiến thức nền tảng chính xác và đầy đủ, họ sẽ gặp khó khăn trong việc phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa Chính những hiểu biết cơ bản này đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và nâng cao năng lực giao tiếp liên văn hóa của giảng viên, góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy và hòa nhập trong môi trường đa văn hóa.
Hình 3: Ki ế n th ứ c v ề ph ẩ m ch ất, thái độ , k ỹ năng, năng lự c giao ti ếp liên văn hóa
Việc hiểu rõ nhận thức của giảng viên về các phạm trù của năng lực và kỹ năng giao tiếp liên văn hóa là rất cần thiết, giúp đảm bảo sự đầu tư phù hợp và phát triển kỹ năng này một cách toàn diện Nâng cao kiến thức về các khái niệm cơ bản tác động tích cực đến sự phát triển tổng thể của kỹ năng ngoại ngữ, đồng thời cung cấp cơ hội để tích lũy thêm đặc điểm và phẩm chất mới Trong bối cảnh mới, việc phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa không chỉ mang lại những khám phá thú vị mà còn đặt ra những thách thức mới cho giảng viên.
100 phẩm chất Thái độ năng lực kỹ năng
Kiến thức về phẩm chất, thái độ, kỹ năng, năng lực giao tiếp liên văn hóa Đúng Sai
Theo kết quả điều tra từ bảng hỏi, có đến 50% số giảng viên tham gia khảo sát quan tâm đến việc phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa, cho thấy nhận thức về tầm quan trọng của kỹ năng này trong môi trường giáo dục Trong đó, 20% giảng viên trẻ cho biết rằng do nhiệm vụ công việc trong tương lai, họ có thể quan tâm hơn đến việc nâng cao kỹ năng giao tiếp liên văn hóa Ngược lại, 20% giáo viên cho rằng công việc của họ liên quan rất ít đến việc phát triển kỹ năng này, trong khi 10% còn lại chưa rõ vai trò của kỹ năng giao tiếp liên văn hóa trong công việc của mình, nhưng đều đồng tình rằng đây là một kỹ năng quan trọng cần được chú trọng.
Hình 4: M ức độ quan tâm phát tri ể n k ỹ năng GTLVH
Nhóm tác giả tập trung nghiên cứu những khó khăn cụ thể mà giảng viên gặp phải trong giao tiếp liên văn hóa, nhằm hiểu rõ các thách thức thực tế trong quá trình này Các nguyên nhân chủ yếu bao gồm việc giảng viên gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm cơ hội giao tiếp đa văn hóa, cũng như thiếu các cơ hội thực hành để nâng cao kỹ năng giao tiếp Khó khăn trong tìm kiếm cơ hội giao tiếp liên văn hóa ảnh hưởng đáng kể đến khả năng thích nghi và truyền đạt hiệu quả của giảng viên trong môi trường đa dạng văn hóa Việc nhận diện các nguyên nhân này giúp đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao năng lực giao tiếp liên văn hóa cho giảng viên.
Các giảng viên vẫn chưa nhận thức rõ về tầm quan trọng của việc phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa, dẫn đến mức độ quan tâm chưa đáng kể trong tương lai Thiếu kiến thức về ngôn ngữ và thực hành giao tiếp liên văn hóa khiến kỹ năng này khó được rèn luyện và phát triển Ngoài ra, các kỹ năng mềm như kỹ năng giao tiếp và kỹ năng liên nhân cũng còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp hiệu quả Tính cách cá nhân và kiến thức hạn chế về văn hóa nước ngoài cũng góp phần khiến nhiều giảng viên chưa tự tin trong các tình huống giao tiếp liên văn hóa.
Hình 5: M ức độ quan tâm phát tri ể n k ỹ năng GTLVH
Khó khăn trong giao tiếp liên văn hóa xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó bao gồm sự khác biệt về kiến thức ngôn ngữ, tính cách cá nhân, hiểu biết văn hóa và kỹ năng giao tiếp Những yếu tố này ảnh hưởng đến khả năng truyền đạt ý tưởng, lĩnh hội thông tin và xây dựng mối quan hệ hiệu quả giữa các nền văn hóa khác nhau Vì vậy, nâng cao kiến thức ngôn ngữ và hiểu biết văn hóa, cùng với phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa, là chìa khóa để vượt qua những thách thức trong quá trình giao tiếp quốc tế Các cơ hội giao tiếp đa dạng đòi hỏi cá nhân phải mở rộng kiến thức và kỹ năng để tận dụng tối đa tiềm năng của môi trường đa văn hóa.
Các giảng viên cho rằng kỹ năng liên nhân là kỹ năng khó phát triển và phức tạp nhất, là rào cản lớn nhất do thiếu cơ hội thực hành giao tiếp liên văn hóa trong thực tế Tiếp theo, kỹ năng ngoại ngữ, cận ngôn và nội ngôn cũng cần được chú trọng, nhưng kỹ năng liên nhân vẫn là yếu tố hàng đầu để nâng cao khả năng giao tiếp hiệu quả.
Hình 6: Khó khăn về k ỹ năng giao tiếp liên văn hóa
Lộ trình phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa trở nên rõ ràng hơn nhờ những khó khăn gặp phải Các kỹ năng ngoại ngữ không thể tách rời khỏi kỹ năng giao tiếp liên văn hóa, vì chúng có mối quan hệ biện chứng thúc đẩy và nâng cao lẫn nhau Việc phát triển thành thạo các kỹ năng ngoại ngữ góp phần nâng cao khả năng giao tiếp liên văn hóa hiệu quả hơn trong môi trường đa dạng văn hóa.
Khó khăn về kỹ năng giao tiếp liên văn hóa nội ngôn cận ngôn ngoại ngôn liên nhân
Dù gặp nhiều khó khăn trong giao tiếp liên văn hóa, đa số giảng viên vẫn xác định phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa là mục tiêu chính trong tương lai Họ quyết tâm cải thiện kỹ năng này nhằm nâng cao hiệu quả trong hội nhập quốc tế về giáo dục, góp phần thúc đẩy sự giao lưu và hợp tác toàn diện.
Hình 7: Định hướ ng phát tri ể n k ỹ năng giao tiếp liên văn hóa trong tương lai
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
100 hiện tại tương lai Định hướng phát triển kỹ năng giao tiếp liên văn hóa trong tương lai có không
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Hình 8: Các ngu ồ n l ự c c ầ n thi ế t phát tri ể n k ỹ năng giao tiếp liên văn hóa