Tiểu luận Hiến pháp Mỹ và nguyên tắc phân quyền

MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU 1 PHẦN NỘI DUNG 2 I SƠ LƯỢC VỀ HIẾN PHÁP HOA KỲ NĂM 1787 2 1 Bối cảnh ra đời của Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787 2 2 Bố cục và nội dung cơ bản của Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787 2 II NGUYÊN TẮ.

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

PHẦN NỘI DUNG 2

I SƠ LƯỢC VỀ HIẾN PHÁP HOA KỲ NĂM 1787 2

1 Bối cảnh ra đời của Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787 2

2 Bố cục và nội dung cơ bản của Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787 2

II NGUYÊN TẮC PHÂN CHIA QUYỀN LỰC, KIỀM CHẾ ĐỐI TRỌNG TRONG TỔ CHỨC BỘ MÁY NHÀ NƯỚC 3

1 Cơ sở của nguyên tắc phân chia quyền lực 3

2 Nội dung cơ bản của nguyên tắc phân chia quyền lực 3

3 Các trường phái áp dụng nguyên tắc phân chia quyền lực 4

III VẬN DỤNG NGUYÊN TẮC PHÂN CHIA QUYỀN LỰC, KIỀM CHẾ ĐỐI TRỌNG TRONG TỔ CHỨC BỘ MÁY NHÀ NƯỚC HOA KỲ THEO HIẾN PHÁP NĂM 1787 5

1 Phân quyền trong bộ máy nhà nước Hoa Kỳ theo Hiến pháp năm 1787 5

2 Sự kiềm chế đối trọng trong bộ máy nhà nước Hoa Kỳ theo Hiến pháp năm 1787 9

KẾT LUẬN 12 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

LỜI MỞ ĐẦU

Ngày 17 tháng 9 năm 1787, đánh dấu thời điểm mà 38 trong 41 đại biểu có mặt từ 13 tiểu bang (trên tổng số 55 đại biểu chính thức) tại Hội nghị lập hiến Philadelphia ký vào bản dự thảo Hiến pháp Hoa Kỳ, chính thức hoàn thiện một trong những văn truyền cảm hứng nhất trong lịch sử cận đại của nhân loại Mặc dù, là bản hiến pháp ngắn nhất so với bất kỳ bản hiến pháp nào của các quốc gia có chủ quyền trên thế giới (chỉ với 7 điều và 27 tu chính án), nhưng Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787 là văn kiện định hình nhà nước liên bang Hoa Kỳ trong suốt 233 năm qua và là bản hiến pháp lâu đời nhất còn tồn tại hiện nay1

Nhiều người cho rằng, “linh hồn của Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787” chính là nguyên tắc phân chia quyền lực nhà nước trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước liên bang Cụ thể, Hoa Kỳ áp dụng nguyên tắc này một cách triệt để, nghĩa là có sự phân chia rạch ròi quyền lực giữa các cơ quan nhà nước Trong đó, quyền lập pháp trao cho Nghị viện, bao gồm Thượng viện và

Hạ viện; quyền hành pháp trao cho Tổng thống và quyền tư pháp trao cho Tòa

án2 Các cơ quan này độc lập với nhau nhưng kiềm chế và cân bằng, đối trọng

lẫn nhau Để hiểu rõ hơn về các nội dung trên, tác giả chọn đề tài: “Hiến

pháp Hoa Kỳ năm 1787 và nguyên tắc phân chia quyền lực, kiềm chế đối trọng trong tổ chức bộ máy nhà nước”

1 Michael Grybosky (2013), “10 Interesting Facts About the Constitution and the 1787 Convention“, Christian Post

https://www.christianpost.com:443/news/10-interesting-facts-about-the-constitution-and-the-1787-convention-104676/

2 Theo quy định tại Khoản 1 Điều 1, Khoản 1 Điều 2 và Khoản 1 Điều 3 Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787

PHẦN NỘI DUNG

I SƠ LƯỢC VỀ HIẾN PHÁP HOA KỲ NĂM 1787

1 Bối cảnh ra đời của Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787 3

Trước khi Hiến pháp năm 1787 ra đời, chính quyền Hoa Kỳ vận hành theo Các điều khoản Hợp bang được phê duyệt năm 1781 Theo các điều khoản này, Quốc hội Hợp bang là cơ quan chính quyền duy nhất điều hành mọi vấn đề của đất nước, nhưng do không có nhánh hành pháp (Chính phủ Hợp bang không điều hành trực tiếp mà thông qua trung gian là các chính quyền tiểu bang) và cũng không có tòa án tối cao nên cơ quan này hầu như chẳng có chút quyền hành nào

Thêm vào đó, tình hình chính trị, kinh tế và xã hội Hoa Kỳ bắt đầu rơi vào trạng thái khủng hoảng như chủ nghĩa dân tuý đang hồi sinh mà điển hình

là các cuộc nổi loạn, tiền giấy có ở khắp mọi nơi gây lạm phát kinh khủng… Trong khi đó, thực tế cho thấy một thể chế hợp bang lỏng lẻo của 13 tiểu bang thuộc địa lúc bấy giờ Tình trạng tồi tệ trên dẫn đến sự cần thiết và cấp bách phải có những cải cách triệt để và Hội nghị lập hiến năm 1787 đã được triệu tập nhằm xây dựng một bản hiến pháp hoàn toàn mới, cho ra đời một mô hình chính quyền mới và vững chắc Tuy nhiên, Hội nghị cũng gặp phải sự chống đối từ một tiểu bang và nhiều chính trị gia tên tuổi Do đó, chỉ có 55 trên tổng

số 74 đại biểu được các tiểu bang bầu chọn đã có mặt các cuộc họp

Hội nghị đã trải qua gần 4 tháng tranh luận và đàm phán về 3 mô hình chính quyền được đề xuất bởi Randolph (phương án Virginia), Paterson (phương án New Jersey) và Hamilton Cuối cùng, ngày 17 tháng 09 năm

1787, 38 trên tổng số 41 đại biểu có mặt đã cùng nhau ký vào bản dự thảo Hiến pháp Hoa Kỳ - được xây dựng trên nền tảng phương án Virginia đã được sửa đổi, mặc dù vẫn còn những bất đồng

2 Bố cục và nội dung cơ bản của Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787

Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787 nguyên thuỷ có 7 điều, mỗi điều gồm nhiều khoản, mỗi khoản gồm nhiều mục, cụ thể: Điều 1 gồm 10 khoản quy

3 Xem thêm: Nguyễn Cảnh Bình (tái bản 2018), Hiến pháp Mỹ được làm ra như thế nào?, NXB Thế giới, Hà

Nội

định về Nghị viện - cơ quan lập pháp; Điều 2 gồm 4 khoản quy định về chính quyền hành pháp mà Tổng thống là người đứng đầu; Điều 3 gồm 3 khoản quy định về hệ thống toà án - cơ quan thực hiện quyền tư pháp; Điều 4 gồm 4 khoản quy định về vị trí của các bang trong mối quan hệ với nhau và với nhà nước liên bang; Điều 5 quy định về thủ tục sửa đổi hiến pháp; Điều 6 quy định nguyên tắc ưu tiên của hiến pháp liên bang và điều ước quốc tế do nhà nước liên bang ký kết so với hiến pháp và luật của các bang; Điều 7 quy định

về hiệu lực của hiến pháp4 Tuy nhiên, đến thời điểm này, Hiến pháp năm

1787 đã được sửa đổi, bổ sung bằng 27 tu chính án, phần lớn là những quy định về địa vị pháp lý của công dân Hoa Kỳ

II NGUYÊN TẮC PHÂN CHIA QUYỀN LỰC, KIỀM CHẾ ĐỐI TRỌNG TRONG TỔ CHỨC BỘ MÁY NHÀ NƯỚC

1 Cơ sở của nguyên tắc phân chia quyền lực

Nguyên tắc phân chia quyền lực được xây dựng trên cơ sở học thuyết phân chia quyền lực (còn gọi là thuyết tam quyền phân lập) do Locke đề xướng nhưng được Montesquieu hoàn thiện và trình bày trong tác phẩm “Tinh thần pháp luật” Theo Montesquieu, quyền lực nhà nước luôn có xu hướng tự

mở rộng, tự tăng cường vai trò của mình, nếu tập trung trong tay một người hoặc một cơ quan sẽ tạo ra sự lạm dụng quyền lực, là nguyên nhân dẫn đến sự xâm phạm các quyền công dân và quyền con người

2 Nội dung cơ bản của nguyên tắc phân chia quyền lực

Thứ nhất, quyền lực nhà nước được phân chia thành ba thứ quyền lực chủ yếu là quyền lập pháp, quyền hành pháp và quyền tư pháp và được trao cho các cơ quan nhà nước khác nhau thực hiện một cách độc lập, mỗi cơ quan chỉ thực hiện một quyền Các cơ quan này đều thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình trên cơ sở pháp luật

Thứ hai, giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp còn có sự kiềm chế, đối trọng lẫn nhau theo phương châm không có cơ quan nào nằm ngoài

sự kiểm soát, giám sát từ phía cơ quan khác Bên cạnh đó, sự kiểm soát, giám sát lẫn nhau giữa các cơ quan này cũng thể hiện sự phối hợp với nhau

4 Trường Đại học Luật Hà Nội (2016), Giáo trình Luật hiến pháp nước ngoài, NXB Công an nhân dân, Hà Nội,

tr.209

3 Các trường phái áp dụng nguyên tắc phân chia quyền lực

Ở các nước tư bản, tuỳ thuộc vào điều kiện kinh tế, xã hội cụ thể, việc

áp dụng, nguyên tắc, phân quyền trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước không hoàn toàn giống nhau Thực tế cho thấy, có thể có ba mô hình áp dụng nguyên tắc này trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước tư sản

Sự khác nhau giữa ba mô hình này thể hiện ở cơ cấu các thiết chế quyền lực tối cao, địa vị của từng thiết chế cũng như mối quan hệ giữa chúng5

a Mô hình phân quyền cứng rắn (cộng hoà tổng thống)

 Nghị viện do dân bầu, thực hiện quyền lập pháp; Nghị viện không thể giải tán Chính phủ nhưng có thể xét xử theo thủ tục đàn hạch để phế truất Tổng thống;

 Tổng thống do dân bầu, thực hiện quyền hành pháp; Tổng thống không thể giải tán Nghị viện nhưng có thể phủ quyết luật;

 Toà án có thể xem xét cà tuyên bố luật của Nghị viện, hành vi của Chính phủ vi hiến và vô hiệu hoá các luật, hành vi đó Các Thẩm phán thực hiện quyền tư pháp do Tổng thống bổ nhiệm suốt đời với sự đồng

ý của Thượng viện; nếu lạm dụng quyền lực, các Thẩm phán có thể bị dàn hạch và bị cách chức

b Mô hình phân quyền mềm dẻo (cộng hoà đại nghị và quân chủ đại nghị)

 Nghị viện do dân bầu, thực hiện quyền lập pháp; Nghị viện có thể bỏ biếu bất tín nhiệm Chính phủ hoặc Chính phủ phải giải tán;

 Tổng thống (cộng hoà đại nghị) do Nghị viện bầu ra và thực hiện các quyền có tính chất đại diện cho nhà nước (kể cả vua ở các nước quân chủ đại nghị); theo đề nghị của Thủ tướng, Tổng thống hoặc vua có thể giải tán Hạ viện;

 Chính phủ được thành lập trên cơ sở đảng chiếm ưu thế trong Nghị viện, thực hiện quyền hành pháp và Thủ tướng là thủ lĩnh của đảng cầm quyền;

 Toà án có quyền tuyên bố luật vi hiến

c Mô hình phân quyền hỗn hợp (cộng hoà lưỡng tính)

5 Trường Đại học Luật Hà Nội (2020), Giáo trình Lý luận chung về nhà nước và pháp luật, NXB Công an nhân

dân, Hà Nội, tr.109

 Nghị viện do dân bầu, thực hiện quyền lập pháp; ở một số nước, Nghị viện có quyền đàn hạch và phế truất chức vụ Tổng thống trong khi ở một số nước khác, Tổng thống có thể bị Toà án công lý tối cao xét xử (thành viên của toà này bao gồm một số Nghị sĩ có thành phần ngang nhau do hai viện bầu ra);

 Ở một số nước, Tổng thống do dân bầu, chia sẻ quyền hành pháp với Thủ tướng và có quyền giải tán Hạ viện trong khi ở một số nước khác, Tổng thống đứng đầu chính quyền hành pháp

III VẬN DỤNG NGUYÊN TẮC PHÂN CHIA QUYỀN LỰC, KIỀM CHẾ ĐỐI TRỌNG TRONG TỔ CHỨC BỘ MÁY NHÀ NƯỚC HOA KỲ THEO HIẾN PHÁP NĂM 1787

1 Phân quyền trong bộ máy nhà nước Hoa Kỳ theo Hiến pháp năm 1787

Như đã trình bày tại lời mở đầu, Hoa Kỳ là một quốc gia điển hình trong việc áp dụng nguyên tắc phân chia quyền lực nhà nước một cách triệt

để, nghĩa là có sự phân chia rạch ròi quyền lực giữa các cơ quan nhà nước Trong đó, quyền lập pháp trao cho Nghị viện, bao gồm Thượng viện và Hạ viện; quyền hành pháp trao cho Tổng thống và quyền tư pháp trao cho Tòa án

Sự phân quyền còn được đưa vào để phân định về mặt nhân sự đảm nhiệm trong bộ máy nhà nước Theo đó một cá nhân chỉ có thể được bổ nhiệm vào một trong ba cơ quan là cơ quan lập pháp, cơ quan hành pháp và cơ quan tư pháp Ví dụ, nếu là nghị sĩ thì sẽ không được bổ nhiệm làm Bộ trưởng, Thẩm phán hay các chức khác trong chính quyền hành pháp, tư pháp

a Nghị viện liên bang

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 1 Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787, tất cả quyền lập pháp thuộc về Nghị viện liên bang Hoa Kỳ

Về cơ cấu tổ chức và con đường hình thành, Nghị viện liên bang Hoa

Kỳ bao gồm hai viện: Thượng viện bao gồm 100 đại biểu và Hạ viện bao gồm

435 đại biểu Việc thiết lập hai viện là nhằm đại diện cho những lợi ích khác nhau và để quá trình làm luật tỉ mỉ và kỹ lưỡng hơn như Washington đã trả lời Thomas Jefferson rằng: “Điều đó (có một viện thứ hai trong Nghị viện, tức là Thượng viện) cũng giống như chúng ta đổ cơ quan lập pháp ấy vào chiếc đĩa

Thượng viện để nó nguội bớt đi!”6 Tại Hội nghị lập hiến năm 1787, các nhóm bang có quan điểm khác nhau về cách thức lựa chọn đại biểu vào Nghị viện Các bang lớn như Massachusetts, New York, Pennsylvania, Virginia đòi

họ phải được nhiều đại diện hơn trong Nghị viện vì số dân của họ đông hơn các bang nhỏ Nếu quan điểm này được chấp thuận thì chắc chắn các bang lớn

sẽ lãnh đạo các bang nhỏ Trong khi đó, các bang nhỏ, ngoại trừ bang New Jersey, đòi tất cả các bang đều có đại biểu như nhau7 Nếu như vậy thì trong các quyết định, số dân ít ỏi của các bang nhỏ cũng có ngang quyền như số dân đông đảo hơn nhiều của các bang lớn Sau những cuộc trang luận sôi nổi, Hội nghị đã đi đến giải pháp dung hoà là hai viện sẽ được bầu theo các phương thức khác nhau Thượng viện sẽ gồm các đại biểu được bầu theo tỉ lệ một bang hai đại biểu, không phụ thuộc vào bang lớn hay bang nhỏ (trước năm

1913 do cơ quan lập pháp của mỗi tiểu bang tuyển lựa nhưng từ năm 1913 theo tu chính án 17 thì do nhân dân các bang bầu ra với nhiệm kỳ 6 năm), còn

Hạ viện sẽ gồm các đại biểu được bầu theo tỉ lệ dân số (do nhân dân các bang tuyển lựa, hai năm một lần) Như vậy, thượng nghị sĩ đại diện cho quyền lợi của các bang, còn hạ nghị sĩ đại diện cho dân số của các bang Các thức bầu

cử này vừa bảo đảm sự bình đẳng của các bang với tư cách là thành viên của nhà nước liên bang, vừa đảm bảo quyền lợi của các bang lớn có số dân lớn hơn sẽ có nhiều đại biểu hơn8

Về nhiệm vụ và quyền hạn của Nghị viện liên bang được quy định tại

Khoản 8 Điều 1 Hiếp pháp Hoa Kỳ năm 1787 Theo đó, Nghị viện liên bang

có một số quyền như: (i) Quy định việc thương mại với ngoại quốc, giữa các bang và với các bộ lạc Da Đỏ; (ii) Ban hành những đạo luật thống nhất việc nhập quốc tịch và luật phá sản trên toàn lãnh thổ Hợp chúng quốc; (iii) Thiết lập các tòa án cấp dưới của Tòa án tối cao; Ban hành các luật lệ và các qui chế

về lực lượng lục quân và hải quân; (iv) Thực thi độc quyền lập pháp trong mọi trường hợp đối với một vùng đất (không rộng quá 10 dặm vuông) mà các tiểu bang thỏa thuận nhượng lại cho Nghị viện; (v) Ban hành mọi đạo luật cần

6 Nguyễn Cảnh Bình (tái bản 2018), Hiến pháp Mỹ được làm ra như thế nào?, NXB Thế giới, Hà Nội, tr.23-24

7 Lê Minh Đức và Nguyễn Nghị (1994), Lịch sử nước Mỹ, NXB Văn hoá thông tin, Hà Nội, tr.129

8 Trường Đại học Luật Hà Nội (2016), Giáo trình Luật hiến pháp nước ngoài, NXB Công an nhân dân, Hà Nội,

tr.207, 216-217

thiết để thực thi những quyền nói trên, cũng như tất cả những quyền lực khác, được Hiến pháp này trao cho chính phủ Hợp chúng quốc, hoặc cho bất cứ cơ quan nào, hay một quan chức nào của Hợp chúng quốc; (vi) xét xử Tổng thống và các viên chức cao cấp trong bộ máy nhà nước liên bang (nghị sĩ, thẩm phán…) theo thủ tục “đàn hạch” …

Về mối quan hệ trong việc thực hiện quyền lập pháp giữa hai viện, theo

quy định tại Khoản 7 Điều 1 Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787, mọi dự luật về lợi tức đều phải do Hạ viện khởi xướng, nhưng Thượng viện có quyền đề nghị hoặc chấp thuận những điều sửa đổi trong các dự luật này như với những dự luật khác và mọi đạo luật phải được thông qua bởi Hạ viện và Thượng viện

b Tổng thống Hoa Kỳ

Theo quy định tại Điều 2 Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787, quyền hành pháp sẽ được trao cho một vị Tổng thống Như vậy, Tổng thống Hoa Kỳ vừa

là người đứng đầu nhà nước liên bang vừa là người đứng đầu Chính phủ

Về con đường hình thành, Tổng thống do nhân dân bầu ra với nhiệm kỳ

4 năm và không được bầu quá hai nhiệm kỳ Tại Hội nghị lập hiến năm 1787, một loạt các đề nghị được đưa ra xem xét như việc bầu cử Tổng thống trực tiếp bởi người dân, bởi cơ quan lập pháp của tiểu bang, bởi thống đốc các tiểu bang và bởi cơ quan lập pháp liên bang Giải pháp cuối cùng được chấp nhận

là một thủ đoạn chính trị tuyệt vời khôn ngoan9 Các bang lớn đông dân có sức mạnh nhờ số lượng các đại biểu đông đảo; cơ quan lập pháp tiểu bang có quyền chọn lựa một số đại cử tri bằng tổng số Thượng nghị sĩ và Hạ nghị sĩ của bang đó tại Nghị viện liên bang, người nhận được nhiều phiếu bầu của đại

cử tri nhất sẽ là Tổng thống (48/50 bang của Hoa Kỳ hiện nay theo cơ chế đại

cử tri sẽ bỏ phiếu cho ứng viên được đa số phiếu bầu phổ thông của người dân bang mà mình đại diện); còn Hạ viện có quyền quyết định Tổng thống trong trường hợp không có ứng cử viên nào chiếm đa số phiếu

Về nhiệm vụ và quyền hạn của Tổng thống được quy định tại Khoản 2

Điều 2 Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787 Thực hiện chức năng đại diện của nguyên thủ quốc gia, thay mặt quốc gia về đối nội và đối ngoại, (i) Tổng

9 Nguyễn Cảnh Bình (tái bản 2018), Hiến pháp Mỹ được làm ra như thế nào?, NXB Thế giới, Hà Nội, tr.31

thống Hoa Kỳ nhân danh liên bang ký kết các điều ước quốc tế, tiếp nhận đại

sứ, sứ thần các nước ngoài, tiếp đón các chính khách và nhà ngoại giao nước ngoài; (ii) với sự đồng ý của Thượng viện, Tổng thống bổ nhiệm Thẩm phán Toà án tối cao, thẩm phán các Toà án liên bang, các viên chức cao cấp trong

bộ máy hành pháp, tướng lĩnh quân đội, đại sứ, tổng lãnh sự của Hoa Kỳ ở nước ngoài; (iii) Tổng thống có quyền hoãn thi hành và ân xá những tội chống Hợp chúng quốc, ngoại trừ những trường hợp xét xử theo thủ tục đàn hạch; (iv) Tổng thống có quyền phê chuẩn hoặc phủ quyết luật của Nghị viện …

Về mối quan hệ giữa Tổng thống và Chính phủ, Hiến pháp Hoa Kỳ năm

1787 không có điều nào nói về Chính phủ Hiến pháp chỉ quy định tại Điều 2, theo đó, người chịu trách nhiệm chính của các Bộ do Tổng thống bổ nhiệm với sự đồng ý của Thượng viện Như vậy, về bản chất, Chính phủ chỉ tồn tại như là cơ quan cố vấn cho Tổng thống Chính phủ không chịu trách nhiệm tập thể trước Nghị viện; Bộ trưởng chỉ chịu trách nhiệm trước Tổng thống Chính phủ không tồn tại một cách độc lập bên cạnh Tổng thống mà tồn tại theo ý chí của Tổng thống Tổng thống độc lập trong các quyết định của mình10

c Hệ thống Toà án liên bang Hoa Kỳ

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 3 Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787, quyền lực tư pháp của Hợp chúng quốc được trao cho Tối cao pháp viện và các toà

án cấp dưới mà Nghị viện có thể thiết lập trong một số trường hợp

Về cơ cấu tổ chức, hệ thống Toà án liên bang Hoa Kỳ bao gồm Toà án

tối cao (Tối cao pháp viện), 11 toà phúc thẩm liên bang (được tổ chức theo vùng, mỗi vùng gồm 3 bang hoặc nhiều hơn) và 94 toà án quận (mỗi bang có

từ 1 đến 4 toà phụ thuộc vào công việc nhiều hay ít)

Về thẩm quyền xét xử, các toà án quận có quyền xét xử hầu hết các vụ

tranh tụng được quy định tại Khoản 2 Điều 3 của Hiến pháp; bản án hoặc quyết định của toà án quận có thể bị toà án phúc thẩm xem xét lại theo đề nghị của đương sự Toà án tối cao liên bang có thẩm quyền giải quyết các kháng nghị về quyết định của tất cả toà án liên bang; ngoài ra, Toà án tối cao liên bang còn có thẩm quyền đặc biệt quan trọng, nó có quyền phán xét tính

10 Trường Đại học Luật Hà Nội (2016), Giáo trình Luật hiến pháp nước ngoài, NXB Công an nhân dân, Hà

Nội, tr.213

hợp hiến hay không hợp hiến các đạo luật do Nghị viện ban hành, hành vi của Chính phủ11 và làm vô hiêu hoá luật, hành vi đó trong trường hợp không hợp hiến; có quyền giải thích đạo luật của liên bang và sự giải thích này có hiệu lực pháp luật như văn bản quy phạm pháp luật

Về con đường hình thành Thẩm phán, tất cả thẩm phán toà án liên bang

đều do Tổng thống bổ nhiệm suốt đời nếu luôn luôn có hành vi chính đáng (good behavious)

2 Sự kiềm chế đối trọng trong bộ máy nhà nước Hoa Kỳ theo Hiến pháp năm 1787

a Sự kiềm chế đối trọng giữa Nghị viện và Tổng thống

Về chế độ chịu trách nhiệm, theo quy định của Hiến pháp Hoa Kỳ năm

1787, Tổng thống được hình thành độc lập với Nghị viện, cụ thể: Nghị viện được thành lập do bầu cử thông qua cử tri bầu ra; đồng thời, Tổng thống cũng

do nhân dân bầu cử trực tiếp và không phụ thuộc vào bầu cử Nghị viện Do

đó, Tổng thống và các thành viên của Chính phủ không phải chịu trách nhiệm trước Nghị viện mà chỉ phải chịu trách nhiệm trước nhân dân; Tổng thống không có quyền giải tán Nghị viện và Nghị viện cũng không có quyền lật đổ Tổng thống

Về sự kiềm chế của Nghị viện đối với Tổng thống, mặc dù Tổng thống

có toàn quyền quyết định nhân sự của Chính phủ như lựa chọn, bổ nhiễm, miễn nhiệm Bộ trưởng; đề cử, bổ nhiệm Thẩm phán Tối cao pháp viện nhưng phải được sự đồng ý của Thượng viện Nghị viện có quyền quyết định ngân sách hoạt động của Chính phủ (khi không đạt được một thoả thuận về ngân sách hoạt động của Chính phủ giữa Nghị viện và Tổng thống, dẫn tới thiếu ngân sách cho một số cơ quan Chính phủ hoạt động Khi đó Chính phủ phải tạm thời ngừng cung cấp một số dịch vụ công ích không thiết yếu12 Kể từ năm 1976 đến nay, Chính phủ Hoa Kỳ từng đóng cửa 17 lần13 và lần gần nhất

là vào cuối năm 2018, đầu năm 2019 dưới thời đương kim Tổng thống Donald Trump) Đặc biệt, tuy không có quyền lật đổ Tổng thống nhưng Nghị

11 Xem thêm: Case Marbury v Madison, 5 U.S 137 (1803)

12 http://west.house.gov/sites/west.house.gov/files/RSC%20Shutdown%20Policy%20Brief.doc

13 https://www.outsidethebeltway.com/a-brief-history-of-federal-government-shutdowns/