Sổ tay kỹ thuật trồng nấm ăn và nấm dược liệu: Phần 2

Phần 2 của cuốn Kỹ thuật trồng nấm ăn và nấm dược liệu tiếp tục trình bày những nội dung về: kỹ thuật sản xuất một số loại nấm ăn, nấm dược liệu; nuôi trồng nấm Sò, nuôi trồng nấm Rơm, nuôi trồng nấm Mộc nhĩ, nuôi trồng nấm Linh chi; một số vấn đề về nấm độc;... Mời các bạn cùng tham khảo!

_ _ Chương5 ¬

KY THUAT SAN XUAT MOT SO LOAI NAM AN,

NAM DƯỢC LIEU

'Hiện nay trên thể giới có khoảng 70 nước đã nuôi trồng nấm

ăn vã dược liệu và khoảng 50 loài đã trở thành thương phẩm trên

suất khác nhau Trong điều kiện nước ta, chúng tôi xin giới thiệu

kỹ thuật nuôi trồng một số loài nám thông thường như nắm Mộc nhì, Ngân Nhĩ, nấm Hương, nấm Rơm, nằm Sò, nắm Linh chỉ, nấm Đầu khi, nấm Đông trùng hạ thảo, nắm Nhộng trùng thảo nắm Măng, nắm Trà tân

5.1 Nắm hương (Lentinus edodes)

Thuộc họ nấm Lễ (Polyporaccae) bộ nấm Lễ (Polyporales)

lớp nim Tin (Agaricomytetes), ngành phụ năm Tan (Agaricomycetina) ngành nắm Đảm (Basidiomyeota), phân bổ ở nhiều nước trên thé giới Ở nước ta thường phân bỏ ở các inh miền núi có nhiệt độ mát mẻ từ 20°C dén 28°C Trong nam Hương đã xuất hiện cách đây 500 năm ở Trung Quốc và Nhật

Bản, sản lượng cao nhất là Nhật Bản

Nắm Hương {Eentinus edodcs}

49

Ngoài các chất protein và các loại vitamin, Throng còn

có adenine, (CsHsN;), choline (CgHujNO) có thê đề phòng bệnh

Xơ cứng gan giảm bới cholesterol, có enzym tyrosinassc làm idm bớt mỡ nhiễm máu, có lentinan có thế làm tăng khả năng mién dich cơ thể đề kháng ung thư, chứa TFN dẫn đến sinh chuỗi đôi DNA để chống lại virus; chứa muối K là một loại thực phẩm ngăn kiểm tính cao chứa axit deoxyguanylic {Croll2OsN3PNa), lentinol, chứa axit laurie (CuzHzxO;) làm cho nấm Hương có vị thơm đặc thủ

trồng 5.000-10.000 túi nấm Hương, mang lại nguồn lợi kinh tế

á, vô dày, lỗi to, dác ít nên nắm không lợi dụng được nhiễu, quả nhỏ Nắm lợi dụng dinh dưỡng một thời gian mới mọc

thể quả Nên chọn loài cây có nhiễu tamnin, chất gỗ cứng, đính

đưỡng phong phú thuộc các họ Fagaceae, Betulaceae, Moraceae, Elaeocarpaceae Những loài cây có tình dẫu và cây lá kim không đùng để trồng nắm hương

s0

thấp ảnh hưởng không lớn như nhiệt độ cao Nếu nhị:

35°C sau 3 ngày chuyện vào nhiệt độ bình thường 24°C, sợ

sinh trưởng rất yêu, néu dé 40°C sau 1 giờ là sợi nấm ch:

Thực tiễn chứng mình rẳng ở giai đoạn ra thể quả, nấm

hương có thể được chia ra 3 loại nhiệt độ thấp, vừa và cao Nói chung nhiệt độ thích hợp cho thể quả thường thấp hơn giai đoạn sinh trưởng sợi nám Nhiệt độ 5-22°C đều có thể mọc thể quả nhưng nhiệt độ thích hợp nhất là 15°C Sau khi

có thể quả nhiệt độ cao hơn hoặc thấp hơn đều không ảnh hưởng đến sự tiếp tục phát triển Nhưng nhiệt độ cao thể quả

mọc nhanh, tán mỏng, xoè nhanh, chất lượng kém; nhiệt độ thấp mọc chậm hơn, tán dây, cuống ngắn, chất lượng cao Trong môi trường nhiệt độ thấp và biến đổi (ban đêm xuống đến 10°C) không những có lợi cho hình thành thể qua ma tan

đễ nứt ra tạo thành nắm hương dạng hoa, giá trị thương phẩm

Điều cần chú ý là độ âm liên quan chặt chế với nhiệt độ

Trong suốt thời kỳ sinh trưởng sợi nắm cần độ ẩm thấp (hàm lượng nước 35-45%, độ ảm không khí 70%), nhiệt độ cao (22- 25°C) Trong giai đoạn hình thành thể quả lại cân độ ảm cao

(nước trong gỗ nên tăng lên 60%, mùn cưa tăng lên 62-65%; độ

âm không khí phải 80-90%), nhiệt độ thấp (khoảng 13-15°C)

51

Ngoài phạm ví nhiệt độ và độ ẩm trên dều không có lợi cho sự hình thành sợi nấm và hình thành thể quả Vi vay trong sản Xuất

nắm hương nhất thiết phải chú ý yêu cầu khác nhau về nhiệt độ, hàm lượng nước môi trường và độ ấm không khí

SALA Tri sd pH

„ Nói chung pH 3-6 nắm hương có thể sinh trường, thích hợp

nhất là pH 4.5 Khi dùng mùn cưa pli thich hợp là 5-6 Trong

thời kỳ mọc thể quả pH thích hợp là 3,5: Nếu hơi i

nắm sinh trưởng chậm hơn

3.115 Qw

„_ Các loài nắm ăn đều háo khí, những nơi kín gió thiếu oxy

nấm sinh trưởng phát đục kẻm, sợi năm Hương không sinh trưởng hoặc rất chậm

Sau khi cây nấm vào gỗ, xung quanh đó phải xói cỏ, chất cành để thông gió; nếu ngâm gỗ quá lâu gỗ thiểu oxy sợi nấm

tHương cũng bị chết Trong thời kỳ ra thể quả nỗng độ CO; quá

cao thí không thể mọc thể quả, hàm lượng CO; trong không khí vượt quá 1% nấm không mọc và

Trong thời kỳ sợi nắm sinh trường không cần ảnh sáng, bình

giống nắm dưới độ chiêu sảng 50-100lux, thé sợi nắm để hình

thành gốc nắm Ngoài za nêu có ánh sáng đèn từ ngoại chiếu một thời gian ngắn có thể kích thích sợi nấm sinh trưởng, nhưng

quá dài sợi nấm sẽ bị chết

“rong kỳ ra thể quả cân phải chiếu sáng, nhưng không được

phơi năng, chỉ cần ánh sáng tán xạ (khoảng 1.300lux) Nếu trong

mùa hẻ, thu phơi gỗ 1 ngày, nhiệt độ cao, cũng làm cho sợi nắm

bị chết,

‘Tém fai nudi tréng nam Huong có thành công hay không quyết định tổng hợp bởi các nhân tố dinh dưỡng, nhiệt độ, độ

Âm, pH, thông gió, ánh sáng Không chế được chúng ở từng

gian doạn khác nhau sẽ bảo đấm thu được sản lượng và chất lượng cao

Điều kiện sinh trưởng phát triển của nấm Hương, thể hiện ở

biểu sau:

Biểu 5.I Điều kiện sinh trưởng phát triển của nấm Hương

Ky sinh trường thế sợi nắm | Kỳ phân hoá và ra thẻ quả

Phạmvi | Thichhợp | Ky phan hoa [Ky ra thé qua

Những vùng có điều kiện chênh lệch nhiệt độ đêm và ngày

lớn, Jao động dư thừa là có thể trồng nắm Hương Nói chung nên

trồng nấm Hương vào mùa đông xuân, còn mùa hè nhiệt độ cao

khó mọc nắm

5.1.2, Kỹ thuật nuôi trằng nắm Huong

Nuôi trồng nấm Hương ta cẩn chú ý máy vấn đề sau:

4.1.2 1 Thời vụ wrong

Nấm Hương có 3 giai đoạn ra sợi nắm, chuyển màu và ra thể quả Chọn thời vụ trồng là điều kiện quan trọng Nói chung nên chọn mùa đông xuân sợi nắm sẽ mọc khoẻ, í1 nắm tạp, kỳ ra nắm dai sản lượng sẽ cao hơn

53

5.1.2.2 Chon giéng tring

Hiện nay trên thể giới có nhiều giống trồng được nuôi cấy từ giống thiên nhiên những giống thích hợp với thị trường đễ đồng hộp như CrQ¿, Cr62, 126 cho thé qua to, mau sic đẹp, thịt nắm day, dễ bảo quản tươi, nên chọn giống chín sớm, chín vừa, không nên chọn giống chín chậm Ta có thẻ nuôi cấy các giống địa phương lai tạo với các giống nước ngoài để cho giống tốt Những nông hộ trồng nắm vội vàng bỏ rơi việc quản lý thường, gặp thất bại

3.1.2.3 Kết cầu lều nuôi nấm

Diện tích nuôi trồng thường rộng 300m”, rong 10m, dai 30m, đảo sâu xuống 0.5m, hướng Đông Tây, có rãnh thoát nước rộng 0,lm mặt lều nên có độ nghiêng về phía Nam để thoát nước Trong lễu có thể làm 3

em Các luỗng làm các giá tre Trên giá làm

Sao dẺ có thẻ xếp các túi rộng 55 x 12em, rồi tính toán số túi, số

cột chống và số giản tre cần dé xây dựng

Š.1.2.4 Pha chế: nrguyên liệu

"Nguyên liệu là mùn cưa cây lá rộng, tốt nhất là môn cưa loại

gỗ cứng, cảnh nhánh cây ăn quả cũng có thể nghiễn ra bột, thêm

ít bông thải và lõi ngô Phương pháp pha chế

Mùn cưa 49%, vò hạt bông 30%, trấu 15%, bột ngô 5%, thạch cao 1%, Không nên sử dụng loại min cua vón cục, có sâu bệnh, có mọt đục Do clin thoáng khi nên có thể thêm ít bột lõi ngô to bằng hạt độu lẫn vào hoặc vỏ hạt bông

Tỷ lệ nước thường 1: 1.2-1.3, hàm lượng nước khống chế 35% Trong sản xuất thường dựa vào kinh nghiệm, dùng tay bóp

niến có it nước đỉnh nhưng không nhỏ giọt, thả ra là tơi ngay,

nếu có giọt nước chảy là quá Ẩm, Cách tính tỷ lệ hảm lượng nước như Sau

54

Ty lệ hàm lượng nước (9) ~ lượng nước dùng / (nguyên Hiệu khô + lượng nước dùng)

Ví dụ: tỷ lệ L: 1.25, nghĩa là 100kg nguyên liệu khô đỗ vào

125 ít nước ta có tổng trọng lượng là 225kg và tỷ lệ hàm lượng

nước sẽ là:

125/225 = 55,0%

Cần hiểu rằng trong khi nuôi nấm, nếu hàm lượng nước SŠ-

60%, khi sợi nắm mọc là 63%, nuôi 3-4 tháng sẽ tăng lên 70%, sau khi chỗi nắm chuyển máu sẽ lên 74%, boi vi trong quá trình

đó sản sinh nước trao đổi chất

5.1.2.3 Yêu cầu đông bịch tải

niiông phải dày chịu nhiệt và chịu nén, túi rộng 15cm, dài 50-55cm, dày 0,04cm, nói chung khoảng 1kg túi có thể đồng

bịch được 160 bịch, mỗi túi ning 0,8-1kg, mỗi ngày có thể đóng được 800-1.000 túi, Khi đỏng bịch cần theo các yêu cầu sau:

buộc kín miệng Ba người phải phối hợp nhịp nhàng trong

buông kía vô trùng Một người chọc lỗ, hai dau tii đều chọc 5

35

huyệt, một người cây nấm vào lỗ rồi nén chặt miệng lỗ Một

bình giống cấp II 750mt, có thể cấy được 20-25 túi Người thứ 3 ding day bude kin hai đầu túi Thao tác cảng nhanh thành thạo,

túi it nhiễm tạp

„Những túi có sợi rắng nhiều lòng nhung, phân bố đều, độ thuần cao Tuổi nấm thường khoảng 20 ngây, bề mặt và vách bình không có màng nắm màu nâu, không chảy nước vàng là những tíi tốt, nâng cao tỷ lệ giá thành

2) Cấy nắm cả hai đầu Phương pháp này có thể giảm 6 nhiễm Dùng tái rộng 20cm, dai 40-45em, thùng hai đâu, sau khỉ hắp khử trùng mở hai đẳu, chọc mỗi bên 5 lễ rồi cấy nấm Như vay nắm mọc sẽ nhanh hơn

3127 Quan ụ lúc ra sợi nắm

Sau khi cấy nấm Hương vào túi là thời kỳ sinh sản sợi nấm

To sợi nắm trao đổi chất nên nhiệt độ sẽ tăng lên Lúc này môi trường túi nuôi phải sạch sẽ, khô ráo, mát mẻ, thông thoáng, không cần ánh sáng Thông thoáng, khô là rất quan trọng Xí túi theo hình # vả thành 8- 10 lớp, nhiệt độ cao thì giảm lớp xếp Giữa chúng phải có cự ly nhất định,

1) Nhiệt độ: Nhiệt độ mùa thu thích hợp là 24-28°C, mùa xuân là 15”C như vậy mới giảm nắm tạp, tăng tỷ lệ thành phẩm 2) Độ âm: Giữ khô tránh âm Độ âm không khí khoảng 65%,

là vừa, nêu cao quá thì dùng vôi bột rắc xuống nền để phòng

$6

5) Chọc lỗ nhỏ Khi sợi nắm mọc xung quanh buyệt nấm khoảng 5cm, có thể dùng kim chọc một hàng lễ thông hơi Lần thứ hai chọc lỗ ở giai đoạn giữa và lần thứ 3 chọc khi sợi nấm mọc kín túi Như vậy sẽ có lợi cho việc hình thành chỗi nắm và thể quả

5.1.2.8 Quản lý khí chuyển mẫu

Chuyển màu là đặc tính riêng của nấm Hương là dấu hiệu

chuyến sinh trường dinh dưỡng sang sinh trưởng sinh sản

Chuyển màu có bình thường hay khô; quyết định đến sản lượng chất lượng nắm Nhân t6 máu chốt của sự chuyển màu là

nhiệt độ, nói chung nhiệt độ 18-23°C sau 0-15 ngày là chuyển

Nhiệt độ trén 25°C va dưới 15°C chuyên mmàu sẽ chậm

Nếu nắm chuyển màu nâu nhạt sản lượng sẽ cao hơn

5.1.2.9 Quản by khí ra nấm

Khi giai đoạn thành thục sinh lý bình hường nhất lã có sai số

nhiệt độ và độ âm và kích thích của ảnh sáng, nắm sẽ ra nụ và

bình thành thé quả Nếu trọng lượng giảm 15-20% thì không cần

thêm nước, nếu nhẹ quá 30% thì phải bổ sung nước, nếu không,

sẽ giảm sản lượng Trong giai đoạn này độ ấm không khí phải

tăng lên 80-90%

5.1.2.10 Khéng ché các đợt ra nắm

Quân lý sau đợt ra lần đầu là cơ sở đảm bảo năng suật nắm

Sau khi thu hai đợt đầu tiếp tục kích thích thay đổi nhiệt độ, độ

âm Phương pháp là ngừng tưới nước trong 7-10 ngày, tiến hành phun nước, đậy kín lại giữ ẩm 3-4 ngày, kích thích bằng

thay đổi nhiệt độ và độ âm, sợi nắm sẽ mọc thể quả Như vậy

sẽ rút ngắn được chu kỳ sản xuất nám, đợt 2 và 3 cũng tiến

hành như vậy

37

3.1.3 Trằng nấm Hương bằng cách vài đắc

Biện pháp vùi đất khi trồng nấm Hương là biện pháp sáng

tạo có tiên đồ phát triển Tuy nhiên cũng tuỷ từng điều kiện mà

áp dụng hợp lý

3.1.3.1, Phù đất hoàn toần

Tùng túi kích thước 15em x 55cm, các phương pháp cấy

nắm, nuôi nắm cũng giống như trên Nhưng đến khi sợi nắm đã tích lũy đình dưỡng, bê mặt đã có 2/3 sợi nắm chuyển sang mảng nấm mâu nâu nhạt, lả có thể phủ dat Đào một hỗ dài 4-5m, rộng 9.8-1m, sâu 35-40em, xưng quanh trét bin kin, đưới đáy phun nước vôi Sau đó cắt bịch, tháo túi ra, đẻ mặt cất lên phía trên, xếp

chặt xuống hố, rồi phủ bằng đất cát và chia ra 2 lần phủ, lần phủ

đầu dây I,5em, phun nước 2 lần; lẫn thứ 2 khi tưới nước, giữa các

bịch phải chèn đất, lẫn thí 2 tiến hành sau 7-10 ngày day 0,5cm, đất phải mịn Khì nhiệt dộ thấp cần dỡ lớp phủ cho ánh sáng chiếu vào tăng nhiệt độ Nếu nhiệt độ thích hợp 15-20 ngày nắm

sẽ mọc Trong thời gian này cứ 2-3 ngày phưn nước 1 lin, nhưng

cần tránh phun trực tiếp lên thé quả Sau khi thể quả chín có thể

thụ hái, sau khi hái lại phủ đất bằng 7-10 ngày sau nắm lại mọc

3.1.3.2 Phú đẤt một nữa

Dùng túi kích thước 17cm > 33em, mí

nguyên liệu, sau 40 ngày sợi nắm mọc kín túi là có thể tháo túi,

xếp bằng trên mặt Cũng có thể đùng tắm tre rồi phủ lên

nilông, rồi dùng thuốc diệt nắm hoặc vôi bột rắc lên để khử

ối ữa các hàng có lỗi di lại, trên

¡ túi chứa 0,5kg

nắm mốc, xếp thành 4-5 hàng giữ

mặt phủ kín, đưới mặt xếp, sau đó tiến hành phủ đất, dể

tháo túi cao hơn mặt phủ 2cm, cần tưới nhiều nước

nhiệt độ bảo đảm 20-25%, sau 10-13 ngày bịch m

mâu, độ

giữ âm,

chuyên

im lúc này phải cao trên 95%, về sau cứ 3-4 ngày tưới

nước ] lần, sau 20-30 ngày là có thể thu hái nắm dot dau,

38

SE

Nắm Hương mọc trên gỗ chặt khúc ở Nhật Bản cũng, là một

phương pháp trồng cho sản phẩm có giá trị kinh tế cao trên thị

trường quốc tế Công nghệ này cũng được nhiều nước áp dụng

Tuy nhiên cũng tuỳ điều kiện của từng nơi mà áp dụng bởi vì

phương pháp này sử dụng gỗ sồi dể để trồng Những khu vực

trồng đề phư: Chí Linh (Mãi Dương), Nghệ An, Cao Bằng có

thể trồng theo cách này Công nghệ trồng như sau:

Trằng nắm Hương trên gỗ chặt khúc của Nhật Bản

3.1.4.1 Chọn gỗ

Thông thường chọn gỗ dè, sồi, côm, ở tuổi 19-30 tuổi đường kính 5-25em, yêu cầu lá cây có 1⁄3 lá khô vàng thì tiến

hành chặt Mùa chặt vào tháng 10 đến tháng 3 năm sau, trước

Khi cây ra lộc Chat cảnh, cưa khúc quét nước vôi 2 đầu Sau khi

chặt 20-30 ngày cắt thành khúc đài I-1,2m, cắt cảnh để mẫu

cành dài 3-4cm

3.1.4.2, Cây nấm

Sau khi cất khúc nên cấy sớm, lúc này hàm lượng nước trong

gỗ tươi khoảng 40-50% Thời gian cấy nấm nên vảo mùa rét nhiệt '0°C Thông thường ta dùng bú lỗ, khoảng cách các lỗ nên bằng 1/2 đường kính gỗ khe Số lỗ bằng đường kính / 2 x 6,

cự ly khoảng 5-6cm là vừa Những chỗ quanh mắt mẫu cành có thể đục nhiều hơn 1-2 lỗ Đường kính lễ khoảng 12mm, độ sâu

của lễ thường đến quá lớp vỏ đến tượng tầng Sau đó nhét giống,

nắm vào lỗ đục, dùng vỏ cây hoặc tắm xếp vừa lỗ bịt lại (vỏ cây

hình tròn sau khi đục còn lưu lai, ngâm vào nước sôi 30 phút) sau

100g sợi nấm sẽ cho 2§g nấm khô, 200g sợi nắm cho 60ạ và 300g sợi sẽ cho 95 g nắm khô Gỗ sau khi cấy nắm có thể xếp đống ngang đọc đều được nhưng phải cách mặt đất Scm Xung

quanh dùng cảnh lá, nilông phủ kín, trong thời kỳ nảy chú ý đến nhiệt độ không được quá CAO, đề am nh không có ánh sáng

chỗ nuôi ra thể quả

5.14.4, Chon bai nuôi ndm

Nên chọn nơi có độ che bóng cao tỷ lệ che sáng 85-90%, xung quanh thông thoáng, thoát nước, độ âm không khí 70-80% Những nơi bằng phẳng xếp thành hình chữ A, những nơi ẩm vớt xếp thành dạng chuồng lợn "#", Những nơi có mưa phùn cần

có tâm che phủ, sau khi mưa thay đôi bai đầu gỗ, hàng tháng cần

đào gỗ, trời nắng phải Lưới nước

5.1.4.5 Quản lý lác ra thể quả

Sau khi xếp gỗ cần theo dõi nắm mọc, khi ra thể quả phải

không chế yêu cầu "4 khô 6 âm” “7 sáng 3 tối” Trước lúc nắm

mọc gấp 1-2 trận mưa là tốt, nếu không phải phun nước và gỗ

đập vào gỗ Nếu không gõ vả phun nước lượng thể quả sẽ giảm Nhưng cân chó ý lượng nước không nên quá nhiều ảnh hưởng đến sản lượng nắm Quản tý như vậy ta có thé thu hoạch trong 3 năm, nấm thứ 3 lượng nấm nhiều nhất Về sau chất lượng nắm cũng bị giảm Thông thường thu hái khi trời nắng Theo tính

toán mỗi khúc gỗ có thể cho thu hoạch 100g nấm, nhiều đỉnh dưỡng có thế thu 200-250 nấm

(Aearicomycetes), ngành phụ nắm Tần (Agaricomycelina), có

rất nhiêu loài bao pồm nấm Sò tring (Plewrotus ostreatus), nam

So hing (P salmoneostra-mineus), nam Sẽ phiến hồng ( rhodophyitus), nam So vang (P civrinopileutus), nim SO

Hing vang (P cornucopine), nam Sd ferulac {P ferulae), nắm

bach linh (P nebrrolensis),

56 sita hd (P.tuber-regium), Bào ngư (P abalomus Trone điều kiện nước ta chúng tôi xin giới thiệu những loài

Sò có phân bố các nước nhiệt đới Đông Nam Á và đã được nuôi trồng thành công

Sd hanh nbin (P erygi),

'Nắm Sò có thể nuôi trồng trên thân cây ngô, lõi ngô, rơm rạ,

1 bông thải, thân cây đậu tương, cám, vì vậy có thể

giải quyết nhiều vấn đề về xoá đói giảm nghèo, làm sạch môi trường, phái triển bên vững

(1) Nắm Sò trắng: mọc cụm, tán rộng 10-20cm, bể mặt màu xanh xám hoặc vàng xám, lúc chín màu trắng xám hoặc trắng,

‘Tan nam dang vỏ M6 ndm day Cuéng ngắn hoặc không

cuống Mọc bên, phiến nấm dài, day Chin mâu nâu vàng, dấu

bao tir mau trang

(3) Nắm Sò xám: Mọc đơn, ít mọc liề Bé mat tin nắm màu xám chuột, mép uốn, dạng phếu Mô nấm dày vừa, cuồng, nấm đải, mọc bên, một số mọc giữa, phiến nắm trắng, ngắn, hẹp

màu trắng, gốc nhẫn, dau bao tử mẫu trắng

ẩm Sö nấu: Mọc đơn Mặt tán nắm phẳng giữa hơi lỗi lên,

„ mô nấm dày, phiến nắm rộng, kéo dài đến cuồng Dầu bảo tử màu trắng

(5) Ném Sö florida: Mạc cụm, tán màu tring sita hole nau sim,

duong kinh tin 6-l4cm, tan day 0,6-1,6cm Cudng hoi dai, 3-Bem, bên ngoài có lông trắng

(6) Nắm Sà đen: Bề mặt tán mâu nâu đen, chín màu nâu vàng,

mô nấm dây, dấu bảo tử mẫu tìm nhạt,

Sự phát triển hình thải thể quả phụ thuộc vào ánh sáng, thoáng khí, nhiệt độ, ánh sáng mạnh màu nắm sim hon Dé dai của cuỗng nấm phụ thuộc vào loài điều kiện thông thoáng và

nhiệt độ Nếu nhiệt độ cao, không thông thoáng tân uốn vào

trong, cuồng cảng dài,

5.2.2 Điều kiện sinh trưởng và phát triên của nấm Sò

3.2.1.1 Chất dinh dưỡng và môi trưởng

Nguồn các bon thích bợp cho sinh trưởng của sợi nắm là:

tinh bội, glucoza, fructoza, maloza, sacharoza, xenluloza, lignin, cthanol nhưng axit citric, axit oxalic không có lợi cho

sinh trưởng sợi nắm

Nguồn nitơ cần cho sinh trưởng sợi nấm là Pepton, lương

ngô, bột đậu, bột men, asparaginate: nhumg ure, leucin, axit giutamic, Iysin không có lợi cho sinh trưởng của thể sợi nấm sò

Môi trường thích hợp cho giống mẹ trên môi trường thạch nghiêng

PDA (250g khoai tây, 20g glucoza, 20g thạch, 1.000ml nước)

GMy (10g glueoza, lÔg maloza, 4g cao men, 20g thạch, 1.000m] nước)

OSA (100g hành, 40g xì dấu, 30g đường cát 20g thạch 1.000m] nước)

62

(4) Khoai tây (khoai tây, cả rốt, cắt thành bình khối chữ

nhật, cho vào ông nghiệm bỏ thêm ít đậu ván, bông để diều chỉnh độ ẩm) dùng để nuôi năm sò trắng và nắm sò xám

Mỗi trường nuôi trồng: nấm Sò mọc trên nhiều loài gỗ, gố

chặt các loài cây lá rộng, không xâm nhiễm cây sống, nếu có ví

thương nấm có thể sống kiểu kiêm ký sinh Cho nên nhiều loại

mùn cưa có thể dùng để nuôi nắm Số Bản thân nấm Sò có khả

năng phân giải lignin rất mạnh, nên trong thực tiến tìm hiểu những loái cây giàu lignin, xenluloza và dinh dưỡng it nite, chi cần thêm một ít trấu, cám, bột ngô hoặc 0,25 NH/NO; đều có thể lâm táng tốc độ sinh trường của sợi nằm tăng sản lượng nằm Sé HHiện nay việc trồng các loài nấm Sò ngoài mùn cưa ra côn

có thể dùng rơm rạ, vô hạt bông, bông thải, lõi ngô, xác giấy, vỏ bạt hướng đương, vỏ đậu, bã rượu, bã mía, lá chuối khô, các phế thải cành nhánh

Độ pH đối với nắm Sò rất rộng 4-11, tốt nhất là 5,5-6,5 Nấm

Số xám có phạm vì cao hon: pH 6-9, nếu pH 5,5 là sợi nấm bị ức

chế Nếu gặp nhiệt độ cao vĩ khuẩn ưa chua phát triển làm cho môi

¡ thối, sợi bị chết pH 10 nấm So van có thể sinh

khi phân giải tạo ra axit hữu cơ sẽ lâm giảm pH xuống,

ù i vay khi rửa rơm rạ n hành cấy nắm,

nên trong khi nuôi trồng, tầm Sò rửa nguyên liệu bằng nước vôi có

thé tránh được ô nhiễm nắm tạp và vi khuản

5.2.1.2 Yêu cầu điều kiện môi trường

Ngoài yêu c¡ ién dinh dưỡng, nắm Sò cần các điều

kiện tổng hợp của nhiệt độ, độ âm, không khí, ánh sáng Các nhân tô đỏ khống chế lẫn nhau hỗ trợ nhau

(a) Nim $0 trắng và nấm Sð đen; Nhiệt độ thích hợp cho sơi nấm sinh trưởng là 25-27°C (nắm P florida 28-30°C), nhiệt độ

thích hợp cho mọc thê quả là 12-24°C, nhiệt độ cao 37-42°C vẫn

63

không làm cho ching chét, nhiét dé -10-15°C vin không ảnh hưởng đến phát thể quả

{b) Nắm Sỏ xám Nhiệt độ thích hợp cho sợi nắm phát triển

là 27-28°C trong vòng I-3 tuần, trên 15°C sinh trưởng chậm,

đưới 5”C ngừng sinh trưởng, cao 3Ø°C sợi nắm dễ bị lão hoá Nhiệt độ thích hợp cho hình thành thể quả là 22-24°C, thời gian 1,5 tuần Có tải liệu thông báo nhiệt độ 1 5-22°C là thích hợp hơn

cả, dưới 15°C và trên 25°C thé quả mọc ít hơn, trên 30°C thé qua mọc chậm, dưới 10°C và trén 35°C không mọc thể quả Nếu chênh lệch nhiệt độ ngày đêm 5-8°C có thể làm tăng sản lượng

và chất lượng nắm Sò xám

(2) Độ âm (gồm hàm lượng nước giá thể và độ Âm không khi)

Nấm Sò yêu câu độ Ẩm giá thé là 60-65%, trên 70% và đưới

30% không có lợi cho sinh trường thể quả Nam So xám tra ẩm hơn độ ẩm giá thể 65-70% sinh trưởng tốt, thấp hơn 60% sinh

trưởng chận, trên 80% dễ gây ra nắm tạp, giá thể đễ bị chua, sợi

nấm ngừng sinh trưởng, Độ ẩm không khí trong giai đoạn hình

thành thể quả là 85-9534, 70% chỉ ra thể quả nhỏ, 65% không ra

thể quả Nếu độ Ẩm không khí 100% nấm chỉ mọc cuống nắm

không mọc tán

(3) Không khí (chi bảm lượng CO»)

Giai đoạn sinh trưởng sợi nấm có thể chịu được CO;, chỉ cần

không khí buồng nuôi thay đổi là được Nông độ CO; 15-20%

vẫn sinh trưởng tốt, nhưng lên 309 sinh trưởng của nắm sò giảm

mạnh Đến giai đoạn mọc thể quả chúng không chịu CO;, khi nông độ CO; trong phòng cao 0,06%, cuống nắm kéo dài, tấn

nắm nhỏ, xuất hiện hiện tượng ra hoa edi xuplo

Giai đoạn thể quả cần bảo đảm không khí lưu thông, nồng

độ CO; không vượt quá 0,1% Nếu nỗng độ cao có hại đến sinh

trường thể quả, cuống dai, tan không bình thường, ảnh hưởng đến sản lượng và chất lượng, thậm chí thẻ quả vàng và thối,

64

(@) Anh sing

Nấm Sò ở giai đoạn phát triển khác nhau yêu cầu ánh sáng không như nhau, Thể sợi nấm nuôi ngoài sắng không tốt bằng

nuôi trong tối Sợi nấm Sỏ xám không cần ánh sáng Giai đoạn

mọc thể quả cần ánh sáng nhẹ 200]ux chiếu trên 12 giờ, giai đoạn phát triển thể quả yêu cầu 50-500lux mới thoả mãn

nhụ cầu lầm thể quả lớn lên Nắm Sò xám cần ánh sáng tin xa

để hình thành gốc nấm, nếu không sẽ không mọc thể quả, nếu

thiếu ánh sáng lượng gốc nắm it, cuống đài, tân trắng, hình dang

2kg, ure 0,7-1kg, to rơm rạ 3-5kg, carbendszim 0,2kg (tất cả

50kg) phun formalin 500ml, ù 12 giờ đề diệt khuẩn

65

b) Lên men, trộn đều cứ 10kg thêm 150-200 lít nước dão trộn chất đồng rộng I-1,ôm caa Im, dài tuỷ ý Trên đồng đã chất cứ 50cm chọc một lỗ sâu dễ giữa đồng, rộng 4-5cm đẻ thông thoáng, dùng tắm nilöng sạch day kín để lên men Khử nhiệt độ đồng ủ lên tới 6C, giữ nguyên 12-24 giờ, đảo lật cho đều lại tiếp tục lên

men, khi In đến 60°C lại giữ 12-24 giờ, Khi đó thân ngô đã mềm

biễn màu nâu nhạt, phía rên phủ trắng lớp xạ khuân, đồng ủ bơi có mùi thơm, đồng ủ cũng nhỏ dẫn, như vậy việc lén men đã thành công, Lúc này lại trận đều, đồng thời phưn carbendazim, Mùa hè nóng có thể phun thêm ít điplerex để trừ sâu

©) Trộn đất Dùng đất đã làm tơi, cho mùi formalin bay hết,

cứ 100kg thân ngô thêm 50kg đắt

4) Đóng hòm gỗ Đóng thành khung gỗ dài 1m, rộng 0,6m, cao 0,5m làm khung ngoài, lại đóng một khung nhỏ đải 0,6m, rộng 0,2m, cao 0,5m làm khung trong,

2) Giao giỗng

Chọn khu đất sạch sẽ khử trùng, phía đưới phủ tắm nilông, đặt 2 khung vào đó, trước hết rắc | lớp giống nấm (ắc xung quanh nhiều hơn một Í) lấy nguyên liệu rải lên và nén chặt, cử 10cm rắc ] lớp giỗng nắm, lại nén chặt, lớp trên cùng rắc nhiều hon mét it Lây khung trong rồi khung ngoài ra Đậy tắm nilông lại Mỗi một khối nguyên liệu khoảng 18-20kg, dùng khoảng, 4kg giống nấm

_ d) Tránh ánh sảng chiếu vào khối nấm, nuôi

nắm trắng sẽ phủ lên khôi nguyên lệ

b) Các vách tường, chỗ trông có thể phun nước bảo đảm cho

độ Ẩm không khí 85-95%

€) Tăng cường độ chiếu sáng và thông thoáng gió bảo dim

di oxy

d) Sau ra nụ nấm vẫn quản lý bình thường

Phương pháp trồng nếm Sò này có giá thành thấp sả lượng cao cho giá trị kinh tế lớn Nông dân cân áp dụng cách này để trồng,

ó 2 loại nấm Sò hồng (Pleurotus

salmoncostrmine-us) va nam Sd phién hong (P rhodophytlus)

Nắm này phân bố ở các nước nhiệt đới như: Ấn Độ, Philippin, ngapor và Thái Lan Nam có vị thơm ngon, nhưng nhược điểm là gốc nắm có nhiều sợi, nên ăn nắm lúc còn non Hiện nay

Ân Độ là nước trồng nhiễu nhất Là loại nấm ưa nhiệt độ cao nên thường trồng vào mmùa xuân hè

im sinh trưởng ở nhiệt độ 22-40°C, thích hợp nhất là 22-38°C

Thé qua sinh trưởng ở 23-40°C, thích hợp nhất là 28-38°C Ở

35°C sinh trưởng tốt nhất, lượng nước trong nguyên liệu khoảng 70% là vừa, kỳ sinh trưởng thể quả lả 85-95%, pH thích hợp 7,5-8,5,

2) Kỹ thuật trông nấm Nguyên trồng nấm Sỏ hồng khá nhiều như: vô bạt bông, rơm, vỏ hạt cãi Tết nhất là vỏ hạt bông

bay bông thải cứ 100kg vỏ hạt bông (hay rơm) thêm 200g carbendazym, bột vôi 2kg, nước 130-140kg trộn đều nhau cho lên men 10 ngày, cho đến khi có xạ khuẩn xuất hiện phủ trắng lên mặt, nguyên liệu biến màu nâu, lấy tay bóp có giọt nước nhỏ giọt là được Dùng túi chứa nguyên liệu kích thước 17em x 35em, mỗi tứi chứa được 1,2kg nguyên liệu âm Dùng may dong bịch, vách túi chọc lỗ 2 hàng để thông thoáng, sau đó cấy nắm

và xép lớp Mùa hè nên xếp 3-4 lớp, xếp thành hình tháp Nhiệt

độ phòng nấm 35-40°C, hàng ngày phải thông gió, khoảng 10-12 ngày là có sợi nắm mọc kín, cân phải phưn nước bảo đảm

độ ấm 904, sau 2-3 ngày là mọc nụ nắm sau 7 ngây là có thể thụ hái đợi đâu, sau 3-4 ngày lại hái đợt 2, sau khi bái để khô

Sau khi hái đợt 2

át nhiễu nước nên phải bổ sung nhiễu, có thể bóc túi ra ngâm vào nước 8-12 giờ rồi lại xếp đồng,

_ Tréng nim So bồng có thể thực hiện ở nước 1a có chu ky

ngắn, tính đề kháng cao

5.2.2.3, Sồ sữa hỗ

Nam Sò sữa hỗ (Pleurotus tuber-regium) còn gợi nấm Sd

phục lĩnh, phục linh Nam đương Phân bố vùng Nhiệt đới và

Cận nhiệt đới như ở Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản, Đông Nam Á, Australia, châu Phí Nắm có thể mọc trên gỗ vùi dưới

đất, trên gốc chặt hình thành hạch nắm 10-30cm, giống như nấm Phục linh nên gọi là nấm Sò phục linh Hạch nám là cơ quan tích

ñy đình đưỡng và cũng là cơ quan sinh sản vô tính Nếu đề hạch trong điều kiện nhiệt độ và độ 4m thích hợp hạch nắm sẽ

củm, phủ thing, tire ngực, thân kinh suy nhược, đồng thời có thé

xúc tiến phát triển thai nhỉ, nâng cao tý lệ sống của thai sản Nấm Sò sữa hỗ có thể chữa viêm tuyến vú, là một loại thực

chức năng rất giá trị

$9

4) Dae tinh sinh trưỡng phát triển

a) Dinh dưỡng, nắm Sò sữa hỗ là một loại nấm mục gỗ

mọc trên cây lá rộng, cây lá kim và trên cây hoà thảo Sợi nấm

mọc tốt trên môi trường chứa fuctose và thạch, sau đó là

tryptophan và glucose Trong đường đơn chúng thường sử đựng cenlobiosc và maltose, trong đa đường chúng lợi dung hd tinh, tỉnh bột, xenlulose Nắm Sỏ sữa hỗ sử dụng nhiều nitơ hữu cơ, ít sử dụng Nitơ vô co

b) Nhiệt độ thích hợp khoảng 15-40°C, thích hợp nhất 35°C,

©) Nước: Hàm lượng nước trong gỗ hay mủn cưa 60-70% là

sợi nấm sinh trưởng

4) pH: pH thích hợp là 6-7, thích hợp nhất là 6,5

) Ảnh sáng: Khi mọc thể quá nắm cân ảnh sáng, hạch nắm

có hay không đều sinh trưởng phát triển tốt

2) Kỹ thuật trằng

„ Nhiệt độ thích hợp cho nắm Sò sữa hỗ khá cao 30-35°C, nếu có máy điều hoả hoặc điều kiện tương tự, quanh năm có thể nuôi trông,

4) Chế biến giẳng nắm Phân lập nắm từ thể quả trên môi

trường cấp I, chủ yếu là môi trường PDA Môi trường cắp II bao gồm mùn cưa 75%, trấu 20% đường 1%, bột thạch cao 1 % tỷ lệ nuée 1: 1,3- 1,5

b) Trằng nắm trôn gỗ khúc

Chọn gỗ: Gỗ có thể chọn các loài cấy lá rộng như; Keo, Bạch đàn, Sau sau cưa thành từng khúc dài 30-45em, đường kính >15cm, phơi khô hoặc hong khô

Chọn đất: Đất hơi dốc thoát nước, đào hỗ sâu 20cm, đất vườn cây hoặc đất pha cát đếu được,

Cấy nắm: Cử ba cây xếp thành một chỗ, giữa các khúc gỗ

bỏ giống nắm 500g, sau đó phủ đất bủn lên

70

Quin Iy: Kip thời phủ đất không đề gỗ lộ ra, khi trời khô cần tưới hoặc phun nước, định kỳ cuốc xới có, sau 5 tháng kiểm

tra xung quanh gỗ có mọc hạch nắm hay không

©) Trằng nấm trên mùn cưa

Các công thức pha chế nguyên liệu:

- Mùn cưa 78kg, trấu 20kg, đường trắng lkg, CaCO; ltg,

nước theo tỷ lệ Ï: 11-1,3

- Mùn cưa 39kg, vỏ hạt bông 49kg, trầu 10kg, đường lkg, CaCO; 1kg, nước 1:1,1-13

Sau khi chế xong nguyên liệu cho vào túi polyethylen kích

thước 17cm x 35cm, buộc miệng 1 đầu, đầu kia làm vòng cỗ

miệng, nút bông, bịt giấy da bỏ, bếp khử trùng, đễ nguội vả cây

Sau khi cấy nắm vào túi, xếp lên giá

iệt độ trong phòng 25-35°C, nuôi 30-45 ngày, sợi năm sẽ mọc day tứi, sau đó trên môi trường bình thành

các hạch nấm Hạch nắm to dẫn chọc lên có túi, rút nút bông ra,

Khi bạch nắm không lớn nữa tiền hành thu hái

- Quân lý hạch nắm Sau khi thu hái hạch nấm họng khô

hoặc vũi xuống cá, Mùa xuân năm sau ngắm hạch nấm vào nước, lại vùi xuống cát thể quả sẽ mọc, thé quả (hành thục cần thời gian 7 ngày, khi nhiệt độ thấp có thể kéo đãi hơn

- Chế biến và ăn nắm Hạch nằm sau khi thu húi ding nude

rửa sạch, cất thành phiến mỏng 1-2mm Phơi hoặc sấy khô là có

thé ăn, Cũng có thể nghiền thêm ít bột mỹ, đường nấu ăn hoặc chế biển thành thực phẩm

5.2.2.4 Nắm Bào ngự

Nắm Bào ngư (Pieurotus abalonus) còn gọi là nấm Sò bào

new, Trong tự nhiên chúng phát sinh vào mùa hè boặc khi nhiệt

độ cao Sản phẩm dễ trằng, bảo quản và vận chuyển nên được

trồng ở nhiều nơi

71

Nam Bảo ngư có vị độc đáo, thịt dây, cuồng to, dinh dudmg

phong phủ Thể quả chửa 19,20% protein, 13,49 lipid, 16,61 %

đường, 4.80 chất xơ, 1.30 Arginin, 1,095 leuxin, tong axit amin

là 21,87% trong đó có 8,695% axit amin cần cho con người Cao hơn nắm Kìm châm vả các loại nắm Sò khác

‘Nam Bảo ngư (Pfeurofus abalonus)

* Đặc tính sinh vật học

1) Hình thái về sinh thái

Đặc trưng của sợi nắm Bảo ngự là sản sinh bó cuống bảo từ

màu đen từ đỏ phát triển thành thể quả lớn Thể quả mọc đơn hoặc đám Tản nắm bình quạt, đường kính 5-20em, trên mặt có thể dạng túi, lông cứng vách day hình trụ đến gần hình que, màu nâu bã chè đến mảu nâu sẫm, kích thước 25-40 x 6-1 lụm, gốc có khoá Cuỗng nắm đặc dây mọc lệch hoặc mọc bên

đường kính 1-3cm, màu trắng hoặc màu trắng xám Phiến nấm có

cự ly rộng, mép phiến màu đen xám Trên đảm có 4 bao tir dim, màu trắng sữa, Sợi nắm ký sinh rộng 2pm, có khoá

Nấm Bảo ngư hoang dại thường mọc vào mùa hè trên cây

đa, sỉ, ngô đông, ôi Phân bố vùng Nhiệt đới và Cận nhiệt đới

72

2} Diéu kiện sinh sản

a} Đinh dưỡng Khác với các nắm Sò khác, nấm Bào ngự phân giải gỗ yếu, trong môi trường nuôi cấy cần thêm một ít cacbon, pito chủ yếu là đường và axit amin Dường chủ yếu là glucose, saccharose Nguyên liệu đ ¡ nắm Bào ngự là bông

thải, rơm rạ, bã mía, lỗi ngô Thực tế chứng mánh khi điều chế

môi trường cấp J ngoai méi trường PDA thêm 0,2% pepton hoặc 2% bột ngô boặc bột cao lương có thể làm tăng tốc độ sinh trường, sợi nắm; rong môi trường mùn cưa hoặc bã múa thêm 5-10% bột đậu hoặc bột ngô hoặc thay một ít mủn cưa bằng vỏ hạt bông và

thêm ít trấu Ngoài ra trong quá tình sinh sản nêm ẳ một Ít mudi vô cơ như KH;PO,, CaCO; và một số

Ca, P, Mg, K, Fe

b) Nhiệt độ Nhiệt độ thích hợp cho nấm Bảo ngư sinh trưởng là 10-35°C, thích hợp nhất là 25-28°C; nhiệt độ thích hợp cho nấm ra thể quả là 20-32°C, thích hợp 27-30°C Nhiệt độ còn ảnh hưởng đến màu sắc thể quả Trong điều kiện tự nhiên, nhiệt

độ 25-28°C, thể quả màu đen xám, trên 28°C thể quả màu nâu

xám, dưới 20°C máu nâu vàng

©) Độ Ẩm Nắm Bào ngư ưa sinh trưởng chậm, khả năng,

chống chịu khô hạn kém, hàm lượng nước trong môi trường

60-65%, sợi nấm sinh trưởng nhanh Nhưng năm Bảo ngư trồng vào mùa hè dễ bị mất nước Cho nên cân điều chỉnh độ

Âm nguyên liệu lên 70% là vừa và trong thực tế hàm lượng, nước lắc này chỉ dat 63%

Trong ky ra sợi độ Âm không khí bảo đảm 60% là vừa, nếu

cao quá dễ bị nắm mốc, không bảo đảm sản lượng, chất lượng Nhưng trong kỳ ra thể quả độ ẩm không khí trong phông nuôi

phải đạt 90% mới có lợi cho thể quả hình thành

đ) Ánh sáng Trong kỳ ra sợi nấm không cẦn ánh sáng

nhưng kỳ phân hoá thể quả lại can ánh sáng tần xạ; nếu để trong

73

tố nấm không ra thể quả Trong điều kiện ánh sáng yếu, nấm

mọc chậm, cuống dài; nhưng trong diễu kiện ánh sang tan xa, thé quả mọc nhanh và cho sản lượng cao hơn

©) Không khí Trong gìai đoạn sinh trưởng dinh dưỡng của thể sợi nắm, yêu cầu không khi không nghiêm khốc, Nông độ CO; cao có thé kích thích ra sợi, nhưng nồng độ không được cao quá, trong buồng nuôi nấm chỉ cân thông thoáng lả có thê đảm bảo có oxy cho nắm Khi nấm ra thể quả cần cung cấp oxy liên tục, nếu không thông thoáng lượng CO; nhiều, sẽ cho cuồng dài,

tán nhỏ, nắm đị dạng

#) pH Trị số pH khi ra sợi là 4,0-8,5, thích hợp nhất là 6,0-6,5

* Kỹ thuật trồng nắm Bào ngưc

1) Mita rộng: Căn cứ vào nhụ câu nhiệt độ 25-30°C, hàng

năm có thể trồng màu mùa xuân hè tháng 4-19 Mùa xuân hè sản

tượng sẽ cao hơn mrùa thu

2) Phương thác trồng: Thông thường là trồng trong túi

nilông, gác trên giá nuôi, lợi dụng hết không gian trong phòng, Phòng nuôi phải có cửa sô thông gió, môi trường xung quanh phải sạch để giảm bớt nguồn ô nhiễm Hướng phòng phải là hướng Bắc Nam Tuy nắm Bào ngư ưa nhiệt, nhưng không để mat trời chiếu vào, không có lợi cho việc ra nẤm, nên cần trắnh nẵng vả tránh

3) Pha chế giắng nắm Chế giống cắp [ dùng môi trường PDA, bỏ sung thêm 0.2% pepton Pha ch giống gốc và giống trồng (cấp li va cấp HD) dùng môi trường mùn cưa 74%, trấu 29% đường 1%, CaCO»1%6, Cũng có thể dùng hạt thóc lâm môi

trường Công nghệ pha chế cũng giống như nuôi nắm Sò

4) Pha chế giống trằng NẴm Bảo ngư có thể đùng các môi trường nuôi trồng khác nhau:

74

4) Bông thái 93%, trấu 5%, đường trắng 1%, CaCO; 1%

b) Võ hạt bông (bông thải) 40% mùn cưa cây lá rộng hoặc

bã mía 40%, trấu 18%, đường 1%, CaCO: 1%

c) Mùn cưa 739, trầu 20%, bột ngô 5%, đường 1%,CaCO; 1% 4) Bột rơm rạ 37%, mùn cưa 37%, trấu 20%, bột ngô 4%⁄4, đường 1%, CaCO; 1%

«) Thân cây lúa mì (nghiền bột) 25%, thân cây đậu (nghiền) 25%, lõi ngô (nghiên) 25%, mùn cưa 12%, trấu 10%, vôi 1, superphosphat canxi 1%, thạch cao 1%,

5) Đăng bịch hẳp khử trùng Nguyên liệu được trộn đều với nước chứa 6034-70% (1 : 1,2-1,3) Dùng túi kích thước 20em x 33cm x 0,05em hoặc 17em x 33cm x 0,05cm

Hắp khử trùng, cấy, quản lý nấm mọc như quy trình trên

Nói chung nuôi 25-30 ngày là cho sợi trắng mọc kin tii vA dura vào phòng nuôi nắm để chơ ra thể qua

6) Quản lý nấm mọc Không giỗng như các loài nim Sd

khác, không nên chọc thủng lỗ túi, vì chọc sẽ làm cho bó sợi bao

tử phân sình không ra thể quả, cũng không được tháo túi ra Phải

áp dụng phương pháp nắm mọc bề mặt nguyên liệu, nghĩa là rút nút bông ra tháo vòng miệng nằm kéo giãn ra và lật túi, đồng, thời phun nước giữ âm, mỗi ngày phun 3-4 lần, sau khi phưn nước đỗ hết phần nước côn tại ở đáy túi Nhiệt độ không khí giữ 2-32°C dudi 20°C, trén 32°C sẽ không ra nắm, 20-25 ra ít Độ âm không khí lúc này cản 90% phải phun nhiều nước

và nhiều lần phưn Không để đưới ánh sáng trực xe, nói chưng,

ngày là ra nắm thu hái đợt đầu ngừng tưới nước 2-3

ï lại tưới nước sau 12-15 ngày sẽ thu hái đợt 2, đền đợt thứ 3 số nằm sẽ giảm dẫn

2) Phang trừ sâu bệnh hại Do nhiệt độ và độ âm nguyên liệu trồng nắm khá cao nên không tránh được sâu bệnh hại Cho

nên phòng sâu bệnh là vẫn đề quan trọng; trước hết là chọn

a5.

nguyên liệu phải tươi, không mốc Trước lúc trồng các phỏng

nuôi, giá nuôi phải rửa sạch sau đó xông hơi khử trùng bằng lưu

huỳnh hoặc fommalin mỗi m` không khí dùng 10g lưu huỳnh hoặc 10ml dựng địch formalin, trước khí xông hơi phải phun ước khắp phòng để tăng hiệu quả khử trùng Ngoài ra các cửa

ra vào cần có các tắm vải màn nilông che kín để phòng ruỗi, musi bay vào

8) Thu hải gìa công Khi nẫm Bào ngư xoè tán mép hơi cuộn

vào trước khi bào tử phát tán là thu hái Nếu để bảo tử phát tán

nhiều mả thu hái, giá trị thương phẩm sẽ thấp và sẽ có vị đắng, hái khi bảo tử bay ra sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ người thu hãi Chủ kỳ sản xuất nấm Bảo ngư là 3 tháng hiệu suất sinh học đảm bảo 70-90%, Khi có thể quả có thể cắt phần góc bán ra thị trường hoặc có thé ngâm nước muối, đóng hộp xuất khẩu Công

nghệ gia công cũng giống như các loài nắm Sò khác

5.3, Nuôi trằng nắm Rom

Nắm Rơm (Volvariella volvacea) hay còn gọi là nắm bao gốc là loại nắm mục rơm điền hình, vì phát sinh ở các vừng có các đồng rơm rạ của vùng Nhiệt đới hoặc Cận nhiệt đới nên gọi

là nắm Rơm Nắm Rơm thuộc họ nắm Rơm (Volvariaceae), bộ adm Tan (Agaricales), lớp nắm Tán Ágaricoryceles), ngành phụ nam Tén (Agaricomycetina), ngành nắm Dam (Basisiomycota) Nam Rơm khô có mùi thơm của hoa lan, mềm ngon Chúng có tác dụng tăng cường sức khoẻ đề kháng các bệnh truyền nhiễm phòng chữa bệnh hoại huyết

Nam Rom có khoảng 10 hầu hết các loài ăn được

nhưng loài nắm V speciosa cé tài liệu là loài nắm độc Hiện nay

đã được trồng 2 loài La ndm Rom (V volvacea) va nim Rom soi bac (¥ bombicina)

76

Nam Rơm có hàm lượng vitamin C khá cao có thể xúc tiến

trao đổi chất trong cơ thể, nâng cao tính miễn dịch Nắm Rom

còn có tác dụng giải độc như các chất Pb, As, Benzen vào trong,

cơ thể, Ngoài ra nấm Rơm có một chất protein đặc biệt có tác

dụng điệt tế bào ung thư, Hàm lượng profein thô cao hơn nắm

Hương, các thành phần khác cũng tương đương với các loài nắm

mọc trên gỗ

Nam Rom (Volvariella volvacea)

4.3.1 Điều kiện sinh trường và phát triển

Quả trình sinh trường sinh sản của nắn, ánh sóng và độ chua kiềm (pH) điều kiện của 2 giai đoạn rất khác nhau

1) Dinh dưỡng, Nước ta thường trồng nắm Rom trên rom ra hiệu suất cao hon mim cua Cho nên có thể dùng bông thải hoặc rom ra dé trồng nấm rơm, Trong kỳ ra sợi ty 1G C/N 1a 40-60 Tuy nhiên, nếu nấm Rơm thiếu chit ezym phân giải hemixenlulosse và lgnin tỷ lệ chuyển hoá giá thé

chung dùng bông thải trồng nắm Rơm có thể làm tăng sân lượng,

lên 30-50% Đề tăng định dưỡng cho nắm Rơm trong rơm cỏ thé

71?

thêm dinh dưỡng bỗ trợ, như trấu, bánh phân, phân bò ngựa để

tăng sản lượng

2) Nhiệt độ: Nắm Rơm là loại nấm ăn và làm thuốc đòi hỏi

nhiệt độ cao, sợi nấm sinh trưởng ở 32-34°C, gieo giống sau 4-5

xgảy là cho nụ nắm, 8-9 ngày là có thể thu hái

Nam Rom rat nhạy cảm với nhiệt độ Phạm vi nhiệt độ thích hợp là 10-40%C, thích hợp nhất là 32-34°C, thấp 15°C sinh

trưởng chậm 16° ngừng sinh trường nhiệt độ thấp bơn 22°C cao hơn 38°C thể quả không mọc, thậm chí bị chết khô Ta có

thể lợi dụng lễu nilông để trồng nắm vào các tháng 4-9 và chia

ra nhiều đợt thu hái mỗi đợt 20 ngày

3) Độ am: Bao gồm hàm lượng nước trong nguyên liệu và

ộ ẩm không khí Sợi nắm sinh trường thích hợp khi hảm lượng nước 60-65%, thể quả mọc khi 70-75% Cả hai giai đoạn độ im không khí 85-95%, không được thấp hơn 80% Nhưng độ

cao quá thường ảnh hưởng đến độ thông thoáng thể quả khó

mọc, đễ bị nắm tạp

3) Không khí: Nắm Rơm là loại háo khí, kỳ sinh trường phát

triển cần đủ oxy, ít CO, CO; vượt quá 1% là khó ra thể quả, có lúc trên thể quả còn mọc ra sợi trắng

7) Độ chua kiểm: pH thích hợp là 4-10, thích hợp nhất là 7.5-8,

7

%.3.2 Kỹ thuật trằng nắm Rom

Nắm Rơm thuộc loại nắm ưa nhiệt độ cao nhiệt độ trên 28°C mới thích hợp với sinh trưởng phát triển của nắm Rơm Các địa phương có thể tuỳ theo nhiệt độ của mùa mà nuôi trồng

- Giéng trồng gầm rơm, võ hạt bông Chuẩn bị làm hồng, ngoải trời hoặc trong phòng V/ trồng nắm rom cé thé ding

rơm khô mầu vàng kim, không biến chất và sâu bệnh Cũng có thé dùng vỏ bạt bông, bông phế thải, còn có thể dùng bã mía, thân ngô, cây lạc, trộn với rơm theo tỷ lệ nhất định: Rorn 30-50%, vỏ hạt bông 68-48%, 1% tro, 0,1% CaCOs, 0,2% ure, 04% cám Phối chế nguyên liệu nên theo yêu cảu của từng địa phương

5.3.2.1 Nuôi trông nấm Rơm ngoài trời

~ Chọn đất trằng nấm rơơ: Chọn nơi cao ráo, không tích nước, nhưng gẵn nguồn nước Lúc trồng lớn có thể xây lều che bóng, trồng ít thì chọn trước sau vườn nhà, đưới giản mướp, giàn nho; dưới tán cây, bảo đảm 3 phần sing 7 phần tôi

_ - Don sạch đất trằng: cuốc cỗ, xói đất, phơi ãĩ 1-2 ngày, lâm luống theo kiểu mai rửa, cao 5cm, rộng 1-1,2m, dai 5,6m, cự ly các luỗng là 0,3-0.8m, giữa luống rắc bột vôi, nén chặt, hai bên xếp hơn Xung quanh luống mở rãnh thoát nước

- Xử lg vật liệu nuôi trằng

Trước bết phơi rơm tươi máy ngày, sau đó dùng gạch nén

chặt, ngâm trong nước 12 giờ, cột thành bỏ xếp đồng Ngoài ra

có thể ngẫm trong nước vôi 2-3% trong 12-24 giờ, với ra rửa bằng nước trong, bỏ bớt nước để xây đồng

Vỏ hạt bông được dùng sau khí đã lên men

- Bồn phản và gieo giống

+ Kiểm tra chất lượng giống trằng, Giống trồng vật liệu

nuôi có sợi nắm mọc khoẻ, dây, phân bố đều, mảu vàng nhạt,

79

trong suốt, có đồng bảo từ vách dảy màu nâu đỏ, sợi nắm mọc đây bình (không có nắm tạp), công cụ bới giống nắm phải được

khử trùng

+ Chất đồng, bón phân gieo giống Cuộn bỏ rơm đã xử lý (ngâm nước hoặc nước vôi) thành dạng con tôm, đưa đầu uến ra ngoài, xếp chặt song song, thành từng lớp, cử mỗi lớp rắc một lớp bột vỏ hạt bông, cách mép 12-15cm rắc 1 lớp tr rơm, mép ngoài tro rắc một lớp phân, vòng ngoài phân bỏ giống nắm có

đường kính 2em, mỗi cục cách nhau 6-10em, như vậy mỗi lớp

có rơm, võ hạt bông, phân và giống nắm, tẳng trên cùng rắc một lớp giống nắm, trên giống nắm lại rắc một ít vỏ hạt bông Đẳng rơm có thể cao 50-60cm, sau đó trên đống rơm phủ 1 lớp rơm,

hoặc tắm nilông để giữ âm, che mưa, trong đống rơm ở các vị trí

khác nhau cắm nhiệt kế (sâu 15cm) hàng ngày kiểm tra nhiệt độ đồng rơm

Đồng rơm xây xong 3-4 ngày, nhiệt độ trong đống rơm lên

cao là hiện tượng bình thường, khi nhiệt độ lên vượt quá 40°%C,

thỉ nên phun một ít nước và lật tâm nilông để thông gió, phân

tán nhiệt, để phòng sợi nắm bị chết Thông qua kinh nghiệm nuôi trồng, những vỏ hạt bông đã xử lý lên men, nhiệt lên 40°C, mỗi ngây mở tắm nilông 2-3 lần là bảo đảm nhiệt độ và độ ẩm vừa (sở tay vào tay bị ướt, nhưng không nhỏ giọt), nhiệt độ sẽ

giảm xuống 35°C, nói chung sau khi gico giống 7-10 ngày là có thể nhìn thấy gốc nắm dạng hạt gạo mâu trắng

hoặc lớp phủ trên cùng, tiễ a

một ít nước đề giảm nhiệt độ, ciing 06 thé gitta đồng rơm chọc một lỗ thông hơi Nếu nhiệt độ quá thấp, sợi nắm sinh trưởng chậm, dễ bị nhiễm nấm tạp, sản lượng thấp Cần đậy thêm cho

8 Khéng chế é a6 ẩm: Nên kiểm tra mẫu vật liệu, giữ cho độ

âm đồng rom đạt 60-65%, thông thường sau khi xếp động 1 tuần

không cần tưới nước, về sau các buổi chiều lúc trời nắng tực

lần, nếu trời râm mát âm thì không tưới, nếu đồng rơm quả âm

cần đỡ tắm che phủ và thông gió Khí tưới nude cin chú ý tưới

nhẹ, tưới ít và nhiều lần, tuyệt dối không tưới vào mắm nắm,

phun vào không gian, nền và xung quanh tường, bảo đảm độ âm

không khí 90-95%

Thu hải

Sau khí gieo giống gặp điều kiện thuận lợi 10-15 ngày là mọc nấm Khi chỗi nấm mọc ở dạng quả trứng, giữa tring hơi lõm là tiền hành hái Khi bái dùng tay dé sát đồng rom lay nhẹ, không động đến chỗi nắm khác Bình thường hái 3-4 đợt, cứ 100kg rơm và vỏ hạt bông có thé thu được 35-45ke nấm tươi

3.3.2.2, Nuôi trồng nắm rơm trong phòng

1) Phong mudi nấm: Phòng nuôi nam cần có cáo giá nấm, sạch sẽ, có ánh sảng (có thể dọc báo được làm chuẩn) Phòng nuôi nắm phải giữ âm, giữ ấm, không khí lưu thông,

2) Chuẩn bị vật liệu

Cắt rơm thành từng đoạn dài 20-30cm, và cùng lượng võ hạt

bông, ngâm vào 2-3% nước vôi trong 12 gid, phối chế vật liệu

như cách nuôi ngoài trời Trộn đều và xếp đồng, phía trên phủ tấm nilông, sau 3-4 ngày chất thành đồng để lên men Ba ngày sau đão vật liệu 1 lần, giống như đảo vật liệu ngoài trời, Sau đó

81

lại chất đồng lên men Khi tu co mau hat dé, mềm, đễ gãy,

£6 mùi thơm của rơm, lượng nước 62-68%

Hậu lên men: Dựng một phòng lên men tạm thời dài

5,8m, réng 2.8m, cao 1,6m, xung quanh v3 bằng tre và tắm

niiông, hai đầu có lỗ thoát nước, tẳng dưới giá nắm cách mặt đất 25cm, xung quanh cách vách nilông 15cm Sau khi trộn vật liệu tạm thời chất lên giá, xung quanh và giữa đồng vật liệu chọc 5 lỗ (đến đáy), thông gió Sau đó thông với xông hơi nóng, nhiệt độ buồng nấm là 60°C, giữ khoảng 2 giờ và ngừng xông, nhiệt độ xuống dần đến 52°C, giữ như vậy trong 8-12 giờ, sau đó sẽ lên men

3) Quản lý giống gieo nấm

+ Kiểm tra chất lượng giống trồng, như ở ngoài trời, lượng

gieo là 10%,

+ Khử trùng buồng nắm và giá nắm trong 2 ngày, khử trùng

dụng cụ bới nắm giống,

giống nắm theo kiểu phan ting, 1/5 gieo ở dưới, 2/5

gieo ở giữa và 2/5 gieo ở trên, Rải đều vào xung quanh là chính

ả một ít ở giữa Tầng trên cùng rải một lớp vật liệu phủ kín

giống nấm, làm phẳng, đậy tắm nilông giữ Ẩm, giữ nhiệt

+ Cũng có thể dùng tre đan thành rọ dài 0,5m rộng 0,3m,

cao 30cm, phân lớp rải 10% vật liệu vả giống nắm Nhưng 1⁄5

3) Thụ hải và gia công

Cách thu hái thích hợp ¢6 thể bái tơi bán hoặc cong cấp cho nhà ăn, khách sạn; cũng có thể đóng hộp, chế biển khô xuất khẩu,

82

5.4 Nuôi trồng nấm Mộc nhĩ

Nắm Mộc nhĩ thuộc chỉ Mộc nhĩ (Auricularia), họ Mộc

nhĩ (Aurieulariaceae), bộ Mộc nhĩ (Auriculariales), ngành phụ Đám ngăn (Heterobasidiomycetidac), Lớp đâm ngăn

(Heterobasidiomycetes) ngành nấm Đảm (Basiđiomycota) Mộc

nhĩ hiện nay có khoáng 15 loài Ta thường gặp 7 loài Hiện nay

thường nuôi trồng loài Mộc nhĩ (4uzicularia auricula Underww.),

Mộc nhĩ đen (4 moelleri) và Mộc nhĩ lông (4 polyfricha)

Mộc nhĩ phân bố rộng ở nhiễu nước trên thế giới như Việt

Nam Mộc nhĩ (Auricularia auricula)

Nắm Mộc nhĩ có giá trị dinh dưỡng rất cao Là sản phẩm

được tiêu thụ ở nhiều nước, bàm lượng protein không kém thịt,

tỷ lệ hấp thu của con người rất cao Mộc nhĩ còn làm giảm đông

máu, chữa bệnh động mạch vành tim, còn làm thanh trang nhugn phối, là một loại thực phẩm bảo vệ sức khoẻ cho công nhân ngành than, Mộc nhĩ còn chứa nhiễu polysaccharid có tác dụng,

ức chế ung thư

83

Mộc nhĩ có tính bình, vị ngọt, có nhiều công dụng làm thuốc Ích khí cường thân, hoạt huyết có thể phòng chữa bệnh thiếu máu, làm cho da đẻ hồng hảo, mặt sáng bóng, tóc mượt,

đồng thời đối với người bị bệnh cao huyết áp cũng có tác dụng, điều trị nhất định Cũng cỏ nhiều tài liệu cho biết Mộc nhĩ còn

bổ khí ích trí, nhuận phế bổ não, hoạt huyết

5.4.1 Nhú cầu đình dưỡng và môi trường của nắm Mộc nhĩ

1) Điều kiện định dưỡng

Mộc nhĩ thuộc loại nấm mục gỗ, khi gỗ bị mục chủ yêu lầy đỉnh dưỡng trong thân cây, thông qua các cnzym không ngừng tiết ra từ thế sợi nắm, chúng phân giải các chất xenluloza, lipnin, hemixeoluloza, tình bột, protein thành các chất phân tử nhỏ hơn

để thể sợi nấm Mộc nhĩ đễ hấp thu Khi tiến hành nuôi Mộc nhĩ

thể sợi nắm lợi dụng các hợp chất cacbon như: glucoza,

frucloza, hemilactoza, sacharoza, maltoza, tỉnh bột, trong đó 3

chất đầu có hiệu quả hơn cả Nguồn nitơ cổ muỗi amon, muối

nitrat, axit asparagine, hoặc pepton nhưng tốt nhất là dùng canxi nïưat, nói chung lượng dùng nguồn cácbon là giucoza hoặ nguồn khác 1-3, canxinitrrat 0,1% và một it muối vô cơ đi

đảm Mộc nhĩ sinh trường mạnh Nếu dùng nhiều chất thiên nhiên như nước độu, nước mạch nha, tương ngô, nên bộ sung, một ít một ong 1-2% hoặc 0,I-2% đường mía mới bảo đảm đủ nhụ cầu đỉnh dưỡng

Nếu dùng mùn cưa thêm cám (hoặc trấu) cần thêm thạch cao 1-2%, đường 1%, K;HPO¿ 0,1% để thoà mãn nhu cầu định dưỡng của thể sợi nắm và cho sản lượng cao

Khi trồng Mộc nhĩ lên gỗ, nói chung dùng gỗ đẻ là tốt nhất

Trong gỗ dẻ chứa 24% lignin, 40% xenluloza, 20% hêmixenluloza và 1% các loại đường khác Chất lignin và xenluloza trong quả trình sinh trưởng bện vào nhau Gỗ đẻ cho

84

sản lượng Mộc nhĩ cao là vì tầng libe đày, giữ nhiệt, vừa hút nước nhưng lại giữ ẩm rất thích hợp cho nắm Mộc nhĩ sinh

trưởng phát triển

3) Diễu kiện môi trường bên ngoài

a) Nhiệt độ: Mộc nhĩ là loại ưa ấm, phạm vĩ nhiệt độ cho sinh trưởng sợi nằm là 16-36°C, thích hợp nhát là 22-28°C Khi nhiệt độ 12°C và 38°C, sinh trưởng sợi nắm bị ức chế

Pham vì nhiệt độ cho thé qua hình thành là 15-27°C, thích hợp nhất là 20:26°C Nhiệt độ thích hợp cho hình thành chồi nắm là 20C Trong phạm vi nhiệt độ trên, nếu lệch thấp nằm mọc chậm hơn, sợi nấm khoẻ thô, màu thể quả sẵm và day hon; nhiệt độ thích hợp lệch cao, sợi nắm mọc dài, chóng già, màu

thể quả nhạt Trong mùa hè nóng, Ẩm thường xuất hiện hiện

tượng chảy thể quả

Bảo tử nắm Mộc nhĩ đều có thể này mắm ở 22-32°C, nhiệt

độ quá cao 39°C, nắm không hình thánh bào từ Hiện nay người

ta đã nghiên cứu các chủng nấm có phạm vi nhiệt độ khác nhau

hàm lượng nước phải khoảng 50%

Nếu trồng nắm vào túi mùn cưa hàm lượng nước phải 62-65%,

như vậy mới thoả mãn sự phát triỂn sợi nằm, lại tăng khả năng, thông thoáng xúc tiến sợi nắm lan sâu vào tầng trong và dưới,

hút đủ chất đình đưỡng

Soi nắm sinh trưởng phát triển một giai đoạn nhất định cần

phải tăng lượng nước, tiếp tục phun nước (phun mù, phưn nhẹ,

85

phun nhiều lần) đẻ bỏ sung lượng nước tiêu hao và bốc hơi, độ

ấm không khí lúc này cần 90-95%, như vậy mới xúc tiến sinh trưởng nhanh của thể quả Quản lý độ ẩm nên lúc khô lúc ẩm mới có thể bảo đảm tăng sản

'Việc quản lý lúc Âm lúc khô đối với gỗ để kích thích sự hình

thành bảo tử nắm và hàm lượng chất keo

©) Trị số pH Phạm vi pH của nấm Mộc nhĩ là 3,5-8,5,

nhưng thích hợp nhất là 55,6

4) Ảnh sáng và không kh: Thể sợi nấm Mộc nhĩ tong

điều kiện tối cũng có thé phat triển, nhưng trong điều kiện ánh

sáng tán xạ có tác dụng xúc liến phát triển hơn Trong giai

đoạn hình thành thể quả, không chỉ đòi hỏi ánh sáng tán xạ mạnh mà còn một lượng ít của ánh sáng trực xạ, mới bảo đảm

mô nắm dày, mảu nắm sẫm Trong điều kiện tối thể quả rất

Tóm lại, chỉ cần thoả mãn các yêu cầu thích hợp nhất cho

nắm Mộc nhĩ sinh trường phát triển, ta sẽ thu được hiệu quả,

b) Lõi ngô 50% min cua 20% bat ngô 10%, cám 10%, bột

đậu tương 8%, đường 1% thạch cao 1% Lối ngô phơi khô nghiền nhỏ bằng hat dau

Tất cả nguyên liệu đều trộn đều với nước 60%, pH 5-5,5

Dùng tay bóp mạnh tay ướt nhưng không có giọt nước chảy

xuống

2) Đồng túi, hắp khử trùng

Ding nii kích thước 17cm x 33cm Bỏ nguyên liệu vào nén chặt, giữa dùi một lỗ đường kinh 4cm, nút bông lại hấp khử trùng nồi hấp bảo đảm khoảng không nhất định, nếu dùng lửa

hấp thì nhiệt độ phải 100°C hấp trong 10-12 giờ Quá trình hấp chủ ý đỗ thêm nước

3) Cây nắm giống

Hp xong dua vio phòng nuôi nắm, cấy nắm giống, mỗi Ki

y được 30 túi Trong 10 ngày nhiệt độ bảo dim 26°C vé

20C Mỗi ngây thông gió 2-3 lần, mỗi lần 5-8 phút Mặt đất phòng nuôi cần tưới nước bảo đảm độ âm không khí 55-65%

4) Lợp lều nuôi nằm

“Có thể làm lễu cao 2m để buộc túi treo lên Trong lều cần có

nước ẩm tưới vào cát Xung quanh lều có thể lợp bang cô tranh

độ chiều sáng 3 sing 7 tối Xung quanh lễu có thể phun DDVP

hoặc rắc vôi bột để tránh sâu, Ốc sên

3) Treo túi cắt miệng

Sau khi cấy nắm 50 ngày, sợi nắm mọc kín túi có thể treo túi

lên; trước lúc treo túi, tốt nhất là ngâm nước vôi 5% trong l phút, chờ khô loại bỏ nút bông, đùng sợi nilông buộc miệng và

87

xung quanh túi cắt miệng, dùng lưỡi dao bào cắt thành hình chữ

V, hoặc hình chữ "x" mỗi túi cắt 10 lỗ đải 1,5-2cm, cắt xong

treo lên sào hoặc dây thép, cự ly túi là 10-15em, mỗi cây sào treo 8-10 túi Ở giữa lưu mệt lỗi ổi kiểm tra Có thể treo thành

từng đám mỗi mẺ treo kháng 8Ö túi

Cần nắm vững mắy điểm sau:

-a) Nhiệt độ phòng nuôi phải 18-25°C, ban ngày tăng độ

chiếu sáng

b) Túi treo ban đầu khống chế độ ẩm 60-80% khi mọc nắm phải tăng lên 90-95%, mỗi ngày phun nước 3 lần

©) Phải thông gió

4) Thường xuyên kiếm tra nếu có nắm mốc phải cất bỏ phản mốc, nếu túi mốc nhiều phải lấy ra để xử lý

7) Thu hãi, gia công

Khi Mộc nhĩ đã xoè ra dài 5-6cm, kéo ra cắt nhẹ cả gốc, 2 -3

ngày thu hái I lần Sau khi thu hái, ngừng tưới nước, cho thông,

cuối cùng phải thu hái hết không kể kích thước thể quả Thu hái

xong phải phơi khô, bỏ vào túi nilông cắt trữ đến lúc dùng

8) Những điều cần chú ý

a) Chọn tắt giống gốc (cấp ])

._ b) Nguyên liệu nuôi trồng phải tươi, không mốc, không sâu, hấp khử trùng phải triệt để Khi hấp xong nếu gặp bông bị rớt phải thay ngay

©) Khi cấy nắm phải trong điều kiện vô trùng

đ) Tăng cường quản lý lúc ra nắm

88