Đề tài tìm hiểu đánh giá nhận thức và hành vi bảo vệ môi trường của sinh viên, đồng thời nâng cao ý thức, đưa ra các biện pháp góp phần bảo vệ môi trường hiện nay

Ảnh hưởng của những tác hại con người gây ra cho môi trường không chỉ giới hạn trong phạm vi vùng, quốc gia, mà còn ảnh hưởng đến các nước, các khu vực lân cận.. Hiện nay, một số cơ sở g

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA SEN KHOA KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ

Bài báo cáo cuối kỳ

Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Hoàng Chiêu Anh

Lớp: 0400 – Tâm lý học – Khái niệm và ứng dụng

Mã số môn học: PSY 107DV01

Thời gian thực hiện: 19/05 – 03/06

Nhóm thực hiện: Nhóm 10: Nguyễn Trọng Lịch - 22008837

Nguyễn Thị Ngọc Minh – 22015361 Trần Thị Thanh Ngân - 22011769

Vũ Đỗ Hải Minh - 22005410

Vũ Ngọc Lan Anh – 2180585

Lê Thành Long - 22000434

STT HỌ VÀ TÊN MSSV CÔNG VIỆC

MỨC Đ TH

“ BẢNG MỨC ĐỘ ĐÓNG GÓP

I Đề cương

1 Lý do chọn đề tài

Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt đối với sự tồn tại và phát triển trong đời sống của con người Vì vậy, sự biến đổi một số thành phần môi trường sẽ tác động trực tiếp đến các hệ sinh thái Tuy nhiên, môi trường chúng ta sống đang bị ô nhiễm trầm trọng, nó xuất phát từ nhiều nguyên nhân nhưng chủ yếu là do hoạt động của con người Ảnh hưởng của những tác hại con người gây ra cho môi trường không chỉ giới hạn trong phạm vi vùng, quốc gia, mà còn ảnh hưởng đến các nước, các khu vực lân cận Không có quốc gia nào được loại trừ khỏi sự tàn phá của thiên nhiên, dẫu đó là quốc gia giàu hay nghèo Hiện nay, một số cơ sở giáo dục mới chỉ chú trọng đến việc đào tạo kiến thức chuyên môn, chưa phát huy hết vai trò, trách nhiệm trong quá trình định hướng, quản lý, giám sát hoạt động giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, nhất là ở các trường không đào tạo các chuyên ngành về môi trường Hình thức giáo dục ý thức còn mang tính phong trào, thời điểm, nặng thành tích Việc lồng ghép giảng dạy nội dung về môi trường rất ít, các hoạt động ngoại khóa gần như không có Thời gian thực tập của sinh viên chuyên ngành chỉ chiếm 1,8%, rất ít so với nhu cầu của đa số sinh viên Một bộ phận sinh viên còn thiếu hiểu biết, nhận thức kém về môi trường, biểu hiện ở sự thờ ơ, thiếu quan tâm đến các vấn đề môi trường

Qua khảo sát cho thấy, có 5% sinh viên cho là bình thường khi được hỏi về mức độ và quy mô sự ô nhiễm môi trường ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện

nay Bên cạnh đó, vẫn có 1% sinh viên không quan tâm đến vấn đề ô nhiễm môi trường Sở dĩ, còn có sinh viên quan niệm như vậy bởi họ có suy nghĩ ô nhiễm môi trường là phải nhìn thấy rõ những biểu hiện, như: rác thải bừa bãi, kênh rạch ô nhiễm, khói bụi, Vấn đề này, một phần nguyên nhân chủ yếu là

do tác động của việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường chưa tốt Bên cạnh

đó, vẫn còn 2,4% sinh viên tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường với mục đích tăng điểm rèn luyện, chứ không vì yêu thiên nhiên hay nhận thức rõ

ý thức bảo vệ môi trường Đồng thời, theo thống kê của nhóm nghiên cứu, có tới 12% sinh viên trả lời tại các trường đại học không có môn học nào có nội dung liên quan đến vấn đề môi trường Đề tài tìm hiểu đánh giá nhận thức và hành vi bảo vệ môi trường của sinh viên, đồng thời nâng cao ý thức, đưa ra các biện pháp góp phần bảo vệ môi trường hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu

Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho sinh viên các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đặc biệt là sinh viên trường Đại học Hoa Sen Ngoài ra giúp các bạn sinh viên có cái nhìn cụ thể hơn về môi trường sống xung quanh mình để làm cho môi trường sống ngày càng xanh, sạch, đẹp hơn

3 Đối tượng nghiên cứu

Do đó, đối tượng khách thể là sinh viên năm 1 tại đại học Hoa Sen và đối tượng nghiên cứu chính là : Ý thức bảo vệ môi trường của sinh viên năm nhất tại đại học Hoa Sen, qua đó có thể nhận thức một cách chính xác nhất về ý thức bảo vệ môi trường của sinh viên tại thành phố Hồ Chí Minh, để có thể đưa ra một số phương pháp tiếp tục duy trì và phát huy ý thức bảo vệ vệ sinh môi trường

4 Giới hạn khách thể nghiên cứu

Với đề tài này, giới hạn khách thể nghiên cứu là sinh viên năm nhất của trường Đại học Hoa Sen TP.HCM

Lĩnh vực nghiên cứu: môi trường

Khảo sát về nhận thức và hành vi bảo vệ môi trường của 100 sinh viên năm nhất tại

trường đại học Hoa Sen

5 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp khảo sát thông qua bảng câu hỏi

Để thực hiện đề tài này, nhóm chúng tôi sử dụng phương pháp điều tra bằng bảng hỏi trên 100 sinh viên bằng công cụ Google Forms

Phương pháp phân tích

Dựa vào số liệu thu thập được, thống kê dưới dạng bảng hoặc sơ đồ để mô tả thực trạng

1 Khái niệm

_ Môi trường : Môi trường là không gian sống xung quanh chúng ta bao gồm những yếu tố tự nhiên như : không khí, nước, đất, cây cối, và các yếu tố nhân tạo là thành quả sau quá trình lao động của con người : điện thoại, máy bay, ô tô,

_ Bảo vệ môi trường : Bảo vệ môi trường là hoạt động của các cá nhân, tổ chức và chính phủ với mục tiêu giữ cân bằng hệ sinh thái cải thiện chất lượng môi trường trong lành và sạch đẹp hơn, khắc phục những hạn chế như ô nhiễm, suy thoái và thiệt hại do khai thác quá mức gây ra

_ Ý thức : theo tâm lý học, ý thức là hình thức phản ánh cao nhất chỉ có ở tâm

lý con người, là sự phản ánh ngôn ngữ mà con người tiếp thu được trong quá trình tương tác với thế giới khách quan

_ Ý thức bảo vệ môi trường : là một phần thuộc về ý thức của con người phản ánh được quá trình tiếp cận và cách tiếp cận của con người, xã hội đối với môi trường đó nhằm bảo vệ, giữ gìn và cải thiện môi trường sống xung quanh, mục đích để có thể duy trì được môi trường sống tốt nhất

2 Tình trạng diễn biến

a Ô nhiễm nước tại thành phố Hồ Chí Minh.

Với hơn 2.000 kênh rạch, TP.HCM hiện trở thành nỗi ám ảnh bởi nguồn nước tại các kênh rạch này bị ô nhiễm nặng bởi chất thải rắn và nước thải, gây ô nhiễm nghiêm trọng đến cuộc sống của người dân ven kênh Nước thải từ các khu dân cư, cơ sở chế biến, khu công nghiệp đổ thẳng ra lòng sông, hồ, kênh rạch khiến nước ở đây bị bạc màu, bốc mùi , ô nhiễm nặng

Hệ thống kênh trong nội thành Thành phố Hồ Chí Minh dài khoảng 76 km và

có 5 tiểu lưu vực chính, trong đó có kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè Tân Hóa -

Lò Gốm, Tàu Hủ - Kênh Đôi, Kênh Tẻ - Bến Nghé, Bến Cát - Vàm Thuật Theo ước tính, mật độ kênh rạch trong nội đô rất thấp, không thuận lợi cho việc thoát nước Đáng chú ý, một số tuyến kênh quá sâu do nạo vét mà chiều rộng mặt cắt giảm xuống còn 50% Theo thống kê hiện nay có đến 60%-70% chiều dài của các tuyến kênh trong nội thành bị ô nhiễm nặng, vấn đề ô nhiễm chủ yếu là ô nhiễm chất hữu cơ và coliform

Trong đó, theo thống kê nguồn thải công nghiệp trong tổng số 826 nguồn thải trên địa bàn 24 quận, huyện của thành phố từ năm 2010 - 2012 thì chỉ có khoảng 60% nguồn thải có hệ thống xử lý nước thải, còn lại mới chỉ qua xử lý

sơ bộ trước khi thải ra môi trường Rác thải công nghiệp khiến nhiều dòng sông, kênh rạch trên địa bàn thành phố bị chết, sức khỏe người dân các vùng lân cận bị ảnh hưởng nghiêm trọng

Nước thải sinh hoạt tại các khu dân cư cũng là nguyên nhân khiến nguồn nước đô thị ngày càng bị ô nhiễm nghiêm trọng Một bộ phận không nhỏ người dân không để ý đến vấn đề này và vô tình xả thải trực tiếp rác thải sinh hoạt ra kênh rạch trên địa bàn Theo Tổng cục Môi trường, nồng độ oxy hòa tan (DO) tại tất cả các điểm quan trắc gần bằng hoặc thấp hơn QCVN 08:

2008 Cột B1 Đặc biệt, tại các điểm quan trắc sông nội đồng và kênh rạch ngoại thành, hàm lượng khá thấp, nhất là khu vực Cầu Xáng (0,19 mg / l - nước lớn) Việc kè, nạo vét kênh Tân Hóa - Lò Gốm rất chậm đang là nỗi bức xúc của người dân các quận Bình Tân, 6, 11 Nhiều năm nay, con kênh ô nhiễm này chủ yếu do nước thải, rác thải, rác sinh hoạt của người dân hai bên

bờ được thải ra Theo thống kê, các tuyến kênh, rạch bị ô nhiễm nặng nhất là kênh Phan Văn Hân (Q.Bình Thạnh), rạch Xuyên Tâm (Q.Bình Thạnh), kênh

Tẻ (Q.7)., Đi dọc các tuyến kênh rạch đó, không khó khăn gì để ghi nhận hình ảnh rác thải, bao bì tràn ngập hai bờ, dưới chân cầu và miệng cống Sau

những trận mưa lớn mùi rác thải bốc lên hôi thối, nồng nặc ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân nơi đây Bao bì, ni lông chất thành từng đống là môi trường sống thuận lợi cho ruồi muỗi, sâu bọ và nguy cơ bùng phát hàng loạt dịch bệnh Những con kênh, rạch đang ngày càng chết dần chết mòn vì rác thải, những tuyến phố ngập tràn bao bì, ni lông đang là bài toán nhức nhối cho chính quyền và người dân TP.HCM trong những năm gần đây

b Ô nhiễm không khí.

Bên cạnh ô nhiễm nguồn nước còn vấn đề ô nhiễm không khí cũng đáng lo ngại và ngày càng gia tăng Trên bản đồ của ứng dụng quan trắc không khí PAM Air, Air Visual, Healthy Air, nhiều điểm đo có màu cam (có hại cho nhóm nhạy cảm), đỏ (có hại cho sức khỏe) và cá biệt có rất nhiều điểm màu tím (rất có hại cho sức khỏe) Các điểm đo nằm rải rác tại các quận Gò Vấp, quận 12, Tân Phú, huyện Bình Chánh…

Đặc biệt, những ngày đầu năm chỉ số chất lượng không khí của TP HCM ở ngưỡng 171, xếp thứ 9 về ô nhiễm trên tổng số 96 thành phố lớn trên thế giới Nồng độ bụi mịn PM 2.5 dao động từ 70ug/m đến 317ug/m (mức cho phép là 5ug/m) Ngoài ra các chất ô nhiễm khác trong không khí cũng ở mức cao như NO2 đạt 85 ug/m, CO đạt 1677 ug/m …

Chất lượng không khí xấu khiến tầm nhìn bị hạn chế, trên nhiều trục đường chính như Quốc lộ 22, Quốc lộ 1, CMT8, Trường Chinh, Cộng Hòa… nhiều phương tiện giao thông phải bật đèn pha để cảnh báo Nhiều tòa nhà cao tầng của trung tâm TP bị chìm khuất trong sương mù Lý giải nguyên nhân bầu trời

tù mù nhiều ngày các tháng đầu năm, GS Lê Huy Bá, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học công nghệ và quản lý môi trường ĐH Công nghiệp TP HCM, cho rằng không khí bị ô nhiễm những ngày cuối năm do hoạt động giao thông

tăng mạnh khi nhu cầu vận chuyển hàng hóa cũng nhu nhu cầu đi lại của người dân tăng cao Cộng thêm thời tiết có sương mù, nhiệt độ giảm khiến các chất ô nhiễm trong không khí bị ngưng tụ, không khuếch tán được, bay lơ lửng ở tầng thấp gây hiện tượng mù sương cả ngày

Tình trạng kẹt xe trên các tuyến đường lớn luôn là vấn đề nhức nhối và

thường xuyên hơn Tại các đoạn đường trên đường Cách Mạng tháng tám, đường Cộng Hòa, Luôn luôn diễn ra tình trạng kẹt xe, làm cho nồng độ bụi tại khu vực này tăng cao, tình trạng ô nhiễm không khí ở khu vực này cũng nghiêm trọng hơn

c Các ô nhiễm khác

Bên cạnh ô nhiễm nguồn nước và ô nhiễm không khí thì thành phố Hồ Chí Minh còn phải đối mặt với các loại ô nhiễm khác như ô nhiễm tiếng ồn, ô nhiễm ánh sáng,

Về vấn đề ô nhiễm tiếng ồn đô thị, theo thống kê, tại 150 điểm thuộc 30 tuyến đường ở trung tâm thành phố, tiếng ồn ở đâu cũng trên mức cho phép Theo kết quả quan trắc tiếng ồn của Chi cục Bảo vệ môi trường TP Hồ Chí Minh mới đây cũng cho biết, tất cả các lần đo tại 6 trạm quan trắc đều cho kết quả

độ ồn 85 decibel (dBA), trong đó ngưỡng ồn cao nhất cho phép là 75 dBA Điểm ồn ào nhất hiện nay là nút giao thông An Sương, “thủ phạm” chủ yếu là

do cộng hưởng tiếng ồn quá lớn gây ra bởi lượng lớn xe tải và xe cơ giới qua lại

Ngoài ra, vấn đề ô nhiễm ánh sáng cũng là một vấn đề đáng lo ngại khi hầu hết các tuyến đường ở Thành phố Hồ Chí Minh đều được trang bị hệ thống chiếu sáng 24/24 Biển quảng cáo có công suất từ 100W đến 500W có đèn chiếu sáng suốt đêm Các tuyến phố chính như Nguyễn Huệ, Lê Lợi, Trần

Hưng Đạo, Hùng Vương, Nguyễn Trãi hầu như không tối, ngập bóng người trong ánh đèn rực rỡ hàng đêm Ánh sáng điện là rất cần thiết cho cuộc sống con người nhưng nếu quá lạm dụng nó thì sẽ phản tác dụng, tại các thành phố

"không ngủ" người dân nơi đây thường mắc các chứng bệnh về thị lực, đau đầu, chóng mặt, thậm chí là mất ngủ, chán ăn, suy nhược cơ thể,…

3 Các nguyên nhân gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường hiện nay

a Ý thức của người dân

Đầu tiên, đó chính là sự thiếu ý thức nghiêm trọng và thờ ơ của người dân Nhiều người cho rằng những việc mình làm là quá nhỏ bé, không đủ để làm hại môi trường Một số người lại cho rằng việc bảo vệ môi trường là trách nhiệm của nhà nước, của các cấp chính quyền trong khi số khác lại nghĩ rằng việc môi trường đã bị ô nhiễm thì có làm gì cũng "chẳng ăn thua", và ô nhiễm môi trường cũng không ảnh hưởng đến mình nhiều Và chính những suy nghĩ này sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến việc giáo dục cũng như tư duy bảo vệ môi trường của các thế hệ trẻ về sau

Thật vậy, người lớn không làm gương để giáo dục trẻ em Theo quan sát, tại các trường học, nhiều lần chứng kiến phụ huynh đưa con đi học đến cổng trường dừng lại ăn sáng và sau khi ăn xong, thay vì bỏ hộp xôi, hộp bánh vào thùng rác thì họ lại vứt ngay tại chỗ Mặc dù, các trường học có treo rất nhiều tấm biến, khẩu hiệu cấm xả rác bừa bãi nhưng phụ huynh vẫn thản nhiên xả rác nơi công cộng thì rất khó hình thành ý thức tốt cho thế hệ trẻ

Việc phá hoại môi trường của một người chỉ ảnh hưởng nhỏ nhưng nếu gọp nhiều người lại thì rất lớn Một tờ giấy, vỏ hộp sữa, túi ni-lông, tuy nhỏ nhưng tích tụ lại lâu ngày sẽ gây ô nhiễm, mất mỹ quan, rác thải đọng lại

trong các lô-cốt gây ra tình trạng cống thoát nước bị nghẹt mỗi khi mưa lớn hay thủy triều lên

Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường chủ yếu là do hoạt động của con người gây ra Bên cạnh đó còn do một số hoạt động của tự nhiên khác có tác động tới môi trường Cụ thể, có 5 nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường:

Các chất thải từ các nhà máy, xí nghiệp, khu công nghiệp

Trong quá trình hoạt động, các khu công nghiệp là một trong những nguyên nhân gây nên tình trạng ô nhiễm môi trường Nguyên nhân là do quá trình đốt các nhiên liệu hóa thạch: than, dầu, khí đốt tạo ra: CO2, CO, SO2, NOx, các chất hữu cơ chưa cháy hết: muội than, bụi, quá trình thất thoát, rò rỉ trên dây truyền công nghệ, các quá trình vận chuyển các hóa chất bay hơi, bụi

Theo những chuyên gia môi trường, nguyên nhân gây ra ô nhiễm không khí từ hoạt động công nghiệp có nồng độ chất độc hại cao, thường tập trung trong một không gian nhỏ

Chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học

Hiện nay, việc ứng dụng các tiến bộ khoa học kĩ thuật vào sản xuất nông nghiệp ngày càng được đẩy mạnh Tuy nhiên, để đảm bảo mùa vụ người dân

đã quá lạm dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật cho cây trồng

Phun lượng lớn các hóa chất vào các loại cây trồng không chỉ làm ảnh hưởng đến sức khỏe người dân khi sử dụng mà còn gây ô nhiễm môi trường đất khi một lượng lớn thuốc không được cây trồng hấp thụ hết

Đây chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng thoái hóa, ô nhiễm môi trường đất

Các chất thải rắn không được xử lý an toàn

Quá trình công nghiệp hóa cũng dẫn đến sự gia tăng của một lượng lớn rác thải rắn gồm chất thải sinh hoạt, chất thải công nghiệp, chất thải tế, nông nghiệp, chất thải nông nghiệp, chất thải xây dựng, v.v…

Theo báo cáo năm 2004 về chất thải rắn thì trên cả nước có khoảng 15 triệu tấn/năm, trong đó khoảng hơn 150.000 tấn là chất thải nguy hại Dự báo đến năm 2010 lượng chất thải rắn có thể tăng từ 24% đến 30%

Những chất thải rắn thải ra không được xử lý an toàn trong thời gian dài tích

tụ lâu dài trong môi trường, gây ô nhiễm đất, nước mặt, nước ngầm và không khí, ảnh hưởng đến các hệ sinh thái và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ con người

Do bụi, khói từ phương tiện giao thông

Tình trạng khói bụi bay mù mịt rất thường xảy ra tại các thành phố lớn, nơi tập trung các khu công nghiệp, có mật độ xe cộ đông đúc

Kết quả nghiên cứu cho thấy, các chất khí thải xe cơ giới, khói bụi gây ô nhiễm không khí vào những tháng ít mưa có tính a-xít Khói bụi có tính a-xít tác động xấu đến sức khỏe con người, nhất là khi bị phơi nhiễm trong thời gian dài

Đây chính là nguyên nhân chính gây ra tình trạng ô nhiễm không khí