MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 9 LÀM CÁC DẠNG BÀI TẬP ĐỌC HIỂU VÀO 10 HIỆU QUẢ

Kỹ năng đọc hiểu là một trong bốn kỹ năng hết sức quan trọng trong quá trình dạy và học tiếng Anh : nghe, nói, đọc, viết. Thành thạo kỹ năng đọc hiểu còn giúp cho việc phát triển tư duy, sáng tạo, tính độc lập tự chủ của các em, phục vụ cho quá trình học tiếng Anh nói chung, với mục đích biến tiếng Anh thành ngôn ngữ của chính bản thân mình trong giao tiếp, sử dụng nó như một chiếc chìa khoá vàng mở ra kho tàng tri thức quí báu vô tận của nhân loại. Để có thể giúp các em tiếp cận với các bài đọc trong chương trình tiếng Anh một cách dễ dàng, khoa học và tích cực hơn, tôi xin trình bày một số ý kiến về phương pháp trong quá trình dạy đọc hiểu. Đó cũng chính là lí do tôi chọn đề tài Một số phương pháp giúp học sinh lớp 9 làm các dạng bài tập đọc hiểu vào 10 hiệu quả để làm báo cáo, cùng đồng nghiệp nghiên cứu, thảo luận để góp phần nâng cao hứng thú học tập cho học sinh, nâng cao chất lượng đào tạo của môn học.

DẠNG BÀI TẬP ĐỌC HIỂU VÀO 10 HIỆU QUẢ

MỤC LỤC

6 Ngày chuyên đề được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử Trang 2

9 Các điều kiện cần thiết để áp dụng chuyên đề Trang 19

10 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do

áp dụng chuyên đề theo ý kiến của tác giả và theo ý kiến

của tổ chức, cá nhân đã tham gia áp dụng chuyên đề lần

đầu, kể cả áp dụng thử (nếu có)

Trang 19

10.1 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được

do áp dụng chuyên đề theo ý kiến của tác giả Trang 1910.2 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được

do áp dụng chuyên đề theo ý kiến của tổ chức, cá nhân Trang 19

12 Danh sách những tổ chức/cá nhân đã tham gia áp dụng

thử hoặc áp dụng chuyên đề lần đầu

Trang 21

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG CHUYÊN ĐỀ:

“MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 9 LÀM CÁC DẠNG

BÀI TẬP ĐỌC HIỂU VÀO 10 HIỆU QUẢ”

1 Lời giới thiệu

Trong những năm gần đây, việc học ngoại ngữ nói chung và môn TiếngAnh nói riêng ở các trường đã được chú trọng hơn rất nhiều đặc biệt khi ngoạingữ là môn thi bắt buộc trong kì thi tuyển sinh vào lớp 10 Khi tiếng Anh đãkhẳng định vai trò và tầm quan trọng của nó trong các trường học và các cấphọc, thì việc nâng cao chất lượng dạy và học là rất quan trọng Vậy làm thế nào

để nâng cao được hiệu quả của việc dạy và học là một nhu cầu thiết yếu khôngchỉ đối với người học mà đặc biệt là đối với người đang trực tiếp giảng dạy bộmôn tiếng Anh Chúng ta đều biết rằng học tiếng Anh đơn thuần chỉ là học mộtngôn ngữ Muốn sử dụng thành thạo ngôn ngữ đó thì người học phải rèn luyện 4

kĩ năng cơ bản: Nghe, Nói, Đọc và Viết Nếu các em học tốt bốn kĩ năng này, thì

sẽ dễ dàng tiếp cận với tin học, khoa học công nghệ và rất thuận lợi trong việcgiao tiếp Đặc biệt kĩ năng đọc hiểu là một trong nhưng kĩ năng cơ bản được chútrọng trong quá trình dạy và học ngoại ngữ Nó quyết định xem người học cóhiểu nội dung của bài hay không Vì vậy nếu học sinh có khả năng đọc hiểutiếng Anh tốt thì các em có thể đọc hiểu được sách, báo, tài liệu được viết bằngtiếng Anh với những nội dung phù hợp với trình độ và lứa tuổi của học sinh,giúp học sinh có điều kiện nâng cao trình độ tiếng Anh Trong một tiết đọc hiểugiáo viên không chỉ đơn thuần giúp học sinh hiểu được ngữ liệu trong mỗi đoạnvăn mà còn phải biết vận dụng một cách linh hoạt các thủ thuật sao cho phù hợpvới nội dung cụ thể của từng bài để gây hứng thú cho học sinh và tạo ra nhữnghoạt động luyện tập giúp học sinh thực hành tốt hơn

Trong chương trình tiếng Anh, một bài đọc thường có rất nhiều từ và cấutrúc mới mà học sinh chưa được tiếp cận hoặc đã quên Vì vậy, việc phát triển

kỹ năng đọc hiểu cho HS là một nhiệm vụ thiết yếu để cho các em có khả năng

không chỉ đọc, hiểu những bài trong chương trình mà còn có thể tự đọc ở nhà để

mở mang vốn kiến thức Tuy nhiên phần lớn học sinh rất ngại luyện tập Nguyênnhân là do tiếng Anh hoàn toàn khác với tiếng mẹ đẻ, khó học, khó nhớ Hơnnữa các em rất lười học từ nên vốn từ vựng của các em quá ít, chuẩn bị bài mới

sơ sài, học đối phó nhất là những em học yếu Các em luôn sợ nói sai dẫn đếnngại phát biểu làm ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả học tập của bộ môn

Kỹ năng đọc hiểu là một trong bốn kỹ năng hết sức quan trọng trong quátrình dạy và học tiếng Anh : nghe, nói, đọc, viết Thành thạo kỹ năng đọc hiểucòn giúp cho việc phát triển tư duy, sáng tạo, tính độc lập tự chủ của các em,phục vụ cho quá trình học tiếng Anh nói chung, với mục đích biến tiếng Anhthành ngôn ngữ của chính bản thân mình trong giao tiếp, sử dụng nó như mộtchiếc chìa khoá vàng mở ra kho tàng tri thức quí báu vô tận của nhân loại Để cóthể giúp các em tiếp cận với các bài đọc trong chương trình tiếng Anh một cách

dễ dàng, khoa học và tích cực hơn, tôi xin trình bày một số ý kiến về phươngpháp trong quá trình dạy đọc hiểu Đó cũng chính là lí do tôi chọn đề tài

2 Tên chuyên đề: "Một số phương pháp giúp học sinh lớp 9 làm các dạng bài

tập đọc hiểu vào 10 hiệu quả"

3 Tác giả chuyên đề

- Họ và tên:

- Địa chỉ tác giả chuyên đề:

4 Chủ đầu tư tạo ra chuyên đề:

5 lĩnh vực áp dụng chuyên đề:

Đề tài này nghiên cứu và áp dụng thực tế giảng dạy tại nhà trường đểnâng cao hơn nữa tay nghề của giáo viên, từ đó có phương pháp giảng dạy mới

và linh hoạt nhằm nâng cao chất lượng học sinh thi vào lớp 10 môn tiếng Anh

6 Ngày chuyên đề được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử:

- Chuyên đề bắt đầu nghiên cứu từ tháng 09 năm 2022

- Chuyên đề được hoàn thiện vào tháng 12 năm 2022.

7.1.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng chuyên đề:

7.1.2.1 Thực trạng

- Về thuận lợi: hiện nay trong nhà trường phổ thông, cũng giống như các

bộ môn khác, việc dạy và học tiếng Anh đang diễn ra cùng với sự đổi mớiphương pháp giáo dục, cải cách sách giáo khoa, giảm tải nội dung chươngtrình học nhằm làm phù hợp với nhận thức của học sinh, giúp học sinh hìnhthành và phát triển năng lực cũng như các phẩm chất cần thiết của một côngdân trong xã hội hiện đại

- Về khó khăn: từ trước đến nay, chúng ta chủ yếu dạy học theo phươngpháp truyền thống Hơn nữa đa số các em học sinh lười học nên kiến thức nhanhchóng bị lãng quên chứ chưa nói đến việc áp dụng nó vào trong cuộc sống hàngngày Kết quả học tập môn tiếng Anh của các lớp ở Trường THCS Yên Lậpchưa cao Tỉ lệ học sinh dưới điểm trung bình còn chiếm một số lượng khá lớn

Kĩ năng đọc của các em cũng rất kém Trong khi mẫu đề thi vào THPT trongnhững năm gần đây phần đọc hiểu chiếm 50% tổng điểm toàn bài.

7.1.3 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động

* Đối với học sinh:

Không biết cách học hiệu quả: tự tìm hiểu và chiếm lĩnh kiến thức dưới sựhướng dẫn của giáo viên Đối với học sinh trường THCS Yên lập, hầu hết các

em không biết cách làm bài tập đọc hiểu, các em không đọc mà chọn theo cảmtính, dịch bài trước khi làm bài nên tốn rất nhiều thời gian, không đủ thời gianlàm các dạng bài khác

Chưa có niềm hứng thú học tập đối với môn học

* Đối với giáo viên:

Chưa có phương pháp dạy học thật sự hiệu quả, chưa chịu khó học hỏi kinhnghiệm

Chưa có sự đầu tư, tìm tòi các thủ thuật dạy tích cực, gây hứng thú cho họcsinh trong khi học

Chưa có sự đầu tư trong việc soạn giáo án, làm đồ dùng dạy học và thiết kếcác hoạt động bổ trợ, giúp học sinh học tập tích cực, tiếp thu kiến thức chủ độnghơn

7.1.4 Kết quả của thực trạng:

Trong quá trình giảng dạy chương trình tiếng Anh trung học cơ sở, tôinhận thấy kĩ năng làm bài đọc hiểu của một bộ phận học sinh còn yếu nên kếtquả môn học chưa cao

Sau đây là bảng số liệu thống kê điểm trung bình của một bài khảo sátphần đọc hiểu mà bản thân tôi đã tiến hành với học sinh lớp 9A và lớp 9Btrường THCS Yên Lập vào thời điểm đầu năm học 2022 - 2023 (thời điểm trướckhi áp dụng chuyên đề):

Bảng 1 Trình độ sử dụng ngôn ngữ của học sinh lớp 9A và 9B trước khi áp dụng.

7.1.5.1 Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

Chuẩn bị, tổ chức các hoạt động học tập kĩ năng đọc hiểu một cách hiệuquả, gây hứng thú cho học sinh khi học tiếng Anh, từ đó học sinh tích cực thamgia tự giác vào các hoạt động học và tiếp thu bài tốt hơn, ghi nhớ bài học gắnvới ngữ cảnh giao tiếp thực tế, nâng cao khả năng tự học hỏi, làm giàu vốn kiếnthức của mình và tự tin trong giao tiếp ngoài xã hội

7.1.5.2Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

- SKIMMING (Đọc lướt lấy ý chính)

Skimming là gì? Skimming là kỹ năng dùng mắt đọc lướt qua toàn bộ bài

khóa để lấy ý chính và nội dung bao quát của bài

Khi nào thì cần dùng kỹ năng Skimming?

Skimming để xem ý nghĩa của bài đọc để xác định đâu là những thông tinquan trọng

Skimming để xác định từ khóa chính

Sau khi skimming một đoạn bạn sẽ xác định được xem có cần đọc kỹ đoạnnày sau đó không

Các bước trong Skimming là gì?

Đầu tiên, hãy đọc chủ đề của bài Đây là phần tóm tắt ngắn gọn nhất nộidung của bài

Đọc đoạn giới thiệu, hoặc khái quát

Đọc trọn đoạn đầu của bài khóa

Đọc các câu phụ đề nếu có và tìm mối tương quan giữa chúng

Đọc câu đầu tiên của các đoạn còn lại

+ Ý chính của mỗi đoạn thường nằm ở câu đầu tiên

+ Nếu như tác giả bắt đầu bằng một câu hỏi, một lời dẫn, thì có thể ý chính sẽ nằm ở đoạn cuối

Đọc sâu hơn vào bài khóa Hãy chú ý:

+ Những từ đầu mối trả lời cho các câu hỏi: who, what, when, why, how

+ Danh từ riêng

+ Các từ khác biệt, đặc biệt là các từ viết hoa

+ Liệt kê

+ Tính từ số lượng (best, most, worst, )

+ Những dấu hiệu đánh máy:in nghiêng, in đậm, gạch chân,

+ Nếu có tranh, biểu đồ hay sơ đồ, hãy nhìn lướt thật nhanh

Đọc toàn bộ đoạn cuối

Chú ý: Khi chúng ta đọc lướt không có nghĩa là chúng ta đọc từng chữ và

thông thường, chúng ta đọc từ trái qua phải Để đọc lướt, các em cần nắm chắccấu trúc câu trong tiếng Anh

Scanning (Đọc nhanh lấy dữ liệu chi tiết)

Scanning là gì? Scanning là kỹ năng đọc thật nhanh để lấy những dữ liệu

cụ thể, những thông tin chi tiết trong bài khóa

Khi nào cần dùng kỹ năng Scanning?

Scanning thường được sử dụng khi tìm kiếm các dữ liệu như tên riêng, ngày,

thông số, hoặc các từ trong bài khóa mà không cần đọc và hiểu được những phầnkhác của bài Đối với các câu hỏi thí sinh đã hoàn thành kỹ năng skimming thì ápdụng kỹ năng scanning để tìm được đáp án chính xác.

Các bước trong Scanning là gì?

Luôn luôn phải định hình trong đầu xem bạn đang tìm kiếm thông tin gì.Nếu như xác định được các thông tin cần tìm kiếm trong bài một cách rõ ràng thìviệc tìm các từ trong bài sẽ dễ hơn

Dự đoán xem các thông tin trong bài khóa ở dạng nào: số, tên riêng, ngàytháng, và có thể nằm ở đoạn nào

Phân tích cách tổ chức bài khóa trước khi bắt đầu scanning

+ Có thể là trong tiêu đề, biểu đồ, hoặc trong phần in đậm?

+ Thông tin có thể được sắp xếp theo vần, theo số liệu giống như trong danh bạ điện thoại, bảng chú giải?

Đưa mắt thật nhanh nhìn vào nhiều dòng cùng một lúc

Khi tìm thấy câu có chứa thông tin cần tìm, hãy dừng lại và đọc toàn bộ câu đó.Bạn có thể đọc từ trên xuống dưới, hoặc đọc theo đường chéo

7.1.5.2.2 Paraphrasing (Cách diễn đạt khác nhau của cùng một ý)

"Paraphrasing" là cách phát biểu lại đoạn văn viết hoặc đoạn văn nói bằng từvựng hoặc cấu trúc khác mà không làm thay đổi nghĩa của đoạn văn

Ví dụ: The hardest woodwind instrument to learn is the oboe (Nhạc cụ hơibằng gỗ khó học nhất là kèn ô-boa.)

The oboe is the most difficult woodwind instrument to master (Kèn ô-boa làloại nhạc cụ hơi bằng gỗ khó điều khiển nhất.)

Kỹ thuật này bao gồm các cách sau:

Sử dụng từ đồng nghĩa

+ advantage → benefit (lợi ích)

+ to identify problems in the system → to expose defects in the system(nhận ra các vấn đề trong hệ thống → tìm ra các nhược điểm trong hệ thống)

+ Vehicular access will be temporarily restricted → Some roads will beclosed for a certain period of time (Lối ra vào dành cho xe cộ sẽ tạm thời bị cấm

→ Một vài con đường sẽ bị đóng cửa trong một khoảng thời gian nhất định.)

Sử dụng từ trái nghĩa

The construction will improve the traffic flow → The construction willease traffic congestion (Công trình này sẽ cải thiện luồng giao thông → Côngtrình này sẽ giảm ùn tắc giao thông.)

The museum is open to the public Tuesday through Saturday → Themuseum is closed to the public on Monday (Bảo tàng mở cửa từ thứ Ba đến thứBảy → Bảo tàng đóng cửa vào thứ Hai.)

to encourage better attendance → to have fewer absences (khuyến khích sự tham

dự đông hơn → có ít sự vắng mặt hơn)

Chuyển từ một danh từ cụ thể (ví dụ: color printer) sang danh từ chung (ví dụ: office equipment).

She is eating an apple → She is eating a fruit (Cô ấy đang ăn một quả táo →

Cô ấy đang ăn hoa quả.)

He bought a microwave oven → He purchased a kitchen appliance

(Anh ấy đã mua một chiếc lò vi sóng → Anh ấy đã mua một thiết bị nhà bếp.)rare and endangered species → certain species (loài động vật quý hiếm đang cónguy cơ tuyệt chủng →loài động vật nào đó)

Chuyển từ một danh từ chung sang một danh từ cụ thể

transportation service → bus, subway, train, and airline service (dịch vụ vận tải

→ dịch vụ xe buýt, tàu điện ngầm, tàu và hàng không)

fossil fuels → coal, oil, and gas (nhiên liệu hóa thạch → than, dầu và khí đốt)footware → shoes, sandals, boots (đồ đi ở chân → giày, xăng-đan, giày ống)

Thay đổi từ loại

to take occasional walks → to walk occasionally (thỉnh thoảng đi dạo)

to dress comfortably → to wear comfortable clothing (ăn mặc thoải mái →mặc quần áo thoải mái)

We guarantee your information is confiential → We guarantee theconfidentiality of your information (Chúng tôi bảo đảm thông tin của bạn làtuyệt mật → Chúng tôi bảo đảm sự tuyệt mật cho thông tin của bạn.)

Sử dụng các cấu trúc khác

Street parking is available, but limited → Visitors may have diffiultyfiding a place to park (Đỗ xe trên phố có hiệu lực nhưng có giới hạn → Khách

có thể gặp khó khăn trong việc tìm kiếm một chỗ đỗ xe.)

Competitive salary based on the level of prior experience → Pay depends

on how much experience the applicant has (Mức lương cạnh tranh căn cứ vàomức độ kinh nghiệm trước đó → Tiền lương phụ thuộc vào kinh nghiệm ứngviên có là bao nhiêu.)

Dưới đây là một số dạng câu hỏi thường gặp trong bài thi phần đọc hiểu: Dạng 1: Main idea questions

Câu hỏi : Tìm ý chính của bài đọc (main idea) và xác định mục đích của bài (purpose)

Hầu hết các bài đọc đều có ít nhất 1 câu hỏi dạng này và có thể được hỏidưới nhiều hình thức khác nhau nhưng chung quy lại sẽ yêu cầu thí sinh xác định

"topic", "title", "subject", "primary idea" hay "main idea" Với dạng bài tập cơbản thì nội dung chính của đoạn văn thường nằm ở câu chủ đề hoặc câu đầu tiên

ở mỗi đoạn văn (đôi khi lại là câu cuối cùng) nên thí sinh chỉ cần đọc lướt nhanhnhững câu đầu tiên hoặc những câu cuối cùng để tìm ra nội dung chính Đối vớidạng bài tập nâng cao, nội dung chính của bài sẽ không nằm trong một câu cụ thểnào cả mà là ý chung của toàn bài Do đó, chúng ta nên để lại những câu hỏi dạngnày để làm sau cùng Sau khi đã dành thời gian đọc để tìm thông tin chi tiết củacác câu hỏi khác, chúng ta sẽ nắm được nội dung chính của toàn bài

Main idea questions

Các câu hỏi

thường gặp

- What is the topic of the passage?

- What is the subject of the passage?

- What is the main idea of the passage?

- What is the author's main point in the passage?

- With what is the author primarily concerned?

- Which of the following would be the best title?

- What is the author's main purpose in the passage?

Câu trả lời

- Thường nằm ở đầu hoặc cuối mỗi đoạn văn Nếu ý chínhkhông nằm cụ thể ở đầu hoặc cuối đoạn văn, ta sẽ để lại làm cuốicùng sau khi đã dành thời gian trả lời các câu hỏi chi tiết

Cách làm

- Đọc các dòng đầu tiên của mỗi đoạn văn

- Tìm ý chung nhất trong dòng đầu tiên và tìm mối liên hệ giữachúng

- Trong quá trình đọc, chú ý đến những từ khóa được lặp đi lặplại

- Tìm một chủ đề chung hoặc ý tưởng trong những dòng đầu tiên

- Lướt qua một cách nhanh chóng hơn phần còn lại của đoạn văn

để kiểm tra xem bạn đã thực sự tìm thấy chủ đề, câu (s)

- Thường làm câu hỏi này cuối cùng sau khi đã trả lời các câu hỏichi tiết trước để đỡ mất thời gian

- Đọc lướt nhanh toàn bài để kiểm tra xem đã tìm đúng nội dungchính hay chưa

- Loại các phương án chắc chắn sai Thông thường các ý chính thì

sẽ không quá chung chung, không quá chi tiết và cũng không thểkhông được nhắc đến trong bài (too general), (too specific) or(not mentioned)

- Chọn phương án đúng nhất trong các phương án còn lại

Example 1: Câu đầu tiên đề cập đến ý chính của đoạn

The passage:

Basketball was invented in 1891 by a physical education instructor in

Springfield, Massachusetts, by the name of James Naismith Because of terribleweather in winter, his physical education students were indoors rather thanoutdoors They really did not like the idea of boring, repetitive exercises andpreferred the excitement and challenge of a game Naismith figured out a teamsport that could be played indoors on a gymnasium floor, that involved a lot ofrunning, that kept all team members involved, and that did not allow the tacklingand physical contact of American style football