MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU 1 PHẦN NỘI DUNG 2 I CÁC VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KIỂM SOÁT VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC 2 1 Khái quát về kiểm soát quyền lực nhà nước 2 2 Cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước 3.
Trang 1MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 1
PHẦN NỘI DUNG 2
I CÁC VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KIỂM SOÁT VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC 2
1 Khái quát về kiểm soát quyền lực nhà nước 2
2 Cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước 3
3 Các yếu tố ảnh hưởng đến cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước 4
II THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM 4
1 Hạn chế trong việc kiểm soát thực hiện quyền lập pháp 5
2 Hạn chế trong việc kiểm soát thực hiện quyền hành pháp 5
3 Hạn chế trong việc kiểm soát thực hiện quyền tư pháp 6
III MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KIỂM SOÁT VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM 7
1 Nâng cao nhận thức về vấn đề kiểm soát và cơ chế kiểm soát việc thực hiện quyền lực nhà nước 7
2 Khẩn trương hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến cơ chế pháp lý kiểm soát quyền lực nhà nước 10
3 Nghiên cứu xây dựng một số thiết chế liên quan đến kiểm soát việc thực hiện quyền lực nhà nước 11
KẾT LUẬN 14
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 15
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Khoản 3 Điều 2 của Hiến pháp Việt Nam năm 2013 quy định: “Quyền
lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp” Như vậy, so với Hiến pháp năm 1992 sửa đổi, bổ sung năm 2001,
Hiến pháp hiện hành đã bổ sung nội dung “kiểm soát” việc thực hiện quyền
lực nhà nước Điều này cho thấy, vấn đề kiểm soát thực hiện quyền lực nhà nước được nâng tầm quan trọng và trở thành nguyên tắc hiến định trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước Việt Nam hiện nay
Trong nhiều năm trở lại đây, các cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước
đã được xác lập và thể chế hóa Tuy nhiên, tính hiệu quả của nó trong thực tiễn vẫn còn không ít hạn chế, dẫn đến những hiện tượng tha hóa quyền lực, tham nhũng… vẫn diễn ra Do đó, nhà nước ta cần tiếp tục xây dựng, hoàn thiện các cơ chế để nâng cao hiệu quả kiểm soát việc thực hiện quyền lực nhà nước ở nước ta Xuất phát từ tính cấp thiết của vấn đề, tác giả chọn đề tài:
“Giải pháp nâng cao hiệu quả kiểm soát việc thực hiện quyền lực nhà nước ở Việt Nam”.
Bài viết này sẽ tập trung vào các giải pháp nâng cao hiệu quả kiểm soát việc thực hiện quyền lực nhà nước Tuy nhiên, để có cơ sở đề xuất các giải pháp phù hợp và có tính khả thi trên thực tế, trong phạm vi bài viết, tác giả cũng phân tích những vấn đề lý luận cơ bản về kiểm soát việc thực hiện quyền lực nhà nước và chỉ ra thực trạng, đi sâu vào những hạn chế còn tồn tại của vấn đề này ở Việt Nam hiện nay
Trang 3PHẦN NỘI DUNG
I CÁC VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KIỂM SOÁT VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC
1 Khái quát về kiểm soát quyền lực nhà nước
a Khái niệm kiểm soát quyền lực nhà nước
Theo từ điển Tiếng Việt điện tử, “kiểm soát là việc xem xét để phát
hiện, ngăn chặn những gì trái với quy định”.1 Như vậy, kiểm soát quyền lực nhà nước là hoạt động xem xét để phát hiện, ngăn chặn những việc làm trái với quy định pháp luật của các chủ thể thực hiện quyền lực nhà nước Trong
đó, “quyền lực nhà nước là khả năng của nhà nước nhờ đó các cá nhân, tổ
chức trong xã hội phải phục tùng ý chí của nhà nước”.2 Hiện nay, quyền lực nhà nước thường được phân định thành ba nhánh cơ bản là quyền lập pháp, quyền hành pháp và quyền tư pháp
b Đặc điểm của kiểm soát quyền lực nhà nước 3
Về chủ thể thực hiện kiểm soát quyền lực nhà nước khá đa dạng, bao gồm nhân dân, các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị (đảng phái), các tổ chức chính trị - xã hội và thậm chí là các tổ chức quốc tế
Về nội dung kiểm soát quyền lực nhà nước bao gồm cả việc tổ chức và việc thực hiện đối với cả quyền lập pháp, quyền hành pháp và quyền tư pháp
Về hình thức và phạm vi, kiểm soát quyền lực nhà nước có hình thức phong phú, nó bao hàm cả việc giám sát, thanh tra, kiểm tra, theo dõi … ; phạm xem xét, đánh giá rộng
Về đối tượng chịu sự xem xét, đánh giá là tất cả các chủ thể thực hiện quyền lực nhà nước
Về mục đích, kiểm soát quyền lực nhà nước nhằm bảo đảm pháp luật được thực hiện nghiêm chỉnh, chính xác và đầy đủ thông qua việc xem xét, đánh giá hoạt động của các chủ thể thực hiện quyền lực nhà nước
1 http://tratu.soha.vn/dict/vn_vn/Kiểm_soát , tham khảo ngày 23/11/2020.
2 Trường Đại học Luật Hà Nội (2020), Giáo trình Lý luận chung về nhà nước và pháp luật, NXB Tư pháp, Hà
Nội, tr.26.
3 Xem thêm: PGS.TS Nguyễn Minh Đoan (2016), Cơ chế pháp lý kiểm soát quyền lực nhà nước của các cơ
quan nhà nước ở Việt Nam hiện nay, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.35.
Trang 4c Sự cần thiết phải kiểm soát quyền lực nhà nước
Quyền lực nhà nước luôn có xu hướng bị lạm dụng bởi những người nắm giữ Do vậy, quyền lực nhà nước cần phải được kiểm soát vì một số lý do
cơ bản sau đây:
Thứ nhất, quyền lực nhà nước không phải là quyền lực tự có của nhà
nước mà là quyền lực của nhân dân, nhưng nhà nước được nhân dân ủy quyền, nhân dân giao quyền Nhân dân không trực tiếp thực hiện quyền lực nhà nước của mình mà lại giao cho nhà nước thay mình thực hiện nên tất yếu nảy sinh đòi hỏi chính đáng và tự nhiên phải kiểm soát quyền lực nhà nước.4
Thứ hai, do cơ chế sở hữu tư nhân và những nhu cầu tư lợi cá nhân vẫn
tồn tại, nên vẫn có nguy cơ các chủ thể thực hiện quyền lực nhà nước lạm quyền, lộng quyền, không thực hiện đúng nhiệm vụ được giao…Vì vậy, để hạn chế sự tha hoá quyền lực này, đảm bảo cho quyền lực nhà nước được thực hiện có hiệu quả thì cần phải kiểm soát quyền lực nhà nước.5
Thứ ba, xuất phát từ như cầu giảm nhẹ những rủi ro và giúp cho hoạt
động thực hiện quyền lực nhà nước của mình hiệu quả hơn, đạt được các mục tiêu mong muốn, bản thân các chủ thể thực hiện quyền lực nhà nước cũng muốn bị kiểm soát việc thực hiện quyền lực nhà nước của mình.6
2 Cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước
Cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước - hiểu một cách đơn giản - đó là một tập hợp các quy định do các chủ thể quyền lực đưa ra nhằm bảo đảm quyền lực nhà nước được sử dụng đúng mục đích và có hiệu quả.7 Ngoài ra, theo quan điểm của PGS.TS Nguyễn Minh Đoan và nhóm tác giả, cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước còn bao gồm cả các thiết chế do nhà nước tổ chức liên quan đến việc kiểm soát quyền lực nhà nước.8 Có thể kể đến ba cơ chế chính trong kiểm soát quyền lực nhà nước hiện nay là: sự tự kiểm soát của chủ thể thực hiện quyền lực nhà nước; sự kiểm soát bên trong giữa các
4 https://tks.edu.vn/thong-tin-khoa-hoc/chi-tiet/119/669 , tham khảo ngày 24/11/2020.
5 Xem thêm: Trịnh Xuân Thắng, “Vận dụng quan điểm của Lênin về kiểm soát quyền lực nhà nước và những
khuyến nghị hoàn thiện”, Tạp chí Luật học, số 9/2019, tr.67
6 Xem thêm: PGS.TS Nguyễn Minh Đoan, tlđd, tr.39.
7 Xem thêm: http://tapchimattran.vn/nghien-cuu/ban-ve-co-che-kiem-soat-quyen-luc-nha-nuoc-o-viet-nam-hien-nay-36777.html , tham khảo ngày 24/11/2020.
8 PGS.TS Nguyễn Minh Đoan, tlđd, tr.43.
Trang 5chủ thể thực hiện quyền lực nhà nước và sự kiểm soát bên ngoài của xã hội, bao gồm người dân và các tổ chức không phải là cơ quan nhà nước như tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan báo chí…
3 Các yếu tố ảnh hưởng đến cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước 9
Thứ nhất, nhận thức và sự quan tâm của Đảng, nhà nước và nhân dân
đối với cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước Đây là yếu tố quan trọng hàng đầu bởi nhận thức chỉ đạo việc soạn thảo các quy định kiểm soát quyền lực nhà nước Trong đó, nhận thức của Đảng và nhà nước có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả kiểm soát quyền lực nhà nước; nhận thức của nhân dân và các tổ chức chính trị - xã hội cũng như cơ quan ngôn luận có ảnh hưởng đến tính chủ động, tích cực của họ trong tham gia bầu cử, giám sát các chủ thể thực hiện quyền lực nhà nước
Thứ hai, các điều kiện về chính trị - kinh tế - văn hoá - xã hội và pháp
lý Cụ thể, điều kiện kinh tế ảnh hưởng đến sự vận hành của cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước; hiệu quả của cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước luôn phụ thuộc vào các điều kiện chính trị … Đặc biệt, một hệ thống pháp luật cũng như các cơ chế thực hiện và áp dụng pháp luật hoàn thiện, cùng với ý thức pháp luật và văn hoá pháp lý trong xã hội được nâng cao là những điều kiện quan trọng để bảo đảm hiệu quả của cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước
II THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM
Việc bổ sung nguyên tắc kiểm soát quyền lực nhà nước trong các văn kiện của Đảng và đặc biệt là trong Hiến pháp năm 2013 cho thấy, Đảng và nhà nước đã thể hiện quyết tâm xây dựng một cơ chế kiểm soát quyền lực thật
sự hiệu quả Qua đó, đã ngăn chặn, đẩy lùi có hiệu quả phần nào tình trạng tha hóa quyền lực nhà nước, nhất là lạm quyền, lộng quyền, lợi dụng quyền lực, góp phần xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, liêm chính và phát huy các quyền làm chủ của nhân dân Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, kiểm soát việc thực hiện quyền lực nhà nước ở nước ta vẫn còn tồn tại nhiều
9 Xem thêm: PGS.TS Nguyễn Minh Đoan, tlđd, tr.62-74.
Trang 6hạn chế, xuất phát từ việc nhận thức về vấn đề kiểm soát và cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước còn chưa sâu sắc, dẫn đến các quy định về vấn đề này hoặc còn thiếu sót hoặc còn chưa đồng bộ
1 Hạn chế trong việc kiểm soát thực hiện quyền lập pháp
Quốc hội, với vị trí là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước.10 Như vậy, Quốc hội là cơ quan có nguy cơ lạm quyền, lộng quyền, lợi dụng quyền lực nhất nhưng lại không có bất kỳ cơ chế nào có thể kiểm soát việc thực hiện quyền lực của Quốc hội Bởi, ở Việt Nam hiện nay, không có một cơ quan bảo hiến độc lập như Toà án Hiến pháp của Hàn Quốc hoặc Hội đồng bảo hiến của Pháp hay trao quyền bảo vệ hiến pháp cho hệ thống toà án như Hoa
Kỳ, trong khi chính bản thân Quốc hội và cơ quan thường trực là Uỷ ban thường vụ Quốc hội lại có quyền này Do đó, không chủ thể nào có thể tuyên
bố luật, nghị quyết của Quốc hội là vi hiến hay giám sát ngược lại hoạt động của Quốc hội Ngoài ra, tình trạnh Ủy ban Thường vụ Quốc hội ra nghị quyết
về nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội; Ủy ban của Quốc hội thực hiện hành vi “lấn át” quyền giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vẫn còn tồn tại.11
2 Hạn chế trong việc kiểm soát thực hiện quyền hành pháp
Theo quy định của Hiến pháp hiện hành, mặc dù Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền hành pháp nhưng vẫn là cơ quan chấp hành của Quốc hội.12
Vì vậy, việc thực hiện quyền lực của Chính phủ được đặt dưới sự kiểm soát của Quốc hội như chịu sự giám sát tối cao của Quốc hội, Chính phủ phải báo cáo công tác và chịu trách nhiệm trước Quốc hội Tuy nhiên, việc thực hiện quyền hành pháp của Chính phủ nói riêng và bộ máy hành pháp nói chung lại bộc lộ nhiều biểu hiện lạm quyền, lộng quyền, lợi dụng quyền lực nhất Có
10 Điều 69 Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013.
11 https://tcnn.vn/news/detail/48116/Kiem-soat-quyen-luc-nha-nuoc-theo-Hien-phap-Viet-Nam.html , tham khảo ngày 26/11/2020.
12 Điều 94 Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013.
Trang 7thể kể ra như Chính phủ ban hành nghị định, Bộ ban hành thông tư, Uỷ ban nhân dân các cấp ban hành quyết định để hướng dẫn hoặc thi hành luật nhưng lại đặt ra các quy định trái luật hoặc quy định thêm quy tắc xử sự bắt buộc, cấm … trong khi công tác xử lý văn bản vi phạm lại rất hạn chế và phức tạp
Ví dụ như trong quá trình xét xử, nếu phát hiện sự vi hiến, trái luật của các văn bản dưới luật này, toà án chỉ có quyền xử lý văn bản áp dụng pháp luật
mà không có quyền bãi bỏ, huỷ bỏ hoặc sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật,
mà phải kiến nghị các cơ quan khác xử lý Ngoài ra, tình trạng cán bộ, công chức, viên chức có thái độ hách dịch, gây khó dễ cho người dân để nhằm mục đích trục lợi còn phổ biến nhưng cơ chế giám sát của cơ quan quyền lực, cơ chế thanh tra, kiểm tra của chính các cơ quan hành chính nhà nước lại không phát huy hiệu quả trong việc chủ động phát hiện để xử lý, mà phụ thuộc vào hoạt động khiếu kiện, tố cáo của người dân
3 Hạn chế trong việc kiểm soát thực hiện quyền tư pháp
Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền tư pháp.13 Như vậy, toà án không phải là cơ quan chấp hành của Quốc hội, cũng không phải là cơ quan chấp hành của Chính phủ hay bất kể một cơ quan, tổ chức nào khác; Toà án (thẩm phán, hội thẩm nhân dân) xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật.14 Hiến pháp cũng không
có điều nào quy định chế độ chịu trách nhiệm của toà án, ngoại trừ quy định Chánh án Toà án nhân dân tối cao phải chịu trách nhiệm và báo cáo trước Quốc hội Về lý thuyết, toà án cũng là cơ quan có nguy cơ lạm quyền, lộng quyền, lợi dụng quyền lực cao Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy rằng, xét trong mối quan hệ với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền khác thì sự lạm quyền, lộng quyền, lợi dụng quyền lực của toà án là không cao, do trong nhiều trường hợp, các cán bộ, công chức toà án có thể có “vị thế” thấp hơn người bị kiện Điển hình như trong xét xử các vụ án hành chính, việc thẩm phán và hội thẩm nhân dân có độc lập, vô tư khách quan để bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người hay không có thể bị chi phối bởi mối quan hệ của họ với người bị kiện về tổ chức Ví dụ, nếu người bị kiện là chủ tịch Uỷ ban nhân
13 Khoản 1 Điều 102 Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013.
14 Khoản 2 Điều 103 Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013.
Trang 8dân cấp tỉnh kiêm phó bí thư tỉnh uỷ - là người có quyền quyết định “sinh mệnh chính trị”, việc bổ nhiệm lại của họ hoặc các lợi ích khác của toà án tại địa phương - thì họ thường có xu hướng giải quyết có lợi cho người bị kiện.15
Thêm vào đó, tình trạng các thẩm phán, hội thẩm nhân dân vì những động cơ khác nhau, có thể bị chỉ đạo từ trên hoặc trục lợi cá nhân đã cố ý ban hành các bản án trái pháp luật, trong khi cơ quan kiểm sát hoạt động xét xử là Viện kiểm sát nhân dân các cấp còn kiêng nể và chưa chủ động phát hiện cũng như kiến nghị Cơ quan điều tra – Viện kiểm sát nhân dân tối cao vào cuộc
III MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KIỂM SOÁT VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM
1 Nâng cao nhận thức về vấn đề kiểm soát và cơ chế kiểm soát việc thực hiện quyền lực nhà nước
Nhận thức và sự quan tâm của Đảng, nhà nước và nhân dân đối với cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước là yếu tố quan trọng hàng đầu Do đó, việc nâng cao nhận thức về vấn đề kiểm soát và cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước là giải pháp cần phải được ưu tiên thực hiện trước tiên
a Nâng cao nhận thức của Đảng và nhà nước
Hiện nay, vẫn có sự nhận thức chưa thống nhất, chưa đầy đủ về nguyên tắc “tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân” và nguyên tắc “phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện quyền lập pháp, quyền hành pháp, quyền tư pháp” không chỉ trong xã hội mà trong chính các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị Chính nhận thức chưa thống nhất, chưa đầy đủ này dẫn đến nguyên tắc kiểm soát lẫn nhau giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện quyền lập pháp, quyền hành pháp, quyền
tư pháp trở nên bất cân xứng, tạo khoảng trống pháp luật cho việc kiểm soát
từ phía các cơ quan nhà nước khác đối với Quốc hội trong việc thực hiện quyền lập pháp.16
Trong quá trình lấy ý kiến về việc soạn thảo Hiến pháp năm 2013, có nhiều chuyên gia cho rằng, cần phải thừa nhận nguyên tắc phân quyền, có
15 https://thanhtra.com.vn/chinh-tri/doi-noi/Tham-phan-khong-doc-lap-cong-ly-chi-mang-lai-cho-quan-chuc-80188.html , tham khảo ngày 26/11/2020.
16 PGS.TS Nguyễn Minh Đoan, tlđd, tr.196.
Trang 9phân quyền mới có kiểm soát quyền lực nhà nước.17 Tuy vậy, các văn kiện của Đại hội Đảng toàn quốc lần thức XI và Hiến pháp năm 2013 không ghi nhận nguyên tắc phân quyền, mà thay vào đó là nguyên tắc quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan trong việc thực hiện quyền lập pháp, quyền hành pháp và quyền tư pháp Như vậy, Đảng và Quốc hội đã không thừa nhận nguyên tắc phân quyền trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước ta Một trong những lý do phản đối phân quyền bởi vì đây là tư tưởng của nhà nước tư sản, trong khi chúng ta đang hướng đến xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa Theo quan điểm của một số chuyên gia, “tập trung”, “phân công” vẫn là những biểu hiện của nguyên tắc tập quyền, mà đã là tập quyền thì không thể kiểm soát quyền lực nhà nước có hiệu quả được.18 Theo đó, Đảng và nhà nước cần phải thay đổi nhận thức về phân quyền, cụ thể là nghiên cứu các mô hình phân quyền trên thế giới Trong đó, đặc biệt nghiên cứu mô hình phân quyền mềm dẻo của chính thể cộng hoà đại nghị mang những đặc điểm giống với tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước ta hiện nay, để áp dụng những hạt nhân hợp lý trong tổ chức thực hiện quyền lực nhà nước Tuy nhiên, theo quan điểm cá nhân của tác giả, đặt trong tình hình chính trị - kinh tế - xã hội của Việt Nam hiện nay, tác giả vẫn ủng hộ nguyên tắc quyền lực nhà nước là thống nhất, có
sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan trong việc thực hiện quyền lập pháp, quyền hành pháp và quyền tư pháp Vấn đề là Đảng và nhà nước cần nhận thức đúng và thống nhất về nguyên tắc này, để từ đó phân công và phối hợp một cách hợp lý chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan nhà nước sao cho phù hợp với những yêu cầu của quá trình thực hiện quyền lực nhà nước trong bộ máy nhà nước thống nhất, từ đó hoạt động kiểm soát, chế ước, phát hiện và xử lý kịp thời những biểu hiện không đúng, không hiệu quả trong việc thực hiện quyền lực nhà nước giữa các cơ quan nhà nước
sẽ có hiệu quả và đạt tới một kết quả tốt
17 http://vibonline.com.vn/bao_cao/gs-ts-nguyen-dang-dung-can-thiet-lap-chu-nghia-hien-phap , tham khảo ngày 26/11/2020.
18 Điển hình là GS.TS Nguyễn Đăng Dung
Xem thêm: https://www.youtube.com/watch?v=kUYzLr5NV1c , (phút 53:05) tham khảo ngày 26/11/2020.
Trang 10Ngoài ra, từng tổ chức đảng trong các cơ quan nhà nước và cá nhân mỗi đảng viên - những người đang được giao giữ các vị trí chủ chốt, hoặc đảm đương các chức trách, nhiệm vụ khác nhau trong bộ máy nhà nước phải
tự nâng cao nhận thức của bản thân (nâng cao sự tự kiểm soát), hoạt động đúng, đủ và chỉ trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao dưới sự kiểm tra, giám sát của Đảng
b Nâng cao nhận thức của nhân dân
Bản chất của nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước của dân, do dân và vì dân, cho nên với tư cách đó, người dân không thể phó mặc kiểm soát quyền lực nhà nước chỉ trong khuôn khổ các cơ quan nhà nước, mà phải nâng cao nhận thức, tích cực kiểm soát việc thực hiện quyền lực nhà nước bằng cách trực tiếp tham gia vào hoạt động của bộ máy nhà nước, tự mình thực hiện hoạt động giám sát, thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quyền lực nhà nước; thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo đối với những hoạt động, hành vi trái pháp luật của của các cơ quan nhà nước và cán bộ, công chức của nhà nước trong quá trình thực thi công vụ hoặc bằng hình thức gián tiếp thông qua hoạt động cơ quan dân cử các cấp (Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp) và các tổ chức đại diện của nhân dân (Mặt trận tổ quốc Việt Nam
và các tổ chức thành viên của Mặt trận)
Tuy nhiên, việc nâng cao nhận thức của nhân dân về kiểm soát quyền lực nhà nước lại phụ thuộc vào Đảng và nhà nước Theo đó, Đảng và nhà nước cần phải tích cực việc tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của người dân về quyền làm chủ, bao gồm cả về kiến thức và ý thức thực hiện quyền làm chủ để nhân dân sử dụng đúng và có hiệu quả quyền chủ thể tối thượng của quyền lực nhà nước, trước hết là quyền bầu cử, ứng cử, tham gia góp ý kiến vào các dự thảo văn bản pháp luật của nhà nước, quyền khiếu nại,
tố cáo và giám sát đối với hoạt động của chính quyền mà trực tiếp là chính quyền cấp cơ sở19
c Nâng cao nhận thức của Mặt trận tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận
19 http://truongchinhtribentre.edu.vn/content/nâng-cao-hiệu-lực-hiệu-quả-kiểm-soát-việc-thực-thi-quyền-lực-nhà-nước-từ-bên-ngoài , tham khảo ngày 25/11/2020.