BAO CAO BIỆN PHÁP rèn kĩ NĂNG nói HIÊN

Lý do chọn biện pháp: a Thực trạng: Trong việc luyện nói, học sinh đã được rèn luyện ở lớp 6 và các lớp cấp dưới nhưng thực tế hiện nay vẫn có nhiều em còn ngại nói, ngại phát biểu trướ

HỘI THI GVDG CẤP HUYỆN

NĂM HỌC 2021-2022

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Khánh Trung, ngày 20 tháng 3 năm 2022

BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIẢNG DẠY



“RÈN KĨ NĂNG NÓI CHO HỌC SINH QUA TIẾT LUYỆN NÓI

CỦA MÔN NGỮ VĂN 7 Ở TRƯỜNG THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM”

Họ và tên giáo viên dự thi: NGÔ THỊ HIÊN

Đơn vị công tác: Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm

Môn dự thi: NGỮ VĂN

1 Lý do chọn biện pháp:

a) Thực trạng:

Trong việc luyện nói, học sinh đã được rèn luyện ở lớp 6 và các lớp cấp dưới nhưng thực tế hiện nay vẫn có nhiều em còn ngại nói, ngại phát biểu trước tập thể, ít mạnh dạn, tự tin mà tỏ ra xấu hổ, lúng túng, trình bày lí nhí, lắp bắp trong cổ, hoặc nói không mạch lạc, rõ ràng,… Chính vì vậy mà những giờ luyện nói ở môn Ngữ văn trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm vẫn còn diễn ra trầm lặng, ít sôi nổi, chất lượng bộ môn chưa cao

b) Nguyên nhân:

- Về phía học sinh:

+ Phần lớn các em đều sinh ra và lớn lên ở vùng nông thôn, nên chưa mạnh dạn trong giao tiếp hoặc trình bày một vấn đề trước tập thể

+ Một bộ phận PHHS chưa có sự quan tâm đến việc học tập của con do điều kiện kinh tế

+ Xuất phát từ tâm lí e dè, ngại nói, xấu hổ khi trình bày một vấn đề trước đám đông

+ Hổng kiến thức khiến các em học sinh cảm thấy khó khăn khi trình bày

+ Nhiều HS chưa yêu thích học Văn, chưa hứng thú trong các tiết Luyện nói

- Về phía giáo viên:

+ Giáo viên chưa có cách thức tổ chức giờ học lôi cuốn, hấp dẫn học sinh

+ Trong giờ học, giáo viên còn dành thời gian cho việc lập dàn ý quá nhiều, dẫn đến không thể thực hiện phần nói

c) Yêu cầu cần giải quyết

- Giáo viên nghiên cứu cách thức tổ chức giờ học sinh động, lôi cuốn, hấp dẫn, tạo sự hứng thú cho học sinh trong giờ học

- Học sinh tích cực tham gia các hoạt động học, có kĩ năng trình bày một vấn

đề trước tập thể

2 Mục tiêu

a) Mục tiêu chung

Nghiên cứu cách thức tổ chức các hoạt động trong giờ luyện nói, giúp học sinh

từ chỗ còn lo lắng, rụt rè, nói còn ngập ngừng vấp váp đến chỗ tự tin, nói lưu loát và ngừng nghỉ đúng chỗ; biết cách nói có kết hợp với ánh mắt cử chỉ, thái độ, tình cảm Cũng qua tiết luyện nói, giáo viên phát hiện thêm những chỗ yếu của HS, giúp HS khắc phục được những điểm yếu để viết tốt bài tập làm văn góp phần nâng cao chất lượng môn học Ngữ văn

b) Mục tiêu cụ thể

Thông qua việc tổ chức các hoạt động trong giờ luyện nói nhằm rút ra phương pháp, hình thức tổ chức phù hợp với đặc trưng của giờ học Đồng thời nghiên cứu hiệu quả của học sinh đạt được trong suốt quá trình thực hiện giải pháp

3 Nội dung, cách thực hiện

3.1 Xác định mục tiêu của tiết Luyện nói

- Mục tiêu chung: Dựa vào chuẩn kiến thức, kĩ nẵng

- Mục tiêu cụ thể: Cần phải cụ thể hóa mục tiêu chung sao cho phù hợp với đối tượng HS bởi HS ở mỗi lớp, trường, vùng, miền lại có những đặc điểm riêng biệt Vì thế, giáo viên cần cụ thể hóa mục tiêu chung một cách sáng tạo, phù hợp

3.2 Lựa chọn nội dung trong tiết Luyện nói

Cần lựa chọn nội dung luyện tập một cách linh hoạt, đạt hiệu quả Vì vậy, GV

có thể vừa bám sát vào các BT ở SGK vừa dựa vào tình hình, đặc điểm cụ thể để có thể thay đổi, thêm bớt bài tập cho phù hợp

3.3 Vai trò của giáo viên và HS trong tiết Luyện nói

Trong tiết Luyện nói, người hoạt động chủ yếu là HS HS phải là những chủ nhân thực sự, chiếm lĩnh hầu hết các hoạt động trong tiết học Còn GV là người bao quát, chỉ đạo linh hoạt để đảm bảo cho hoạt động của HS đúng hướng và đạt hiệu quả

3.4 Hướng dẫn việc chuẩn bị bài ở nhà cho học sinh

Để có hiệu quả cao cho tiết Luyện nói, người dạy ngoài việc chú ý chọn đề thì còn phải chú ý hướng dẫn các em chuẩn bị kĩ ở nhà bằng cách phân việc cụ thể cho từng đối tượng học sinh (có thể phân theo dãy bàn, theo tổ, theo nhóm ) để học sinh chuẩn bị kĩ lưỡng, tránh đối phó qua loa, đại khái

3.5 Tổ chức hoạt động luyện nói trên lớp

- Bước 1: Kiểm tra khâu chuẩn bị ở nhà của học sinh

Bước này giáo viên phải đặc biệt chú ý, không thể bỏ qua hay lơ là được vì đây là

cơ sở cho tiết luyện nói Mặt khác, kiểm tra chặt chẽ khâu chuẩn bị ở nhà sẽ tạo thói quen học tập, tự giác cho học sinh và có biện pháp kịp thời đối với những học sinh yếu hoặc lười học

- Bước 2: Thống nhất lại dàn bài chung

Phần này giáo viên không đi lại từng bước nhỏ như phần chuẩn bị bài vì sẽ mất thời gian Giáo viên chỉ đưa ra những câu hỏi, những vấn đề có tính chất giải đáp vướng mắc mà các em gặp phải trong phần chuẩn bị bài Trên cơ sở đó, xây dựng dàn bài chung

làm yêu cầu về kiến thức để đánh giá nội dung bài nói của học sinh

- Bước 3: Yêu cầu cho bài nói của học sinh.

+ Nội dung: Nói phải đúng trọng tâm, đúng yêu cầu đề bài bằng cách dựa vào dàn bài thống nhất để trình bày

+ Kỹ thuật nói: Trình bày rõ ràng, mạch lạc, nói thành câu trọn vẹn, không nói quá to hoặc quá nhỏ khi không cần thiết Lời nói có ngữ điệu, diễn tả thái độ, tình cảm tự nhiên, phù hợp

+ Tác phong: bình tĩnh, tự tin Trước khi nói phải có lời thưa gửi, kết thúc phải có lời cảm ơn

- Bước 4: Chuẩn bị của học sinh: Giáo viên dành một khoảng thời gian để học sinh chuẩn bị trình bày bài nói

- Bước 5: Học sinh trình bày

Giáo viên phải làm thế nào để thu hút được tinh thần xung phong, thái độ tích cực của các em học sinh, đặc biệt là học sinh yếu kém Vì vậy, giáo viên cần nghiên cứu, tổ chức với các hình thức đa dạng, hấp dẫn

Một số cách thức tổ chức:

+ Tổ chức thi: Giáo viên yêu cầu mỗi tổ cử ra số thành viên theo yêu cầu để thi, các thành viên khác trong tổ mình tham gia ý kiến nếu thấy đội mình trả lời còn thiếu ý Lưu ý: Giáo viên quy định thời gian cụ thể cho mỗi đội khi trình bày vấn đề

+ Luyện nói tiếp sức: Các tổ chuẩn bị những nội dung cần trình bày, yêu cầu mỗi thành viên trong tổ trình bày một phần đến khi nội dung được trình bày hoàn chỉnh

+ Hái hoa tìm ý: GV phân lớp học thành một số nhóm Lần lượt mời từng đối tượng HS trong các nhóm lên hái hoa (câu hỏi tương ứng một ý trong dàn bài) và trình bày trước lớp theo hình thức tiếp sức

- Bước 6: Nhận xét, đánh giá

Giáo viên hướng dẫn học sinh theo dõi, nhận xét, đánh giá, chỉ ra ưu điểm và những điểm chưa tốt của từng em để kịp thời phát huy và sửa chữa, uốn nắn Tuy nhiên, lời đánh giá của giáo viên phải chính xác, rõ ràng, nhẹ nhàng, tế nhị; luôn tạo không khí thân ái, gần gũi để học sinh trao đổi, trình bày ý kiến của mình được tự nhiên hơn

4 Hiệu quả

a) Mức độ phù hợp với học sinh và thực tiễn của nhà trường

Khi thực hiện những biện pháp trên ở khối 7 trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm, tôi nhận thấy đã đạt được một số kết quả như sau:

- Tiết học Ngữ văn trở nên sinh động, sôi nổi, có chất lượng Học sinh phát huy được kĩ năng, phẩm chất, năng lực của bản thân Các em không còn rụt rè, e ngại, thiếu tự tin khi đứng trước đám đông để luyện nói mà thêm vào đó là sự tự tin, thái độ cởi mở hơn

- Kĩ năng nói của các em đã có sự tiến bộ, các em biết chào khi mở đầu và cảm

ơn khi kết thúc, biết giới thiệu đề tài, cách nói cũng trôi chảy, gãy gọn, đúng ngữ âm, chính tả, kết hợp được cử chỉ, nét mặt, thái độ với nội dung của bài luyện nói,…

b) Mức độ đáp ứng yêu cầu đổi mới PPDH và KTĐG

- Thay đổi hình thức tiếp cận bài học theo hướng lấy học sinh làm trung tâm

- Có thể thực hiện kết hợp với kiểm tra bài cũ và đổi mới hình thức kiểm tra đánh giá kiến thức thành đánh giá năng lực

c) Kết quả cụ thể

Minh chứng về sự tiến bộ của học sinh thông qua bảng khảo sát cụ thể như sau: (Biện pháp này được áp dụng năm học 2020-2021, số liệu đối chiếu là giữa học kì I và cuối học kì II)

* So sánh chất lượng bộ môn giữa kì I và cuối kì II

Học

kì

Lớp Sĩ

số

lên

Giữa

HKI

Cuối

HKI

I

* Kết quả về sự tác động sau khi thực hiện biện pháp

- Có 88% (43/50) học sinh hứng thú với giờ Luyện nói

- Có 70% (35/50) học sinh cảm thấy tự tin khi nói trước tập thể

- Có 80% (40/50) học sinh thích tham gia vào các hoạt động trong giờ Luyện nói

d Khả năng phát triển, mở rộng

Nếu đề tài này được quan tâm và có sự phối hợp thêm từ các đồng nghiệp để cùng góp ý, tìm hiểu thêm cách thức tổ chức các hoạt động trong giờ Luyện nói thêm hiệu quả thì chắc rằng đây sẽ là tài liệu rất cần thiết cho các thầy, cô sử dụng, góp phần nâng cao chất lượng bộ môn, đáp ứng được xu hướng đổi mới về kiểm tra, đánh giá trong dạy học hiện nay

5 Minh chứng

a Phiếu khảo sát

c) Nhận xét, đánh giá của đơn vị

Ngô Thị Hiên