Bài giảng kỹ thuật nhân giống và quản lý dinh dưỡng trên cây hồ tiêu

Trang 1

CHƯƠNG TRÌNH PHÁT TRIỂN HỒ TIÊU BỀN VỮNG

THỰC HIỆN: TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG (CDC)

KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG VÀ

QUẢN LÝ DINH DƯỠNG TRÊN CÂY HỒ TIÊU

Phương pháp nhân giống thông thường

Trang 2

Khi cây con có 5 lá trở lên có thể

mang đi trồng

Tháng 12/năm trước – tháng 3/năm

sau, 4 - 5 tháng trong vườn ươm

Thời điểm chuẩn bị cây con

1 Tiềm năng năng suất – chất

Trang 3

A

3 Cây đạt tiêu chuẩn

- Có chồi ít nhất có 5 lá

- Bộ rễ phát triển khỏe

- Không bị dị hình, sinh trưởng khỏe

4 Quen điều kiện môi trường

- Quen ánh sáng

- Sức sống và không thiếu dinh dưỡng

Rịa Tiêu Sim (Gia Lai)

Nhập ngoại:

- Ấn Độ

- Lada belangtoeng

- Campost

Trang 4

- Nhiễm bệnh xoăn lá, bệnh chết nhanh, chết chậm

- Cho quả sớm sau trồng, rất sai trái

- Gié quả trung bình 7,6 cm

Giống tiêu Vĩnh Linh CHỌN GIỐNG HỒ TIÊU

Trang 5

- Thuộc nhóm lá trung bình, xanh nhạt

- Dễ nhiễm bệnh chết nhanh, chết chậm, bệnh xoăn lá

- Cho quả sớm sau trồng

- Gié quả trung bình: 7,4 – 8 cm

Giống Tiêu Trung

- Cho quả sớm sau trồng, rất sai trái

- Gié quả trung bình: 7,6 cm.

CHỌN GIỐNG HỒ TIÊU Giống tiêu Sẻ Mỡ

Trang 6

* Giống Phú Quốc:

 Giống có nguồn gốc từ Campuchia

 Lá trung bình - nhỏ, mép lá gợn sóng, cho hoa quả

sớm sau khi trồng, chùm quả trung bình, quả to và

đóng quả dày trên gié

 Tiêu Phú Quốc có phẩm chất tốt nổi tiếng trên thị

trường quốc tế vào thập niên 30 - 40

Nhược điểm: của giống là dễ nhiễm các bệnh hại rễ.

CHỌN GIỐNG HỒ TIÊU

- Thuộc nhóm lá to, lá xanh đậm

- Không bị bệnh xoăn lá

- Ít nhiễm bệnh chết nhanh, chậm

- Cho quả muộn sau trồng

- Gié quả trung bình 8,0 - 8,3cm

- Được trồng ở Bà Rịa, Vũng Tàu

Giống tiêu trâu

Nguồn: Wasi

Trang 7

- Sinh trưởng trung bình, cành quả hay bỏ đốt.

- Thuộc nhóm lá to, lá dày, phẳng

- Bị sâu đục thân

- Gié quả rất dài: 12,1 cm, hạt to

CHỌN GIỐNG HỒ TIÊU Tiêu Ấn Độ đọt xanh

- Sinh trưởng trung bình

- Thuộc nhóm lá trung bình, lá mỏng, xanh đậm, mép lá có gợn sóng

- Nhiễm bệnh xoăn lá, bệnh chết

nhanh, chết chậm

- Gié quả ngắn 6,8-7,1 cm, đóng quả rất chặt, quả to

Tiêu Ấn Độ đọt tím

Trang 8

- Sinh trưởng khỏe, cành vươn dài, tán rộng

- Thuộc nhóm lá trung bình

- Ít nhiễm bệnh chết chậm, bệnh xoăn lá

- Gié quả dài 9 - 10 cm, quả nhỏ, đóng hạt thưa

Giống tiêu Lada BelantoengCHỌN GIỐNG HỒ TIÊU

Trang 9

Chọn giống gì ?????????

1 Chọn giống từ cành thân chính, cây tơ;

2 Dây lươn cây tiêu khỏe mạnh trên 4 năm tuổi, dây to, chiều

dài đốt vừa phải

3 Không lấy giống ở vườn bệnh, cây bệnh, cây già

4 Dụng cụ sạch, vệ sinh thường xuyên, xử lí hom giống bằng

thuốc trừ nấm

5 Hom giống cắt đúng kỹ thuật, không vết thương, cắt khi trời

khô ráo

6.Vật liệu làm bầu sạch bệnh (đất, phân bón)

7 Vùng đất làm vườn ươm sạch bệnh, tránh lây nhiễm

8 Nguồn nước tưới đảm bảo

9 Phân hữu cơ sạch bệnh

Chọn giống khỏe, sạch bệnh

Trang 10

KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG HỒ TIÊU

* Các phương pháp nhân giống hồ tiêu:

+ Nhân giống hữu tính (nhân giống bằng hạt)

+ Nhân giống vô tính (nhân giống bằng hom)

- Cây con không đảm bảo đặc tính di truyền của cây mẹ

- Cây yếu và chậm phát triển

- Thường thì sau hơn 1 tháng hạt tiêu mới nảy mầm

- Cây con gieo từ hạt chậm cho ra hoa quả (6 - 7 năm)

KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG HỒ TIÊU

Trang 11

NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH HỒ TIÊU BẰNG HOM

Hom dây thân Hom dây lươn Cắt hom trên cây tiêu 12 - 24 tháng tuổi Vườn > 4 tuổi

 Vị trí vườn ươm: gần nguồn nước, thuận đường

vận chuyển, nền đất cao, dốc dưới 5%, dễ thoát

nước và tương đối kín gió

 Làm giàn che: Chiều cao 2 - 2,5m, vật liệu làm dàn

che bằng lưới ni lông, phủ 2 lớp

Lập vườn ươm và ươm giống

Trang 12

Từ 8-12 bầu, dài tùy theo

địa hình

 Lối đi giữa 2 luống rộng

35 - 40cm, lối đi giữa 2

đầu luống rộng 50 - 60cm

có thể lên luống cao hơn

mặt đất

Lập vườn ươm và ươm giống

-Đất: vôi + lân vi sinh + tro +nấm Trichoderma, trộn đều và ủ

Trang 13

Chọn dây

Dây thân

Dây lươn thân

- Việc cắt hom tiêu chỉ nên thực

hiện vào những ngày trời tạnh

ráo.

- Khi cắt, cẩn thận gỡ đoạn dây

rời khỏi nọc mà không gây

thương tổn nhiều, dây tiêu

không bị xoắn dập.

 Hom dây thân bánh tẻ

khỏe mạnh, lấy trên các

vườn tiêu 12 - 18 tháng

tuổi không bị sâu bệnh

hoặc lấy từ các vườn nhân

Trang 14

Chọn hom dây lươn:

 Không lấy các dây lươn

Cắt hom và ươm hom

Chuẩn bị hom dây

Trang 15

 Cắt dây thành từng đoạn hom chiều dài 2-5 đốt,

loại bỏ phần ngọn dây còn non Phần phía dưới

hom cắt xéo cách mắt cuối cùng 2cm

 Cắt tỉa các lá cành trên hom ở các đốt vùi vào

đất, chỉ giữ lại 1 - 2 cành ở các đốt trên mặt đất

với số lá hạn chế để giảm bớt sự bốc thoát hơi

nước

 Hom lươn cắt 2 - 4 đốt, không cần lá

 Hom hồ tiêu cắt xong đem ươm ngay là tốt Nếu

phải chuyển đi xa thì xếp các hom cẩn thận

Hom dây chuẩn bị

Hom dây thân Hom dây lươn Cắt hom trên cây tiêu 12 - 24 tháng tuổi Vườn > 4 tuổi

Trang 16

Ươm trực tiếp vào bầu

Tiêu con đạt tiêu chuẩn xuất vườn

+ Khi ươm hom lươn

+ Trộn Urê và Kali clorua theo tỷ lệ 2 : 1, pha loãng rồi

tưới đều, sau đó tưới lại bằng nước lã 7- 10 ngày tưới

lần.

+ Khi cây đã có 3 lá thật có thể tăng nồng độ phân lên.

Chăm sóc cây con trong vườn ươm

Trang 17

 Nhổ cỏ, phá váng: thường xuyên nhổ cỏ, nếu đất trong

bầu bị gí chặt phải bóp quanh miệng bầu hoặc xới xáo để

phá váng.

 Tránh làm gãy các mầm non.

Chăm sóc cây con trong vườn ươm (tiếp)

Trang 18

QUẢN LÝ DINH DƯỠNG TRÊN CÂY TIÊU

Nhu cầu dinh dưỡng của cây hồ tiêu

 Nhucầu dinh dưỡng của cây tiêu phụ thuộc vào:

+ Loại đất

+ Hàmlượng dinh dưỡng có trong đất

+Tuổi cây

+ Năng suất

 Phân tích thành phần dinh dưỡng (đất, lá) trên

vườn tiêu để có cơ sở bón phân hợp lý

Trang 19

L ượng dinh dưỡng một cây tiêu 8 tuổi lấy đi từ đất (kg/ha)

Bộ phận Khối lượng khô N P 2 O 5 K 2 O

Thiếu đạm:

 Cây sinh trưởng chậm lại, ít ra cành, chồi,

 Lá trở nên xanh nhạt và vàng

 Đầu tiên các lá ở dưới thấp vàng nhạt

 Bị nặng toàn bộ lá của cây tiêu có màu vàng tới

màu vàng đậm,

 Đầu ngọn lá bị khô chết, lá rụng

Một số triệu chứng thiếu dinh dưỡng

Trang 20

Triệu chứng thiếu đạmMột số triệu chứng thiếu dinh dưỡng

Trang 21

Thiếu canxi

 Táchại

- Ảnh hưởng tới sự phát triển của đọt cây, rễ cây

- Ảnh hưởng tới sự cấu tạo của hoa

- Ảnh hưởng đến sự di chuyển chất khô từ thân lá qua trái

tiêu

 Triệu chứng:

- Xuất hiện trên các lá đã thành thục

- Phần tán phía dưới bị ảnh hưởng nghiêm trọng hơn

phần tán phía trên cao

Trang 22

- Trên lá xuất hiện các vệt úa vàng từ một bên hay cả 2

bên phiến lá gần phía cuống lá hoặc ở đoạn giữa lá

- Các vệt úa vàng này đi dần vào phía trong gân chính,

tiếp theo sau đó là sự hoại tử

- Các vết hoại tử rất nhỏ có thể xuất hiện rải rác giữa

các gân lá, ở mặt trên hay mặt dưới lá

- Lá rụng trước khi các vết hoại tử này phát triển mạnh

Thiếu canxi

Triệu chứng thiếu canxi

Nguồn: Internet

Trang 23

* Thiếu magiê (Mg)

 Xuất hiện trước tiên trên các lá già và phát triển

dần lên các lá non hơn

 Phiến lá trở nên úa vàng trong khi các gân chính

vẫn xanh

 Vệt vàng thường xuất hiện từ trung tâm của một

nửa đầu phiến lá rồi lan dần ra mép lá và phía

cuống lá

* Thiếu magiê (Mg)

 Vùng phiến lá gần cuống lá thường vẫn giữ

được màu xanh.

 Thiếu nặng lá rụng đồng loạt, trên cây còn các

cành trơ trụi và một ít lá non hơn không bị ảnh

hưởng.

Trang 24

Triệu chứng thiếu magie

* Thiếu vi lượng (Zn, Bo):

Triệu chứng thiếu kẽm Triệu chứng thiếu bo

Nguồn: Wasi Nguồn: Internet

Trang 25

Lượng phân chuồng bón cho cây tiêu

Phân hữu cơ

 Cách bón: Rải phân hữu cơ lên mặt đất chung

quanh gốc rồi dùng rơm, rạ, cỏ, rác… tủ lên.

 Hạn chế tới mức tối đa việc đào rãnh quanh

gốc để bón phân làm tổn thương bộ rễ tiêu.

PHÂN BÓN CHO HỒ TIÊU

Phân hữu cơ

Trang 26

 Hàng năm bón vôi cho vườn tiêu với liều lượng

500 kg/ha.

 Vôi được bón bằng cách rải đều trên mặt đất,

xung quanh tán tiêu

 Có thể ủ chung với phân chuồng rồi đem bón

cho tiêu.

Vôi PHÂN BÓN CHO HỒ TIÊU

Phân hóa học

Năm Loại phân (g/trụ)

Urê SA Lân Văn Điển KCl

Trang 27

Phân hóa học

Năm Loại phân (kg/ha)

Urê SA Lân Văn Điển KCl

Lượng phân đơn bón cho 1 ha tiêu (kg/ha)

Trang 28

Cách bón:

 Phân lân: dùng lân nung chảy hay super lân Bón một

lần vào đầu mùa mưa

 Phân Urê, SA, Kali clorua, NPK được bón khi đất đủ

ẩm

+ Rải phân lên mặt đất chung quanh hình chiếu tán

+Xăm xới nhẹ lấp phân vào đất, tránh làm đứt rễ tiêu

+Hoặc tưới nhẹ sau khi bón để phân ngấm vào đất mà

khôngcần xăm xới

Trang 29

 Cung cấp chất dinh dưỡng cho cây trồng rất có

hiệu quả

 Phân bón lá được phun 2 - 4 lần trong mùa mưa

 Nồng độ theo khuyến cáo trên bao bì

 Sử dụng các loại phân bón lá có vi lượng có Zn, B

làm giảm tỷ lệ rụng gié quả

 Phun phân bón lá vào những ngày trời mát không

nắng gắt

Phân bón lá

Tiêu đề	Bài giảng kỹ thuật nhân giống và quản lý dinh dưỡng trên cây hồ tiêu
Trường học	Trung Tâm Phát Triển Cộng Đồng (CDC)
Chuyên ngành	Kỹ thuật Nhân giống và Quản lý Dinh dưỡng trên cây hồ tiêu
Thể loại	Bài giảng

Định dạng
Số trang	29
Dung lượng	0,91 MB