Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, hệ lý luận về liên minh giai cấp và các tầng lớp trong xã hội được Đảng ta kiên định thực hiện và bổ sung, phát triển, xây dựng nền tảng khối đại đoàn
Trang 1K Ỳ THI KẾT THÚC HỌC PHẦN
H ỌC KỲ 1, NĂM HỌC 2021-2022
Ch ủ đề bài tập lớn: Cơ cấu xã hội – giai cấp và liên minh giai cấp, tầng
l ớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Liên hệ vai trò
c ủa khối liên minh trong chương trình liên kết “4 nhà: nhà nông – nhà khoa học – nhà doanh nghiệp – nhà nước” trong sản xuất nông nghiệp của Việt
Nam hi ện nay
H ọ và tên sinh viên : Nguy ễn Thị Uyển Nhi
Mã sinh viên : 20111201749
Tên h ọc phần : Ch ủ nghĩa Xã hội khoa học
Gi ảng viên hướng dẫn : Vũ Thị Thanh Thủy
Trang 2MỤC LỤC
M Ở ĐẦU 1
N ỘI DUNG 2
I LIÊN MINH GIAI C ẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CH Ủ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM 2 1.1 Cơ cấu xã hội – giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã
h ội ở Việt Nam 2 1.2 Liên minh giai c ấp, tầng lớp trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa
xã h ội ở Việt Nam 3 1.3 Phương hướng cơ bản để tăng cường liên minh giai cấp, tầng lớp trong th ời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 5
II LIÊN H Ệ VAI TRÒ CỦA KHỐI LIÊN MINH TRONG CHƯƠNG TRÌNH LIÊN K ẾT “4 NHÀ”: NHÀ NÔNG – NHÀ KHOA HỌC – NHÀ DOANH NGHI ỆP – NHÀ NƯỚC TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHI ỆP CỦA VIỆT NAM HIỆN NAY 6 2.1 Khái quát ch ủ trương liên minh “4 nhà”: nhà nông – nhà khoa
h ọc – nhà doanh nghiệp – nhà nước 6 2.2 Vai trò c ủa từng chủ thể 6 2.3 Trách nhi ệm của bản thân người viết để góp phần xây dựng khối liên minh giai c ấp 7
K ẾT LUẬN 8 TÀI LI ỆU THAM KHẢO 9
Trang 3M Ở ĐẦU
Cơ cấu xã hội - giai cấp có vị trí đặc biệt quan trọng trong việc duy trì các quan hệ giai cấp tạo sự ổn định xã hội Bởi, xã hội thường bị chia thành các giai cấp mà đặc trưng cơ bản cùa giai cấp là vấn đề sở hữu tư liệu sản xuất nên
cơ cấu xã hội - giai cấp đóng một vai trò nền tảng của hệ thống xã hội
Lý luận về liên minh giai cấp và tầng lớp trong cách mạng xã hội chủ nghĩa là một trong những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, gắn liền
với xây dựng chế độ chính trị xã hội chủ nghĩa Trong giai đoạn cách mạng
hiện nay, hệ lý luận về liên minh giai cấp và các tầng lớp trong xã hội được Đảng ta kiên định thực hiện và bổ sung, phát triển, xây dựng nền tảng khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Với đề tài “Liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam”, người viết sẽ trình bày về cơ cấu xã hội – giai cấp
và liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; từ đó liên hệ vai trò của khối liên minh trong chương trình liên kết “4 nhà: nhà nông – nhà khoa học – nhà doanh nghiệp – nhà nước” trong sản xuất nông nghiệp của Việt Nam hiện nay
Mặc dù đã cố gắng tìm hiểu nhưng vì vốn kiến thức và tầm hiểu biết có
hạn, do đó việc thiếu hay sai sót trong bài tiểu luận là khó tránh khỏi Người
viết rất mong có được sự đóng góp của quý thầy cô để bài làm của em được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 4N ỘI DUNG
I LIÊN MINH GIAI C ẤP, TẦNG LỚP TRONG THỜI KỲ QUÁ
ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
1.1 Cơ cấu xã hội – giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã
h ội ở Việt Nam
Cơ cấu xã hội - giai cấp của Việt Nam ở thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã
hội bao gồm những giai cấp, tầng lớp cơ bản sau:
• Giai cấp công nhân Việt Nam có vai trò quan trọng, đặc biệt là giai cấp lãnh
đạo cách mạng thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam; đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến; giữ vị trí tiên phong trong sự nghiệp xây
dựng chủ nghĩa xã hội, là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh và là lực lượng nòng cốt trong liên minh giai cấp công nhân với giai
cấp nông dân và đội ngũ trí thức
• Giai cấp nông dân có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện
đại hoá nông nghiệp, nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế
- xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an ninh, quốc phòng Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, giai cấp nông dân cũng có sự biến đổi, đa dạng về cơ cấu giai cấp, giảm dần về số lượng và tỉ lệ trong cơ cấu xã
hội - giai cấp Một bộ phận nông dân chuyển sang lao động trong các khu công nghiệp, hoặc dịch vụ có tính chất công nghiệp và trở thành công nhân, chủ trang
trại lớn, nông dân đi làm thuê và sự phân hóa giàu nghèo trong nội bộ nông dân cũng ngày càng rõ
• Đội ngũ trí thức là lực lượng lao động sáng tạo đặc biệt quan trọng trong tiến
trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế,
Trang 5xây dựng 3 kinh tế tri thức, phát triển nền văn hỏa Việt Nam tiên tiến, đậm đà
bản sắc dân tộc; là lực lượng trong khối liên minh
• Đội ngũ doanh nhân cũng đang phát triển nhanh cả về số lượng và quy mô
với vai trò không ngừng tăng lên Đây là tầng lớp xã hội đặc biệt được Đảng ta
chủ trương xây dựng thành một đội ngũ vững mạnh, nhằm đóng góp tích cực vào việc thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết việc làm cho người lao động và tham gia giải quyết các vấn đề an sinh xã hội, xóa đói, giảm nghèo
1.2 Liên minh giai c ấp, tầng lớp trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa
xã h ội ở Việt Nam
Trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội, việc tổ chức khối liên minh
vững mạnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng để thực hiện những nội dung cơ bản của liên minh:
• Liên minh trên lĩnh vực kinh t ế:
Đây là nội dung cơ bản quyết định nhất, là cơ sở vật chất - kỹ thuật của liên minh trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, nhằm thỏa mãn các nhu cầu, lợi ích kinh tế thiết thân của giai cấp công nhân, giai cấp nông dân, tầng lớp trí
và các tầng lớp khác trong xã hội, nhằm tạo cơ sở vật chất - kỹ thuật cần thiết cho chủ nghĩa xã hội Thực chất, sự hợp tác đồng thời mở rộng liên kết hợp tác
với các lực lượng khác, đặc biệt là đội ngũ doanh nhân để xây dựng nền kinh
tế mới xã hội chủ nghĩa hiện đại “Phát triển kinh tế nhanh và bền vững đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chú trọng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới; phát triển kinh tế tri
thức, nâng cao trình độ khoa học, công nghệ của các ngành, các lĩnh vực; nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế; xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tham gia có hiệu quả vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu Tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển kinh tế thị trường định
Trang 6hướng xã hội chù nghĩa ” Xác định đúng tiềm lực kinh tế và nhu cầu kinh tế
của công nhân, nông dân, trí thức và toàn xã hội Xác định đúng cơ cấu kinh tế,
vận dụng linh hoạt và phù hợp vào địa phương mình, ngành mình để xác định
cơ cấu kinh tế cho đúng Tổ chức các hình thức giao lưu, hợp tác, liên kết kinh
tể giữa công nghiệp - nông nghiệp - khoa học và công nghệ - dịch vụ ; giữa các ngành kinh tế; các thành phần kinh tế, các vùng kinh tế; giữa trong nước và
quốc tế
• Liên minh trên lĩnh vực chính trị:
Khối liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí
thức cần thực hiện nhằm tạo cơ sở chính trị - xã hội vững chắc cho khối đại đoàn kết toàn dân, thể hiện ở việc giữ vững lập trường chính trị - tư tưởng của giai cấp công nhân, đồng thời giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với khối liên minh và đối với toàn xã hội để xây dựng và bảo vệ
vững chắc chế độ chính trị, giữ vững độc lập dân tộc và định hướng đi lên chủ nghĩa xã hội Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội vẫn còn tồn tại những
hệ tư tưởng cũ, những phong tục tập quán cũ lạc hậu không ngừng củng cố, phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc; tăng cường sự đồng thuận xã hội “Xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, tăng cường bản chất giai cấp công nhân và tính tiên phong, sức chiến đấu, phát huy truyền thống đoàn kết, thống nhất của Đảng Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, đảm bảo các lợi ích chính trị, các quyền dân chủ, quyền công dân, quyền làm chủ, quyền con người của công nhân, nông dân, trí thức và của nhân dân lao động Đồng
thời, kiên quyết đấu tranh chống mọi biểu hiện tiêu cực và âm mưu “diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch và phản động
Trang 7• Liên minh trên lĩnh vực văn hóa - xã hội:
Xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân - thiện - mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học Văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là sức
mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc
Tổ quốc Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; xoá đói giảm nghèo; thực hiện
tốt các chính sách xã hội đối với công nhân, nông dân, trí thức và các tầng lớp nhân dân; chăm sóc sức khoẻ và nâng cao chất lượng sống cho nhân dân; nâng cao dân trí
1.3 Ph ương hướng cơ bản để tăng cường liên minh giai cấp, tầng lớp
trong th ời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
hệ giữa tăng trưởng kinh tế với đảm bảo tiến bộ, công bằng xã hội tạo môi trường và điều kiện thúc đẩy biến đổi cơ cấu xã hội - giai cấp theo hướng tích
cực
tác động tạo sự biến đổi tích cực cơ cấu xã hội, nhất là các chính sách liên quan đến cơ cấu xã hội - giai cấp
các lực lượng trong khối liên minh và toàn xã hội
đẩy mạnh phát triển khoa học và công nghệ, tạo môi trường và điều kiện thuận
lợi để phát huy vai trò của các chủ thể trong khối liên minh
Năm là, đổi mới hoạt động của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam nhằm tăng cường khối liên minh giai cấp, tầng lớp và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân
Trang 8II LIÊN H Ệ VAI TRÒ CỦA KHỐI LIÊN MINH TRONG
CHƯƠNG TRÌNH LIÊN KẾT “4 NHÀ”: NHÀ NÔNG – NHÀ
2.1 Khái quát ch ủ trương liên minh “4 nhà”: nhà nông – nhà khoa
h ọc – nhà doanh nghiệp – nhà nước
Liên kết “4 nhà” là sự liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp và nhà khoa học dưới sự hỗ trợ của nhà nước nhằm gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ để thúc đẩy sản xuất nông nghiệp phát triển ổn định, bền vững; tiến tới sản
xuất hàng hóa quy mô lớn, hiện đại Thông qua mối liên kết giữa nông dân với nhà khoa học và nhà doanh nghiệp, khoa học - kỹ thuật và công nghệ mới đã được áp dụng vào sản xuất, chế biến góp phần nâng cao chất lượng cũng như hiệu quả một số mặt hàng nông sản đưa nền nông nghiệp từng bước chuyển
dần sang nền nông nghiệp hàng hóa
2.2 Vai trò c ủa từng chủ thể
Mỗi “nhà” có vai trò đặc biệt quan trọng, cần phát huy tối đa để mang lại hiệu quả,
• Nhà khoa học có vai trò cung cấp “đầu vào” chất lượng cao cho người
nông dân với chi phí rẻ Các nhà khoa học giúp nông dân áp dụng khoa học công nghệ để đạt sản lượng cao, chất lượng tốt, mẫu mã đẹp, đáp ứng yêu cầu của thị trường
• Nhà nước có vai trò tạo ra những pháp lý phù hợp, đảm bảo cho sự liên
kết “3 nhà” còn lại chặt chẽ và hiệu quả hơn Nhà nước cho người dân vay vốn
để phát triển và đảm bảo sự phát triển bền vững, ổn định ngành hàng mà nông dân sản xuất ra Nhà nước chính là người điều tiết, dung hòa các mối quan hệ này
Trang 9• Đối với nhà doanh nghiệp, doanh nghiệp giữ vai trò liên kết để hình
thành vùng nguyên liệu sản xuất, hỗ trợ đầu vào và thu mua sản phẩm cho nông dân, từng bước xây dựng thương hiệu sản phẩm nông sản và đưa sản phẩm đi tiêu thụ ở nhiều nơi
• Đối với nhà nông, họ có sức lao động, có đất đai, là người có vai trò
quan trọng nhất trong việc làm và tạo ra các sản phẩm làm tăng năng suất, tăng trưởng kinh tế Nhà nông là nguồn cung cấp lương thực và nguyên liệu đồng thời là một nguồn xuất khẩu quan trọng từ đó phát triển nông nghiệp được bền vững
2.3 Trách nhi ệm của bản thân người viết để góp phần xây dựng khối
liên minh giai c ấp
Có thể thấy việc sinh viên có trách nhiệm trong việc củng cố và góp phần khối liên minh giai cấp là việc ý nghĩa hết sức to lớn trong công cuộc xây dựng đất nước
Là một sinh viên tôi phải phấn đấu và trở nên gương mẫu trong các hoạt động xã hội, vận dụng sáng tạo để góp phần cho đất nước ngày càng một phát triển mạnh mẽ hơn Luôn giữ vững lập trường của mình, dám nói lên tiếng nói của mình Giữ chuẩn mực đạo đức của ông cha ta từ xưa đến nay Noi gương theo chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.Và cũng như trong mọi hành động và ý nghĩ, tôi sẽ luôn quán triệt tư tưởng sâu sắc trong việc đấu tranh với bản thân để noi theo tấm gương vĩ đại của Người Thêm vào đó với việc xây dựng Đảng, tôi luôn cảnh giác với những thế lực thù địch chống phá Việt Nam, bạo loạn lật đổ
của các chủ nghĩa đế quốc Luôn trau dồi, học hỏi, học tập và rèn luyện theo tư tưởng của Hồ Chí Minh về cách mạng Đảng cũng như về sự nghiệp của thanh niên Việt Nam Luôn trung thành tuyệt đối với Đảng và Nhà nước.Trong xu thế toàn cầu hiện này, bản thân ta là một sinh viên thì phải có trách nhiệm sáng
suốt trong việc chọn lọc thông tin Không để bản thân sa lầy vào những hội
Trang 10phản động, lôi kéo lối sống thực dụng Sinh viên ngày nay phải tham gia vào các hoạt động tình nguyện giúp đỡ, tuyên truyền ý thức tự giác, kỷ luật nhằm đẩy mạnh trong công tác xây dựng Đảng ta Tự học suốt đời, tự bồi dưỡng để nâng cao chuyên môn của mình.Tuyên truyền đường lối chính sách pháp luật
của Đảng, của nhà nước đến quần chúng nhân dân Tìm biện pháp để phòng
chống suy thoái về phẩm chất đạo đức
Trong tiến trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam hơn 90 năm qua, Đảng ta
đã vận dụng sáng tạo và phát triển tư tưởng của của Lênin về liên minh giai
cấp, tầng lớp Sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc trên nền tảng liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức được phát huy, góp phần làm nên những thắng lợi vĩ đại
Thực tiễn liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức của Việt Nam cùng với thực tiễn trên thế giới (cả thành công và thất bại) là minh chứng hùng hồn cho tư tưởng của Lênin về liên minh giai cấp,
tầng lớp vẫn còn nguyên tính khoa học và cách mạng
Để tiếp tục đưa đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội, phấn đấu đến giữa thế
kỷ XXI trở thành nước phát triển, theo định hướng xã hội chủ nghĩa, Đảng ta
phải tiếp tục vận dụng sáng tạo và phát triển tư tưởng của V.I.Lênin về liên minh giai cấp, tầng lớp trong điều kiện mới, nhất là tác động của cuộc Cách
mạng công nghiệp lần thứ tư, của nền kinh tế số Đồng thời, Đảng phải không
ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện tốt liên minh giữa
Trang 11TÀI LI ỆU THAM KHẢO
1 Đảng Cộng sản Việt Nam (2008), Văn kiện Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương khoá X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
2 Đảng Cộng sản Việt Nam (2008), Văn kiện Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khoá X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
3 Đảng Cộng sản Việt Nam, Cương lĩnh xây dựng đất trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung và phát triển 2011), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
4 Đảng Cộng sản Việt Nam (2016), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ XII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.156-166
5 Tạ Ngọc Tấn (Chủ biên) (2010), Một số vấn đề về biến đổi cơ cấu xã hội
Việt Nam hiện nay, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội
6 Tòa soạn báo khoa học phổ thông, ngày 03/01/2019, Các “nhà” cần làm gì trong mối liên kết “4 nhà” ?