Nội dung giáo trình Vận hành hệ thống đường ống và bể chứa đề cập một cách hệ thống các kiến thức cơ bản nhất về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và giúp học sinh thao tác thành thạo trong vận hành bảo dưỡng các loại van, đường ống, bể chứa và các phụ kiện của chúng. Mời các bạn cùng tham khảo!
KHÁI QUÁT CHUNG VỀ VAN
PHÂN LOẠI VÀ KÝ HIỆU VAN
2 Bài 2: Vận hành và bảo dưỡng van 88 12 69 1 6
2.1 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của van 13 12 1
2.2 Thực tập vận hành và bảo dưỡng van 75 69 6
3.1 Khái niệm và phân loại 2 2
3.2 Một số yêu cầu về cấu tạo đường ống 3 2 1
4.1 Khái niệm và phân loại 1 1
4.2 Cấu tạo một số loại bể chứa 5 4 1
5 Bài 5: Thực hành hệ thống đường ống bể chứa
5.1 Vận hành hệ thống đường ống bể chứa 37 2 30 5
5.2 Xử lý sự cố thường gặp khi vận hành hệ thống đường ống bể chứa
6 Điều kiện thực hiện mô đun:
6.1 Phòng học Lý thuyết/Thực hành: Đáp ứng phòng học chuẩn
6.2 Trang thiết bị dạy học: Projetor, máy vi tính, bảng, phấn, mô hình mô phỏng
6.3 Học liệu, dụng cụ, mô hình, phương tiện: Giáo trình, giáo án, qui trình vận hành
7 Nội dung và phương pháp đánh giá:
- Kiến thức: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức
- Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kỹ năng
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
+ Tham gia đầy đủ thời lượng mô đun theo quy định
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập
Người học được đánh giá tích lũy mô đun như sau:
- Áp dụng quy chế đào tạo Cao đẳng hệ chính quy ban hành kèm theo Thông tư số 09/2017/TT-LĐTBXH, ngày 13/3/2017 của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội
- Hướng dẫn thực hiện quy chế đào tạo áp dụng tại Trường Cao đẳng Dầu khí như sau: Điểm đánh giá Trọng số
+ Điểm kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1) 40%
+ Điểm kiểm tra định kỳ (Hệ số 2)
+ Điểm thi kết thúc mô đun 60%
Chuẩn đầu ra đánh giá
1 Sau 5 giờ Định kỳ Viết/ Thông qua sản phẩm học tập
Trắc nghiệm/ Sản phẩm học tập
Viết/ Thông qua sản phẩm học tập
Tự luận và trắc nghiệm/ Sản phẩm học tập
- Điểm đánh giá thành phần và điểm thi kết thúc mô đun được chấm theo thang điểm 10 (từ 0 đến 10), làm tròn đến một chữ số thập phân
- Điểm mô đun là tổng điểm của tất cả điểm đánh giá thành phần của mô đun nhân với trọng số tương ứng Điểm mô đun theo thang điểm 10 làm tròn đến một chữ số thập phân
8 Hướng dẫn thực hiện mô đun
8.1 Phạm vi, đối tượng áp dụng: Đối tượng HSSV trường Cao đẳng Dầu khí
8.2 Phương pháp giảng dạy, học tập mô đun
* Lý thuyết: Áp dụng phương pháp dạy học tích cực bao gồm: nêu vấn đề, hướng dẫn đọc tài liệu, bài tập tình huống, câu hỏi thảo luận…
* Bài tập: Phân chia nhóm nhỏ thực hiện bài tập theo nội dung đề ra
* Thảo luận: Phân chia nhóm nhỏ thảo luận theo nội dung đề ra
* Hướng dẫn tự học theo nhóm: Nhóm trưởng phân công các thành viên trong nhóm tìm hiểu, nghiên cứu theo yêu cầu nội dung trong bài học, cả nhóm thảo luận, trình bày nội dung, ghi chép và viết báo cáo nhóm
8.2.2 Đối với người học: Người học phải thực hiện các nhiệm vụ như sau:
- Nghiên cứu kỹ bài học tại nhà trước khi đến lớp Các tài liệu tham khảo sẽ được cung cấp nguồn trước khi người học vào học mô đun này (trang web, thư viện, tài liệu )
- Tham dự tối thiểu 70% các buổi giảng lý thuyết và 100% buổi học thực hành Nếu người học vắng >30% số tiết lý thuyết hoặc >0% số tiết thực hành phải học lại mô đun mới được tham dự kì thi lần sau
- Tự học và thảo luận nhóm: là một phương pháp học tập kết hợp giữa làm việc theo nhóm và làm việc cá nhân Một nhóm gồm 2-3 người học sẽ được cung cấp chủ đề thảo luận trước khi học lý thuyết, thực hành Mỗi người học sẽ chịu trách nhiệm về 1 hoặc một số nội dung trong chủ đề mà nhóm đã phân công để phát triển và hoàn thiện tốt nhất toàn bộ chủ đề thảo luận của nhóm
- Tham dự đủ các bài kiểm tra thường xuyên, định kỳ
- Tham dự thi kết thúc mô đun
- Chủ động tổ chức thực hiện giờ tự học
[1] Trường Cao Đẳng Dầu khí, Giáo trình Vận hành van, Lưu hành nội bộ, 2017
[2] Trường Cao Đẳng Dầu khí, Tài liệu hướng dẫn thực hành van, Lưu hành nội bộ, 2017
[3] Trường Cao Đẳng Dầu khí, Giáo trình Vận hành đường ống bồn bể, Lưu hành nội bộ, 2017
[4] Trường Cao Đẳng Dầu khí, Tài liệu hướng dẫn thực hành đường ống bồn bể,
- Tài liệu tiếng nước ngoài:
[1] Schweitzer, Philip A, Handbook of Valves, Industrial Press Inc 2005
[2] George A Antak, Piping and Pipeline Engineering, U.S.A, 2003
[3] Alireza Bahadori, PhD, Oil and Gas Pipelinesand Piping Systems, Australian
[4] Sunil Pullarcot ,Above Ground storage tanks, Taylor & Francis Group, 2015
BÀI 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ VAN
Bài 1 giới thiệu về một số nội dung cơ bản liên quan đến Van để người học có được kiến thức nền tảng và dễ dàng tiếp cận công việc sau này
Sau khi học xong chương này, người học có khả năng:
- Trình bày được khái niệm, vai trò và nguyên tắc hoạt động chung của van
❖ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI 1
+ Thiết kế giáo án theo thể loại lý thuyết, thực hành hoặc tích hợp phù hợp với bài học Giáo án được soạn theo bài hoặc buổi dạy
+ Tổ chức giảng dạy: Chia ca, nhóm (phụ thuộc vào số lượng sinh viên/lớp)
+ Chuẩn bị tài liệu, dụng cụ học tập, vở ghi đầy đủ;
+ Hoàn thành các bài thực hành kỹ năng;
+ Tổ chức làm việc nhóm, làm việc độc lập;
+ Tuần thủ quy định an toàn, giờ giấc
❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 1
- Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng mô hình
- Trang thiết bị máy móc: Máy tính, máy chiếu, mô hình mô phỏng
- Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Giáo án, giáo trình, quy trình thực hành
- Các điều kiện khác: Không có
❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 1
✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức
✓ Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng
✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:
+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
+ Tham gia đầy đủ thời lượng mô đun
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập
✓ Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: vấn đáp, bảng kiểm)
✓ Kiểm tra định kỳ lý thuyết: Không
✓ Kiểm tra định kỳ thực hành: Không
1.1 KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA VAN
Van là một thiết bị cơ khí dùng để điều chỉnh dòng chuyển động của chất lỏng trong các hệ thống đường ống Chất lỏng chuyển động qua đường ống gồm : dầu, nước, hỗn hợp chất lỏng và chất khí, khí gas, các loại khí khác
6 Dùng để nối các đoạn ống lại với nhau
7 Phân chia dòng chuyển động của chất lỏng trong các hệ thống đường ống
8 Điều chỉnh lưu lượng của chất lỏng trong hệ thống đường ống
1.2 PHÂN LOẠI VÀ KÝ HIỆU VAN
1.2.1 Phân loại a Theo nguyên lý hoạt động
9 Chuyển động tịnh tiến lên xuống/linear valve
10 Chuyển động quay/rotating valve b Theo chức năng
11 Van chặn/block/root valve
12 Van tiết lưu/throttling valve
13 Van an toàn/safety/relief valve c Theo cơ cấu tác động
15 Van điều khiển/control valve
Ký hiệu van được chia làm 2 loại:
16 Theo P&ID: đọc trên bản vẽ công nghệ
Hình 1.1 Ký hiệu van theo P&ID
17 Theo iso metric: đọc trên bản vẽ lắp
Hình 1.2 Ký hiệu van theo isometric
Trong chương này, một số nội dung chính được giới thiệu:
- Khái Quát chung về van
- Phân loại và ký hiệu van
❖ CÂU HỎI VÀ TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN BÀI 1
Câu 1 Trong công nghiệp dầu khí, van có những vai trò nào?
A) Dùng để nối các đoạn ống lại với nhau
B) Phân chia dòng chuyển động của chất lỏng trong các hệ thống đường ống
C) Điều chỉnh lưu lượng của chất lỏng trong hệ thống đường ống
D) Cả 3 đáp án còn lại đều đúng
Câu 2 Chức năng nào sau đây không phải là của van:
A) Làm giảm áp suất của dòng lưu chất
B) Làm tăng áp suất của dòng lưu chất
C) Điều khiển áp suất một dòng lưu chất
D) Đảm bảo áp suất của một dòng lưu chất luôn luôn nhỏ hơn một giá trị
Câu 3 Van cổng phù hợp với chức năng nào sau đây:
C) Ở bất kỳ vị trí nào để điều khiển dòng
D) Chỉ có thể ở vị trí đóng hoặc vị trí mở
Câu 4 Van một chiều loại check swing:
A) Dùng cho lưu chất là khí
B) Dùng cho lưu chất là lỏng
C) Dùng được cho cả chất lỏng và khí
D) Tùy thuộc vào vật liệu làm đĩa van
Câu 5 Đối với van bi điều khiển bằng tay khi tay quay song song với đường ống trên thân van thì thông thường van ở trạng thái nào:
C) Van làm việc ở trạng thái tiết lưu
VẬN HÀNH VÀ BẢO DƯỠNG VAN
THỰC TẬP VẬN HÀNH VÀ BẢO DƯỠNG VAN
3.1 Khái niệm và phân loại 2 2
3.2 Một số yêu cầu về cấu tạo đường ống 3 2 1
4.1 Khái niệm và phân loại 1 1
4.2 Cấu tạo một số loại bể chứa 5 4 1
5 Bài 5: Thực hành hệ thống đường ống bể chứa
5.1 Vận hành hệ thống đường ống bể chứa 37 2 30 5
5.2 Xử lý sự cố thường gặp khi vận hành hệ thống đường ống bể chứa
6 Điều kiện thực hiện mô đun:
6.1 Phòng học Lý thuyết/Thực hành: Đáp ứng phòng học chuẩn
6.2 Trang thiết bị dạy học: Projetor, máy vi tính, bảng, phấn, mô hình mô phỏng
6.3 Học liệu, dụng cụ, mô hình, phương tiện: Giáo trình, giáo án, qui trình vận hành
7 Nội dung và phương pháp đánh giá:
- Kiến thức: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức
- Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kỹ năng
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
+ Tham gia đầy đủ thời lượng mô đun theo quy định
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập
Người học được đánh giá tích lũy mô đun như sau:
- Áp dụng quy chế đào tạo Cao đẳng hệ chính quy ban hành kèm theo Thông tư số 09/2017/TT-LĐTBXH, ngày 13/3/2017 của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội
- Hướng dẫn thực hiện quy chế đào tạo áp dụng tại Trường Cao đẳng Dầu khí như sau: Điểm đánh giá Trọng số
+ Điểm kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1) 40%
+ Điểm kiểm tra định kỳ (Hệ số 2)
+ Điểm thi kết thúc mô đun 60%
Chuẩn đầu ra đánh giá
1 Sau 5 giờ Định kỳ Viết/ Thông qua sản phẩm học tập
Trắc nghiệm/ Sản phẩm học tập
Viết/ Thông qua sản phẩm học tập
Tự luận và trắc nghiệm/ Sản phẩm học tập
- Điểm đánh giá thành phần và điểm thi kết thúc mô đun được chấm theo thang điểm 10 (từ 0 đến 10), làm tròn đến một chữ số thập phân
- Điểm mô đun là tổng điểm của tất cả điểm đánh giá thành phần của mô đun nhân với trọng số tương ứng Điểm mô đun theo thang điểm 10 làm tròn đến một chữ số thập phân
8 Hướng dẫn thực hiện mô đun
8.1 Phạm vi, đối tượng áp dụng: Đối tượng HSSV trường Cao đẳng Dầu khí
8.2 Phương pháp giảng dạy, học tập mô đun
* Lý thuyết: Áp dụng phương pháp dạy học tích cực bao gồm: nêu vấn đề, hướng dẫn đọc tài liệu, bài tập tình huống, câu hỏi thảo luận…
* Bài tập: Phân chia nhóm nhỏ thực hiện bài tập theo nội dung đề ra
* Thảo luận: Phân chia nhóm nhỏ thảo luận theo nội dung đề ra
* Hướng dẫn tự học theo nhóm: Nhóm trưởng phân công các thành viên trong nhóm tìm hiểu, nghiên cứu theo yêu cầu nội dung trong bài học, cả nhóm thảo luận, trình bày nội dung, ghi chép và viết báo cáo nhóm
8.2.2 Đối với người học: Người học phải thực hiện các nhiệm vụ như sau:
- Nghiên cứu kỹ bài học tại nhà trước khi đến lớp Các tài liệu tham khảo sẽ được cung cấp nguồn trước khi người học vào học mô đun này (trang web, thư viện, tài liệu )
- Tham dự tối thiểu 70% các buổi giảng lý thuyết và 100% buổi học thực hành Nếu người học vắng >30% số tiết lý thuyết hoặc >0% số tiết thực hành phải học lại mô đun mới được tham dự kì thi lần sau
- Tự học và thảo luận nhóm: là một phương pháp học tập kết hợp giữa làm việc theo nhóm và làm việc cá nhân Một nhóm gồm 2-3 người học sẽ được cung cấp chủ đề thảo luận trước khi học lý thuyết, thực hành Mỗi người học sẽ chịu trách nhiệm về 1 hoặc một số nội dung trong chủ đề mà nhóm đã phân công để phát triển và hoàn thiện tốt nhất toàn bộ chủ đề thảo luận của nhóm
- Tham dự đủ các bài kiểm tra thường xuyên, định kỳ
- Tham dự thi kết thúc mô đun
- Chủ động tổ chức thực hiện giờ tự học
[1] Trường Cao Đẳng Dầu khí, Giáo trình Vận hành van, Lưu hành nội bộ, 2017
[2] Trường Cao Đẳng Dầu khí, Tài liệu hướng dẫn thực hành van, Lưu hành nội bộ, 2017
[3] Trường Cao Đẳng Dầu khí, Giáo trình Vận hành đường ống bồn bể, Lưu hành nội bộ, 2017
[4] Trường Cao Đẳng Dầu khí, Tài liệu hướng dẫn thực hành đường ống bồn bể,
- Tài liệu tiếng nước ngoài:
[1] Schweitzer, Philip A, Handbook of Valves, Industrial Press Inc 2005
[2] George A Antak, Piping and Pipeline Engineering, U.S.A, 2003
[3] Alireza Bahadori, PhD, Oil and Gas Pipelinesand Piping Systems, Australian
[4] Sunil Pullarcot ,Above Ground storage tanks, Taylor & Francis Group, 2015
BÀI 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ VAN
Bài 1 giới thiệu về một số nội dung cơ bản liên quan đến Van để người học có được kiến thức nền tảng và dễ dàng tiếp cận công việc sau này
Sau khi học xong chương này, người học có khả năng:
- Trình bày được khái niệm, vai trò và nguyên tắc hoạt động chung của van
❖ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI 1
+ Thiết kế giáo án theo thể loại lý thuyết, thực hành hoặc tích hợp phù hợp với bài học Giáo án được soạn theo bài hoặc buổi dạy
+ Tổ chức giảng dạy: Chia ca, nhóm (phụ thuộc vào số lượng sinh viên/lớp)
+ Chuẩn bị tài liệu, dụng cụ học tập, vở ghi đầy đủ;
+ Hoàn thành các bài thực hành kỹ năng;
+ Tổ chức làm việc nhóm, làm việc độc lập;
+ Tuần thủ quy định an toàn, giờ giấc
❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 1
- Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng mô hình
- Trang thiết bị máy móc: Máy tính, máy chiếu, mô hình mô phỏng
- Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Giáo án, giáo trình, quy trình thực hành
- Các điều kiện khác: Không có
❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 1
✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức
✓ Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng
✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:
+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
+ Tham gia đầy đủ thời lượng mô đun
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập
✓ Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: vấn đáp, bảng kiểm)
✓ Kiểm tra định kỳ lý thuyết: Không
✓ Kiểm tra định kỳ thực hành: Không
1.1 KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA VAN
Van là một thiết bị cơ khí dùng để điều chỉnh dòng chuyển động của chất lỏng trong các hệ thống đường ống Chất lỏng chuyển động qua đường ống gồm : dầu, nước, hỗn hợp chất lỏng và chất khí, khí gas, các loại khí khác
6 Dùng để nối các đoạn ống lại với nhau
7 Phân chia dòng chuyển động của chất lỏng trong các hệ thống đường ống
8 Điều chỉnh lưu lượng của chất lỏng trong hệ thống đường ống
1.2 PHÂN LOẠI VÀ KÝ HIỆU VAN
1.2.1 Phân loại a Theo nguyên lý hoạt động
9 Chuyển động tịnh tiến lên xuống/linear valve
10 Chuyển động quay/rotating valve b Theo chức năng
11 Van chặn/block/root valve
12 Van tiết lưu/throttling valve
13 Van an toàn/safety/relief valve c Theo cơ cấu tác động
15 Van điều khiển/control valve
Ký hiệu van được chia làm 2 loại:
16 Theo P&ID: đọc trên bản vẽ công nghệ
Hình 1.1 Ký hiệu van theo P&ID
17 Theo iso metric: đọc trên bản vẽ lắp
Hình 1.2 Ký hiệu van theo isometric
Trong chương này, một số nội dung chính được giới thiệu:
- Khái Quát chung về van
- Phân loại và ký hiệu van
❖ CÂU HỎI VÀ TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN BÀI 1
Câu 1 Trong công nghiệp dầu khí, van có những vai trò nào?
A) Dùng để nối các đoạn ống lại với nhau
B) Phân chia dòng chuyển động của chất lỏng trong các hệ thống đường ống
C) Điều chỉnh lưu lượng của chất lỏng trong hệ thống đường ống
D) Cả 3 đáp án còn lại đều đúng
Câu 2 Chức năng nào sau đây không phải là của van:
A) Làm giảm áp suất của dòng lưu chất
B) Làm tăng áp suất của dòng lưu chất
C) Điều khiển áp suất một dòng lưu chất
D) Đảm bảo áp suất của một dòng lưu chất luôn luôn nhỏ hơn một giá trị
Câu 3 Van cổng phù hợp với chức năng nào sau đây:
C) Ở bất kỳ vị trí nào để điều khiển dòng
D) Chỉ có thể ở vị trí đóng hoặc vị trí mở
Câu 4 Van một chiều loại check swing:
A) Dùng cho lưu chất là khí
B) Dùng cho lưu chất là lỏng
C) Dùng được cho cả chất lỏng và khí
D) Tùy thuộc vào vật liệu làm đĩa van
Câu 5 Đối với van bi điều khiển bằng tay khi tay quay song song với đường ống trên thân van thì thông thường van ở trạng thái nào:
C) Van làm việc ở trạng thái tiết lưu
BÀI 2 VẬN HÀNH VÀ BẢO DƯỠNG VAN
Bài 2 giới thiệu về một số nội dung cơ bản liên quan đến Vận hành và bảo dưỡng Van để người học có được kiến thức nền tảng và dễ dàng tiếp cận công việc sau này
Sau khi học xong chương này, người học có khả năng:
- Trình bày được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các loại van
- Vận hành và bảo dưỡng được các loại van theo đúng quy trình
❖ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI 2
+ Thiết kế giáo án theo thể loại lý thuyết, thực hành hoặc tích hợp phù hợp với bài học Giáo án được soạn theo bài hoặc buổi dạy
+ Tổ chức giảng dạy: Chia ca, nhóm (phụ thuộc vào số lượng sinh viên/lớp)
+ Chuẩn bị tài liệu, dụng cụ học tập, vở ghi đầy đủ;
+ Hoàn thành các bài thực hành kỹ năng;
+ Tổ chức làm việc nhóm, làm việc độc lập;
+ Tuần thủ quy định an toàn, giờ giấc
❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 2
- Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng mô hình
- Trang thiết bị máy móc: Máy tính, máy chiếu, mô hình mô phỏng
- Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Giáo án, giáo trình, quy trình thực hành
- Các điều kiện khác: Không có
❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 2
✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức
✓ Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng
✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:
+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
+ Tham gia đầy đủ thời lượng mô đun
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập
✓ Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: vấn đáp, bảng kiểm)
✓ Kiểm tra định kỳ lý thuyết: 1 điểm kiểm tra (hình thức: trắc nghiệm)
✓ Kiểm tra định kỳ thực hành: 1 điểm kiểm tra thực hành trên mô hình mô phỏng
2.1 CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA VAN
Van cổng là một loại van được sử dụng phổ biến trong công nghiệp
❖ Cấu tạo phần ngoài: (Hình 2.1)
▪ Các bulông liên kết (bold)
Hình 2.1 Cấu tạo ngoài của van cầu
❖ Cấu tạo phần trong (Error! Reference source not found.)
▪ Hộp làm kín (stuffing box)
▪ Ống lót trục van (stem bushing)
Hình 2.2 Cấu tạo trong của van cầu
Hình 2.3 Ống lót tay quay
Các chi tiết trong một van cổng
1 Trục ghi nhận góc độ đóng mở
5 Ống lót định vị đai ốc làm kín
7 Bu lông và đai ốc hộp làm kín
8 Vật liệu làm kín trục
11 Bu lông và đai ốc nắp van
13 Vòng làm kín trong thân van
❖ Sự liên kết của van
18 Thân van được nối với đường ống thông qua các mặt bích nối và các bu lông liên kết Để tránh sự rò rỉ chất lỏng thì giữa hai mặt bích sẽ có một joăng làm kín (gasket)
19 Để nối thân van với nắp van thì ta cũng sử dụng mặt bích nối và các bu lông liên kết và ở giữa hai mặt bích của nắp và thân ta cũng bố trí một joăng làm kín để tránh rò rỉ chất lỏng
Hình 2.4 Liên kết giữa thân van và đường ống
Hình 2.5 Liên kết giữa thân van và nắp van
Kiểu kết cấu thường dùng như sau:
Phía trên trục van chế tạo có ren để ăn khớp với ren trong ống lót trục van khi vận hành van
20 Phía dưới trục van được nối với cổng van, thường là mối ghép ngàm
21 Trong trường hợp này thì tay quay và ống lót trục tạo thành một khối, khi quay tay quay thì ống lót trục van cũng quay theo làm cho ren của ống lót trục ăn khớp với ren của trục và trục có thể chuyển động lên xuống Lúc này trục van di chuyển qua hộp làm kín nằm phía trong nắp van (hình 2.6)
Hình 2.6 Trục van liên kết ren với ống lót tay quay
Một kiểu kết cấu khác của trục van, khi van di chuyển thì ren của trục lại ăn khớp với ren của nắp van Trường hợp này thì trục và tay quay tạo thành một khối, vì vậy khi trục di chuyển thì tay quay cũng di chuyển theo (Hình 2.7)
Hình 2.7 Trục van liên kết ren với nắp van
Sau đây là một kiểu kết cấu khác của trục van với ren trong
Trường hợp này thì trục van và cổng van liên kết với nhau thông qua mối ghép ren Do đó khi vận hành van thì trục van và tay quay không di chuyển dọc trục mà cổng van dịch chuyển lên, xuống (Hình 2.8)
Hình 2.8 Trục van liên kết ren với cổng van
▪ Cổng van chế tạo liền một khối
Cổng van là một phần của van dùng để điều chỉnh dòng chất lỏng chuyển động qua van Vì thế nó được gọi là một phần tử điều chỉnh dòng chất lỏng