TIỂU LUẬN tâm lí học đại CƯƠNG đề tài TÌNH cảm và đời SỐNG TÌNH cảm của SINH VIÊN HIỆN NAY

Mục đích nghiên cứu Mục đích của nhóm em khi nghiên cứu đề tài này vì chúng em nhận thấy dường như những mặt “tình cảm” của đời sống sinh viên càng ngày càng xuất hiện những xu hướng man

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCM

KHOA THƯƠNG MẠI VÀ DU LỊCH

-TIỂU LUẬN TÂM LÍ HỌC ĐẠI CƯƠNG

Đề Tài:

TÌNH CẢM VÀ ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM CỦA SINH VIÊN

HIỆN NAY

GVHD : PGS, TS PHAN THỊ TỐ OANH

Danh sách thành viên nhóm 6:

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 12 tháng 04 năm 2022

BẢNG PHÂN CÔNG VÀ ĐÁNH GIÁ THÀNH VIÊN

dung phần I,

thuyết trình

dung phần

III, thuyết trình quản lí giám sát thành viên

II, Làm PowerPoint

Làm PowePoint

5 Nguyễn Thị Thảo Huyền 21045111 Làm nội 3 tuần Hoàn 9.5

III, trả lời câu hỏi, thuyết trình, tổng hợp nội dung

III, đặt câu hỏi, tổng hợp nội dung

MỤC LỤC

Tran

I LỜI MỞ

ĐẦU 6

1 Lý do chọn đề tài 6

2 Mục đích nghiên cứu 6

3 Phương pháp nghiên cứu 6

II TÌNH CẢM 7

1 Khái niệm tình cảm: 7

2 Phân biệt xúc cảm và tình cảm: 7

3 Đặc điểm của tình cảm 8

4 Các mức độ của tình cảm 8

5 Vai trò của tình cảm 10

6 Các quy luật của đời sống tình cảm: 10

III CÁC LOẠI TÌNH CẢM 11

1 Tình cảm gia đình 11

2 Tình cảm bạn bè 11

3 Tình cảm nam nữ 12

4 Tình cảm xã hội con người với nhau 12

IV ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM SINH VIÊN HIỆN NAY 12

1 Thực trạng 12

2 Nguyên nhân 14

3 Giải pháp 15

V KẾT LUẬN 16

Tài liệu tham khảo 16

3

I LỜI MỞ ĐẦU

Những “tình cảm” của đời sống sinh viên luôn luôn là đề tài muôn thuở Tuy nhiên, nó vẫn chứa đựng những vấn đề cần được nghiên cứu và lý giải bởi vì sự tiêu cực và tích cực của những thứ “tình cảm” thuộc phạm vi đời sống sinh viên còn khá nhiều mơ hồ và mông lung

1 Lý do chọn đề tài

Chúng em chọn đề tài này vì việc nghiên cứu vấn đề này có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với tuổi trẻ nói chung và sinh viên nói riêng, giúp cho chúng ta có cách nhìn nhận rõ nét hơn

về những mặt “tình cảm” khác nhau đang tồn tại bên trong của sinh viên, cũng như hiểu rõ được bản chất vấn đề “tình cảm” nào hiện nay đang được các bạn sinh viên quan tâm nhất

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của nhóm em khi nghiên cứu đề tài này vì chúng em nhận thấy dường như những mặt “tình cảm” của đời sống sinh viên càng ngày càng xuất hiện những

xu hướng mang tính tiêu cực, cùng với những tư tưởng sống sai lầm và lệch lạc qua

sự nghiên cứu này mục đích của nhóm em muốn mang lại đó chính là sẽ giúp cho mỗi sinh viên chúng ta sẽ có một nhận thức đúng đắn hơn về mặt tình cảm, hiểu được những mặt tích cực và tiêu cực của những “tình cảm” khác nhau Từ đó, biết quý trọng và giữ gìn nó một cách khách quan nhất Giúp cho đời sống sinh viên luôn được biết đến với những thứ “tình cảm” đẹp đẽ

3 Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp khảo sát

Thông qua việc khảo sát hơn 100 sinh viên ở rất nhiều trường khác nhau trong khu vực thành phố Hồ Chí Minh, nhóm em đã có những con số và những dữ liệu khái quát về vấn đề tình cảm ở sinh viên

- Phương pháp tổng hợp – phân tích

Nhóm em đã tìm kiếm và tham khảo nhiều nguồn tài liệu khác nhau rồi phân tích

để đưa ra những kiến thức đúng đắn hợp lý nhất, từ đó chúng em tổng hợp những kiến thức chung để trình bày cho cô và các bạn

4

II TÌNH CẢM

1 Khái niệm tình cảm:

Tình cảm là những thái độ thể hiện sự rung cảm của con người đối với sự vật và hiện tượng có liên quan tới nhu cầu và động cơ của họ

Đây là 1 hình thức phản ánh tâm lý mới, phản ánh cảm xúc (rung cảm) Do vậy, ngoài những điểm giống với sự phản ánh của nhận thức mang tính chủ thể, có bản chất xã hội lịch sử, phản ánh cảm xúc còn có những đặc điểm riêng sau:

Nội dung phản ánh: Trong nhận thức chủ yếu phản ánh những thuộc tính và

các mối quan hệ của bản thân với thế giới thì tình cảm phản ánh mối quan hệ giữa các sự vật, hiện tượng với nhu cầu động cơ của con người

Phạm vi phản ánh: Mọi sự vật hiện tượng tác động vào giác quan của chúng

ta ít nhiều được ta nhận thức (ở mức độ đầy đủ, sáng tỏ khác nhau), song không phải mọi tác động vào giác quan đều đều được ta tỏ thái độ, mà chỉ có những sự vật, hiện tượng nào liên quan đến sự thỏa mãn hay không thỏa mãn nhu cầu hoặc động cơ của con người mới gây ra nên cảm xúc Nghĩa là phạm

vi phản ánh của tình cảm có tính lựa chọn

Về phương thức phản ánh: nhận thức phản ánh thế giới bằng hình ảnh biểu

tượng khái niệm còn tình cảm phản ánh thế giới dưới hình thức rung cảm Ngoài ra, với tư cách là một thuộc tính tâm lý ổn định tiềm tàng của nhân cách, tình cảm mang đậm màu sắc chủ thể hơn so với nhận thức Mặt khác, quá trình hình thành tình cảm lâu dài, phức tạp hơn nhiều và được diễn ra theo quy luật khác với quá trình nhận thức

2 Phân biệt xúc cảm và tình cảm:

- Giống nhau: Đều biểu thị thái độ rung cảm của con người trước những sự

vật hiện tượng khách quan có liên quan tới nhu cầu của con người

- Khác nhau:

Xúc cảm

- Có cả ở người và động vật

- Là 1 quá trình tâm lý

- Xuất hiện trước

- Có tính nhất thời, đa dạng, phụ

thuộc vào tình huống,

- Thực hiện các chức năng sinh học

(giúp cơ thể định hướng và thích nghi với

môi trường bên ngoài với

Tình cảm

- Chỉ có ở người

- Là 1 thuộc tính tâm lý

- Xuất hiện sau

- Có tính xác định và ổn định

- Thực hiện các chức năng xã hội (giúp con người định hướng và thích nghi với

xã hội với tư cách là một nhân cách)

5

tư cách là 1 cá thể) - Gắn liền với phản xạ có điều kiện,

- Gắn liền với phản xạ không điều với định hình động lực thuộc hệ kiện và bản năng thống tín hiệu thứ hai

- Mối quan hệ:

phong phú thì tình cảm càng sâu sắc

tổng hợp hóa, động hình hóa, khái quát hóa các xúc cảm

3 Đặc điểm của tình cảm

3.1.Tính nhận thức:

Khi có tình cảm nào đó, con người phải thức được đối tượng và nguyên nhân gây nên tình cảm và những tình cảm của mình Ba yếu tố nhận thức, rung động

và thể hiện cảm xúc tạo nên tình cảm Trong đó, nhận thức được xem là cái lý của tình cảm, nó làm cho tình cảm có tính đối tượng xác định

3.2.Tính xã hội:

Tình cảm hình thành trong môi trường xã hội, tình cảm mang tính xã hội chứ không phải là những phản ứng sinh lý đơn thuần

3.3.Tính ổn định

Tình cảm là những kết cấu tâm lý ổn định, tiềm tang của nhân cách, khó hình thành và khó mất đi

3.4.Tính chân thực:

Tình cảm phản ứng chân thực nội tâm và thái độ ngay cả khi con người cố che giấu nó bằng những động tác giả ngụy trang bên ngoài

3.5.Tính đối cực

Tính đối cực hay còn gọi là tính hai mặt, gắn liền với sự thỏa mãn hay không thỏa mãn nhu cầu của con người, tình cảm mang tính chất đối cực

4 Các mức độ của tình cảm

4.1.Màu sắc xúc cảm của cảm giác:

Đây là mức độ thấp nhất của sự phản ánh cảm xúc, nó là một sắc thaí cảm xúc đi kèm theo quá trình cảm giác Màu sắc xúc cảm của cảm giác không được chủ thể

6

nhận thức như là một hiện tượng tâm lý độc lập mà như là một thuộc tính đặc sắc của quá trình tâm lý Nó chỉ thoáng qua không mạnh mẽ, màu sắc xúc cảm của cảm giác mang tính chất cụ thể, gắn liền với các cảm giác nhất định, và không được chủ thể ý thức một cách rõ ràng

4.2 Xúc cảm:

Đó là mức độ phản ánh cảm xúc cao hơn, nó có những đặc điểm sau: xảy ra nhanh chóng nhưng mạnh mẽ rõ rệt hơn so với màu sắc xúc cảm của cảm giác nó do những sự vật hiện tượng trọn vẹn gây nên, có tính chất khái quát cao hơn và được chủ thể ý thức ít nhiều rõ rệt hơn so với màu sắc xúc cảm của cảm giác

Tùy theo mức độ ổn định mà tính ý thức cao hay thấp người ta chia xúc cảm thành hai loại xúc động và tâm trạng

một thời gian ngắn, đôi khi con người không làm chủ được bản thân mình

- Tâm trạng là một trạng thái xúc cảm chung bao trùm lên toàn bộ các hoạt động và làm nền cho hoạt động của con người có ảnh hưởng đến toàn bộ hành vi của họ trong một thời gian khá dài

trong tình huống nguy hiểm, trong những tình huống phải chịu đựng những nặng nhọc

về thể xác và tinh thần hoặc trong điều kiện phải giải quyết những hành động nhanh chóng và trọng yếu

4.3 Tình cảm:

Đó là một thái độ ổn định của con người đối với hiện thực xung quanh và đối với bản thân mình, nó như là một thuộc tính ổn định của nhân cách

Người ta có thể chia tình cảm thành hai loại:

- Tình cảm cấp thấp: Là tình cảm liên quan đến sự thỏa mãn những nhu cầu sinh vật của cơ thể (Như nhu cầu về mặt sinh học)

- Tình cảm cấp cao là tình cảm liên quan đến những thoả mãn những nhu cầu mang tính chất xã hội và nó nói lên thái độ của con người đối với những mặt khác nhau của đời sống xã hội Tình cảm cấp cao gồm:

7

+ Tình cảm hoạt động thể hiện thái độ của con người đối với một đối tượng nhất định liên quan đến sự thỏa mãn hay không thoả mãn nhu cầu thực hiện hoạt động

+ Tình cảm mang tính chất thế giới quan: tinh thần yêu nước, tinh thần quốc tế

5 Vai trò của tình cảm

Xúc cảm và tình cảm có vai trò to lớn trong đời sống của con người cả về mặt sinh lý lẫn tâm lý Con người không có xúc cảm thì không thể tồn tại được

chân lý, ngược lại nhận thức là cái lý của tình cảm, lý chỉ đạo tình

- Tình cảm thúc đẩy con người hoạt động, giúp con người khắc phục những khó khăn trở ngại gặp phải trong quá trình hoạt động Tình cảm có một ý nghĩa đặc biệt trong công tác sáng tạo

- Đối với đời sống: Xúc cảm, tình cảm có vai trị to lớn trong đời sống con người, người không có tình cảm thì không thể tồn tại được

là điều kiện vừa là phương tiện vừa là nội dung của giáo dục

6 Các quy luật của đời sống tình cảm: 6.1.Quy luật lây lan tình cảm

Xúc cảm tình cảm của người này có thể truyền, lây sang người khác Trong cuộc sống hàng ngày ta thường thấy hiện tượng vui lây, buồn lây, một hiện tượng tâm lý biểu hiện rõ rệt của quy luật này là hiện tượng “hoảng loạn” Quy luật này có ý nghĩa rất to lớn trong các hoạt động tập thể

Quy luật lây lan có đặc điểm tự phát, không phụ thuộc ý thức, nhận thức đầy đủ nên mọi người thường có tâm lý hoang mang trước những tin đồn

6.2.Quy luật thích ứng của tình cảm

Xúc cảm tình cảm nào đó được nhắc đi nhắc lại nhiều lần, lặp đi lặp lại nhiều lần một cách không thay đổi thì cuối cùng sẽ bị suy yếu bị lắng xuống đó là hiện tượng thường được gọi là chai sạn của tình cảm

6.3 Quy luật tương phản hay cảm ứng của tình cảm:

Tương phản là sự tác động qua lại giữa xúc cảm tình cảm âm tính và dương tính, tích cực và tiêu cực thuộc cùng một loại Cụ thể một thể nghiệm này có thể làm tăng cường một thể nghiệm khác đối cực với nó (xảy ra đồng thời hay nối tiếp)

6.4 Quy luật di chuyển của tình cảm:

8

Xúc cảm tình cảm của con người có thể di chuyển từ đối tượng này sang đối tượng khác Hiện tượng “giận cá chém thớt”, “vơ đũa cả nắm” Quy luật này nhắc nhở chúng ta phải chú ý kiểm soát thái độ xúc cảm của mình, làm cho nó mang tính chọn lọc tích cực hơn, tránh tình cảm tràn lan

6.5 Quy luật pha trộn của tình cảm:

Sự pha trộn xúc cảm là sự kết hợp màu sắc âm tính của biểu tượng với màu sắc dương tính của nó Tính pha trộn cho phép hai xúc cảm, hai tình cảm đối lập nhau

có thể tồn tại cùng một con người, chúng không loại trừ nhau mà quy định lẫn nhau

Quy luật này cho ta thấy tính phức tạp và nhiều khi mâu thuận giữa tình cảm của con người

6.6.Quy luật về sự hình thành tình cảm

Tình cảm được hình thành từu các xúc cảm, do các xúc cảm đồng loại được động hình hóa, tổng hợp hóa và khái quát hóa mà thành

III CÁC LOẠI TÌNH CẢM

3 Tình cảm gia đình

Gia đình là một tế bào của xã hội, là một cộng đồng người chung sống và gắn bó với nhau, được thiết lập dựa trên các mối quan hệ về tình cảm, quan hệ huyết thống, quan hệ hôn nhân, quan hệ giáo dục hoặc quan hệ nuôi dưỡng, v.v … (khái niệm trên phương diện pháp lý)

gặp khó khăn trong cuộc sống có thể trở về để được chia sẻ, bảo vệ, chở che

4 Tình cảm bạn bè

Tình bạn, trước hết là mối quan hệ tình cảm giữa người với người Nói cách khác, đó là sợi dây liên kết các cá nhân mạnh mẽ với nhau Giống như các loại tình cảm khác, tình bạn cũng có nhiều hình thức khác nhau và có biến đổi tính chất, đặc điểm

Những đặc điểm chính, luôn xuất hiện trong tình bạn là lòng tốt, tình yêu, đức hạnh, sự cảm thông, sự đồng cảm, trung thực, lòng vị tha, lòng trung thành Đồng thời, đặc biệt là sự rộng lượng, tha thứ, sự hiểu biết lẫn nhau và lòng trắc ẩn Qua sự thích thú sự có mặt của nhau, tin tưởng và khả năng là chính mình mà thể hiện tình cảm đối với nhau, và bỏ qua các nhận xét với người đó Tình bạn như một chiếc chìa khóa mở rộng mối quan hệ gắn chặt tình cảm

5 Tình cảm nam nữ

9

Tình yêu nam nữ được hiểu là hệ quả của sự kết hợp giữa bản năng và lý trí giữa giới tính nam và giới tính nữ Nó được xem là mối quan hệ dị tính (nam giới và nữ giới) tình yêu là một loại tình cảm giữa người và người, hướng con người đến Chân, Thiện, Mỹ

Khi bắt đầu nảy sinh tình cảm với đối phương cũng là lúc trái tim bạn đã bắt đầu rung động; biết nhớ biết thương, biết chờ đợi và biết cảm giác rất muốn được nhìn thấy người ấy Giúp hoàn thiện con người, làm bản thân cảm thấy hạnh phúc hơn Khi ta đều đang quay cuồng với cuộc sống vì những mục đích tiền tài danh vọng, nhưng đến cuối cùng chúng ta sẽ nhận ra rằng sống là để hạnh phúc Tình cảm trai gái giúp bản thân chúng ta làm những điều kỳ diệu hơn trong cuộc sống Sẽ không

có gì có thể ngăn cản được

6 Tình cảm xã hội con người với nhau

Tình yêu thương là thứ tình cảm thiêng liêng, cao quý mà con người ta dành cho nhau, nó xuất phát từ chính sự chân thành trong mỗi trái tim Đó có thể là tình cảm yêu quý, gắn bó, vị tha, nhân ái, tương trợ, … được vun đắp trong một thời gian dài; cũng có thể là niềm thương cảm chợt trào dâng trong một hoàn cảnh nào đó Tình yêu thương được biểu hiện cụ thể bằng sự quan tâm, sẻ chia, giúp đỡ lẫn nhau, không vô cảm, thờ ơ, dửng dưng trước nỗi đau đồng loại

Lòng yêu thương con người trong xã hội hiện nay ngày càng quan trọng Trong cuộc sống bộn bề, gấp gáp, mọi người đều phải chịu những áp lực riêng, vì thế mà tình yêu thương con người càng phải được nâng cao Ai ai cũng yêu thương lẫn nhau thì nhân loại tràn đầy sự hạnh phúc, con người gần gũi, thân thiết với nhau hơn Chỉ cần có lòng yêu thương, khi ấy làm gì còn xung đột, gây ra bao đau thương như chiến tranh đã để lại Lòng yêu thương sẽ giúp xây dựng một xã hội văn minh hơn, giàu tình người hơn

IV ĐỜI SỐNG TÌNH CẢM SINH VIÊN HIỆN NAY

1 Thực trạng

hưởng rất nhiều đối với mặt tình cảm của sinh viên Ngày trước hầu hết việc giao tiếp với nhau đều thông qua gặp mặt trực tiếp, điều đó khiến cho cá nhân tìm kiếm hay hiểu biết nhau rất khó khăn Thế nhưng bằng những ứng dụng, những trang mạng chúng ta có thể kết nối với tất cả mọi người trong mọi miền kể cả trên thế giới Thế nên giới trẻ hiện nay trở nên nhạy cảm nhiều hơn về vấn đề tình cảm Điều đó vừa mang lại tích cực vừa mang lại tiêu cực

tình cảm của mình, họ biết yêu thương, biết đồng cảm, biết chia sẻ, biết nắm bắt

10

cơ hội yêu và được yêu và dần hoàn thiện hơn về cách suy nghĩ tư duy và lối sống ngày càng trưởng thành hơn

Tình cảm gia đình

Gia đình là nơi tổ ấm, là nơi thiêng liêng nhất của chúng ta Vì vậy với ai dù đi xa đến mấy cũng luôn tự hào và không thôi nhớ về tổ ấm của mình Bởi thế mà các bạn sinh viên đang sống ở độ tuổi làm chủ cuộc đời mình, không còn trong vòng bảo vệ của bố mẹ mà phải tự lập hơn, chin chắn và có trách nhiệm hơn Vì vậy khoảng thời gian này hầu hết sinh viên đều sống xa nhà để đến các nơi khác học tập và làm việc nên rất hay nhớ nhà Họ biết quan tâm đến gia đình hơn, có trách nhiệm hơn, luôn tràn đầy sự yêu thương và nhung nhớ đối với gia đình Vì vậy nhưng với việc học tập và làm việc khiến các sinh viên ít thường xuyên gặp bố mẹ để thể hiện tình cảm dẫn đến có rất nhiều việc khiến mình phải hối hận Nhưng đâu đó vẫn có một số sinh viên vẫn luôn gánh chịu nhũng áp lực, những bạo lực từ gia đình Nhất là tình trạng bạo lực gần đây teho Báo cáo quốc gia về bạo lực đối với phụ nữ ở Việt Nam năm 2021 do Tổng cục Thống kê thực hiện chỉ ra rằng tỷ lệ bạo lực gia đình gia tăng đáng kể trong thời kỳ đại dịch, thể hiện ở việc gia tăng các cuộc gọi đến các nơi tạm lánh và đường dây trợ giúp cho phụ nữ và trẻ em bị bạo lực Trong 9 tháng đầu năm 2021, Tổng đài 1900969680 tiếp nhận 1193 cuộc gọi tăng 140% so với cùng kỳ năm 2020; số ca tham vấn tăng 114%, số lượt tham vấn tăng 168% so với cùng kì năm 2019 - thời điểm chưa có dịch Và không chỉ thế trong những năm vừa qua có rất nhiều vụ án đáng sợ khi bố mẹ hành hạ con cái dẫn đến ảnh hưởng tính mạng, hay vụ án cậu học sinh nhảy lầu vì áp lực từ gia đình đặt ra, Với những vụ

án trên đã cho chúng ta phải suy ngẫm và đặt ra những câu hỏi tại sao và giải pháp khắc phục những vấn đề trên

Tình cảm nam nữ

Khi xã hội dần phát triển hơn, những đòi hỏi tất yếu của con người cũng sẽ được nâng cao hơn và tình yêu cũng không nằm ngoài số đó Phần lớn sinh viên nằm ở dộ tuổi 18 – 23 Đây là lứa tuổi tràn đầy sức sống Vì vậy tình cảm nam nữ chính là 1 trong những nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến các hành vi hoạt động của sinh viên Trong thời đại hiện nay, sinh viên cũng có những nhận thức đúng đắn hơn về tình yêu Họ cũng đã trang bị cho mình nhiều kiến thức, hiểu biết về cách thể hiện tình cảm hợp lý và cách bảo vệ tình cảm tốt hơn Nhờ các thông tin trên sách báo và các phương tiện truyền thông họ có thêm phần tự tin và suy nghĩ thoáng hơn về quan niệm tình cảm nam nữ so với thời ông cha ta rất nhiều Bên cạch đó, cũng nhờ có các phương tiện này mà cũng có nhiều mặt tiêu cực đó chính là các các nhận thức chưa đúng đắn về quan niệm về tình dục, hôn nhân Nhất là tỷ lệ nạo phá thai ở Việt Nam, con số này đang rơi vào tình trạng báo động:

11