Bai 14 on tap phan tieng viet cac phuong cham hoi thoai

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠIKhi giao tiếp, cần nói cho có nội dung; nội dung của lời nói phải đáp ứng đúng yêu cầu của giao tiếp, không thiếu, không thừa.. Một số tình huống giao tiếp: Hãy

1)Điền những từ đồng nghĩa nhưng khác âm vào các cột phương ngữ Trung và phương ngữ Nam?

Bố Mẹ Cái bát

Quả

Ba (tía) Má Cái chén

Cái chén (đọi)

Mạ

Ba (bọ)

2)Điền những từ đồng âm nhưng khác nghĩa vào các cột phương ngữ Trung và phương ngữ Nam?

Thơm (mùi thơm) Thơm (trái thơm) Thơm (trái thơm)

Tiết 75 :

ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

( Các phương châm hội thoại Cách

dẫn gián tiếp)

I Các phương châm hội thoại.

1/ Khái niệm:

I CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

về chất

Phương châm

về chất

Phương châm quan hệ

Phương châm quan hệ

Phương châm cách thức

Phương châm cách thức

Phương châm lịch sự

Phương châm lịch sự

Hãy kể tên các phương châm hội thoại đã học?

I CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

Khi giao tiếp, cần nói cho có nội dung;

nội dung của lời nói phải đáp ứng đúng yêu cầu của giao tiếp, không thiếu, không thừa

Khi giao tiếp, đừng nói những điều mà mình không tin

I CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

1 Nội

dung

2 Một số tình huống giao tiếp:

Hãy kể một số tình huống giao tiếp mà trong đó có một hay một số phương châm hội thoại nào đó không được

tuân thủ

Các em nghe một câu chuyện và thử đoán nhân vật trong truyện đã không tuân thủ phương châm hội thoại nào nhé!

Ông khách nói, giọng hoảng hốt:

-Thưa bác sĩ, thằng bé nhà tôi nuốt cây bút bi của tôi rồi Bây giờ biết làm thế nào?

Xin bác sĩ đến ngay cho.

-Tôi lên đường ngay Nhưng mưa to gió lớn thế này, đường vào làng ông lại lầy lội, phải một tiếng rưỡi nữa tôi mới đến nơi được.

-Thế trong khi chờ bác sĩ đến, tôi biết làm thế nào?

-Ông chịu khó dùng tạm bút chì vậy.

2/Một số tình huống phương châm hội thoại không được tuân thủ.

- Truyện “Mất rồi”  PCVL – PCLS - PCCT

- Truyện “Quả bí khổng lồ” PCVC - PCLS

- HS nói chuyện trong giờ học  PCLS- PCQH

- “Ông nói gà bà nói vịt”  PCQH - PCLS

I CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

1 Nội

dung

2 Một số tình huống giao tiếp:

II XƯNG HÔ TRONG HỘI THOẠI

1.Các từ ngữ xưng hơ thơng dụng trong Tiếng Việt:

Các em hãy nêu những từ ngữ xưng

hơ thơng dụng trong Tiếng Việt?

1 CÁC TỪ NGỮ XƯNG HƠ THƠNG DỤNG TRONG TIẾNG VIỆT

SỐ ÍT SỐ NHIỀU

NGÔI THỨ HAI Bạn, cậu, mày … Các bạn, các cậu, chúng mày …

NGÔI THỨ BA Nó, hắn, y … Bọn nó, họ, bọn hắn …

II XƯNG HÔ TRONG HỘI THOẠI

Ngoài ra trong tiếng Việt còn dùng các danh từ chỉ mối

quan hệ họ hàng để xưng hô: Ông, bà, cô, dì, chú, bác … / các ông, các bà, các cô, các bác …

Hoặc các từ ngữ chỉ chức vụ như: Bí thư, chủ tịch, thầy …

1 Các từ ngữ xưng hô thông dụng trong tiếng việt

Vậy cách dùng các từ ngữ xưng

hơ như thế nào?

Phải căn cứ theo đối tượng và các đặc điểm của tình huống giao tiếp để xưng hơ cho phù hợp.

II XƯNG HÔ TRONG HỘI THOẠI

II Xưng hô trong hội thoại.

1 Những từ ngữ xưng hô thông dụng trong tiếng Việt và cách dùng chúng.

- Tiếng Việt có hệ thống từ ngữ xưng hô rất phong phú, tinh tế và giàu sắc thái biểu cảm

I CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

1 Nội dung

2 Một số tình huống giao tiếp :

II XƯNG HÔ TRONG HỘI THOẠI

1)Các từ ngữ xưng hơ thơng dụng trong Tiếng Việt: 2)”Xưng khiêm hơ tơn” trong Tiếng

Việt”:

Các em hiểu thế nào là “xưng khiêm hơ tơn”?

“xưng khiêm hơ tơn” là khi xưng hơ người nĩi phải tự xưng mình một cách khiêm nhường và gọi người đối thoại một cách tơn kính

“Xưng khiêm hô tôn” trong Tiếng Việt xưa và nay

Ngài Chàng

…

Em Con Cháu

…

Ngài Bác Ông Anh

…

I Các phương châm hội thoại:

1 Nội

dung:

2 Một số tình huống giao tiếp :

II.Xưng hô trong hội thoại:

1)Các từ ngữ xưng hô thông dụng trong Tiếng Việt: 2)”Xưng khiêm hô tôn trong Tiếng Việt”:

3)Sự lựa chọn từ ngữ xưng hô:

2/ Các từ nào sau đây không dùng

để xưng hô trong giao tiếp ?

Tau, miềng, cậu, mợ, anh ,em, bọ,

họ, tui, y tá , bác (bác sĩ) người ,

bọn , hắn …

Sự lựa chọn từ ngữ xưng hô

Vì sao trong tiếng Việt, khi giao tiếp người nói phải hết sức chú ý đến sự lựa chọn từ ngữ xưng hô?

Vì mỗi phương tiện xưng hô đều thể hiện tính chất của tình huống giao tiếp(thân mật hay xã giao) và mối quan hệ giữa người nói với người

nghe(thân hay sơ, khinh hay trọng…)

Lựa chọn từ ngữ xưng hô thích hợp với tình

huống và quan hệ thì người nói sẽ đạt được

kết quả giao tiếp.

I Các phương châm hội thoại:

1 Nội dung:

2 Một số tình huống giao tiếp :

II.Xưng hô trong hội thoại:

1)Các từ ngữ xưng hô thông dụng trong Tiếng Việt: 2)”Xưng khiêm hô tôn trong Tiếng Việt”:

3)Sự lựa chọn từ ngữ xưng hô:

III.Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp:

1)Phân biệt khái niệm cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

Làm sao ta có thể phân biệt cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp?

Lời dẫn trực tiếp

Nhắc lại nguyên vẹn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc của nhân vật; lời dẫn trực tiếp được đặt trong dấu ngoặc kép (“…”).

Lời dẫn gián tiếp

Thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc của nhân vật,

có điều chỉnh cho thích hợp;lời dẫn gián tiếp không đặt trong dấu ngoặc kép.

1)Phân biệt khái niệm cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián

tiếp :

Nhắc lại nguyên vẹn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc của nhân vật; lời dẫn trực tiếp được đặt trong dấu ngoặc kép (“…”).

Lời dẫn trực tiếp

• Thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc

của nhân vật, có điều chỉnh cho thích

hợp;lời dẫn gián tiếp không đặt trong dấu ngoặc kép.

Lời dẫn gián tiếp

III Cách dẫn trực tiếp – cách dẫn gián tiếp

1)Phân biệt khái niệm cách dẫn trực tiếp

và cách dẫn gián

tiếp

2) Bài tập: Đọc đoạn trích và thực hiện yêu cầu bên dưới

Vua Quang Trung tự mình đốc thúc đại binh, cả thuỷ lẫn bộ

cùng ra đi Ngày 29 đến Nghệ An, vua Quang Trung cho vời người cống sĩ ở huyện La Sơn là Nguyễn Thiếp vào dinh và hỏi:

-Quân Thanh sang đánh, tôi sắp đem binh ra chống cự Mưu đánh và giữ, cơ được hay thua, tiên sinh nghĩ như thế nào?

Thiếp nói:

-Bây giờ trong nước trống không, lòng người tan rã Quân Thanh ở xa tới đây, không biết tình hình quân ta yếu hay mạnh, không biết thế nên đánh hay giữ ra sao Chúa công ra đi chuyến này, không quá mười ngày, quân Thanh sẽ

bị dẹp tan

(Ngô gia văn phái, Hoàng Lê nhất thống chí)

Hãy chuyển những lời đối thoại trong đoạn trích thành lời dẫn gián tiếp Phân tích những thay đổi về từ ngữ trong lời dẫn gián tiếp so với lời đối thoại?

Vua Quang Trung tự mình đốc thúc đại binh, cả thuỷ lẫn bộ cùng ra đi Ngày

29 đến Nghệ An, vua Quang Trung cho vời người cống sĩ ở huyện La Sơn là Nguyễn Thiếp vào Vua Quang Trung hỏi Nguyễn Thiếp là quân Thanh sang đánh, nếu nhà vua đem binh ra chống cự thì khả năng thắng hay thua như thế nào Nguyễn Thiếp trả lời rằng bấy giờ trong nước trống không, lòng

người tan rã, quân Thanh ở xa tới, không biết tình hình quân ta yếu hay

mạnh, không hiểu rõ thế nên đánh hay giữ ra sao, vua Quang Trung ra Bắc không qua mười ngày quân Thanh sẽ bị dẹp tan.

Trong lời đối thoại Trong lời dẫn gián tiếp

Từ xưng hô

Từ chỉ địa điểm

Từ chỉ thời gian

Tôi (ngôi thứ nhất) Chúa công (ngôi thứ hai)

bây giờ bấy giờ

I Các phương châm hội thoại:

1)Nội dung:

2)Một số tình huống giao tiếp :

II.Xưng hô trong hội thoại:

1)Các từ ngữ xưng hô thông dụng trong Tiếng Việt:

2)”Xưng khiêm hô tôn trong Tiếng Việt”:

3)Sự lựa chọn từ ngữ xưng hô:

III.Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp:

1)Phân biệt khái niệm cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián

tiếp

2)Bài tập về lời dẫn trực tiếp và lời dẫn gián tiếp

IV.Luyện tập:

III/Cách dẫn trực tiếp , cách dẫn gián tiếp 1/ Khái niệm :Sgk/tiết 19

2/Bài tập :

Vua Quang Trung hỏi Nguyễn Thiếp là quân Thanh sang đánh nước ta nếu nhà vua đem binh ra chống cự thì khả năng thắng hay thua như thế nào? Nguyễn thiếp trả lời rằng, bấy giờ trong nước trống không, lòng người tan rã, quân Thanh ở xa tới không biết tình hình ta yếu hay mạnh, không hiểu rõ thế nên giữ hay đánh ra sao Nhà vua ra Bắc không quá mười ngày quân Thanh sẽ bị dẹp tan

Đuổi hình bắt chữ

Lêi nãi ch¼ng mÊt tiÒn mua,

Lùa lêi mµ nãi cho võa lßng

nhau.

So sánh với tiền bạc

- Tập viết đoạn văn có sử dụng một trong số các phương châm hội thoại và cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp.

- Xem lại toàn bộ phần kiến thức về phần tiếng Việt lớp 9 kì 1

+ Xác định ngôi kể, tình huống truyện

+ Trả lời các câu hỏi SGK.