Giáo trình Gia công cắt gọt kim loại 2 (Nghề: Lắp đặt-vận hành-bảo dưỡng bơm, quạt, máy nén khí - Cao đẳng) được biên soạn gồm các nội dung chính sau: Phay rãnh vuông; Phay rãnh then; Tiện ren tam giác ngoài; Tiện ren tam giác trong. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ
(Ban hành theo Quyết định số 207/QĐ-CĐDK ngày 01 tháng 03 năm 2022 của
Trường Cao đẳng Dầu khí)
Trang 3LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình “Gia công cắt gọt kim loại 2” được biên soạn nhằm làm tài liệu giảng dạy và học tập chính thức cho sinh viên LĐVHSCBQMNK hệ đào tạo Cao đẳng của Trường Cao Đẳng Dầu Khí
Để lĩnh hội có hiệu quả các kiến thức của môn học này, sinh viện cần được trang
bị đầy đủ các kiến thức khoa học tự nhiên ở bậc học phổ thông, kiến thức các môn học
cơ sở ngành cơ khí trước đó, bao gồm vẽ kĩ thuật, vật liệu cơ khí và công nghệ kim loại,
cơ học lý thuyết, sức bền vật liệu, Dung sai
Giáo trình được biên soạn với sự tham khảo nhiều tài liệu, sách, giáo trình của cùng môn học cũng như các môn liên quan khác dành cho các hệ đào tạo đại học, cao đẳng, đào tạo nghề và trung học chuyên nghiệp trong nước Các tài liệu tiêu chuẩn, tài liệu tra cứu, v.v… của Việt Nam Trong quá trình biên soạn, người biên soạn đã nhận được sự hỗ trợ về nhiều mặt và xin chân thành gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Ban giám hiệu nhà Trường, các đồng nghiệp, và hơn hết là các tác giả, đồng tác giả của các tài liệu tham khảo
Nhằm tạo điều kiện cho người học có một bộ tài liệu tham khảo mang tính tổng hợp, thống nhất và mang tính thực tiễn sâu hơn Nhóm người dạy chúng tôi đề xuất và
biên soạn Giáo trình Gia Công Cắt Gọt Kim Loại 2 dành riêng cho người học trình
độ CĐ
Nội dung của giáo trình bao gồm các phần sau:
Phần 1: Gia Công Phay
Phần 2: Gia Công Tiện
Giáo trình được biên soạn lần đầu nên không tránh khỏi những thiếu sót hoặc những điểm chưa phù hợp với đối tượng học sinh cũng như với chương trình đào tạo nghề Người biên soạn rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các đồng nghiệp cũng như quý độc giả để xây dựng giáo trình hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn !
Bà Rịa Vũng Tàu, ngày 01 tháng 03 năm 2022
Tham gia biên soạn
Trang 4MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU 3
MỤC LỤC 4
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ 5
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN 6
PHẦN 1: GIA CÔNG PHAY 14
BÀI 1: PHAY RÃNH VUÔNG 14
1.1 Yêu cầu kỹ thuật khi phay rãnh vuông 15
1.2 Quy trình phay rãnh vuông 16
1.3 Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa 16
1.4 Phay rãnh vuông 17
BÀI 2: PHAY RÃNH THEN 22
2.1 Yêu cầu kỹ thuật khi phay rãnh then 23
2.2 Quy trình phay rãnh then 24
2.3 Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa 24
2.4 Phay rãnh then 25
PHẦN 2: GIA CÔNG TIỆN 28
BÀI 1: TIỆN REN TAM GIÁC NGOÀI 28
1.1 Các thông số cơ bản của ren tam giác ngoài 29
1.2 phương pháp lấy chiều sâu cắt khi tiện ren tam giác ngoài 30
1.3 phương pháp dẫn dao theo đường ren cũ sau mỗi lát cắt 31
1.4 Cấu tạo của dao tiện ren tam giác ngoài 33
1.5 Yêu cầu kỹ thuật khi tiện ren tam giác ngoài 34
1.6 Quy trình tiện ren tam giác ngoài 35
1.7 Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa 40
1.8 Tiến hành tiện ren tam giác ngoài 41
1.9 Kiểm tra ren tam giác ngoài 41
BÀI 2: TIỆN REN TAM GIÁC TRONG 44
2.1 Các thông số cơ bản của ren tam giác trong 45
2.2 Các phương pháp lấy chiều sâu cắt khi tiện ren tam giác trong 46
2.3 Các phương pháp dẫn dao theo đường ren cũ sau mỗi lát cắt 47
2.4 Cấu tạo của dao tiện ren tam giác trong 48
2.5 Yêu cầu kỹ thuật khi tiện ren tam giác trong 49
2.6 Quy trình tiện ren tam giác trong 51
2.7 Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa 53
2.8 Tiến hành tiện ren tam giác trong 54
2.9 Kiểm tra ren tam giác trong 56
TÀI LIỆU THAM KHẢO 57
Trang 5DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Hình 1.1 Thông số rãnh vuông 16
Hình 1.2 Rà gá dao chạm vào phôi 17
Hình 1.3 Phay thô rãnh vuông 18
Hình 1.4 Phay tinh rãnh vuông 18
Hình 1.5 Kiểm tra rãnh bằng calip 18
Hình 1.6 Kiểm tra rãnh bằng thước panme 19
Hình 1.7 Kiểm tra rãnh bằng panme đo sâu 19
Hình 1.8 Kiểm tra rãnh bằng calip 19
Hình 1.9 Kiểm tra rãnh bằng căn mẫu 20
Hình 2.1 Bản vẽ chi tiết rãnh then trên trục 23
Hình 2.2 Phay rãnh then bằng dao phay đĩa 26
Hình 2.3 Phay rãnh then bằng dao phay ngón 26
Hình 2.4 Kiểm tra rãnh then bằng calip 27
Hình 2.5 Kiểm tra rãnh then bằng thước kẹp 27
Hình 1.1 Các thông số ren tam giác 29
Hình 1.2 Phương pháp cắt ren 31
Hình 1.3 Tiến dao theo phương ngang 32
Hình 1.4 Tiến dao ngang và dọc 32
Hình 1.5 Tiến dao nghiêng một góc 300 32
Hình 1.6 Các loại dao tiện ren tam giác 33
Hình 1.7 Các loại dao tiện ren tam giác 33
Hình 1.8 Ren tam giác phải và trái 34
Hình 1.9 Các thông số hình học của ren tam giác 34
Hình 1.10 Cách gá dao 41
Hình 1.11 Đai ốc mẫu 42
Hình 1.12 Kiểm tra bước ren bằng thước kẹp 42
Hình 1.13 Kiểm tra đường kính ren bằng thước kẹp 42
Hình 1.14 Kiểm tra ren bằng Panme đo gián tiếp 43
Hình 1.15 Kiểm tra ren bằng dưỡng iếp 43
Hình 2.1 thông số cơ bản của ren 46
Hình 2.2 thông số cơ bản của ren 46
Hình 2.3 Tiến dao theo phương ngang 47
Hình 2.4 Tiến dao ngang và dọc 47
Hình 2.5 Tiến dao nghiêng một góc 300 48
Hình 2.6 Các loại dao tiện ren tam giac trong 48
Hình 2.7 Cách mài dao tiện ren tam giác trong 48
Hình 2.8 Ren tam giác phải và trái 49
Hình 2.9 Các thông số hình học của ren tam giác 49
Hình 2.10 Cách gá dao tiện ren lỗ 55
Hình 2.11 Phương pháp tiện ren lỗ 56
Hình 2.12 Đo kiểm chi tiết ren tam giác 56
Trang 6GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
1 Tên môn học: GIA CÔNG CẮT GỌT KIM LOẠI 2
2 Mã mô đun: MECM63118
3 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun:
3.1 Vị trí: Là mô đun thuộc chuyên môn nghề của chương trình đào tạo Môn đun
này được dạy trước các mô đun: BDSC động cơ, BDSC máy nén, BDSC bơm và sau các môn học như: Vẽ Kỹ Thuật, Dung Sai, Vật Liệu Cơ Khí
3.2 Tính chất: Mô đun này trang bị những kiến thức về chế độ cắt gọt kim loại,
kỹ năng thực hành gia công phay và kỹ năng thực hành gia công tiện
3.3 Ý nghĩa và vai trò của mô đun:
Thực tập Gia công cắt gọt kim loại 2 là mô đun kỹ năng nghề của chương trình đào tạo cao đẳng, nghề Sửa chữa thiết bị chế biến Dầu khí
Mô đun này trang bị những kiến thức cơ bản về cấu tạo, nguyên lý hoạt động của các máy cắt gọt kim loại, kĩ năng vận hành, sử dụng các loại máy cắt gọt kim loại
để chế tạo và sửa chữa các chi tiết máy
4 Mục tiêu của mô đun:
4.1 Về kiến thức:
A1 Trình bày được các định nghĩa, khái niệm về công nghệ gia công kim loại
A2 Trình bày đặc điểm, cấu tạo và nguyên lý làm việc của các loại máy tiện, phay A3 Hiểu được chuẩn và cách chọn chuẩn
A4 Trình bày được và đúng chuẩn vạch dấu, chuẩn đo, chuẩn gá đặt
A5 Thiết kế được quy trình công nghệ gia công chi tiết
A6 Trình bày được nguyên tắc định vị và kẹp chặt
A7 Phân tích được cấu tạo, kết cấu của đồ gá
A8 Xây dựng được phương pháp định vị và kẹp chặt chi tiết gia công
A9 Đọc được bản vẽ chế tạo nghề Cắt gọt kim loại
A10 So sánh được ưu, nhược điểm của các phương pháp gia công
A11 Phân tích các dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp ngăn ngừa sai hỏng
4.2 Về kỹ năng:
B1 Lựa chọn và sử dụng đúng chức năng công dụng của các loại dụng cụ cắt gọt như giũa, đục, dao tiện, dao phay, mũi khoan
Trang 7B2 Sử dụng đúng và bảo quản tốt các loại dụng cụ đo: dưỡng, thước đo góc vạn năng, thước cặp, panme, đồng hồ so,
B3 Sử dụng thành thạo và đúng chức năng các thiết bị, dụng cụ đồ gá hỗ trợ gia công B4 Vạch được quy trình gia công hợp lý và hiệu quả cao
B5 Bảo quản tốt các thiết bị, dụng cụ, sản phẩm
B6 Thực hiện được các công việc về: Đục, giũa, cưa, khoan, cắt ren bằng bàn ren, ta rô,
tiện, phay và hoàn thiện
B7 Mài sửa được các dụng cụ cắt gọt và dụng cụ vạch dấu, chấm dấu
B8 Thu xếp nơi làm việc gọn gàng, ngăn nắp và áp dụng đúng các biện pháp an toàn B9 Mài được các loại dao tiện, mũi khoan đúng theo yêu cầu kỹ thuật
B10 Gia công được các chi tiết máy chính xác trên máy tiện, phay, nguội
4.3 Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
C1 Có ý thức và trách nhiệm với bản thân, các đồng nghiệp với cộng đồng
C2 Có tinh thần học hỏi, làm việc nhóm, không ngừng học tập trau dồi kiến thức nghề nghiệp C3 Áp dụng được kiến thức và kỹ năng đã học vào thực tế sản xuất
C4 Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo
Thời gian học tập (giờ)
Tổng
số
Trong đó
Lý thuyết
Trang 8Mã MH/MĐ
/HP Tên môn học, mô đun
Số tín chỉ
Thời gian học tập (giờ)
Tổng
số
Trong đó
Lý thuyết
LT TH
II Các môn học, mô đun
chuyên môn ngành, nghề 69 1740 434 1237 30 39 II.1 Môn học, mô đun cơ sở 21 375 226 128 17 4
MECM54105 Gia công cắt gọt kim loại 1 4 120 6 110 0 4 MECM53107 Sửa chữa - Bảo dưỡng bơm 1 3 90 5 82 0 3 MECP65148 Sửa chữa - Bảo dưỡng Quạt 5 135 14 116 1 4 MECM63120 Sửa chữa - Bảo dưỡng bơm 2 3 75 14 58 1 2 MECM63118 Gia công cắt gọt kim loại 2 3 75 14 58 1 2 MECM53108 Sửa chữa - Bảo dưỡng máy
MECM54109 Sửa chữa - Bảo dưỡng động cơ đốt trong 4 120 6 110 0 4 MECW53161 Kỹ thuật hàn cơ bản 3 75 14 58 1 2 MECM54210 Thực tập sản xuất 4 180 14 162 1 3 MECM63222 Khóa luận tốt nghiệp 3 135 4 128 0 3
Tổng cộng 92 2205 614 1497 47 47
5.2 Chương Trình chi tiết mô đun
Trang 9Số TT Nội dung tổng quát
Thời gian (giờ)
Tổng
số
Lý thuyết
Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập
Kiểm tra
LT TH
I Phần 1: Gia công phay 30 4 25 1
1 Bài 1: Phay rãnh vuông 12 2 10
1.1 Yêu cầu kỹ thuật khi phay rãnh
1.2 Quy trình phay rãnh vuông
1.3 Dạng sai hỏng, nguyên nhân và
biện pháp phòng ngừa
1.4 Phay rãnh vuông
2 Bài 2: Phay rãnh then 17 2 15
2.1 Yêu cầu kỹ thuật khi phay rãnh
2.2 Quy trình phay rãnh then
2.3 Dạng sai hỏng, nguyên nhân và
biện pháp phòng ngừa
II Phần 2: Gia công tiện 45 10 32 1 2
1 Bài 1: Tiện ren tam giác ngoài 24 5 19
1.1 Các thông số cơ bản của ren tam
1.2 Các phương pháp lấy chiều sâu cắt
khi tiện ren tam giác ngoài
1.3 Các phương pháp dẫn dao theo
đường ren cũ sau mỗi lát cắt
1.4 Cấu tạo của dao tiện ren tam giác
1.5 Yêu cầu kỹ thuật khi tiện ren tam
Trang 10Số TT Nội dung tổng quát
Thời gian (giờ)
Tổng
số
Lý thuyết
Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập
Kiểm tra
LT TH
1.7 Dạng sai hỏng, nguyên nhân và
biện pháp phòng ngừa
1.8 Tiến hành tiện ren tam giác ngoài
1.9 Kiểm tra ren tam giác ngoài
2 Bài 2: Tiện ren tam giác trong 18 5 13
2.1 Các thông số cơ bản của ren tam
giác trong
2.2 Các phương pháp lấy chiều sâu cắt
khi tiện ren tam giác trong
2.3 Các phương pháp dẫn dao theo
đường ren cũ sau mỗi lát cắt
2.4 Cấu tạo của dao tiện ren tam giác
trong
2.5 Yêu cầu kỹ thuật khi tiện ren tam
giác trong
2.6 Quy trình tiện ren tam giác trong
2.7 Dạng sai hỏng, nguyên nhân và
biện pháp phòng ngừa
2.8 Tiến hành tiện ren tam giác trong
2.9 Kiểm tra ren tam giác trong
Cộng 75 14 58 1 2
6 Điều kiện thực hiện mô đun:
6.1 Phòng học Lý thuyết/Thực hành: Đáp ứng phòng học chuẩn
6.2 Trang thiết bị dạy học: Projetor, máy vi tính, bảng, phấn
6.3 Học liệu, dụng cụ, mô hình, phương tiện: Giáo trình, mô hình học tập,
6.4 Các điều kiện khác: Người học tìm hiểu thực tế về công tác xây dựng phương án
gia công, sản xuất tại xí nghiệp
7 Nội dung và phương pháp đánh giá:
Trang 11- Kiến thức: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức
- Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kỹ năng
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập
7.2 Phương pháp:
Người học được đánh giá tích lũy mô đun như sau:
7.2.1 Cách đánh giá
- Áp dụng quy chế đào tạo Cao đẳng hệ chính quy ban hành kèm theo Thông tư
số 09/2017/TT-LĐTBXH, ngày 13/3/2017 của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh
và Xã hội
- Hướng dẫn thực hiện quy chế đào tạo áp dụng tại Trường Cao đẳng dầu khí như sau:
Điểm đánh giá Trọng số
+ Điểm kiểm tra định kỳ (Hệ số 2)
Hình thức kiểm tra
Chuẩn đầu ra đánh giá
Số cột
Thời điểm kiểm tra
Thường
xuyên
Viết/
Thuyết trình/Câu hỏi
Tự luận/
Trắc nghiệm/
Báo cáo/trả lời câu hỏi
A1, A2, A3, B1, B2, B3, C1, C2
giờ
Trang 12Thuyết trình/Trắc nghiệm
Trắc nghiệm/
Báo cáo/Thực hành
Kết thúc môn
học
Viết/thuyết trình/Trắc nghiệm
Tự luận và trắc
nghiệm/Thực hành
A1, A2, A3, A4, A5,
B1, B2, B3, B4, B5,
8 Hướng dẫn thực hiện mô đun
8.1 Phạm vi, đối tượng áp dụng: Đối tượng Cao đẳng, trung cấp nghề sửa chữa thiết
bị chế biến dầu khí
8.2 Phương pháp giảng dạy, học tập mô đun
8.2.1 Đối với người dạy
* Lý thuyết: Áp dụng phương pháp dạy học tích cực bao gồm: thuyết trình ngắn, nêu
vấn đề, hướng dẫn đọc tài liệu, bài tập tình huống, câu hỏi thảo luận…
* Bài tập: Phân chia nhóm nhỏ thực hiện bài tập theo nội dung đề ra
* Thảo luận: Phân chia nhóm nhỏ thảo luận theo nội dung đề ra
* Hướng dẫn tự học theo nhóm: Nhóm trưởng phân công các thành viên trong nhóm
tìm hiểu, nghiên cứu theo yêu cầu nội dung trong bài học, cả nhóm thảo luận, trình bày nội dung, ghi chép và viết báo cáo nhóm
8.2.2 Đối với người học: Người học phải thực hiện các nhiệm vụ như sau:
- Nghiên cứu kỹ bài học tại nhà trước khi đến lớp Các tài liệu tham khảo sẽ được cung
cấp nguồn trước khi người học vào học môn học này (trang web, thư viện, tài liệu )
Trang 13- Tự học và thảo luận nhóm: là một phương pháp học tập kết hợp giữa làm việc theo nhóm và làm việc cá nhân Một nhóm gồm 4-6 người học sẽ được cung cấp chủ đề thảo luận trước khi học lý thuyết, thực hành Mỗi người học sẽ chịu trách nhiệm về 1 hoặc một số nội dung trong chủ đề mà nhóm đã phân công để phát triển và hoàn thiện tốt nhất toàn bộ chủ đề thảo luận của nhóm
- Tham dự đủ các bài kiểm tra thường xuyên, định kỳ
- Tham dự thi kết thúc mô đun
- Chủ động tổ chức thực hiện giờ tự học
9 TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1- Cơ Sở Công Nghệ CTM- Đặng Văn Nghìn ; Lê Minh Ngọc - ĐHBK tp HCM – NXB Khoa học và kỹ thuật -Năm xuất bản 1992
2- Công nghệ CTM- Nguyễn Ngọc Đào ; Hồ Viết Bình- ĐHSPKT tpHCM – NXB Khoa học và kỹ thuật - Năm xuất bản 2000
3- Máy cắt kim loại - GS Nguyễn Ngọc Cẩn - Cục Xuất Bản Bộ Thông tin Năm xuất bản 1991
4- Dung sai lắp ghép - Hoàng Xuân Nguyên – NXB Giáo Dục Năm xuất bản 1984 5- Kỹ thuật Tiện - Nguyễn Quang Châu dịch- NXB Giáo Dục Năm xuất bản 1994 6- Kỹ thuật Tiện - Dương Văn Linh ;Trần Thế San ; Nguyễn Ngọc Đào - Trường ĐHSPKT tpHCM
7- Vẽ kỹ thuật cơ khí- PGS Trần Hữu Quế - NXB Giáo Dục
Trang 14PHẦN 1: GIA CÔNG PHAY BÀI 1: PHAY RÃNH VUÔNG
❖ GIỚI THIỆU BÀI 1
Bài 1 Giới thiệu các phương pháp gá lắp, phương pháp phay rãnh vuông, hướng dẫn cách cài đặt chế độ cắt khi phay
❖ MỤC TIÊU BÀI 1
Sau khi học xong phần này, người học có khả năng:
➢ Về kiến thức:
- Trình bày được yêu cầu kỹ thuật khi phay rãnh vuông
- Giải thích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục
➢ Về kỹ năng:
- Kiểm tra được kết quả sau khi phay
- Vận hành thành thạo máy phay rãnh vuông đúng qui trình qui phạm, đạt cấp chính xác 8-10, độ nhám cấp 4-5, đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn cho người và máy
- Gia công được các chi tiết máy chính xác trên máy tiện, phay, nguội
➢ Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
- Có ý thức và trách nhiệm với bản thân, các đồng nghiệp với cộng đồng
- Có tinh thần học hỏi, làm việc nhóm, không ngừng học tập trau dồi kiến thức nghề nghiệp
- Áp dụng được kiến thức và kỹ năng đã học vào thực tế sản xuất
- Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập
❖ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI 1
- Đối với người dạy: sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học thực hiện câu hỏi thảo luận và bài tập bài 1 (cá nhân hoặc nhóm)
Trang 15- Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (bài 1) trước buổi học; hoàn thành đầy đủ câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống bài 1 theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định
❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 1
- Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: có
- Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu, máy phay và các thiết bị dạy học khác
- Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình mô đun, giáo trình, tài liệu
tham khảo, giáo án, video, và các tài liệu liên quan
- Các điều kiện khác: Không có
❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 1
- Nội dung:
✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức
✓ Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng
✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:
+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập
- Phương pháp:
✓ Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng)
✓ Kiểm tra định kỳ lý thuyết: Không có bài kiểm
NỘI DUNG BÀI 1
1.1 YÊU CẦU KỸ THUẬT KHI PHAY RÃNH VUÔNG
Trang 16Hình 1.1 Thông số rãnh vuông
1.2 QUY TRÌNH PHAY RÃNH VUÔNG
TT Nội dung công việc Dụng cụ, thiết bị Yêu cầu kỹ thuật Ghi chú
mỏ lết
Má ê tô phải song song hướng chạy dao
2 Gá dao phay
Dao phay mặt đầu, mẫu hợp kim, Clê, mỏ lết
Gá dao đúng chiều
phôi, dụng cụ đo
Bản vẽ, thép CT3, thước kẹp
4 Gá phôi
Máy phay đứng, dao phay ngón, thước cặp, đồng hồ so
Tháo, kiểm tra chi tiết
Kiểm tra kích thước
Kiểm tra độ phẳng
Kiểm tra độ nhám
Đo đúng cách, đọc chính xác
1.3 DẠNG SAI HỎNG, NGUYÊN NHÂN VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA
Trang 171.4 PHAY RÃNH VUÔNG
Chuẩn bị chung:
Làm vệ sinh phôi, bàn máy, đầu kẹp dao, trục gá dao hay dao cắt trước khi thực hiện công việc
Không lựa chọn dao cắt lớn hơn mức cần thiết
Kiểm tra máy có hoạt động bình thường không, kiểm tra dầu bôi trơn
Kiểm tra chiều quay của máy có phù hợp với dao hay không
Sử dụng chiều phay nghịch
Không thay đổi tốc độ trục chính và lượng chạy dao khi đang gia công
Sử dụng đồ gá phù hợp để chi tiết được kẹp chặt và không bị rung khi gia công
Sử dụng dung dịch trơn nguội
Tất cả công việc chuẩn bị phải được hoàn thành trước khi trục chính quay
Hình 1.2 Rà gá dao chạm vào phôi
Trang 18Hình 1.3 Phay thô rãnh vuông
Hình 1.4 Phay tinh rãnh vuông
Hình 1.5 Kiểm tra rãnh bằng calip
Trang 19Hình 1.6 Kiểm tra rãnh bằng thước panme
Hình 1.7 Kiểm tra rãnh bằng panme đo sâu
Hình 1.8 Kiểm tra rãnh bằng calip
Trang 20Hình 1.9 Kiểm tra rãnh bằng căn mẫu
Trang 21❖ TÓM TẮT BÀI 1
Trong bài này, một số nội dung chính được giới thiệu:
1 Phương pháp gá kẹp khi phay rãnh vuông
2 Yêu cầu kỹ thuật khi phay rãnh vuông
3 Quy trình phay rãnh vuông
4 Các sai hỏng khi phay
❖ CÂU HỎI VÀ TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN BÀI 1
Câu hỏi 1 Trình bày phương pháp phay rãnh vuông?
Câu hỏi 2 Lập quy trình phay rãnh vuông theo bản vẽ 01
Trang 22BÀI 2: PHAY RÃNH THEN
❖ GIỚI THIỆU BÀI 2
Bài 2 Giới thiệu các phương pháp gá lắp, phương pháp phay rãnh then, hướng dẫn cách cài đặt chế độ cắt khi phay
❖ MỤC TIÊU BÀI 2
Sau khi học xong phần này, người học có khả năng:
➢ Về kiến thức:
- Trình bày được yêu cầu kỹ thuật khi phay rãnh then
- Giải thích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục
➢ Về kỹ năng:
- Kiểm tra được kết quả sau khi phay
- Vận hành thành thạo máy phay rãnh vuông đúng qui trình qui phạm, đạt cấp chính xác 8-10, độ nhám cấp 4-5, đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn cho người và máy
- Gia công được các chi tiết máy chính xác trên máy tiện, phay, nguội
➢ Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
- Có ý thức và trách nhiệm với bản thân, các đồng nghiệp với cộng đồng
- Có tinh thần học hỏi, làm việc nhóm, không ngừng học tập trau dồi kiến thức nghề nghiệp
- Áp dụng được kiến thức và kỹ năng đã học vào thực tế sản xuất
- Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập
❖ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI 2
- Đối với người dạy: sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học thực hiện câu hỏi thảo luận và bài tập bài 2 (cá nhân hoặc nhóm)
- Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (bài 2) trước buổi học; hoàn thành đầy đủ câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống bài 2 theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định
❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 2
Trang 23- Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu, máy phay và các thiết bị dạy học khác
- Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình mô đun, giáo trình, tài liệu tham
khảo, giáo án, video, và các tài liệu liên quan
- Các điều kiện khác: Không có
❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 2
- Nội dung:
✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức
✓ Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng
✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:
+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp
+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học
+ Nghiêm túc trong quá trình học tập
- Phương pháp:
✓ Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng)
✓ Kiểm tra định kỳ lý thuyết: Không có bài kiểm
NỘI DUNG BÀI 2
2.1 YÊU CẦU KỸ THUẬT KHI PHAY RÃNH THEN
Trang 242.2 QUY TRÌNH PHAY RÃNH THEN
TT Nội dung công việc Dụng cụ,
thiết bị
Yêu cầu kỹ thuật Ghi chú
Clê, mỏ lết
Má ê tô phải song song hướng chạy dao
đầu, mẫu hợp kim, Clê, mỏ lết
Gá dao đúng chiều
dụng cụ đo
Bản vẽ, thép CT3, thước kẹp
Máy phay đứng, dao phay ngón, thước cặp, đồng
Tháo, kiểm tra chi tiết
- Kiểm tra kích thước
- Kiểm tra độ phẳng
- Kiểm tra độ nhám
Đo đúng cách, đọc chính xác
2.3 DẠNG SAI HỎNG, NGUYÊN NHÂN VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA Nguyên nhân Biện pháp khắc phục
Sai số về kích thước
- Sai số khi dịch chuyển bàn máy
- Hiệu chỉnh chiều sâu cắt sai
với dao phay cắt và đường kính đối
với dao phay ngón
quá trình phay
Có thể tránh sai số về kích thước bằng cách gá, kẹp và lấy đầu chính xác chi tiết gia công và xác định đúng lượng chuyển dịch của bàn máy
Sai số có thể xảy ra nhiều nhất (trong
số các kích thước) là sai số kích thước chiều rộng của rãnh
Để tránh sai số này, khi gia công cần phải kiểm tra chiều rộng của dao phay
Sai số về vị trí tương quan
Trang 25- Gá dao không đúng vị trí đối với trục
- Sai số lắp đặt chi tiết trong đồ gá,
trong êtô hoặc trong bàn máy
- Chi tiết không vững, phoi rơi vào bề
mặt định vị của đồ gá (làm chi tiết
kênh lên) và do công xôn và sống
trượt ngang kẹp không đủ độ cứng
vững
- Sự rung động quá lớn trong khi phay
- Gá và dao đúng vị trí tương đối so với chi tiết cần gia công
trên đồ gá, trong êtô hoặc trong bàn máy
trước khi gá phôi
Sai số về hình dạng của bề mặt gia công
- Chọn dao không không đúng hoặc mài
mọi khả năng gây ra phế phẩm khi gia công rãnh định hình và rãnh đặc biệt
chính xác của dao được chọn và độ chính xác gá đặt của nó (gá đặt để đạt
- Không lựa chọn dao cắt lớn hơn mức cần thiết
- Kiểm tra máy có hoạt động bình thường không, kiểm tra dầu bôi trơn
- Kiểm tra chiều quay của máy có phù hợp với dao hay không
- Sử dụng chiều phay nghịch
Trang 26Tất cả công việc chuẩn bị phải được hoàn thành trước khi trục chính quay
Phay rãnh thông suốt bằng dao phay đĩa
Người ta phay rãnh then sau khi gia công tinh lần cuối của mặt trụ chi tiết Rãnh then thông suốt và rãnh then hở được gia công bằng dao phay đĩa Kích thước chiều rộng của rãnh gia công thường lớn hơn chiều rộng của dao phay từ 0,01 mm trở lên
Sau khi mài, kích thước của chiều rộng của dao bị giảm xuống, cho nên có thể sử dụng dao tới 1 giới hạn nhất định, sau đó dùng dao vào công việc khác (khi kích thước chiều rộng không yêu cầu độ chính xác cao)
Khi gá dao trên trục gá phải đảm bảo cho dao độ đảo mặt đầu nhỏ nhất Còn chi tiết gia công được gá trên êtô máy có các miếng đệm bằng đồng ở hai má kẹp
Hình 2.2 Phay rãnh then bằng dao phay đĩa
Phay rãnh thông suốt bằng dao phay ngón
Ta có thể gia công rãnh kín trên máy phay ngang để kẹp các chi tiết có dạng trục, người ta có thể sử dụng mỏ kẹp tự định tâm, hoặc khối V, còn các công việc thực phay chúng ta sử dụng phương pháp phay giống như phương pháp phay các loại rãnh suốt bằng dao phay ngón
Hình 2.3 Phay rãnh then bằng dao phay ngón Kích thước của rãnh có thể kiểm tra bằng các dụng cụ đo như thước cặp hoặc thước
Trang 27về nguyên tắc không khác gì khác việc đo và tính các kích thước khác
Hình 2.4 Kiểm tra rãnh then bằng calip
Ví dụ: Chiều dày, chiều rộng chiều dài, đường kính Để kiểm tra chiều rộng của rãnh, có thể dùng calíp nút giới hạn tròn hoặc tấm
Hình 2.5 Kiểm tra rãnh then bằng thước kẹp
❖ TÓM TẮT BÀI 2
Trong bài này, một số nội dung chính được giới thiệu:
1 Phương pháp gá kẹp khi phay rãnh then
2 Yêu cầu kỹ thuật khi phay rãnh then
3 Quy trình phay rãnh then
4 Các sai hỏng khi phay
❖ CÂU HỎI VÀ TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN BÀI 2
Câu hỏi 1 Trình bày phương pháp phay rãnh then?
Câu hỏi 2 Lập quy trình phay rãnh then theo bản vẽ 01
Trang 28PHẦN 2: GIA CÔNG TIỆN
BÀI 1: TIỆN REN TAM GIÁC NGOÀI
❖ GIỚI THIỆU BÀI 1
Bài 1 Giới thiệu phương pháp tiện ren tam giác ngoài
- Trình bày được yêu cầu kỹ thuật khi tiện ren tam giác ngoài
➢ Về kỹ năng:
- Tra được bảng chọn chế độ cắt khi tiện ren tam giác ngoài
- Vận hành thành thạo máy tiện để tiện ren tam giác ngoài đúng qui trình qui phạm, ren đạt cấp chính xác 7-6, độ nhám cấp 4-5, đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn cho người và máy
- Giải thích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục
- Tiện được chi tiết dạng ren ngoài đúng quy trình công nghệ
➢ Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
- Có ý thức và trách nhiệm với bản thân, các đồng nghiệp với cộng đồng
- Có tinh thần học hỏi, làm việc nhóm, không ngừng học tập trau dồi kiến thức nghề nghiệp
- Áp dụng được kiến thức và kỹ năng đã học vào thực tế sản xuất
- Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập
❖ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI 1
- Đối với người dạy: sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học thực hiện câu hỏi thảo luận và