=> Năm 2022 là năm có nhiều biến động trên thị trường xăng dầu thế giới, cuộc chiến tranh giữa hai nước nổ ra làm thế giới rung chuyển không chỉ riêng thị trường xăng dầu các mặt khác củ
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
BÀI TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ HỌC VI MÔ
ĐỀ TÀI: THỊ TRƯỜNG XĂNG DẦU VIỆT NAM VÀ TRÊN
THẾ GIỚI NĂM 2022
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: NGUYỄN THANH TRIỀU
NHÓM THỰC HIỆN: NHÓM 5
Lê Trần Khả Ái - 31221020003 Nguyễn Thị Yến Nhi – 31221023851
Lê Ngô Hoàng Phúc – 31221021602 Nguyễn Đăng Đức Thắng – 31221025098 Nguyễn Huỳnh Bảo Trâm - 31221022217
LỚP: NHC01
TP.Hồ Chí Minh Ngày 12 tháng 12 năm 2022
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
Bộ môn Kinh tế vi mô được đưa vào giảng dạy là bộ môn bổ
trợ học tập giúp sinh viên bước đầu được nghiên cứu về nền kinh tế
thị trường cũng như những ứng dụng nó mang đến cho cuộc sống của
chúng ta Tiểu luận với đề tài “THỊ TRƯỜNG XĂNG DẦU VIỆT
lũy, tổng hợp kiến thức trong quá trình học tập vừa qua của chúng em.
Nhóm em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Trường Đại học
dạy bảo, định hướng cho chúng em cách tư duy logic về các vấn đề
Trang 3Mục lục
LỜI NÓI ĐẦU 1
Mục lục 2
Danh mục hình: 3
1 Giới thiệu chung 4
1.1 VẤN ĐỀ 4
1.1.1 Thế giới 4
1.1.2 Trong nước 6
1.2 LÝ DO ĐÁNG ĐƯỢC QUAN TÂM 7
2 Thị trường xăng dầu 8
2.1 LÝ THUYẾT 8
2.2 BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM 9
3 Hiện trạng vấn đề 10
3.1 TÌNH HÌNH THẾ GIỚI 10
3.2 TÌNH HÌNH TRONG NƯỚC 11
4 Các đề xuất của nhóm để cải thiện tình hình 14
PHẦN KẾT LUẬN 15
TÀI LIỆU THAM KHẢO 16
Phụ lục: Danh sách thành viên nhóm 17
Trang 4Danh mục hình:
Hình 1.1: Biểu đồ thị trường xăng dầu toàn cầu
Hình 1.2: So sánh giá xăng trên khắp thế giới
Hình 1.3: Biểu đồ giá xăng Việt Nam 6 tháng đầu năm
Hình 1.4: Trạm xăng thông báo hết xăng
Hình 2.1: Cuộc họp của Bộ công thương
Hình 2.2: Biểu đồ giá xăng từ đầu năm đến 21/10/2022
Hình 3.1: Khan hiếm xăng dầu
Hình 3.2:Chiết khấu trong kinh doanh xăng dầu đang là vấn đề các doanh nghiệp than phiền
Hình 3.3: Phiên họp sáng 11-10 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội
Trang 51 Giới thiệu chung
1.1 Vấn đề
1.1.1 Thế giới
Giá dầu đã có dấu hiệu tăng từ cuối năm 2021, với nhu cầu hồi phục về gần mức trước đại dịch COVID19, trong khi nguồn cung không theo kịp Giá xăng dầu bị kéo lên cao trước những đồ đoán về việc Nga mở chiến dịch quân sự tấn công Ukraine vào giữa tháng 1 năm nay
Các nền kinh tế đang trong thời gian tăng tốc mạnh mẽ, tình hình căng thẳng giữa Nga- Ukraine tăng cao có nguy cơ dẫn đến chiến tranh bùng phát trên biên giới Ukraine Viễn cảnh giảm giá xa vời cũng như không thấy dấu hiệu bình ổn của giá nhiên liệu khi các nước phương Tây cấm vận ngăn cản Nga bán dầu thô đẩy thế giới rơi vào cuộc khủng hoảng năng lượng vô cùng nghiêm trọng
Ngày 7/2/2022, sau 7 năm giá dầu đã xác lập “đỉnh” mới do tình hình chính trị giữa Nga- Ukraine căng thẳng hơn bao giờ hết, không những vậy, nhu cầu của các nước
là phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch vừa qua nên đã khiến sự chênh lệch này ngày càng tăng giữa cung và cầu Sau nhiều năm, lượng tồn kho tại các trung tâm nhiên liệu trên toàn cầu
đã đạt mức thấp nhất
Hình 1.1: Biểu đồ thị trường xăng dầu toàn cầu
Ngày 01/04/2022, Mỹ xả kho dự trữ dầu, vùng phong tỏa Trung Quốc được nới lỏng, Nga giảm nguồn cung hay Nga bị châu Âu cấm vận dầu đã làm thị trường liên tục lên xuống vì các thông tin dược đăng tải trên Từ đầu tháng, giá Brent ổn định quanh 120 USD một thùng - cao nhất kể từ năm 2012 WTI (West Texas Intermediate- một loại dầu thô được sử dụng làm mức chuẩn trong giá dầu) cũng xoay quanh mốc này
Nguồn: vnexpress.net, kinh tế, Nửa năm toàn cầu chống chọi bão giá xăng dầu
Trang 6Ngày 26/4/2022, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đưa ra lời cảnh báo rằng châu Á phải đối mặt với triển vọng “lạm phát đình trệ” với cuộc khủng hoảng ở Ukraine, chi phí nguyên vật liệu tăng vọt và kinh tế tăng trưởng chậm ở Trung Quốc tạo ra tình trạng không chắc chắn
Hình 1.2: So sánh giá xăng trên khắp thế giới
“Giá dầu tăng kỷ lục khiến giá xăng trở thành chủ đề nóng trên toàn cầu Từ Mỹ, Hàn Quốc, Nam Phi, Thái Lan, giá xăng liên tiếp lập đỉnh khiến cuộc sống của người dân đảo lộn Theo Global Petrol Prices, nơi có giá xăng đắt nhất thế giới là Hong Kong, với hơn 11 USD ( ~ 251.000 đ ) một lít xăng Đổ đầy bình xăng một chiếc xe hơi nhỏ ở đây cũng có thể tốn hơn 100 USD (~ 2.300.000 đ ) Các nước châu Âu thống trị nhóm có giá xăng cao nhất hành tinh Phần lớn người dân các nước Tây Âu đều đang phải mua xăng với giá từ 6 USD một gallon (3,78 lít) trở lên Các nước dẫn đầu là Iceland, Phần Lan, Hy Lạp, Đan Mạch và Na Uy Đông Á là nơi có giá xăng đắt đỏ thứ nhì thế giới, sau châu Âu Giá tại Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc và Thái Lan – những nước tiêu thụ dầu lớn, nhưng không sản xuất được nhiều dầu – dao động từ 1,4 đến 1,6 USD một lít (~32.000đ - 37.000đ)”
=> Năm 2022 là năm có nhiều biến động trên thị trường xăng dầu thế giới, cuộc chiến tranh giữa hai nước nổ ra làm thế giới rung chuyển không chỉ riêng thị trường xăng dầu các mặt khác của nền kinh tế thế giới cũng bị tác động Các nhà chứ trách lo ngại việc xung đột giữa hai nước có thể dẫn đến Chiến tranh thế giới lần thứ 3 và đưa thế giới
Nguồồn: statista.com, How Gas Prices Compare Around the World
Trang 7đến bờ vực diệt vong với những quả bom nguyên tử của Nga Xăng dầu tăng giá làm mức lạm phát của các nước cũng tăng cao, các hoạt động di chuyển hàng ngày trở nên khó khăn và ngân sách của gia đình cũng có sự thay đổi nhất định
1.1.2 Trong nước
Tình hình thế giới căng thẳng, biến đông không ngừng đã tác động trực tiếp và tiêu cực lên nền kinh tế của Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn, khi nước ta đang ở trong giai đoạn phục hồi tăng trưởng kinh tế sau mùa dịch vừa qua Các cú sốc và xu hướng tăng cao của giá xăng dầu đã gây hoang mang cho người dân và là vấn đề “nan giải” của chính phủ
Trước sự căng thẳng giữa Nga và Ukraine, giá xăng dầu và nhiên liệu trên thế giới không ngừng tăng nhanh dẫn đến sự ảnh hưởng không hề nhỏ tới giá trị xăng dầu ở Việt Nam Nhu cầu sử dụng xăng dầu của nền kinh tế Việt Nam là rất lớn nên chỉ nguồn cung xăng dầu trong nước là không đủ Bên cạnh đó, do khó khăn về mặt tài chính, nhà máy lọc dầu Nghi Sơn (đơn vị chiếm khoảng 35-40% tổng cung) đã phải giảm sản lượng gây
ra nguồn cung xăng dầu trong nước bị suy giảm và gián đoạn (trong tháng 1 và tháng 2
đã giảm công suất xuống mức 85%, 60% và 55%)
Hình 1.3: Biểu đồ giá xăng Việt Nam 6 tháng đầu năm
Trong vòng 6 tháng đầu năm 2022, giá xăng trên thị trường Việt Nam tăng chóng mặt đến 12 lần dẫn đến sự hoang mang cho người dân trên cả nước Khi nhu cầu tiêu thụ tăng, thị trường dầu thắt chặt và tình hình chính trị leo thang giữa Nga-Ukraine, làm cho nguồn cung các sản phẩm năng lượng bị gián đoạn dẫn đến sự biến động về giá tăng Việc giá xăng đột ngột tăng cao ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động đời sống cũng như sinh hoạt của người dân cả nước
=> Giá xăng tăng là vấn đề “ nóng ” với toàn bộ người dân cả nước nói riêng và toàn thế giới nói chung Sự căng thẳng giữa Nga- Ukraine nếu diễn ra theo chiều hướng
Nguồồn: plo.vn, Bi u đồồ giá xăng Vi t Nam tăng 12 lầồn ch trong sáu tháng ể ệ ỉ
Trang 8xấu lúc đó thế giới có thể rơi và thế chiến thứ III và khủng hoảng xăng dầu ngày càng trầm trọng hơn
1.2 Lý do đáng được quan tâm
Giá dầu tăng cao đã gây ra những ảnh hưởng không nhỏ đối với nền kinh tế Việt Nam như ảnh hưởng đến điều hành chính sách tài khóa, công tác điều hành giá và lạm phát, rủi ro thâm hụt cán cân thương mại Bên cạnh đó còn ảnh hưởng đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như người tiêu dùng
Hàng loạt cây xăng trên cả nước, đặc biệt là khu vực phía Nam đồng loạt treo biển hết hàng, tạm nghỉ bán, thậm chí là bán cầm chừng (Nguyên nhân nguồn cung xăng dầu không còn dồi dào , giá xăng chưa thỏa đáng, vấn đề liên quan đến chiết khấu, )
Trong khi đó, xăng dầu là mặt hàng vô cùng thiết yếu, là nhu yếu phẩm liên quan trực tiếp đến đời sống sinh hoạt của người dân cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp
Hình 1.4: Trạm xăng thông báo hết xăng
Nguồồn: vnexpress; M t c a hàng xăng qu n Tần Bình thồng báo hếết xăng kèm lý do ộ ử ở ậ
"đ t gãy nguồồn hàng", ngày 12/10 ứ
Trang 9- Đối với đời sống sinh hoạt của người dân:
Tại TP HCM, có hơn 500 cửa hàng bán lẻ xăng dầu nhưng theo thống kê đến chiều qua (11/10/2022) có đến 137 cây xăng (hơn 20% hệ thống) tại 19 quận, huyện thiếu xăng, đóng cửa Nhiều người dân thậm chí phải dắt bộ xe máy nhiều cây số để tìm nơi đổ xăng Không chỉ riêng ở TP HCM, tình trạng thiếu hụt xăng dầu còn lan ra các tỉnh thành phía Nam như Bình Dương, Bình Phước, thậm chí là khu vực Tây Nguyên
- Đối với các hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp:
Doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu: đối với kinh doanh xăng dầu quan trọng nhất phải kể đến nguồn cung, chiết khấu và giá nhưng 3 yếu tố này đều bất ổn trong thời gian qua làm các nhà cung cấp điêu đứng
Doanh nghiệp vận tải hành khách ( Taxi, xe khách, ), vận chuyển: nhiều chủ doanh nghiệp cho biết: " Giá nhiên liệu không ngừng tăng khiến chúng tôi khó cầm cự, bởi chi phí xăng dầu chiếm tới 35% - 40% Giá xăng dầu tăng nhưng giá vé thì không thể tăng, bởi nếu tăng giá trong thời điểm này là tự sát"
=> Giá xăng dầu tăng giảm thất thường, biến động liên tục không những ảnh hưởng đến người dân, các doanh nghiệp vừa và nhỏ mà còn ảnh hưởng đến nền kinh tế nước nhà Đây là vấn đề bức thiết và rất cần được quan tâm để đưa ra những giải pháp hợp lý và kịp thời
2 Thị trường xăng dầu
2.1 Lý thuyết
Nguồn cung xăng, dầu trong nước không thiếu nhưng khi bán ra thị trường lại vô cùng khó khăn Trong đó có nguyên nhân, các chi phí kinh doanh xăng, dầu tăng nhưng các chi phí này chưa được tính đủ vào giá cơ sở mặt hàng xăng, dầu do Nhà nước điều hành, khiến doanh nghiệp không “mặn mà” trong việc kinh doanh, ví dụ như do mức chiết khấu hay mức hoa hồng thấp, thậm chí âm
Đề cập tới những bất ổn của thị trường xăng, dầu thế giới thời gian qua, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho rằng, cả thế giới đã và đang điêu đứng trong vấn đề năng lượng, giá tăng cao mà không có hàng để mua Trong khi đó, ở Việt Nam, giá xăng, dầu thường duy trì ở ngưỡng 21.000-25.000 đồng/lít “Giá xăng, dầu của chúng ta thấp nhất trong khu vực và có thể nói thấp nhất trên thế giới, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên chia sẻ ( Nguồn : Khánh An, báo Quân đội nhân dân)
Lý giải vấn đề tại sao nguồn cung bảo đảm những việc cung ứng xăng, dầu có hiện tượng đứt gãy, nhiều cửa hàng đóng cửa, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho biết, Việt Nam chưa thiếu nguồn cung xăng, dầu; đồng thời khẳng định, việc dư luận cho rằng thiếu nguồn cung trong nước là hoàn toàn không chính xác
Trang 10Hình 2.1: Cuộc họp của Bộ công thương
2.2 Bằng chứng thực nghiệm
Giữa xung đột giữa Nga và Ukraine, tình hình ngày càng căng thẳng khiến cho giá dầu thế giới tăng liên tục Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm 2022, giá dầu Brent có mức giá khoảng 106,92 USD/ thùng- tăng lên 64,93% so với cùng kỳ năm 2021, giá dầu WTI có mức giá khoảng 101,59 USD/ thùng- tăng lên 64,01% so với cùng kỳ năm 2021, giá dầu OPEC có mức giá khoảng 104,95 USD/ thùng- tăng lên 64,38% so với cùng kỳ năm 2021
Từ đầu năm 2022 đến ngày 21/10/2022, giá xăng dầu trong nước trải qua 27 lần điều chỉnh, trong đó có 15 lần tăng và 12 lần giảm Do cuộc xung đột giữa Nga với Ukraine gây ra biến động về giá dầu trên thế giới dẫn đến giá xăng dầu trong nước tăng liên tục và đạt đến đỉnh điểm vào ngày 21/06/2022 Trong đó giá xăng RON 95-III đạt tới 32.800 đồng/ lít, giá xăng E5RON92 đạt tới 31.300 đồng/ lít Với giá xăng RON95III đạt tới 32.800 là giá xăng cao nhất trong lịch sử
Từ ngày 11/07/2022, quy định giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu có quy định Giá xăng dầu bắt đầu có xu hướng giảm dần theo giá dầu thế giới Đến ngày 21/10/2022, giá xăng RON95III có mức giá 22.340 đồng/ lít, giá xăng E5RON92 có mức giá 21.490 đồng /lít
Vào đợt điều chỉnh xăng dầu 11/11/2022, giá xăng RON95III đã tăng lên với mức giá hiện tại 23.860 đồng/ lít, giá xăng E5RON92 thì thì tăng lên với mức giá hiện tại là 22.710 đồng/ lít
Hình 2.2: Biểu đồ giá xăng từ đầu năm đến 21/10/2022
Nguồn: Bộ công thương, “Xăng dầu là mặt hàng chiến lược, vì thế phải bảo đảm
nguồn cung trong mọi tình huống”
Trang 11Tình hình xăng dầu trong và ngoài nước không ổn định sẽ khiến giá xăng dầu trong thời gian sắp tới lên xuống thất thường Với việc giá cơ sở xăng dầu của nước ta được tính theo theo công thức cũ khiến cho lợi nhuận của các thương nhân phân phối không cao thậm chí là lỗ vốn Điều này dẫn tới hiện trạng thiếu xăng dầu như hiện nay Thị trường xăng dầu trong và ngoài nước sẽ tiếp tục không ổn định và không thể dự đoán được giá xăng, dầu sẽ tăng hay hay giảm cùng với sự thiếu hụt xăng dầu trong nước ở các cây xăng sẽ tiếp tục trong thời gian tới
3 Hiện trạng vấn đề
3.1 Tình hình thế giới
Thế giới đang bị khủng hoảng năng lượng, giá xăng dầu có dấu hiệu tăng bắt đầu
từ mùa đông khắc nghiệt 2021-2022, khi thời tiết lạnh giá và các nước tích trữ xăng nên giá tăng Những vấn đề mà thế giới phải đối mặt:
+ Nguồn cung khan hiếm
+ Tổng cầu các sản phẩm xăng dầu tăng do kinh tế thế giới phục hồi
+ Cạnh tranh chiến lược giữa các nước có tài nguyên dầu khí
+ Tình trạng gián đoạn sản xuất dầu mỏ ở một số nước, thiếu hụt nguyên liệu và lao động trong hoạt động khai thác dầu mỏ
+ Việc đưa ra gói hỗ trợ phục hồi kinh tế dẫn đến lạm phát, giá cả tăng cao
+ Giá dầu thô và các mặt hàng xăng dầu trên thị trường quốc tế tăng mạnh đã ảnh hưởng lớn đến các hoạt động sản xuất kinh doanh khác
đếến ngày 21/10/2022
Trang 12Hình 3.1: Khan hiếm xăng dầu
Giữa tháng 10/2021, giá nhiên liệu tại châu Âu tăng cao kỷ lục Nhưng giá xăng ở châu Âu đã tăng hàng tuần kể từ vài tháng đầu năm, phá kỷ lục thế giới Khi đó không thể so sánh giá xăng hiện nay Giá dầu diesel tăng cao kỷ lục vào ngày 8/2/2022 Kể từ ngày 11 tháng 11 năm 2022, thị trường dầu mỏ thế giới bị ảnh hưởng bởi các yếu tố sau trong kỳ điều hành hiện tại: Có dấu hiệu nhu cầu gia tăng khi thời hạn cấm vận nhập khẩu dầu mỏ của Nga của Liên minh châu Âu ngày càng gần Khu vực châu Âu; Trung Quốc - nước nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới - phát đi những tín hiệu trái chiều về việc nới lỏng các hạn chế nghiêm ngặt do Covid-19; đồng USD biến động mạnh; lạm phát tháng
10 của Mỹ yếu hơn dự kiến Các yếu tố trên tác động đến biến động giá xăng dầu nhưng nhìn chung xăng RON 95, RON 92, dầu mazut và dầu hỏa tăng nhẹ, riêng dầu diesel giảm nhẹ
=> Vì vậy trong thời gian tới, thị trường xăng dầu thế giới còn biến động, khả năng giá xăng dầu vẫn tăng Giá xăng dầu có diễn biến tăng giảm đan xen nhưng nhìn chung sẽ tăng với các mặt hàng như xăng, dầu nhưng giảm nhẹ với dầu diesel
3.2 Tình hình trong nước
Hàng loạt cây xăng tại một số tỉnh, thành trên cả nước treo biển tạm ngừng sản xuất, kinh doanh do gián đoạn nguồn cung, khó khăn về tài chính và các lý do khác Điều này gây ra sự nhầm lẫn trong công chúng và khuấy động thị trường Đồng thời, tình trạng
“lên thì không thiếu xăng, rớt giá cũng không thiếu” liên tục diễn ra trong thời gian qua, gây không ít khó khăn cho đời sống sinh hoạt của người dân
11
Nguồn: vnbusiness.vn, Khan hiếm xăng dầu: Trách nhiệm thuộc về ai?