Người tiêu dùng đã chuyển dần từ hình thức mua sắm truyền thống bình thường là “đến tận nơi - xem tận chỗ” sang hình thức mua sắm thông qua các kênh thương mại điện tử mua sắm trực tuyến
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
KHOA KINH TẾ ⁃⁃⁃⁃⁃⁃⁃⁃⁃⁃
TIỂU LUẬN
Đề tài: Thống kê thói quen, tần suất và hành vi mua hàng trực
tuyến của GenZ khu vực Thành phố Hồ Chí Minh và các thành phố trực thuộc tỉnh lân cận.
Nhóm sinh viên thực hiện:
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 8 tháng 10 năm 2021
Trang 2PHẦN 1: TỔNG QUÁT ĐỀ TÀI
1.1.Lý do chọn đề tài?
Công nghệ ngày một phát triển, kéo theo đó là nhu cầu sử dụng Internet ngày một tăng cao Chính vì vậy, những tác nhân trên vô hình trung tạo nên sự thay đổi rất lớn trong xu hướng hành vi mua sắm của người tiêu dùng trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng Người tiêu dùng đã chuyển dần từ hình thức mua sắm truyền thống bình thường là “đến tận nơi - xem tận chỗ” sang hình thức mua sắm thông qua các kênh thương mại điện tử (mua sắm trực tuyến hay mua sắm online)
Theo số liệu của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), thương mại điện tửngày càng giữ vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế Tỉ trọng doanh thu từ thương mại điện tử không ngừng tăng lên hằng năm Năm 2019, tỷ trọng thương mại điện tử chiếm 4,2% trên tổng mức bán lẻ hàng hóa của cả nước Đặc biệt, trong năm 2020, thị trường
bị ảnh hưởng khá nặng nề bởi dịch bệnh COVID-19 và các vấn đề hạn chế đi lại, thương mại điện tử Việt Nam vẫn đạt mức tăng trưởng ấn tượng 18%, quy mô thị trường đạt 11,8 tỷ USD Cũng theo kết quả khảo sát về tình hình sử dụng Internet ở Việt Nam do tổ chức DataReportal được thực hiện vào tháng 02/2020, số lượng người dùng Internet tại Việt Nam đã lên đến 68,17 triệu người (tăng 6,2 triệu người dùng và tăng 10% so với năm 2019) Sự thay đổi của xu hướng hành vi của người tiêu dùng nói trên đòi hỏi các doanh nghiệp phải kịp thời nắm bắt thông tin của thị trường, thay đổi các chiến lược bán hàng, phân phối, mở rộng thị trường,…Trong tình hình đó, Gen Z – thế hệ đã quen thuộc với công nghệ đã quen dần với sự tiện lợi củacác kênh, trang TMĐT Theo báo cáo Kinh tế số Đông Nam Á do Google, Temasek và Bain & Company nghiên cứu và công bố đầu năm 2021 người dùng mới tại Việt Nam chiếm đến 41%,
là nước có tỷ lệ người dùng Internet mới cao nhất trong khu vực Có tới 94% số người dùng mới này định tiếp tục sử dụng các dịch vụ đó kể cả sau đại dịch Đây chính là những nền tảng vững chắc cho TMĐT phát triển Số liệu từ Sách trắng TMĐT cho thấy, năm 2020 tại Việt Nam, có khoảng 49,3 triệu người tiêu dùng tham gia mua sắm trực tuyến và trở thành quốc gia
có tỷ lệ người tham gia mua sắm trực tuyến cao nhất trong khu vực
Từ những số liệu trên, thị trường thương mại điện tử Việt Nam đang ở giai đoạn phát triển mạnh, tiềm lực rất lớn, trong tương lai gần, sẽ còn có rất nhiều sự cạnh tranh từ các sàn thương mạnh để dành giật người tiêu dùng Chính vì vậy, việc nghiên cứu hành vi mua sắm trực tuyến
là vấn đề quan trọng và ngày càng nhận được sự quan tâm nhiều từ phía các doanh nghiệp trên
từ nhỏ đến lớn Nghiên cứu này sẽ tập trung vào làm rõ các câu hỏi liên quan đến hành vi mua sắm trực của người tiêu dùng GenZ ( được sinh ra trong khoảng 1995-2012) tại khu vực TP HCM và các thành phố thuộc tỉnh lân cận, đồng thời, bài nghiên cứu tập trung chủ yếu ở nhữngkhía cạnh: (1) Mức độ tin tưởng khi mua hàng trên MXH và sàn TMĐT, (2) Những kênh mua
Trang 3sắm được yêu thích và lựa chọn nhiều nhất, (3) Tần suất mua hàng của người tiêu dùng, (4) Những mặt hàng được ưa chuộng khi tiêu dùng trực tuyến, (5) Sự khác biệt giữa người tiêu dùng nam và nữ trong mua sắm trực tuyến, (6) Mức độ hài lòng khi mua hàng Online.
1.2.Cơ sở hình thành nghiên cứu
Thống kê là một công cụ không thể thiếu trong hoạt động nghiên cứu và công tác thực tiễn Hiện nay, môn Thống kê úng dụng là một môn học cơ bản được giảng dạy hàu hết ở các trườngĐại học Môn học này hỗ trợ cho sinh viên những kĩ năng cần thiết về nghiên cứu, khảo sát thị trường cũng như nhiều lĩnh vực khác, giúp sinh viên tiếp cận nhiều hơn với thực tế và những lĩnh vực cần thiết trong cuộc sống Môn học tạo ra cho xã hội lực lượng nghiên cứu thị trường, khảo sát các như cầu, sở thích của người tiêu dùng và xã hội để đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh
tế với khu vực và thế giới
1.3.Mục tiêu nghiên cứu
Đầu tiên là đưa ra một cái nhìn tổng quát về các bước của một quá trình khảo sát Tiếp theo việc nghiên cứu về thói quen, sở thích, tần suất mua hàng của Gen Z nhằm tìm ra hành vi tiêu dùng của nhóm đối tượng thuộc độ tuổi này, qua đó, giúp các sàn thương mại, doanh nghiệp, chủ buôn bán nhỏ lẻ dễ dàng tiếp cận với tệp khách hàng tiềm năng này Bên cạnh đó, đề tài còn đưa ra những rào cản khi mua sắm Online, nhận thấy được điều đó, chúng tôi cũng đã đề xuất những giải pháp giúp quá trình mua hàng thuận tiện và dễ dàng hơn, giúp tăng tần suất mua hàng của tệp khách hàng
1.4.Phạm vi và đối tượng khảo sát
Là cư dân trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh và các thành phố lân cận, thuộc thế hệ Gen Z ( được sinh ra từ năm 1995-2012)
1.5.Phương pháp nghiên cứu
Thông tin phục vụ cho nghiên cứu này bao gồm nguồn thông tin thứ cấp từ nhiều nguồn khác nhau tổng hợp qua các phương tiện truyền thông, và nguồn thông tin sơ cấp thu thập trực tiếp
từ người tiêu dùng qua điều tra xã hội học Điều tra xã hội học được thực hiện với quy mô mẫu nghiên cứu là 105 sinh viên
*Phân tích định tính:
-Tổng quan lí thuyết
-Thiết kế bảng câu hỏi để thu thập dữ liệu
*Phân tích định lượng:
-Số lượng mẫu: 105 sinh viên
-Phương pháp lấy mẫu: lấy mẫu phi xác suất, thuận tiện
Trang 4*Phân tích dữ liệu: sử dung kĩ thuật phân tích như sau:
-Thống kê mô tả: mô tả sơ bộ các đặc điểm của mẫu
a.Phương pháp tổng hợp: được sử dụng để tổng hợp các kiến thức, số liệu phục vụ đề tài, thôngtin
b.Phương pháp phân tích, so sánh: được sử dụng để thực hiện phân tích, so sánh số liệu thuthập được nhằm rút ra được những kết luận phục vụ cho đề tài cần khảo sát
c.Phương pháp thống kê: được sử dụng để tổng hợp và xử lí kết quả khảo sát
1.6.Ý nghĩa đề tài
Đề tài giúp chúng ta tìm ra những kênh mua sắm được ưa chuộng, cũng như các ứng dụng mua sắm Online phổ biến nhất Cùng với đó, chúng tôi khai thác những khía cạnh như số tiền Gen Zchi ra cho việc mua sắm hay tần suất mua hàng Online trên tháng, những mặt hàng, sản phẩm nào được ưu tiên để biết được, việc mua sắm trực tuyến có mang lại nhiều lợi ích cho khách hàng như tưởng tượng hay không Bài nghiên cứu đồng thời cũng giúp khách hàng nhìn ra những chương trình, những cái “bẫy” mà các sàn thương mại điện tử thường xuyên áp dụng đốivới người tiêu dùng Thông qua đó, chúng em hi vọng những khách hàng Gen Z có thể trở nên thông thái hơn khi mua sắm và lựa chọn sản phẩm để có thể nhận được nhiều lợi ích nhất từ mua sắm trực tuyến
PHẦN 2: PHÂN TÍCH MẪU ĐIỀU TRA VÀ KẾT QUẢ
* PHÂN TÍCH
- Mẫu điều tra gồm 105 quan sát Thời gian lấy mẫu từ 11/9/2021 đến 12/9/2021
- Mẫu điều tra bao gồm những sinh viên từ các trường đại học, học sinh và những người đã đilàm
- Trong quá trình thu thập dữ liệu, chúng em thực hiện lấy mẫu theo bảng khảo sát online
2.1 Giới tính:
Mẫu quan sát bao gồm 75 bạn nữ (71.4%) và 30 bạn nam (28.6%)
2.2 Mức độ tin tưởng mua hàng trên sàn TMĐT và MXH:
Bảng 1: Thống kê mức độ tin tưởng của khách hàng khi mua sắm trực tuyến trên
TMĐT
Trang 5Bảng 2: Thống kê mức độ tin tưởng của khách hàng khi mua sắm trực tuyến trên
MXH như Facebook, Instagram, Zalo,
Trang 6Từ kết quả khảo sát, ta có thể thấy một số lý do giải thích cho việc tại sao nhiều người lại lựa chọn mua hàng qua các sàn thương mại điện tử nhất.
Bảng 3: Thống kê những lý do khiến người tiêu dùng lựa chọn mua hàng trên các
Trang 7Các ch ng ìn kh êến mãi ấếp dấẫn
ậ
Th
i gia
vn ch
n nh
anh
ờ ậ ể
Sn ph m
a dng
ả ẩ
ạ
B o
hànhả
Đầu tiên, việc mua sắm qua các sàn thương mại điện tử mang lại cho khách hàng mức giá hợp
lí nhất thông qua việc so sánh từ nhiều shop khác nhau và áp dụng các mã giảm giá, mã vận chuyển, sự tiện lợi, dễ dàng mua sắm và thanh toán, sản phẩm đa dạng Và đặc biệt là chính sách trả hàng hoàn tiền khi hàng không giống ảnh, mô tả mà shop đưa ra hoặc khi bị thất lạc hàng, Ngoài ra, khi mua hàng qua các sàn thương mại điện tử còn cho phép khách hàng xem feedback từ người mua trước, đánh giá về shop, Điều đó ảnh hưởng khá nhiều đến quyết định mua hàng
2.3 Kênh mua sắm được nhiều người lựa chọn nhất, lý do?
Bảng 4: Thống kê những kênh mua sắm được sử dụng nhiều nhất
Các kênh mua sắm Số người lựa chọn Tỷ lệ trong mẫu
Các sàn thương mại điện tử
(Lazada, Shopee, Tiki,…)
Trang 8Nh ng kênh mua sắắm đ ữ ượ c s d ng nhiêều nhấắt ử ụ
Thông qua khảo sát, ta có thể thấy các bạn Gen Z thường sử dụng xen kẽ nhiều kênh mua sắmkhác nhau Tuy nhiên, các sàn thương mại điện tử được 99% người làm khảo sát lựa chọn Bêncạnh đó, các nền tảng mạng xã hội và website cũng là sự lựa chọn của lần lượt 51.4% và 30.5%các bạn trẻ
Những biểu đồ sau đây lý giải cho việc tại sao hầu hết các bạn trẻ đều lựa chọn mua hàng quacác sàn thương mại điện tử
Bảng 5: Thống kê những sàn TMĐT được sử dụng nhiều nhất khi mua sắm trực tuyến
Tên sàn TMĐT Số người lựa chọn Tỷ lệ trong mẫu
Trang 9Nh ng sàn TMĐT đ ữ ượ c s d ng nhiêều nhấắt khi mua sắắm tr c tuyêắn ử ụ ự
Hiện nay, có nhiều các sàn thương mại điện tử bán đa dạng mặt hàng như Shopee, Lazada, Tiki,Sendo,… Đặc biệt là Shopee, đây là sàn thương mại điện tử được sử dụng nhiều nhất, với nhiềumặt hàng và dịch vụ khác nhau, đáp ứng được những nhu cầu mua sắm, thanh toán của kháchhàng Ngoài ra, việc ShopeePay và ShopeeFood ra đời cũng là động lực thúc đẩy nhiều người
sử dụng Shopee nhiều hơn, nhất là trong dịch bênh COVID-19, nhu cầu về mua thực phẩm vàthanh toán online được ưu tiên lựa chọn để đảm bảo an toàn
Bảng 6: Thống kê những hình thức thanh toán được sử dụng nhiều nhất khi mua sắm
Trang 10Nh ng hình th c thanh toán đ ữ ứ ượ c s d ng nhiêều nhấắt ử ụ
Thứ hai, từ biểu đồ về các phương thức thanh toán được sử dụng khi mua hàng ta thấy rằng,các bạn GenZ lựa chọn xen kẽ nhiều hình thức thanh toán khác nhau Điều này là điểm mạnhcủa việc mua sắm online và cũng là điểm yếu của việc mua hàng trực tiếp Đặc biệt là vì xuhướng sử dụng giảm sử dụng tiền mặt đang phổ biến trong các bạn trẻ
Lý do thứ ba chính là mức độ tin tưởng Như những phân tích ở phần 1, các sàn thương mạiđiện tử tạo được lòng tin lớn hơn ở khách hàng so với các hình thức mua sắm online khác bởinhiều lý do khác nhau
2.4 Tần suất mua hàng trực tuyến giữa nam và nữ
Bảng 7.1: Thống kê tần suất mua hàng giữa hai giới
Trang 11do chủ yếu là là nhu cầu mua sắm từ trước đến nay giữa nam giới và nữ giới thì nữ giới vẫn cónhu cầu nhiều hơn Tuy nhiên, tỷ lệ mua sắm trên 5 lần/tháng thực sự vẫn không nhiều, chiếm14.3% và nam giới chỉ chiếm vỏn vẹn 2.9%
2.5.Những mặt hàng được mua Online nhiều nhất:
Bảng 9: Thống kê những mặt hàng được mua sắm nhiều nhất trên các sàn TMĐT và
Trang 12Đồề g
d ụng
Myẫ ph m ẩ
ng s
c, g
y dép
c phm ự ẩ
Văn
phòn
g ph
m ẩ
Nh ng m t hàng đ ữ ặ ượ c mua Online nhiêều nhấắt
Từ biểu đồ trên, ta có thể đưa ra nhận xét rằng các mặt hàng được lựa chọn khi mua online rất
đa dạng Trong đó, mặt hàng về thời trang được 86/105 bạn lựa chọn, chiếm 81.9% Tiếp theo
đó là các mặt hàng mỹ phẩm và đồ gia dụng với lần lượt là 70 và 52 bạn lựa chọn chiếm 66.7%
và 49.5% Ngoài ra, gần 70% người thực hiện khảo sát lựa chọn mua 2 mặt hàng đồ công nghệ
và thực phẩm thông qua hình thức mua hàng online 12.4% được lựa chọn bởi những bạn muathuốc và thực phẩm chức năng qua internet Một số ít bạn còn lựa chọn mua sách, văn phòngphẩm, đồ lưu niệm, sản phẩm decorate qua mạng
Bảng 10: Thống kê những mặt hàng được ưu tiên mua trực tiếp hơn là mua Online
Mặt hàng Số người lựa chọn Tỷ lệ mẫu (%)
Trang 13Đồề g
d ụng
Myẫ ph m ẩ
ng s
c, g
y dép
c phm ự
ẩ Khác 0
Nh ng m t hàng đ ữ ặ ượ ư c u tên mua tr c têắp h n là mua Online ự ơ
Ngược lại, biểu đồ về những mặt hàng được ưu tiên mua hàng trực tiếp hơn là mua online chothấy thực phẩm và đồ công nghệ là những mặt hàng được các bạn ưu tiên hơn với tổng cộng
109 phiếu bình chọn đến từ 105 bạn thực hiện khảo sát
2.6 Chi phí trung bình chi tiêu cho mua sắm hàng tháng giữa nam và nữ (đơn vị: VNĐ):
Bảng 10.1: Thống kê số tiền được chi tiêu để mua sắm Online
Dưới 500.00 500.00 –
1.000.000
1.000.000 – 2.000.000
2.000.000 – 3.000.000
3.000.000 – 4.000.000
4.000.000
- 5.000.000
Trên 5.000.000
2.000.000 – 3.000.000
3.000.000 – 4.000.000
4.000.000 - 5.000.000
12
Trang 14T l mấẫu sốắ têền đ ỷ ệ ượ c chi têu đ mua sắắm Online ể
D ướ i 500.00 500.00 – 1.000.000 1.000.000 – 2.000.000 2.000.000 – 3.000.000 3.000.000 – 4.000.000 4.000.000 - 5.000.000
Chi tiêu cho mua sắm online (trăm
Trang 15Phương sai mẫu
Bảng 11: Thống kê thu nhập hàng tháng của đối tượng khảo sát
Thu nh p hàng tháng c a đốắi t ậ ủ ượ ng kh o sát ả
D ướ i 3 tri u ệ 3-5 tri u ệ Trên 5 tri u ệ Ch a có thu nh p ư ậ
14
Trang 16Vì khảo sát hành vi mua sắm của GenZ, chủ yếu là sinh viên, nên có thể thấy hơn phân nửatrong tổng 105 người khảo sát thì tỷ lệ nam và nữ đều dành ra dưới 500.000 đồng mỗi tháng đểmua sắm, trong đó có 44.9% nữ và 13.33% nam Từ 500.000 - 1.000.000 đồng chiếm một sốlượng ít hơn là 35 trên tổng 105 người Từ 1.000.000 - 2.000.000 đồng và 2.000.000 -3.000.000 có tỷ lệ khá thấp và bằng nhau là 4.76% Có thể thấy, do còn là sinh viên thu nhậpdưới 3.000.000 đồng chiếm tỷ lệ rất lớn (53.33%) nên việc chi tiêu cho mua sắm từ 3.000.000trở lên hầu như rất thấp Cụ thể từ 3.000.000 - 4.000.000 đồng và 4.000.000 - 5.000.000 đồngchỉ có 1 người đồng ý chi trả một số tiền như vậy cho mỗi lựa chọn
Bảng 12: Thống kê hàng hoá được mua nhiều nhất của các giới
Đồ gia
dụng
Mỹ Phẩm
Đồ Công nghệ
Quần áo, trang sức, giày dép
Thực phẩm
Thuốc, thực phẩm chức năng
2.7 Mức độ hài lòng khi mua hàng Online:
Bảng 13: Thống kê mức độ hài lòng khi mua hàng Online
Mức độ hài lòng Số người lựa chọn Tỷ lệ mẫu (%)
Trang 17M c đ hài lòng khi mua hàng Online ứ ộ
Rấết hài lòng Hài lòng Bình th ườ ng
Kết quả khảo sát về mức độ hài lòng khi mua hàng online được thể hiện bằng biểu đồ tròn trêncho thấy 100% các bạn đều cảm thấy bình thường, hài lòng và rất hài lòng, không có ai cảmthấy thất vọng hay không hài lòng Trong đó, chiếm tỉ lệ nhiều nhất là mức độ hài lòng với 59%tương đương 62/105 bạn Tiếp theo là 33.3% bạn cảm thấy bình thường khi nhận được hàng,
Và có 7.6% bạn còn lại cảm thấy rất hài lòng khi mua sắm online Điều này được lí giải 1 bởiphần 1 và phần 2 ở trên Thêm vào đó, mua sắm online ngày càng phổ biến nên người muahàng cũng có kĩ năng mua hàng online tốt hơn, từ đó giảm thiểu tình trạng bị lừa đảo
2.8 Thời gian trung bình khi nhìn thấy sản phẩm A cho đến lúc quyết định mua sản phẩm:
Bảng 14: Thống kê thời gian trung bình khi nhìn thấy sản phẩm A cho đến lúc quyết định
Trang 18Th i gian trung bình khi nhìn thấắy s n ph m A cho đêắn lúc quyêắt đ nh mua s n ph m ờ ả ẩ ị ả ẩ
D ướ i 5 phút T 5 – 30 phút ừ Trong vòng 1 ngày Trong vòng 1 tuấền Nhiêều h n 1 tuấền ơ
Thời gian để GenZ mua hàng thường sẽ kéo dài từ 1 tuần trở xuống Cụ thể cao nhất là trong 1tuần chiếm 34.3%, thấp hơn một chút là trong vòng 24 giờ chiếm 30.5% và từ 5 phút - 30 phútchiếm 21.9%
2.9 Những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng trên các sàn TMĐT:
Bảng 15: Thống kê những nhân tố ảnh hưởng đến người tiêu dùng khi lựa chọn mua
hàng trên một shop tại các sàn TMĐT
Nhân tố Số người lựa chọn Tỷ lệ mẫu (%)
Lượt đánh giá của những