“Hướng dẫn HS TH vùng cao làm đồ chơi nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục môn Mĩ thuật theo phương pháp mới”BIỆN PHÁP HƯỚNG DẪN HỌC SINH TIỂU HỌC VÙNG CAO LÀM ĐỒ CHƠI NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ
Trang 1“Hướng dẫn HS TH vùng cao làm đồ chơi nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục môn Mĩ thuật theo phương pháp mới”
BIỆN PHÁP
HƯỚNG DẪN HỌC SINH TIỂU HỌC VÙNG CAO LÀM ĐỒ CHƠI NHẰM
NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC MÔN MĨ THUẬT THEO PHƯƠNG PHÁP MỚI
NĂM HỌC 2021-2022
I LÝ DO CHỌN BIỆN PHÁP:
1 Vai trò của biện pháp đối với học sinh:
Trong thời đại ngày nay, xã hội ngày càng phát triển trong khi đó học sinh vùng sâu vùng xa thiệt thòi hơn rất nhiều so với các vùng khác Đối với một số học sinh điểm trường vùng cao chưa được tiếp cận thông tin điện tử, ở các bản làng không có điện, không có sóng điện thoại và wi-fi Đời sống của nhân dân còn gặp nhiều khó khăn về kinh tế, chính trị, xã hội
Môn học Mĩ thuật trong nhà trường Tiểu học không nhằm đào tạo các em trở thành hoạ sĩ, mà thông qua các hoạt động tạo hình để phát huy khiếu thẩm
mỹ vốn có ở trẻ, tạo cho các em niềm đam mê sáng tạo, hình thành năng lực thẩm
mỹ, có ý thức làm đẹp trong cuộc sống, biết yêu cái đẹp để từ đó có đạo đức và nhân cách tốt, có năng lực sáng tạo
Để giờ học không bị khiên cưỡng, giúp các em “Học mà chơi – Chơi mà học”, sản phẩm của các giờ có thể sử dụng được làm đồ chơi, đồ dùng học tập, kích thích trí tưởng tượng sáng tạo ở trẻ đồng thời tích hợp các môn học giúp các em phát triển toàn diện kĩ năng sống
Chính vì vậy, tôi đưa ra giải pháp “Hướng dẫn học sinh tiểu học vùng cao
làm đồ chơi nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục môn Mĩ thuật theo phương pháp mới”
2 Thực trạng của việc dạy – học mĩ thuật theo phương pháp mới hiện nay tại trường Tiểu học Đôn Phong
*Thuận lợi:
Được Ban giám hiệu nhà trường quan tâm tạo điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị và đồ dùng dạy học như: Giá vẽ, bảng vẽ, sách giáo khoa… Được sự đoàn kết, nhất trí của các giáo viên chủ nhiệm cũng như tập thể sư phạm phối hợp,
Trang 2Đa số các em học sinh ngoan, có tinh thần học tập, luôn hứng thú trong các giờ học Mĩ thuật, tích cực tự giác học hỏi và sáng tạo, nhiều em đã bộc lộ năng khiếu thẩm mĩ ngay trong những giờ học hang ngày
Bản thân tôi có nhiều năm dạy học ở vùng cao, hiểu được những khó khăn vất vả của nhân dân nên rất yêu thương, gần gũi học sinh, luôn cố gắng tìm kiếm những đồ dùng dạy học thích hợp để các em có thể thỏa sức sáng tạo, động viên những thành quả nhỏ bé của các em kịp thời để các em tự tin, vượt qua mặc cảm để phát triển
* Khó khăn:
Trường Tiểu học Đôn Phong có nhiều điểm trường, đời sống của nhân dân nhiều hộ nghèo, khó khăn, dân trí phát triển không đồng đều Nhiều gia đình chưa cung cấp đủ đồ dùng cho con em đến trường Đặc biệt là ở điểm trường Nặm Tốc
có 5/18 em có đồ dùng học tập (chiếm 27,8%), 10 học sinh đến trường chỉ có sách giáo khoa (chiếm 55,6%); điểm trường Nà Lồm có 22/48 em có đủ đồ dùng (chiếm 45,8%, 25 học sinh đến trường chỉ có sách giáo khoa (chiếm 52,1%)
Để nâng cao chất lượng, hiệu quả đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao là điều khiến tôi và các đồng nghiệp luôn trăn trở
Nông Thị Tô Hường – Trường Tiểu học Đôn Phong 2
Năm học: 2021-2022
- Nhiệm
vụ chuyê
n môn được phân
Năm học 2020 -
2021
Mĩ thuật khối lớp
1; 2; 3; 4; 5 Tổng số 238 học sinh
Trang 3“Hướng dẫn HS TH vùng cao làm đồ chơi nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục môn Mĩ thuật theo phương pháp mới”
* Khảo sát đầu năm học 2021 – 2022 theo phương pháp cũ:
Khố
i
Lớp
Sĩ
số
Yêu thích bài học
Mĩ thuật
Không thích môn mĩ
1 55 23 41,8 32 58,2 12 21,8
2 39 16 41,0 23 59,0 15 38,5
3 48 24 50 24 50 17 35,4
4 59 25 42,4 34 57,6 18 30,5
5 53 22 41,5 31 58,5 16 30,2
Để những tiết dạy có đủ vật dụng cho học sinh thực hành, nhiều khi tôi phải
tự chuẩn bị đồ dùng học tập cho các em, đặc biệt là tại điểm trường Nà Lồm và Nặm Tốc nhiều em học sinh có hoàn cảnh khó khăn Là giáo viên trực tiếp giảng dạy, tôi đã phải tích cực tạo ra đồ dùng giảng dạy và học tập bằng những vật liệu có sẵn tại địa phương để hướng dẫn các em thông qua các bài học ứng dụng kiến thức
để làm đồ chơi vừa có thêm kĩ năng sống, vừa yêu thích sáng tạo và có hứng thú học tập hơn
II NỘI DUNG CÁC BIỆN PHÁP
Bằng kinh nghiệm thực tế giảng dạy, ngay từ đầu năm học sau khi nhà trường phân công nhiệm vụ, tôi đã khảo sát chất lượng học sinh căn cứ chất lượng học tập của các em học sinh, từ đó xây dựng chương trình phù hợp với tình hình thực tế của học sinh tại các điểm trường Đồng thời tiến hành nghiên cứu biện pháp “Hướng dẫn học sinh tiểu học vùng cao làm đồ chơi nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục môn
Mĩ thuật theo phương pháp mới tại trường tiểu học Đôn Phong”
Qua thực nghiệm giảng dạy và khảo sát các chủ đề học tập ở các khối lớp sau
đó đưa ra các giải pháp phù hợp với từng nội dung bài học Đươc tiếp thu kiến thức theo cách tham gia vào các trò chơi khiến các em rất vui vẻ, mạnh dạn, hứng thú với các bài học, không cảm thấy nhàm chán Cụ thể là những giải pháp sau:
1 Biện pháp 1: Hướng dẫn học sinh làm đồ chơi
1.1 Tạo hình con vật, con rối 2D, 3D thành ngân hàng hình ảnh
a Tạo hình 2D con vật, con rối: Đối tượng là học sinh lớp 1,2,3.
- Nhiệm
vụ chuyê
n môn được phân công:
Trang 4- Chuẩn bị: Giấy A4, thủ công hoặc giấy báo, tạp chí có màu; Kéo, keo
dán…
- Các bước hướng dẫn:
+ Bước 1: Vẽ con vật, người rồi tô màu (hoặc xé dán giấy thủ công) theo ý thích
+ Bước 2: Dán lên giấy bìa để tạo hình con rối con vật hoặc dáng người hoạt động bằng phương pháp tạo hình 2D qua chủ đề: “ Giờ ra chơi”, “Con gà ngộ nghĩnh” lớp 1; “Vẽ con vật quen thuộc”, “Em đến trường” lớp 2, “Bốn mùa” lớp 3…
Trang 5“Hướng dẫn HS TH vùng cao làm đồ chơi nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục môn Mĩ thuật theo phương pháp mới”
b Tạo hình con rối, búp bê 3D bằng dây thép và giấy bồi hoặc tích hợp với môn Kĩ thuật cắt, khâu:
- Chuẩn bị: Giấy bồi (cuộn giấy vệ sinh), dây thép, kim chỉ, vải vụn…
- Các bước hướng dẫn:
+ Bước 1 Tạo cốt bằng dây thép theo hình dáng khung xương của người, con vật+ Bước 2 Dùng giấy bồi cuốn tạo hình các bộ phận chính của người (đầu, thân, chân, tay) trong các chủ đề “Sự chuyển động của dáng người”, “Em tham gia giao thông’ lớp 4; “Trường em” và “Chú bộ đội của em” lớp 5…
+ Bước 3 Khâu trang phục bằng cách phối màu vải vụn tạo thành những bộ trang phục đẹp, mái tóc màu…
Trang 61.2 Tạo hình từ các vật tìm được như chai, lọ, vỏ hộp, nan tre, cuộng chít…
- Chuẩn bị: Các vật tìm được
như chai, lọ, vỏ hộp, nan tre, cuộng
chít, giấy thủ công… để tạo hình nhà,
trường lớp, cái ô, nón, mũ, cái cặp
sách, giầy, dép…
- Các bước hướng dẫn:
+ Bước 1.Dùng nan tre, vỏ hộp,
chai, lọ, cuộng chít… hoặc giấy bìa
cứng tạo hình bộ khung của ngôi nhà,
ô tô, bình nước, xô, chậu
+ Bước 2 Gắn kết các hình
khối tạo hình 3D ngôi nhà, cây, các
đồ vật…
+ Bước 3 Vẽ hoặc dán giấy thủ
công, họa báo để trang trí…
1.3 Tạo hình trang phục từ việc sưu tầm vải vụn:
- Chuẩn bị: Kim, chỉ, vải vụn…
- Các bước hướng dẫn:
+ Bước 1 Vẽ tạo hình quần áo, sân
khấu biểu diễn
+ Bước 2 Hướng dẫn các em dùng
các mảnh vải vụn cắt tạo hình các bộ phận
trang phục
+ Bước 3 Khâu thành các bộ trang
phục đẹp như: Quần, áo, giầy, dép…
+ Bước 4 Lựa chọn và phối màu để
may trang phục quần áo, khăn, giầy, dép,
mũ, …
Trang 7“Hướng dẫn HS TH vùng cao làm đồ chơi nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục môn Mĩ thuật theo phương pháp mới”
1.4 Tạo quả cây từ đất nặn, giấy bồi, vải vụn, giấy thủ công: Đối tượng
HS lớp 1,2,3
- Chuẩn bị: Đất nặn, giấy bồi, vải vụn…
- Các bước hướng dẫn:
+ Bước 1 Nhào dẻo đất
+ Bước 2 Tạo hình thân quả, cuống, hoa, lá, cành cây; các đồ vật…
+ Bước 3 Ghép dính các bộ phận tạo hình quả cây, các đồ vật
+ Bước 4 Sắp xếp theo nhóm
Trang 81.5 Vẽ, xé dán mặt nạ con vật, nhân vật ngộ nghĩnh bằng giấy vẽ, bìa họa báo và giấy thủ công: Với những chủ đề “Mặt nạ con thú”; “Mặt nạ hóa
trang” cũng gần với thời điểm Trung thu hoặc thi Kể chuyện
- Chuẩn bị: Giấy A4, giấy thủ công, bìa vỏ hộp, màu vẽ, keo dán…
- Các bước hướng dẫn:
+ Bước 1 Vẽ, xé dán tạo hình trục
mặt con thú, các nhân vật thần tiên, con
vật, ma quỷ, siêu nhân… phát huy trí
tưởng tượng phong phú
+ Bước 2 Vẽ các bộ phận mắt,
mũi, miệng, tai, các đặc điểm nhân vật
+ Bước 3 Tô màu, trang trí biểu
cảm đẹp, thẩm mĩ
+ Bước 4 Cắt rời những chiếc mặt
nạ, dán lên giấy bìa, buộc dây đeo
2 Biện pháp 2: Hướng dẫn học sinh sử dụng các sản phẩm tạo hình vào các trò chơi: Khi các em đã tạo hình được các sản phẩm mĩ thuât giáo viên có thể
hướng dẫn các em chơi các trò chơi:
Trang 9“Hướng dẫn HS TH vùng cao làm đồ chơi nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục môn Mĩ thuật theo phương pháp mới”
2.1 Trò chơi Biểu diễn kịch, diễn rối
* Các bước hướng dẫn:
- Bước 1 Cho các nhóm thảo luận, xây dựng kịch bản
+ Tích hợp với môn Âm nhạc giáo dục học sinh biểu diễn văn nghệ thông qua cách tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, lễ hội đã giúp các em mạnh dạn,
tự tin và đoàn kết hơn
+ Tích hợp với môn Tiếng Việt giáo dục học sinh viết kịch bản diễn rối hay biểu diễn các hoạt động để từ đó biết trân trọng người lao động, hình thành ước mơ cho các em, phân biệt thiện ác
+ Khi tham gia các lễ hội: Trung thu, diễn kịch… các em đeo mặt nạ giao lưu văn nghệ, đọc thơ, kể chuyện theo vai… giúp các em mạnh dạn tự tin trong giao tiếp hơn
- Bước 2 Dùng con rối biểu diễn các động tác theo kịch bản của nhóm
+ Bước 3 Nhận xét, đánh giá: Cho các nhóm nhận xét, đánh giá, chia sẻ, để phát huy những điều hay, cách thể hiện phong phú…
2 2 Đấu giá các sản phẩm
Trò chơi “Gian hàng của em”: Tổ chức cho các em trò chơi mua, bán các sản
Trang 10này đã tích hợp với môn toán để các em biết cách cộng trừ, nhân chia, giờ học rất vui vẻ và bổ ích
* Các bước hướng dẫn:
+ Bước 1 Chuẩn bị thẻ tiền các mệnh giá
+ Bước 2 Cho các nhóm chọn những sản
phẩm đẹp về hình dáng, bố cục, họa tiết, màu sắc
+ Bước 3 Tổ chức cho các nhóm đấu giá
+ Bước 4 Tổng kết chủ đề: Cho các nhóm
phát biểu cảm tưởng, chia sẻ cảm xúc…
2 3 Hoạt động ngoại khóa: Vẽ tranh
tường – Tranh tuyên truyền,
* Chuẩn bị: Màu vẽ, bút lông, các khoảng tường của thư viện ngoài trời,
tường rào…
* Các bước hướng dẫn:
+ Bước 1 Tổ chức cho HS tham gia các hoạt động ngoại khóa tuyên truyền
và nói chuyện, thuyết trình với các thầy cô giáo và các bạn để chia sẻ tình cảm, đem đến thông điệp để tuyên truyền các nội dung, chủ đề về “Bảo vệ môi trường”;
“Phòng chống Covid”, “Tuyên truyền An toàn giao thông”, “Thực hiện các phong trào thi đua theo các chủ đề của năm học”
+ Bước 2 Hướng dẫn các em lựa chọn nội dung, vẽ hình ảnh chính, phụ… + Bước 3 Giúp đỡ các em chỉnh sửa hình và pha màu để vẽ các mảng màu phù hợp
+ Bước 4 Đại diện nhóm thuyết trình tác phẩm
Trang 11“Hướng dẫn HS TH vùng cao làm đồ chơi nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục môn Mĩ thuật theo phương pháp mới”
Điều đó đã giúp các em học sinh mạnh dạn, tự tin trước đám đông, có kĩ năng hội họa và tích hợp khả năng văn học, nâng cao năng lực thẩm mĩ, yêu thầy cô, bạn bè
III KẾT QUẢ THỰC HIỆN CÁC BIỆN PHÁP
Trên cơ sở điều tra trắc nghiệm HS yêu thích môn mĩ thuật và chất lượng học tập của HS:
* Khảo sát đầu năm học 2021 – 2022 theo phương pháp cũ:
Khố
i
Lớp
Sĩ
số
Yêu thích bài học
Mĩ thuật
Không thích môn mĩ
1 55 23 41,8 32 58,2 12 21,8
2 49 20 40,8 29 59,2 15 30,6
3 48 24 50 24 50 17 35,4
4 59 25 42,4 34 57,6 18 30,5
5 53 22 41,5 31 58,5 16 30,2
Trang 12Lớp
Sĩ số
Yêu thích tạo hình
đồ chơi Mĩ thuật
Không thích môn mĩ
1 55 55 100 0 0 41 74,5
2 49 49 100 0 0 36 73,5
3 48 48 100 0 0 35 72,9
4 59 59 100 0 0 42 71,2
5 53 53 100 0 0 39 73,6 Qua áp dụng các biện pháp đã giúp cho các em học sinh nâng cao năng lực tạo hình Học sinh mạnh dạn, tự tin và hứng thú làm việc nhóm, biết chia sẻ học hỏi, có tình cảm yêu mến bạn bè, thầy cô hơn
IV KẾT LUẬN
Với những phương pháp sáng tạo phù hợp với điều kiện của từng điểm trường, sự sát sao, tỉ mỉ giúp đỡ học sinh, tôi đã làm cho các em thấy yêu mến môn học Mĩ thuật hơn Từ đó hình thành thói quen thẩm mĩ, các em biết giữ gìn vệ sinh quần áo, đồ dùng học tập Có thói quen sáng tạo từ những vật tìm được để tái sử dụng góp phần ý thức tiết kiệm, bảo vệ môi trường Các em được giáo dục về đạo đức, nhân cách, kĩ năng sống… Mỗi giờ học bổ ích và đầy tính sáng tạo đã giúp các
em không có cảm giác nhàm chán
Biện pháp của tôi đã được Ban giám hiệu nhà trường, các đồng chí giáo viên chủ nhiệm và đồng chí giáo viên tổng phụ trách Đội hưởng ứng nhiệt tình, trong các buổi ngoại khóa, thầy và trò cùng tham gia tạo không khí vui tươi, phấn khởi và đam mê sáng tạo cho các em học sinh
Để biện pháp có hiệu quả tôi đã trao đổi với các đồng chí giáo viên trong trường và đặc biệt qua các đợt tập huấn, những buổi gặp mặt chuyên đề với các đồng chí giáo viên dạy Mĩ thuật trong huyện, trong tỉnh Chính vì vậy mà biện pháp
“Hướng dẫn học sinh Tiểu học vùng cao làm đồ chơi nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục môn Mĩ thuật theo phương pháp mới” của tôi được đồng chí, đồng nghiệp tán thành và cùng nhau chia sẻ những kinh nghiệm để dạy tốt hơn
Trên đây là “Biện pháp hướng dẫn học sinh tiểu học vùng cao làm đồ chơi nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục môn Mĩ thuật theo phương pháp mới” của tôi Rất
Trang 13“Hướng dẫn HS TH vùng cao làm đồ chơi nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục môn Mĩ thuật theo phương pháp mới”
mong được sự đóng góp của các đồng chí, đồng nghiệp để nâng cao chất lượng dạy
và học hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Đôn Phong, ngày 15 tháng 4 năm 2022
Người viết
Nông Thị Tô Hường