Giáo trình Lắp đặt thiết bị đo lường điện (Nghề: Lắp đặt thiết bị điện - Trung cấp) - Trường Cao Đẳng Dầu Khí

(NB) Giáo trình Lắp đặt thiết bị đo lường điện được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp sinh viên trình bày được cấu tạo, nguyên lý hoạt động của các thiết bị đo điện áp, đo dòng điện, đo tần số, đo công suất; phân biện được các loại dụng cụ đo thông dụng: am-pe mét, vôn mét, oát mét, VOM, công tơ 1 pha, công tơ 3 pha loại trực tiếp và gián tiếp, TI,TU..

LẮP ĐẶT MÁY BIẾN DÒNG (TI)

KHÁI NIỆM

Biến dòng còn được gọi là máy biến dòng có tên Tiếng Anh là Current Transformer (ký hiệu là CT) Đây là một thiết bị không thể thiếu trong hệ thống giám sát, đo lường điện năng.

Biến dòng là loại thiết bị biến đổi dòng điện thường được sử dụng để biến đổi dòng điện lớn qua tải (vài chục đến hàng nghìn A) thành dòng điện tỷ lệ nhỏ hơn ở đầu ra biến dòng (thường là 5A) để sử dụng làm tín hiệu đầu vào cho các thiết bị đo lường, điều khiển

Ví dụ: Chúng ta hay thấy các loại biến dòng có tỷ số biến đổi 50/5A, 100/5A, đến 5000/5A,… Những thông số này có nghĩa là khi cho dây dẫn có dòng điện 100A hay 5000A chạy qua lỗ biến dòng thì ta thu được dòng 5A ở đầu ra K-L của biến dòng 5A là dòng điện đầu vào tối đa cho phép của các thiết bị như đồng hồ đo Ampe, Công tơ điện, Bộ điều khiển tụ bù, Một số thiết bị điều khiển chỉ cho phép sử dụng đầu vào ở mức 0-20mA như Biến tần, PLC thì cần phải sử dụng thêm bộ chuyển đổi tín hiệu b Cấu tạo

Bài 1: Lắp đặt máy biến dòng Trang 3

Biến dòng bao gồm các thành phần chính sau:

- Primary current: Dòng điện sơ cấp

- Secondary Winding: Cuộn dây thứ cấp

- Ammeter: Đồng hồ đo dòng

PHÂN LOẠI

Biến dòng bảo vệ là một thiết bị đo lường cho các thiết bị relay bảo vệ quá dòng (OC), chạm đất (EF) hoặc các dạng relay combine OC-EF b Biến dòng thứ tự không ZCT

NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG

Biến dòng hoạt động dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ Khi dòng điện xoay chiều chạy qua 1 dây dẫn, xung quanh nó sẽ xuất hiện một điện trường, điện trường này cảm ứng lên cuộn dây và sẽ xuất hiện một dòng điện trong đó

Tỷ lệ dòng điện này được căn cứ vào số vòng dây được cuốn trong cuộn dây biến dòng

Biến dòng có 2 chế độ làm việc cơ bản: Chế độ hở mạch và chế độ ngắn mạch Chế độ hở mạch thứ cấp: Khi thứ cấp hở mạch, phía thứ cấp sẽ có điện áp cảm ứng với biên độ rất cao gây nguy hiểm cho người và các thiết bị thứ cấp Để chống được hiện bão hòa trong mạch từ,người ta còn chế tạo ra biến dòng tuyến tính hay còn gọi là biến dòng có khe hở không khí

Chế độ ngắn mạch của dòng sơ cấp: Thứ cấp có phụ tải Z2: Tỷ số giữa dòng ngắn mạch sơ cấp trên dòng định mức gọi là bội số dòng của máy biến dòng Khi bội số này lớn, sai số CT tăng và sai số này còn phụ thuộc vào dòng thứ cấp hoặc tải Thường với mạch bảo vệ, bội số dòng điện của CT dòng phải đạt giá trị sao cho sai số của nó dưới 10%

Biến dòng có tỷ số dòng điện tỷ lệ nghịch với số vòng dây quấn nên có thể thay đổi tỷ số biến dòng bằng cách thay đổi số vòng dây quấn phía sơ cấp hoặc thứ cấp.

QUY TRÌNH LẮP ĐẶT

Biến dòng không có sự tham gia của các nguồn nuôi Chỉ cần dùng 2 dây điện bình thường đấu song song từ 2 chân của con CT đo dòng điện với 2 chân của đồng hồ ampe kế rồi luồn dòng tải vào lỗ ở giữa cảm biến dòng điện CT là được

Bước 1: Chọn và kiểm tra

Kiểm tra: Dùng VOM đo điện trở và xác định cuộn sơ cấp và thứ cấp

Bước 2: Cố định TI Đặt đúng chiều, thuận tiện cho việc đấu dây

Chắc chắn, vuông góc với mặt phẳng lắp đặt

Hai đầu cuộn thứ cấp đấu vào ampe kế (cuộn dòng công tơ điện, cuộn dòng oát kế, …) dây cần đo được luồn vào trong biến dòng (nếu biến dòng có cuộn sơ cấp thì được đấu nối tiếp với tải)

Vặn chặt các vít đấu dây để tiếp xúc tốt

Cuộn thứ cấp TI phải được nối với đất

Bước 4: Kiểm tra mạch điện, cấp nguồn thử

- Kiểm tra: Dùng VOM kiểm tra thông mạch

- Cấp nguồn thử: Quan sát ampe kế và đọc giá trị đo của ampe kế rồi tính giá trị dòng điện đo

 TÓM TẮT NỘI DUNG BÀI 1

 CÂU HỎI CỦNG CỐ BÀI 1

1 Trình bày khái niệm máy biến dòng?

2 Trình bày nguyên lý hoạt động của máy biến dòng?

3 Trình bày phương pháp lắp đặt máy biến dòng?

Bài 2: Lắp đặt máy biến điện áp Trang 6

LẮP ĐẶT MÁY BIẾN ĐIỆN ÁP (TU)

CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG

Gồm 3 thành phần chính: lõi thép, dây quấn và vỏ máy. a Lõi thép (mạch từ)

Lõi thép dùng để dẫn từ thông, được chế tạo từ các vật liệu dẫn từ tốt Được ghép từ các lá thép kỹ thuật điện thành mạch vòng khép kín, các lá thép mỏng mặt ngoài có sơn cách điện với bề dày từ 0,3-0,5mm

Lõi thép gồm 2 phần gồm Trụ và Công, trong đó Trụ là phần để đặt dây quấn còn Gông là phần nối liền giữa các trụ để tạo thành mạch từ kín

Bài 2: Lắp đặt máy biến điện áp Trang 8 b Dây quấn

Dây quấn có nhiệm vụ nhận năng lượng vào và truyền năng lượng ra

Dây quấn thường được làm bằng dây nhôm hoặc đồng, tiết diện hình tròn hoặc chữ nhật, bên ngoài có bọc cách điện Dây quấn gồm nhiều vòng dây và lồng vào trụ thép mà giữa các vòng dây, giữa các dây quấn và giữa dây quấn với lõi ép đều có cách điện Máy biến áp thường có hai hoặc nhiều dây quấn và số vòng dây của các cuộn là khác nhau, tùy thuộc vào nhiệm vụ của máy biến áp

Dây quấn gồm 2 loại: sơ cấp và thứ cấp, trong đó:

 Dây quấn sơ cấp là dây quấn nhận năng lượng từ lưới

 Dây quấn thứ cấp là dây quấn cung cấp năng lượng cho phụ tải

Số vòng dây của cuộn sơ cấp và thứ cấp là khác nhau Máy biến điện áp hạ thế có số vòng dây cuộn sơ cấp nhiều hơn số vòng dây cuộn thứ cấp còn máy biến áp tăng thế thì có số vòng dây cuộn sơ cấp nhỏ hơn số vòng dây cuộn thứ cấp Ở phương diện khác, dây quấn có thể được phân biệt là dây quấn cao áp và dây quấn hạ áp, trong đó:

 Dây quấn cao áp là dây quấn có điện áp cao

 Dây quấn hạ áp là dây quấn có điện áp thấp hơn

Xét về mặt cấu tạo, dây quấn được chia thành 2 loại: dây quấn đồng tâm và dây quấn xen kẽ:

 Dây quấn đồng tâm: có tiết diện ngang là những vòng tròn đồng tâm, với những kiểu dây quấn chính:

- Dây quấn hình trụ, dùng cho cả dây quấn hạ áp và cao áp

- Dây quấn hình xoắn, dùng cho dây quấn hạ áp có nhiều sợi chập

 Dây quấn xen kẽ: các bánh dây cao áp và hạ áp lần lượt xen kẽ nhau dọc theo trụ ghép c Vỏ máy

Tùy vào từng loại máy biến điện áp mà vỏ máy biến áp được làm bằng các chất liệu khác nhau Chúng thường được làm từ nhựa, gỗ, thép, gang hoặc tôn mỏng, có công dụng để bảo vệ các phần tử của máy biến áp ở bên trong nó là nắp thùng và thùng Nắp thùng là bộ phận được dùng để đậy trên thùng và trên đó có các bộ phận quan trọng:

 Bình dãn dầu (bình dầu phụ) có ống thủy tinh để xem mức dầu

 Sứ ra (cách điện) của dây quấn cao áp và dây quấn hạ áp

 Lỗ nhỏ đặt nhiệt kế

 Bộ truyền động cầu dao đổi nối các đầu điều chỉnh điện áp của dây quấn cao áp

 Ống bảo hiểm làm bằng thép, hình trụ nghiêng, một đầu nối với thùng, một đầu bịt bằng một đĩa thủy tinh Nếu áp suất trong thùng tăng lên đột ngột, đĩa thủy tinh sẽ vỡ, dầu theo đó thoát ra ngoài để máy biến áp không bị hỏng

 Rơ le hơi dùng để bảo vệ máy biến áp

Máy biến áp hoạt động tuân theo 2 hiện tượng vật lý:

 Dòng điện chạy qua dây dẫn tạo ra từ trường

 Sự biến thiên từ thông trong cuộn dây tạo ra một hiệu điện thế cảm ứng, còn gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ

Cuộn dây N1 và cuộn dây N2 được quấn trên lõi thép khép kín Đặt một điện áp xoay chiều U1 vào cuộn dây N1, trên cuộn dây này sẽ xuất hiện dòng điện I1 chạy trong dây dẫn, đồng thời trong dây dẫn sẽ xuất hiện từ thông móc vòng cho cả hai cuộn N1 và N2 Cuộn dây N2 được nối với tải thì trên cuộn N2 sẽ xuất hiện dòng điện I2 với điện áp U2 Như vậy, năng lượng của dòng điện xoay chiều đã được chuyển từ dây quấn 1 sang dây quấn 2.

Bước 1: Kiểm tra khi lắp MBA

Bước 2: Xác định vị trí lắp

Bước 3: Kiểm tra trước khi đóng điện

1.2 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động

1 Trình bày khái niệm về máy biến điện áp?

2 Trình bày cấu tạo và nguyên lý hoạt động của máy biến điện áp?

3 Trình bày quy trình lắp đặt máy biến điện áp?

LẮP ĐẶT THIẾT BỊ ĐO ĐIỆN ÁP

CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC

Vôn kế analog sẽ bao gồm một điện kế nhạy cảm (đồng hồ đo hiện tại), nối tiếp với điện trở cao, điện trở trong của vôn kế phải cao Bên cạnh đó, nó thu hút một dòng điện đáng kể và làm gián đoạn hoạt động của mạch điện khi thử nghiệm được thực hiện Vôn kế dùng kim hiển thị hiệu điện tử trên mặt đồng hồ Vôn kế điện tử hiển thị số giá trị hiệu điện thế của dòng điện trên màn hình điện tử của thiết bị

Thông thường, đồng hồ Vôn kế ở phòng thí nghiệm có phạm vi tối đa sẽ là 1000 – 3000 V Hầu hết các Volt kế Thương mại sẽ có các thang đo khác nhau cho từng thiết

Bài 3: Lắp đặt thiết bị đo điện áp Trang 16 bị Trong ngành điện toán, ở phòng thí nghiệm tiêu chuẩn sẽ phù hợp vì hiệu điện thế đo được ở mức trung bình là 10 – 15V

Volt analog được dùng để đo điện áp từ một phần của Volt đến vài nghìn Volt Ngược lại, thì loại volt kế kỹ thuật lại có tính chính xác cao hơn nhiều ; chúng có thể đo được điện áp cho dù rất nhỏ trong phòng thí nghiệm và các thiết bị điện tử

Vôn kế là phải mắc song song với đối tượng muốn đo điện áp Cách mắc vôn kế này được sử dụng vì nó mang lại giá trị hiệu điện thế cao để kiểm tra Vì vậy, nếu vôn kế được mắc nối tiếp thì hiệu điện thế sẽ gần như sẽ bằng không Điều này cũng có nghĩa rằng mạch điện đã được mở và có thể mắc song song để biết được hiệu điện thế tại mọi điểm là như nhau Vậy nên, hiệu điện thế giữa Vôn kế và nguồn sẽ gần như bằng nhau

Lắp Vôn kế song song với đoạn mạch cần đo hiệu điện thế hoặc hai đầu nguồn điện cần đo

Lưu ý: Chốt dương (+) của vôn kế được mắc với cực dương (+) của nguồn, chốt âm (-) của vôn kế được mắc với cực âm (-) của nguồn

Bài 3: Lắp đặt thiết bị đo điện áp Trang 17

1.2 Cấu tạo và nguyên lý làm việc

1 Trình bày khái niệm về đo điện áp?

2 Trình bày cấu tạo và nguyên lý làm việc của thiết bị đo điện áp?

3 Trình bày quy trình lắp đặt thiết bị đo điện áp?

LẮP ĐẶT THIẾT BỊ ĐO DÒNG ĐIỆN

YÊU CẦU KỸ THUẬT

Ampe kế có chức năng chính đó là đo cường độ của dòng điện Tùy theo mỗi loại được tích hợp các tính năng mà có thêm chức năng đo lường tần số, sức đề kháng, nhiệt độ hay kiểm tra các mạch điện

Mắc ampe kế nối tiếp với đại lượng cần đo

Bài 4: Lắp đặt thiết bị đo dòng điện Trang 20

1 Trình bày khái niệm về ampe kế?

2 Nêu các yêu cầu kỹ thuật về các thiết bị đo dòng điện?

3 Trình bày quy trình lắp đặt đo dòng điện?

LẮP ĐẶT THIẾT BỊ ĐO TẦN SỐ

BÀI 5: LẮP ĐẶT THIẾT BỊ ĐO TẦN SỐ

Bài 5 là bài giới thiệu về tần số kế và cách lắp đặt thiết bị đo tần số

- Trình bày được cấu tạo, nguyên lý làm việc, đặc điểm của đồng hồ đo tần số

- Nhận dạng, kiểm tra, lắp đặt thành thạo thiết bị đo tần số đúng qui định kỹ thuật

- Xác định kết quả đo của đại lượng đo

- Rèn luyện thói quen tuân thủ các quy tắc an toàn điện, biết bảo quản thiết bị dụng cụ trong quá trình thi công lắp đặt

 PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI 5

- Đối với người dạy: sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, làm mẫu, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học thực hiện câu hỏi thảo luận bài 5 (cá nhân hoặc nhóm)

- Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (bài 5) trước buổi học; hoàn thành đầy đủ câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống bài 5 theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định

 ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 5

- Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: xưởng lắp đặt điện

- Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác

- Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan

- Các điều kiện khác: Không có

 KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 5

 Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức

 Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng

 Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần:

+ Nghiên cứu bài trước khi đến lớp

+ Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập

Bài 5: Lắp đặt thiết bị đo tần số Trang 22

+ Tham gia đầy đủ thời lượng môn học

+ Nghiêm túc trong quá trình học tập

 Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng)

 Kiểm tra định kỳ thực hành: không có

 Kiểm tra định kỳ lý thuyết: không có

Tần số kế hay tần kế hay máy đo tần số là thiết bị điện tử dùng để đo tần số của tín hiệu điện

Loại máy này tích lũy số lần xảy ra của một dữ kiện trong một thời gian xác định thông thường là 1 giây Sau thời gian xác định này, số lần đếm được được biểu thị trên màn ảnh LED hay LCD

Các tần kế có sự khác nhau về cách thức hoạt động, tùy theo dải tần số làm việc Hiện nó được chia ra tần cực thấp, tần thấp gồm tần âm thanh và siêu âm, tần cao gồm sóng radio, sóng cực ngắn, và tần siêu cao

Các tần kế chính xác cao đảm bảo đếm các tần số với 6 – 9 chữ số Chúng hoạt động với đồng hồ định thời (timer) ổn định cực cao

2 CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC

1 Trình bày khái niệm về tần số kế?

2 Trình bày cấu tạo và nguyên lý làm việc của tần số kế?

3 Trình bày quy trình lắp đặt thiết bị đo tần số?

Bài 6: Lắp đặt ổ cắm điện Trang 23

LẮP ĐẶT THIẾT BỊ ĐO CÔNG SUẤT

NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC

Các Watt kế tương tự truyền thống thuộc loại dụng cụ điện động lực Nó có một cặp cuộn dây cố định là cuộn dây dòng điện, và một cuộn dây di động được là cuộn dây điện áp

Các cuộn dây dòng điện được nối nối tiếp với mạch, trong khi cuộn dây điện áp được kết nối song song Ngoài ra, trên các Watt kế tương tự, cuộn dây điện áp mang kim di chuyển qua thang đo để biểu thị kết quả đo Một dòng điện chạy qua cuộn dòng tạo ra một trường điện từ xung quanh cuộn dây Cường độ của trường này tỷ lệ thuận với dòng điện và cùng pha với nó Các cuộn dây điện áp, theo nguyên tắc chung, có nối tiếp một điện trở có giá trị cao để giảm dòng điện chạy qua nó

Kết quả của sự sắp xếp này là trên một mạch điện một chiều, độ lệch của kim tỉ lệ với cả dòng điện và điện áp do đó phù hợp với phương trình P = UI

Bài 6: Lắp đặt thiết bi đo công suất Trang 25

1 Trình bày khái niệm về oát kế?

2 Trình bày nguyên lý làm việc của oát kế?

3 Trình bày quy trình lắp đặt thiết bị đo công suất?

LẮP ĐẶT THIẾT BỊ ĐO ĐIỆN NĂNG MỘT PHA

KHÁI NIỆM, CÔNG DỤNG, CẤU TẠO

Công tơ điện là dụng cụ để đo lượng điện năng tiêu thụ của một phụ tải điện mà phụ tải điện là nơi sử dụng điện năng bao gồm hộ tiêu dùng, doanh nghiệp hoặc tất cả các thiết bị chạy bằng điện

Thiết bị này điện ngành điện lực EVN – Việt Nam sử dụng làm cơ sở thanh toán tiền điện sử dụng hàng tháng cho các hộ gia đình, toàn nhà, công ty hay xí nghiệp lớn

Bài 7: Lắp đặt thiết bị đo điện năng một pha Trang 28

 Cuộn dây điện áp: Có số lượng vòng dây nhiều là được lắp đặt tại vị trí song song với phụ tải, phần tiết diện nhỏ hơn so với các loại công tơ khác

 Cuộn dây dòng điện: Được lắp nối tiếp với phụ này, số vòng dây thường ít hơn so với cuộn dây điện áp nhưng tiết diện lớn hơn

 Đĩa nhôm: Được lắp phía trên trục và tì vào trụ để quay tự do giữa hai cuộn dây điện áp

 Nam châm vĩnh cửu: Có vai trò tạo ra momen cán khi bộ phận đai nhôm quay trong từ trường của nó

 Hộp số cơ khí: Có nhiệm vụ hiển thị số vòng quay của đĩa nhôm khi nó được gắng với trục đĩa nhôm.

NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG

Khi có dòng điện chạy qua trên phụ tải thì các bộ phận của công tơ điện bắt đầu thực hiện công việc

Tại cuộn vòng mà dòng điện đi qua sẻ tạo ra một luồng từ thông bên dưới đĩa nhôm có gắn trục rơle liên kết với dãy số hiển thị cơ khí

Cùng lúc đó dòng điện cũng tạo ra hai luồng từ thông trên cuộn áp trong đó có một luồng từ thông tác động trực tiếp lên đĩa nhôm

Dưới sự tác động 2 luồng từ thông trên nó sẻ tạo ra momen làm cho địa nhôm quay trong nam châm vĩnh cửu Vì nó quay trong nam châm vĩnh cửu nên sẻ tạo ra một luồng momen cản làm cân bằng vòng quay từ đó cho ra chỉ số điện năng tiêu thụ dựa vào vòng quay địa nhôm

Lúc này nay, đĩa nhôm quay sẻ làm trục số nhảy và từ đó hiển thị lên mặt chỉ số điện năng tiêu thụ của phụ tải

Bài 7: Lắp đặt thiết bị đo điện năng một pha Trang 29

SƠ ĐỒ NỐI DÂY

Sơ đồ đấu đồng hồ điện 1 pha

 Dây 1: Kí hiệu dây pha nóng đi vào

 Dây 2: Kí hiệu dây pha nóng đi ra

 Dây 3: Kí hiệu dây trung hòa đi vào

 Dây 4: Kí hiệu dây trung hòa đi ra

Lưu ý: Dây số 3 và 4 được đấu cùng nhau Để xác định dây pha nóng, người dùng cần sử dụng bút thử điện Nếu dây làm bút thử điện đỏ chính là dây pha nóng

Bước 1: Bạn sử dụng 2 dây pha nóng để nối vào vị trí số 1 và số 3

Bước 2: Tiếp theo, bạn dùng 2 dây pha trung tính nối vào vị trí số 2 và số 4

Bước 3: Kế tiếp, hãy nối 2 dây đầu ra (dây 2 và dây 4) với CB hoặc Aptomat

Bước 4: Cuối cùng, bạn hãy kiểm tra lại và cấp điện cho công tơ để sử dụng nhé

1.1 Khái niệm, công dụng, cấu tạo thiết bị đo điện năng một pha

1 Trình bày khái niệm, công dụng, cấu tạo thiết bị đo điện năng một pha?

2 Trình bày nguyên lý hoạt động?

3 Trình bày quy trình lắp đặt?

LẮP ĐẶT THIẾT BỊ ĐO ĐIỆN NĂNG 3 PHA TRỰC TIẾP

CẤU TẠO, NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CÔNG TƠ 3 PHA 3 PHẦN TỬ

Điện 3 pha ngày càng được sử dụng rộng rãi không chỉ trong các ngành công nghiệp mà cả trong lĩnh vực dân dụng Và để kiểm soát, đo đạc công suất tiêu thụ điên 3 pha thì bắt buộc phải dùng đến công tơ điện 3 pha (đồng hồ điện 3 pha) Thông thường việc này là do nhân viên của công ty điện lực hoặc đơn vị được cấp giấy pháp hoạt động mới có thể đấu nối thiết bị Để được cung cấp sử dụng điện 3 pha bạn phải đăng ký với công ty điện lực Cụ thể là phải làm đơn xin lắp 3 pha và tiến hành làm các thủ tục cần thiết trước khi được lắp đồng hồ điện điện 3 pha Thường thì chúng ta hay nghe nói đến điện 3 pha sử dụng ở các xí nghiệp, nhà máy, cơ sở sản xuất có sử dụng động cơ điện 3 pha

* Cấu tạo Đồng hồ điện 3 pha có cấu tạo gồm 4 phần chính cấu tạo được nên một chiếc công tơ điện 3 pha giúp nó hoạt động một cách tốt nhất

Cuộn dây điện áp: Bộ phận này được đặt ở vị trí song song với lại phụ tải của cuộn dây

Cuộn dây có số lượng vòng dây tương đối lớn Đĩa nhôm hành trình: Đây là bộ phận được gắn với trục đồng thời nó còn tuỳ thuộc vào trụ để đĩa nhôm có thể quay một cách tự do trong từ trường của nó

Hộp số cơ khí: Bộ phận này dùng để hiển thị số vòng quay của đĩa nhôm Bộ phận này liên kết vơi đĩ nhôm thong qua trục

Nam châm vĩnh cửu: Bộ phận được thực hiện nhiệm vụ tạo ra momen làm cho trục quay

Công tơ điện 3 pha hoạt động nhờ vào bao gồm 2 bộ phận Ở trong công tơ sẽ có 2 đĩa nhôm và 2 chiếc đĩa này sẽ được gắn liền với trục Và mỗi đĩa nhôm sẽ được lắp trong từ trường của pha tương ứng Ở các phụ tải thì được bố trí song song với các cuộn áp

Khi có dòng diện chạy qua cuộn dây năng lượng đo sẽ khiến cho trục quay được dẫn đến đĩa nhôm quay, đĩa nhôm quay sẽ làm hộp số cơ khi nhảy số Từ đó sẽ có các dòng năng lượng chuyển thẳng đến bộ số hiển thị Giúp cho người sử dụng theo dõi điện năng tiêu thụ

Bài 8: Lắp đặt thiết bị đo điện năng 3 pha trực tiếp Trang 32

SƠ ĐỒ NỐI DÂY CÔNG TƠ 3 PHA 3 PHẦN TỬ

Bước 1: mở 2 vít để tháo nắp bảo vệ các chấu đấu dây Chúng ta sẽ thấy có các vít giữ đầu dây điện, tháo lỏng các vít này ra

Bước 2: xem sơ đồ đấu dây đồng hồ điện 3 pha bên dưới

Theo sơ đồ thì mũi tên đi vào thể hiện nguồn điện từ lưới điện đi vào đồng hồ Mũi tên đi ra thể hiện dòng điện đi vào aptomat 3 pha tổng của hệ thống điện

Các số thể hiện các cặp đầu dây pha và dây trung tính Khi đấu nối tuyệt đối phải tuân theo các số kí hiệu trên thân đồng hồ 3 pha

Bước 3: đấu dây theo từng cặp một (chú ý màu dây để phân biệt các pha)

Bước 4: kết nối các đầu ra váo aptomat 3 pha Sau đó đóng nắp bảo vệ lại

1.1 Cấu tạo, nguyên lý hoạt động công tơ 3 pha 3 phần tử

1.2 Sơ đồ nối dây công tơ 3 pha 3 phần tử

1 Trình bày Cấu tạo, nguyên lý hoạt động công tơ 3 pha 3 phần tử?

2 Trình bày Sơ đồ nối dây công tơ 3 pha 3 phần tử

LẮP ĐẶT THIẾT BỊ ĐO ĐIỆN NĂNG 3 PHA GIÁN TIẾP

CẤU TẠO, NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CÔNG TƠ 3 PHA GIÁN TIẾP QUA TI 34 2 SƠ ĐỒ NỐI DÂY CÔNG TƠ 3 PHA GIÁN TIẾP QUA TI

Đèn huỳnh quang hay gọi đơn giản là đèn tuýp gồm điện cực (vonfram) vỏ đèn và phủ một lớp bột huỳnh quang(hợp chất chủ yếu là Phốtpho) Ngoài ra, người ta còn bơm vào đèn một ít hơi thủy ngân và khí trơ (neon, argon ) để làm tăng độ bền của điện cực và tạo ánh sáng màu

2 SƠ ĐỒ NỐI DÂY CÔNG TƠ 3 PHA GIÁN TIẾP QUA TI

Trên sơ đồ này ta chia 11 chân làm 4 nhóm tín hiệu như sau:

1 Nhóm pha A : bao gồm tín hiệu điện áp pha A (đầu số 2) và tín hiệu dòng pha A (đầu số 1 và đầu số 3)

Bài 9: Lắp đặt thiết bị đo điện năng 3 pha gián tiếp Trang 35

2 Nhóm pha B : bao gồm tín hiệu điện áp pha B (đầu số 5) và tín hiệu dòng pha A (đầu số 4 và đầu số 6 )

3 Nhóm pha C : bao gồm tín hiệu điện áp pha C (đầu số 8) và tín hiệu dòng pha A (đầu số 7 và đầu số 9)

4 Nhóm Trung tính (N) : bao gồm tín hiệu điện áp trung tính (đầu số 10 và 11 đã được nối với nhau)

Khi tiến hành nối dây ta cần lưu ý những đều sau đây:

 Ngõ ra thứ cấp biến dòng đo lường pha A thì nối vào tín hiệu dòng pha A, có ký hiệu đầu (k) và cuối (l), không được lẫn lộn

 Khi luồn dây qua lỗ biến dòng cần phải đúng chiều K qua L, không được lẫn lộn

 Tín hiệu áp của pha nào phải nối đúng vào pha đó

 Tín hiệu nối phải đảm bảo bền vững

 Nếu có sai sót trong 4 lưu ý kể trên sẽ dẫn đến sai số của phép đo rất lớn

Bài 9: Lắp đặt thiết bị đo điện năng 3 pha gián tiếp Trang 36

 Bạn Đấu nối dây cáp nguồn 3 pha vào tủ điện với các aptomat 3pha và chia pha sao cho hợp lý nhất nhé

 Và kiểm tra kỹ các aptomat từ aptomat 3 pha có bị xông điện Với nhau không ( nếu xông điện với nhau sẽ gây cháy nổ rất nguy hiểm) Bạn có thể dùng đồng hồ vạn năng để xem hoặc đo đạc lại Bằng thang đo ôm thông mạch trên đồng hồ vạn năng

 Chúng ta tiến hành treo đồng hồ điện 3 pha Vào vị trí cần lắp đặt Rồi dùng dao trổ tước vỏ bên ngoài cáp 3 pha ( chú ý là tránh trường hợp bị cắt vào cáp làm chập điện và nguy hiểm) 1 chút không cẩn thân thôi sẽ là chập điện rất nguy hiểm

 Sau đó bạn dùng kìm kẹp code để để kẹp đầu dây ( giữ chặt đầu dây với đồng hồ và nhằm giữ chắc vị trí tiếp xúc giữa công tơ và đầu cáp điện) Nếu bạn giữ không chặt thì chắc chắn sẽ bị move Gây cháy nổ sau này khi sử dụng có tải lớn Bước số 3:

Sau khi chúng ta treo đồng hồ 3 pha xong

Bắt đầu tiến hành mở nắp đồng hồ 3 pha Sẽ thấy bên trong có sơ đồ đấu nối làm theo sơ đồ đấu nối

1.1 Cấu tạo, nguyên lý hoạt động công tơ 3 pha gián tiếp qua TI

1.2 Sơ đồ nối dây công tơ 3 pha gián tiếp qua TI

1 Trình bày Cấu tạo, nguyên lý hoạt động công tơ 3 pha gián tiếp qua TI

2 Trình bày Sơ đồ nối dây công tơ 3 pha gián tiếp qua TI

Bài 10: Lắp đặt thiết bị đo công suất phản kháng Trang 37

BÀI 10: LẮP ĐẶT THIẾT BỊ ĐO CÔNG SUẤT PHẢN KHÁNG

Bài 10 là bài giới thiệu về lắp đặt thiết bị đo công suất phản kháng

- Trình bày được cấu tạo, nguyên lý làm việc của công tơ đo công suất phản kháng

- Lắp đặt, nối dây công tơ đo công suất phản kháng theo đúng quy trình kỹ thuật

- Xác định được kết quả đo của đại lượng đo

 Kiểm tra định kỳ thực hành: 01

Q:là phần năng lượng điện được chuyển ngược về nguồn cung cấp năng lượng trong mỗi chu kỳ do sự tích lũy năng lượng trong các thành phần cảm kháng và dung kháng của mạch điện Đây là phần công suất không có lợi của mạch điện Đơn vị tính là VAR

 Q : công suất phản kháng (var)

 I: là cường độ dòng điện (A)

1 Trình bày khái niệm thiết bị đo công suất phản kháng?

2 Trình bày cấu tạo và nguyên lý làm việc?

Bài 11: Lắp đặt thiết bị đo hệ số công suất Trang 40

BÀI 11: LẮP ĐẶT THIẾT BỊ ĐO HỆ SỐ CÔNG SUẤT

Bài 11 là bài giới thiệu về lắp đặt thiết bị đo hệ số công suất

- Hiểu được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các đồng hồ đo hệ số cosφ

- Phân biệt được các loại đồng hồ đo hệ số cosφ

- Lắp đặt, nối dây được các loại đồng hồ đo hệ số cosφ, loại cơ và loại điện tử

- Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (bài 11) trước buổi học; hoàn thành đầy đủ câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống bài 11theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định

Hệ số công suất là khái niệm thường được nghe đến trong kỹ thuật điện Nhắc đến hệ số này thì bạn nhầm hiểu là chỉ liên quan đến mạch điện xoay chiều Tức là không có hệ số công suất đối với mạch DC vì tần số bằng 0 Bên cạnh đó cũng không có độ lệch góc pha (Φ) giữa dòng điện và điện áp

Theo đó hệ số công suất chính là tỷ lệ giữa công suất thực và công suất biểu kiến được tính bằng volt-ampe Đây là tỷ lệ giữa điện trở và trở kháng trong mạch điện xoay chiều Hoặc là cosin của góc giữa dòng điện và điện áp được gọi là hệ số công suất

Hệ số công suất nói chung được tính bởi công thức: Cosφ = P/S

 S: công suất biểu kiến (VA)

1 Trình bày khái niệm thiết bị đo hệ số công suất?

Bài 12: Lắp đặt các đại lượng không điện Trang 44

BÀI 12: LẮP ĐẶT CÁC ĐẠI LƯỢNG KHÔNG ĐIỆN

Bài 12 là bài giới thiệu về lắp đặt các đại lượng không điện

- Trình bày được những kiến thức cơ bản về đại lượng không điện, cấu trúc sơ đồ đo đại lượng không điện

- Kiểm tra chất lượng, khảo sát lựa chọn các đồng hồ đo phù hợp với phương pháp đo cho từng đại lượng đo cụ thể

- Đo, đọc chính xác trị số các đại lượng không điện

1 ĐO VẬN TỐC VÀ GIA TỐC

Máy đo tốc độ động cơ là thiết bị được dùng để đánh giá chính xác tốc độ quay hiện hành của động cơ, phục vụ thiết thực cho công việc sửa chữa, bảo dưỡng và tái kiểm tra độ chuẩn xác của động cơ Máy đo tốc độ tiếp xúc: Dùng xác định tốc độ và chiều dài của dây chuyền, dây cáp thông qua cảm biến tốc độ bề mặt

1.1 Đo vận tốc và gia tốc

1 Trình bày khái niệm đo vận tốc?

2 Trình bày khái niệm đo gia tốc?

Bài 13: Lắp đặt tủ đo lường và phân phối Trang 47

BÀI 13: LẮP ĐẶT TỦ ĐO LƯỜNG VÀ PHÂN PHỐI

Bài 11 là bài giới thiệu về lắp đặt tủ đo lường và tủ phân phối

- Giải thích được công dụng của các thiết bị dùng trong mạch điện tủ phân phối

- Thuyết minh được nguyên lý làm việc của mạch điện;

- Phân tích được quy trình lắp mạch điện theo sơ đồ nguyên lý;

- Lắp đặt được mạch điện tủ phân phối đúng quy trình, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, thời gian

LẮP ĐẶT THIẾT BỊ ĐO HỆ SỐ CÔNG SUẤT

BÀI 11: LẮP ĐẶT THIẾT BỊ ĐO HỆ SỐ CÔNG SUẤT

Bài 11 là bài giới thiệu về lắp đặt thiết bị đo hệ số công suất

- Hiểu được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các đồng hồ đo hệ số cosφ

- Phân biệt được các loại đồng hồ đo hệ số cosφ

- Lắp đặt, nối dây được các loại đồng hồ đo hệ số cosφ, loại cơ và loại điện tử

- Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (bài 11) trước buổi học; hoàn thành đầy đủ câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống bài 11theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định

Hệ số công suất là khái niệm thường được nghe đến trong kỹ thuật điện Nhắc đến hệ số này thì bạn nhầm hiểu là chỉ liên quan đến mạch điện xoay chiều Tức là không có hệ số công suất đối với mạch DC vì tần số bằng 0 Bên cạnh đó cũng không có độ lệch góc pha (Φ) giữa dòng điện và điện áp

Theo đó hệ số công suất chính là tỷ lệ giữa công suất thực và công suất biểu kiến được tính bằng volt-ampe Đây là tỷ lệ giữa điện trở và trở kháng trong mạch điện xoay chiều Hoặc là cosin của góc giữa dòng điện và điện áp được gọi là hệ số công suất

Hệ số công suất nói chung được tính bởi công thức: Cosφ = P/S

 S: công suất biểu kiến (VA)

1 Trình bày khái niệm thiết bị đo hệ số công suất?

LẮP ĐẶT CÁC ĐẠI LƯỢNG KHÔNG ĐIỆN

ĐO VẬN TỐC VÀ GIA TỐC

Máy đo tốc độ động cơ là thiết bị được dùng để đánh giá chính xác tốc độ quay hiện hành của động cơ, phục vụ thiết thực cho công việc sửa chữa, bảo dưỡng và tái kiểm tra độ chuẩn xác của động cơ Máy đo tốc độ tiếp xúc: Dùng xác định tốc độ và chiều dài của dây chuyền, dây cáp thông qua cảm biến tốc độ bề mặt

1.1 Đo vận tốc và gia tốc

1 Trình bày khái niệm đo vận tốc?

2 Trình bày khái niệm đo gia tốc?

BÀI 13: LẮP ĐẶT TỦ ĐO LƯỜNG VÀ PHÂN PHỐI

Bài 11 là bài giới thiệu về lắp đặt tủ đo lường và tủ phân phối

- Giải thích được công dụng của các thiết bị dùng trong mạch điện tủ phân phối

- Thuyết minh được nguyên lý làm việc của mạch điện;

- Phân tích được quy trình lắp mạch điện theo sơ đồ nguyên lý;

- Lắp đặt được mạch điện tủ phân phối đúng quy trình, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, thời gian

LẮP ĐẶT TỦ ĐO LƯỜNG VÀ PHÂN PHỐI

GIỚI THIỆU SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ CỦA MẠCH ĐIỆN TỦ PHÂN PHỐI

Tủ đo lường điện là thiết bị thường được sử dụng để đo đếm, giám sát điện năng mà đơn vị sử dụng

2 THUYẾT MINH SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ CỦA MẠCH ĐIỆN

1.1 Giới thiệu sơ đồ nguyên lý của mạch điện tủ phân phối

1.2 Thuyết minh sơ đồ nguyên lý của mạch điện 1.3 Quy trình lắp đặt

1 Trình bày sơ đồ nguyên lý của mạch điện tủ phân phối?

2 Trình bày nguyên lý của mạch?

THUYẾT MINH SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ CỦA MẠCH ĐIỆN

Tiêu đề	Giáo trình Lắp đặt thiết bị đo lường điện (Nghề: Lắp đặt thiết bị điện - Trung cấp)
Tác giả	Lê Thị Thu Hường, Ninh Trọng Tuấn, Nguyễn Xuân Thịnh
Trường học	Trường Cao Đẳng Dầu Khí
Chuyên ngành	Lắp đặt thiết bị điện
Thể loại	Giáo trình
Năm xuất bản	2022
Thành phố	Bà Rịa - Vũng Tàu

Định dạng
Số trang	61
Dung lượng	3,14 MB