CHƯƠNG 3 KINH tế CHÍNH TRỊ và PHÁT TRIỂN KINH tế

CHƯƠNG 3 KINH TẾ CHÍNH TRỊ VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ Mục tiêu học tập 1 Những khác biệt trong tăng trưởng kinh tế Tổng thu nhập quốc gia (GNI) thước đo đánh giá hoạt động kinh tế của một nước, được tính b.

CHƯƠNG 3: KINH TẾ CHÍNH TRỊ VÀ PHÁT

TRIỂN KINH TẾ Mục tiêu học tập 1: Những khác biệt trong tăng trưởng kinh tế

- Tổng thu nhập quốc gia (GNI): thước đo đánh giá hoạt động kinh tế của một

nước, được tính bằng tổng thu nhập hàng năm của người dân nước đó

- Ngang giá sức mua (PPP): phương thức điều chỉnh tổng sản phẩm quốc nội trên

đầu người để phản ánh sự khác biệt trong chi phí sinh hoạt

- Chỉ số phát triển con người (HDI): những nỗ lực của Liên Hợp Quốc nhằm đánh

giá ảnh hưởng của một số yếu tố lên chất lượng cuộc sống của người dân một quốc gia dựa trên ba thước đo chính: tuổi thọ trung bình tại thời điểm sinh ra (chức năng của y tế); thành tựu về giáo dục (đo lường bằng sự kết hợp giữa tỉ lệ biết chữ của người lớn và tỷ lệ nhập học ở các cấp tiểu học, trung học và sau đại học); và thu nhập bình quân, dựa trên ước tính ngang giá sức mua PPP, có đủ trang tải các nhu cầu sinh hoạt cơ bản ở nước đó hay không (thực phẩm, nhà ở và được chăm sóc sức khoẻ đầy đủ)

- Sáng tạo: việc phát triển các sản phẩm, quy trình, tổ chức, thông lệ quản trị và

chiến lược mới

- Doanh nhân: Những người đầu tiên thương mại hoá các sáng kiến

Mục tiêu học tập 2: Nhận định các biến đổi vĩ mô về chính trị và kinh tế đang diễn

ra trên phạm vi toàn cầu

- 3 nguyên nhân chính dẫn tới sự mở rộng của chế độ dân chủ:

• Trước tiên, rất nhiều chính quyền chuyên chế đã thất bại khi đưa phát triển kinh tế đến với phần đông dân chủ Tại Đông Âu, lấy ví dụ, các nước này

đã bị đẩy tới bờ vực sụp đổ do hố sâu ngăn sách giữa các nền kinh tế giàu

có và năng động của phương Tây và các nền kinh tế trì trệ ở khối xã hội chủ nghĩa ở phía Đông ngày càng gia tăng Trong khi tìm kiếm mô hình thay thế, dân chúng các nước này không thể không chú ý rằng các nước có nền kinh tế vững mạnh nhất được lãnh đạo bởi các nền dân chủ điển hình

Ngày nay, sự thành công về kinh tế của rất nhiều nền dân chủ mới hơn như

Ba Lan và Cộng hoà Séc ở trong khối xã hội chủ nghĩa cũ, Philippines và Đài Loan ở Châu Á và Chile ở Mỹ Latinh đã cũng cố khả năng dân chủ là

yếu tố chủ chốt dẫn tới tiến trình phát triển kinh tế thành công

• Thứ hai, các công nghệ về thông tin và truyền thông mới bao gồm vô tuyến

vệ tinh, máy fax, máy tính để bàn và quan trọng nhất là Internet đã làm suy giảm khả năng kiểm soát tiếp cận thông tin không được kiểm duyệt của một quốc gia Các công nghệ này đã dẫn đường cho việc phổ biến lý tưởng dân chủ và thông tin từ các tổ chức tự do Ngày nay, Internet đang cho phép lý

tưởng dân chủ thâm nhập vào các xã hội khép kín ở mức độ chưa từng có

• Thứ ba, ở nhiều quốc gia, kinh tế đi lên đã dẫn tới sự xuất hiện của tầng lớp trung lưu và người làm công ăn lương ngày càng giàu có hơn Đây đương nhiên là một trong các yếu tố xúc tiến quá trình chuyển đổi ở Hàn Quốc Các doanh nhân và lãnh đạo các công ty, sốt sắng muốn bảo vệ tài sản của

họ và đảm bảo việc thực thi không thiên vị các điều khoản hợp đồng, là một lực lượng khác gây sức ép buộc chính phủ phải có trách nhiệm và tư tưởng

cởi mở hơn

- Theo luận điểm của Huntington, khủng bố toàn cầu là sản phẩm của xung đột giữa các nền văn minh và tranh chấp giữa các hệ thống giá trị về hệ tư tưởng

Mục tiêu học tập 3: Mô tả cách thức các nền kinh tế chuyển đổi đang tiến tới áp dụng hệ thống kinh tế định hướng thị trường

- Dỡ bỏ các quy định: dỡ bỏ các rào cản của chính phủ liên quan đến thực hiện kinh doanh

Mục tiêu học tập 4: Lý giải ảnh hưởng của sự khác biệt giữa kinh tế chính trị các quốc gia với thông lệ quản trị

- Lợi thế của người đi đầu: lợi thế mang lại cho người đầu tiên thâm nhập thị trường

- Bất lợi của người đến sau: khó khăn mà người thâm nhập thị trường muộn phải đối mặt

- Rủi ro chính trị: khả năng các lực lượng trính trị có thể mang tới những thay đổi

mạnh mẽ với môi trường kinh doanh của một quốc gia và có thể có những ảnh

hưởng trái chiều tới lợi nhuận và mục tiêu của một doanh nghiệp nhất định

- Rủi ro kinh tế: khả năng một số sự kiện, bao gồm quản lý kinh tế yếu kém, có thể

mang tới những thay đổi mạnh mẽ với môi trường kinh doanh của một quốc gia và

có thể có những ảnh hưởng trái chiều tới lợi nhuận và mục tiêu của một doanh

nghiệp nhất định

- Rủi ro luật pháp: khả năng các đối tác thương mại theo chủ nghĩa cơ hội phá vỡ các điều khoản hợp đồng hoặc tước đoạt quyền sở hữu trí tuệ

Tóm tắt chương:

1 Tỷ lệ tăng trưởng kinh tế ở một quốc gia có thể phụ thuộc vào mức độ kinh tế theo định hướng thị trường – trong đó quyền sở hữu được bảo hộ - vận hành hiệu quả tới đâu

2 Rất nhiều quốc gia đang trong quá trình chuyển đổi Hiện xu hướng chuyển đổi từ chế độ chuyên chế và hệ thống kinh tế chỉ huy hoặc hỗn hợp sang định chế chính trị dân chủ và hệ thống kinh tế thị trường tự do đang diễn ra rõ rệt

3 Sức hấp dẫn tổng thể của một quốc gia với vai trò thị trường hoặc điểm đến đầu tư phụ thuộc vào sự cân bằng giữa lợi ích tiềm năng dài hạn trong tương quan so với chi phí và rủi ro dự kiến khi hoạt động ở nước đó

4 Lợi ích khi kinh doanh ở một quốc gia là hàm số của các biến quy mô thị trường (dân số) mức độ giàu có hiện tại (sức mua) và viễn cảnh phát triển tương lai Bằng việc đầu tư vào các nước hiện còn nghèo nhưng đang phát triển nhanh chóng, các công ty có thể hướng lợi thế của người đi đầu và có được lợi tức cao trong tương lai

5 Chi phí kinh doanh ở một quốc gia thường cao hơn khi phải hối lộ chính quyền để tiếp cận thị trường, cơ sở hạ tầng phụ trợ còn thiếu hoặc kém phát triểm, và việc tuân thủ luật và các quy định là khá tốn kém

6 Rủi ro khi kinh doanh ở một quốc gia thường lớn hơn ở các nước bất ổn về chính trị, quản lí kinh tế yếu kém và thiếu hệ thống pháp luật bảo hộ thích đnasg trong trường hợp vi phạm hợp đồng hoặc xâm phạm quyền sở hữu