i d ơng nóng hơn không khí vào ban êm và l nh hơn không khí vào ban ngày.
Trang 1CH NG 1
LÝ THUY T V N NG L NG TÁI T O 1.1 Khái ni m n ng l ng tái t o
N ng l ng tái t o ( n ng l ng tái sinh): c nh ngh a là n ng l ng thu c t ngu n liên t c c xem là vô h n Nh ng ngu n n ng l ng này có th tái t o l i trong t nhiên, ho c c làm y l i v i t c b ng v i t c mà chúng c s d ng
Vô h n có hai ngh a: Ho c là n ng l ng t n t i nhi u n m c mà không th tr thành
c n ki t vì s s d ng c a con ng i (ví d nh n ng l ng M t Tr i) ho c là n ng l ng t tái t o trong th i gian ng n và liên t c (ví d nh n ng l ng sinh kh i)
Tái t o: Có ngh a là khôi ph c l i, làm y l i Dùng ch n các chu k tái t o mà
i v i con ng i là ng n i r t nhi u (ví d nh khí sinh h!c so v i n ng l ng hóa th ch Chu k tái t o c a chúng có th i gian t ơng ơng v i th i gian chúng c s d ng
1.2 Ngu n g c n ng l ng tái t o
H u h t các d ng n ng l ng tái t o u có ngu n g c t n ng l ng m t tr i Quá trình
b c x m t tr i n b m t trái t c phân b nh sau:
N u ngu n b c x là 100% thì 30% b ph#n h i vào không gian tr c khi n Trái t.19% b khí quy n h p th , 47% c b m t Trái t h p th , 4% t i b m t trái t l i
b ph#n h i vào không gian Nh v$y nhiêt cung c p ch y u cho không khí t ng i l u là nhi t c a b m t Trái t c M t Tr i t nóng
Nhi t l ng do M t Tr i mang n b m t Trái t luôn thay %i theo góc chi u c a tia
b c xa M t Tr i, n u góc chi u l n thì nhi t l ng l n và ng c l i và c l ng kho#ng
ch ng 3,8 tri u EJ, nhi u hơn 10.000 l n t c tiêu th c a nh ng nhiên li u hóa th ch và h t nhân kho#ng 370 EJ
Trang 21.2.1 N ng l ng M t Tr i s d ng tr c ti p
B c x M t Tr i có th chuy n th&ng thành n ng l ng có ích, b ng nhi u công ngh khác nhau Các thi t b thu n ng l ng M t Tr i, nó có th cung c p n c nóng ho c s i m không khí trong nhà Các toà nhà có th c thi t k v i nh ng tính n ng “H p th M t
Tr i” (passive solar) nâng cao óng góp c a n ng l ng M t Tr i ph c v cho s i m và các thi t b th p sáng
N ng l ng M t Tr i c'ng có th c t$p trung b ng các lo i g ơng cung c p nhi t
v i nhi t cao cho phát i n Ví d : Tr m phát “ i n-nhi t m t tr i” (solar thermal-electric) ang c khai thác th ơng m i t i M(
B c x M t Tr i c'ng có th c bi n %i tr c ti p thành i n n ng b ng cách s d ng các modun pin M t Tr i (PV) Nh ng modun này th ng c t trên mái nhà ho c nh ng
m t ngoài c a toà nhà i n n ng t pin M t Tr i hi n t i có giá thành cao nh ng giá c a chúng thì ang gi#m xu ng và ang phát tri n r t nhanh trong l nh v c công nghi p
1.2.2 N ng l ng M t Tr i s d ng gián ti p
B c x M t Tr i có th c chuy n thành các d ng n ng l ng khác nh :
Thu i n: Ph n l n b c x chi u n m t t c h p thu b i bi n, chúng m lên
và cung c p thêm hơi n c vào khí quy n Hơi n c ng ng t , khi m a s) cung c p n c cho các dòng sông, nơi mà chúng ta có th t các $p ng n n c và tuabin l y n ng l ng t dòng ch#y, ây c g!i là thu i n (Hydropower), ã c phát tri n m t cách %n nh trong su t th k* 20 và hi n t i cung c p kho#ng 1/6 i n n ng c a th gi i
N ng l ng bi n: Bi n và i d ơng là c qui kh%ng l tích nhi t c a n ng l ng m t
tr i và chuy n thành n ng l ng dòng ch#y, nhi t, gió Ánh n ng M t Tr i chi u th&ng góc hơn vùng nhi t i và ch ch hơn nh ng vùng ôn i, d+n n nhi t vùng nhi t i cao hơn các mi n a c c K t qu# là có m t l ng nhi t to l n h ng v các c c, c mang b i các dòng h#i l u và c a khí quy n
N ng l ng sóng (wave energy): Nh ng nơi trên bi n có gió th%i liên t c, chúng t o
ra sóng, và nhi u ph ơng pháp có th c s d ng khai thác n ng l ng này
N ng l ng sinh kh i (Bioenergy): Là m t d ng bi u hi n gián ti p khác c a n ng
l ng M t Tr i thông qua quá trình quang h p c a cây c i Su t quá trình quang h p c a
nh ng cây c i, b c x M t Tr i chuy n n c và khí cacbon ioxide thành các hydrocacbon,
t o thành n n t#ng c a nh ng phân t ph c t p hơn Sinh kh i, trong d ng g, ho c nh ng
‘nhiên li u sinh kh i’ (biofuel) khác, là m t ngu n n ng l ng chính c a th gi i, c bi t
nh ng n c ang phát tri n Nh ng nhiên li u l-ng và khí ã thu c t ngu n sinh h!c óng góp quan tr!ng vào ngu n cung c p n ng l ơng c a m t s n c Nhiên li u sinh h!c c'ng có th c thu t các lo i rác, nhi u trong s chúng là ngu n g c sinh v$t
Trang 31.2.3 N ng l ng tái t o không M t Tr i (Non-solar renewable)
Ngu n ‘N ng l ng tái t o không M t Tr i’ (Non-solar renewable energy) là:
- Th y tri u (ocean tide), nguyên nhân chính là s h p d+n hút c a M t Tr ng (cùng
m t ph n óng góp nh- t s h p d+n c a M t Tr i) là k t qu# c a quá trình t ơng tác các
l c t o tri u c a M t Tr ng và M t Tr i
- a nhi t t bên trong Trái t nó bi u l trong s i l u nh ng ‘núi l a’ (volcano), ‘su i n c nóng’ (hot spring) và trong ‘s d+n trong nh ng l p á’ (conduction in rocks)
Hai d ng ngu n n ng l ng tái t o không ph thu c vào b c x M t Tr i, ó là: N ng
l ng thu tri u (tidal energy) và n ng l ng a nhi t (geothermal energy)
a N ng l ng thu tri u: Th ng b nh m l+n v i n ng l ng sóng, nh ng ngu n g c
c a chúng có s khác bi t khá rõ ràng N ng l ng thu* tri u có th c khai thác b ng vi c xây d ng $p th p (low dam) ho c nh ng ba-re (barrage) nơi mà khi thu* tri u lên n c s)
c gi l i, sau ó cho phép ch#y qua các tuabin phát i n
Nó c'ng có th khai thác n ng l ng c a nh ng dòng ch#y m nh d i m t n c mà thu* tri u là nguyên nhân chính Vài thi t b c dùng khai thác ngu n n ng l ng này, ch&ng h n nh tuabin dòng h#i l u (marine current turbine), khá gi ng tuabin gió t d i
n c
b N ng l ng a nhi t: Nhi t trong lòng Trái t là ngu n g c c a n ng l ng a
nhi t Nhi t cao bên trong c xu t phát t s co bóp c a hành tinh nh là nó ã c hình thành Bên c nh ó, s phân rã c a nh ng ch t phóng x bên trong nhân Qu# t c'ng góp ph n làm t ng nhi t
T i m t vài a i m, nơi mà nh ng l p á nóng r t g n b m t Qu# t, chúng có th làm nóng n c bên d i t ng ng$m n c Nh ng l ng n c này ã c s d ng t nhi u
th k cung c p n c nóng và hơi n c vài qu c gia, hơi a nhi t c dùng s#n
xu t i n còn n c nóng t a nhi t th ng dùng s i m N u hơi ho c n c nóng b rút
ra m t l ng nhi t l n hơn l ng nhi t c cung c p t nh ng l p á nóng xunh quanh thì
v trí a nhi t ó s) ngu i i và m t l, m i s) c khoan g n ó Khi khai thác theo cách này, n ng l ng a nhi t s) không h i ph c hoàn toàn Tuy nhiên, ta có th v$n hành ch
có th ph c h i c b ng cách gi cho t c rút ra th p hơn t c tái t o
Tóm L i: N ng l ng không c tái t o mà tr c tiên là do M t Tr i mang l i và
c bi n %i thành các d ng n ng l ng hay các v$t mang n ng l ng khác nhau Tùy theo
tr ng h p mà n ng l ng này c s d ng ngay t c kh c hay c t m th i d tr
V th i gian c a con ng i thì M t Tr i s) còn là m t ngu n cung c p n ng l ng trong
m t th i gian g n nh là vô t$n M t Tr i c'ng là ngu n cung c p n ng l ng liên t c cho nhi u quy trình di/n ti n trong b u sinh quy n Trái t Lu ng gió th%i, dòng n c ch#y và nhi t l ng c a M t Tr i ã c con ng i s d ng trong quá kh N ng l ng M t Tr i, c#
d ng b c x tr c ti p và d ng không tr c ti p ch&ng h n nh : n ng l ng sinh kh i, n ng
l ng n c, n ng l ng gió …
Trang 41.3 Phân lo i n ng l ng tái t o
1.3.1 Ngu n g c t b c x c a M t Tr i
N ng l ng M t Tr i thu c trên Trái t là n ng l ng c a dòng b c x i n t xu t phát t M t Tr i n Trái t Chúng ta s) ti p t c nh$n c dòng n ng l ng này cho n khi ph#n ng h t nhân trên M t Tr i h t nhiên li u, vào kho#ng 5 t* n m n a
Có th tr c ti p thu l y n ng l ng này thông qua hi u ng quang i n, chuy n n ng
l ng các photon c a M t Tr i thành i n n ng, nh trong pin M t Tr i N ng l ng c a các photon c'ng có th c h p th làm nóng các v$t th , t c là chuy n thành nhi t n ng, s
d ng cho bình un n c M t Tr i, ho c làm sôi n c trong các máy nhi t i n c a tháp M t
Tr i, ho c v$n ng các h th ng nhi t nh máy i u hòa M t Tr i.N ng l ng c a các photon có th c h p th và chuy n hóa thành n ng l ng trong các liên k t hóa h!c c a các ph#n ng quang hóa
M t ph#n ng quang hóa t nhiên là quá trình quang h p Quá trình này c cho là ã
t ng d tr n ng l ng M t Tr i vào các ngu n nhiên li u hóa th ch không tái sinh mà các
n n công nghi p c a th k* 19 n 21 ã và ang t$n d ng Nó c'ng là quá trình cung c p
n ng l ng cho m!i ho t ng sinh h!c t nhiên, cho s c kéo gia súc và c i t, nh ng ngu n
n ng l ng sinh h!c tái t o truy n th ng Trong t ơng lai, quá trình này có th giúp t o ra ngu n n ng l ng tái t o nhiên li u sinh h!c, nh các nhiên li u l-ng (diesel sinh h!c, nhiên
li u t d u th c v$t), khí (khí t sinh h!c) hay r n
N ng l ng M t Tr i c'ng c h p th b i th y quy n Trái t và khí quy n Trái t sinh ra các hi n t ng khí t ng h!c ch a các d ng d tr n ng l ng có th khai thác
c nh :
- Chuy n hóa nhi t n ng h p th t photon c a M t Tr i, thành ng n ng c a các dòng ch#y c a n c, hơi n c và không khí, và thay %i tính ch t hóa h!c và v$t lý c a các dòng ch#y này
- Th n ng c a n c m a có th c d tr t i các $p n c và ch y máy phát i n
c a các công trình th y i n M t d ng t$n d ng n ng l ng dòng ch#y sông su i có tr c khi
th y i n ra i là c i xay n c Dòng ch#y c a bi n c'ng có th làm chuy n ng máy phát
c a nhà máy i n dùng dòng ch#y c a bi n
- Dòng ch#y c a không khí, hay gió, có th sinh ra i n khi làm quay tu c bin gió
Tr c khi máy phát i n dùng n ng l ng gió ra i, c i xay gió ã c ng d ng xay ng' c c N ng l ng gió c'ng gây ra chuy n ng sóng trên m t bi n Chuy n ng này có
th c t$n d ng trong các nhà máy i n dùng sóng bi n
- i d ơng trên Trái t có nhi t dung riêng l n hơn không khí và do ó thay %i nhi t ch$m hơn không khí khi h p th cùng nhi t l ng c a M t Tr i i d ơng nóng hơn không khí vào ban êm và l nh hơn không khí vào ban ngày S chênh l ch nhi t này có
th c khai thác ch y các ng cơ nhi t trong các nhà máy i n dùng nhi t l ng c a
bi n
- Khi nhi t n ng h p th t photon c a M t Tr i làm b c hơi n c bi n, m t ph n n ng
l ng ó ã c d tr trong vi c tách mu i ra kh-i n c m n c a bi n Nhà máy i n dùng ph#n ng n c ng!t - n c m n thu l i ph n n ng l ng này khi a n c ng!t c a dòng sông tr v bi n
Trang 51.3.2 Ngu n g c t nhi t n ng c a Trái t
Nhi t n ng c a Trái t, g!i là a nhi t, là n ng l ng nhi t mà Trái t có c thông qua các ph#n ng h t nhân âm trong lòng Nhi t n ng này làm nóng ch#y các l p t
á trong lòng Trái t, gây ra hi n tu ng di d i th m l c a và sinh ra núi l a Các ph#n ng
h t nhân trong lòng Trái t s) t t d n và nhi t lòng Trái t s) ngu i d n, nhanh hơn nhi u so v i tu%i th! c a M t Tr i
a nhi t dù sao v+n có th là ngu n n ng l ng s#n xu t công nghi p quy mô v a, trong các l nh v c nh :
Nhà máy i n a nhi t
S i m a nhi t
1.3.3 Ngu n g c t ng n ng h Trái t - M t Tr ng
Tr ng h p d+n không u trên b m t Trái t gây ra b i M t Tr ng, c ng v i tr ng
l c quán tính ly tâm không u t o nên b m t hình elipsoit c a th y quy n Trái t (và
m c y u hơn, c a khí quy n Trái t và th ch quy n Trái t) Hình elipsoit này c nh
so v i ng n i M t Tr ng và Trái t, trong khi Trái t t quay quanh nó, d+n n m c
n c bi n trên m t i m c a b m t Trái t dâng lên h xu ng trong ngày, t o ra hi n t ng
th y tri u
S nâng h c a n c bi n có th làm chuy n ng các máy phát i n trong các nhà máy
i n th y tri u V lâu dài, hi n t ng th y tri u s) gi#m d n m c , do tiêu th d n ng
n ng t quay c a Trái t, cho n lúc Trái t luôn h ng m t m t v phía M t Tr ng Th i gian kéo dài c a hi n t ng th y tri u c'ng nh- hơn so v i tu%i th! c a M t Tr i
1.3.4 Các ngu n n ng l ng tái t o nh khác
Ngoài các ngu n n ng l ng nêu trên dành cho m c công nghi p, còn có các ngu n
n ng l ng tái t o nh- dùng trong m t s v$t d ng:
M t s ng h eo tay d tr n ng l ng l c l c a tay khi con ng i ho t ng thành
th n ng c a lò xo, thông qua s lúc l c c a m t con quay N ng l ng này c dùng làm chuy n ng kim ng h
M t s ng cơ có rung ng l n c g n tinh th áp i n chuy n hóa bi n d ng cơ h!c thành i n n ng, làm gi#m rung ng cho ng cơ và t o ngu n i n ph Tinh th này c'ng có th c g n vào gi y, t$n d ng chuy n ng t nhiên c a ng i phát i n cho các thi t b cá nhân nh- nh PDA, i n tho i di ng
Hi u ng i n ng giúp t o ra dòng i n t vòi n c hay các ngu n n c ch#y, khi
n c i qua các kênh nh- xíu làm b ng v$t li u thích h p
Các ngten thu dao ng i n t (th ng ph% radio) trong môi tr ng sang n ng
l ng i n xoay chi u hay i n m t chi u M t s èn nh p nháy g n vào i n tho i di ng thu n ng l ng sóng vi ba phát ra t i n tho i phát sáng, ho t ng theo cơ ch này
Trang 61.4 Vai trò và t!m quan tr"ng c a n ng l ng tái t o
1.4.1 Tình hình s d ng n ng l ng tái t o trên th gi#i hi n nay
Báo cáo n ng l ng tái t o cho th k* 21, g!i t t là REN21 do m t nhóm nghiên c u chính sách qu c t công b cho bi t chi phí u t vào các ngu n n ng l ng có th tái t o,
c bi n %i t gió và m t tr i, cho n a nhi t và nhiên li u sinh h!c, ã lên t i 100 t ô
la trong n m 2007
S ti n u t này ã thúc 0y s t ng tr ng m nh m) trong công nghi p n ng l ng tái t o M c cung c p i n trên th gi i t các ngu n n ng l ng tái t o ã lên n kho#ng
240 gigawatts trong n m ngoái, t c là t ng n 50% so v i n m 2004 S c gió là thành t l n
nh t trong các ngu n n ng l ng m i ã t ng 28% trên th gi i trong n m 2007 t công
su t g n 100 gigawatts
Ngoài n ng l ng phát xu t t s c gió, vi c s#n xu t n ng l ng m t tr i và n ng l ng sinh h!c c'ng ã phát tri n m nh trên th gi i T i cu c h i th#o v n ng l ng m t tr i châu
Âu, v a t% ch c t i Valencia (Tây Ban Nha), ông Daniel Lincot, Ch t!a cu c h i th#o cho
r ng th gi i c n 0y nhanh t c phát tri n n ng l ng m t tr i b i nó có th áp ng c toàn b nhu c u n ng l ng c a c# th gi i Ông Lincot ch rõ ngu n n ng l ng m t tr i là
vô t$n, s ch và an toàn Tuy nhiên, ông cho bi t, m c dù ang phát tri n nhanh chóng nh ng
n ng l ng m t tr i v+n ch óng góp m t ph n “không áng k ” trong t%ng ngu n cung n ng
l ng N m ngoái, di n tích các t m pin khai thác n ng l ng m t tr i m i t kho#ng 40 km2 trong khi áp ng c nhu c u tiêu th i n n ng t i các n c nh Pháp ho c c ph#i c n t i 5.000 km2 D ki n, v i à phát tri n hi n nay, có th n n m 2020, di n tích pin quang i n s) t ng lên 1.000 km2, nh ng v i di n tích này, n ng l ng M t tr i v+n ch chi m có 3% nhu c u v n ng l ng c a Liên minh châu Âu (EU)
Hi n nay n ng l ng tái t o bao g m các ngu n nh sau:
Th y i n (Hydro)
N ng l ng sinh kh i (Biomass)
N ng l ng gió (Wind)
N ng l ng m t tr i (Solar)
a nhi t (Geothermal)
N ng l ng sóng (Wave)
N ng l ng th y tri u ( Tidal)
Trang 7B ng 1.1 Các d ng n ng lư ng tái t o và ng d ng hi n nay trên th gi i
Th y i n N ng l ng, i n ã ng d ng th ơng m i, quy mô nh- và
l n
N ng l ng cháy (quy
mô sinh ho t) Nhi t (n u, s i)
1ng d ng r ng rãi, n ng l ng tiên ti n s2n có
N ng l ng cháy (quy
mô công nghi p) Nhi t, hơi, i n 1ng d ng r ng rãi, tri n v!ng c#i ti n Khí hóa, s#n xu t n ng
l ng i n, nhi t (CHP) Giai o n th nghi m
Khí hóa, s#n xu t nhiên
li u
Các bon Hydro, Metan, H2 Giai o n phát tri n
Th y phân và lên men Etan Áp d ng th ơng m i cho các cây ng,
tinh b t S#n xu t t g, ang phát tri n Nhi t phân s#n xu t
nhiên li u l-ng D u bio Giai o n th nghi m; có m t s khó kh n Nhi t phân s#n xu t
nhiên li u r n Than 1ng d ng r ng rãi, d#i hi u su t r ng Phân tách Bio-diesel ã áp d ng, khá t
Ch ng c t Bio-gas ã ng d ng th ơng m i
Bơm n c và n p pin V$n chuy n, i n Máy phát nh-, ng d ng r ng rãi
Tua bin gió t li n i n 1ng d ng th ơng m i r ng rãi
Tua bin gió bi n i n Giai o n phát tri n và th nghi m
Chuy n hóa n ng l ng
1ng d ng r ng rãi, khá t, c n phát tri n hơn
i n t nhi t m t tr i Nhi t, hơi, i n Th nghi m, c n phát tri n xa hơn
S d ng n ng l ng m t
tr i nhi t th p
Nhi t ( un n c, hơi, n u, s y) và làm l nh
B thu n ng l ng m t tr i ng d ng
th ơng m i r ng rãi, b p s d ng n ng
l ng m t tr i ng d ng r ng rãi m t s vùng, s y m ng m t tr i th nghi m và ã
áp d ng
S d ng n ng l ng m t
tr i b ng
Nhi t, làm l nh, chi u sáng, thông
Th nghi m và áp d ng, không có ph n k( thu$t ch ng
Trang 8khí
T%ng h p n ng l ng m t
tr i nhân t o
H2 ho c các nhiên
li u giàu hydro Nghiên c u và ng d ng cơ s
a nhi t Nhi t, hơi, i n ã ng d ng th ơng m i
N ng l ng th y tri u i n ã ng d ng, khá t
N ng l ng sóng i n Nghiên c u, phát tri n và th nghi m
N ng l ng dòng ch#y i n Nghiên c u và phát tri n
Chuy n hóa n ng l ng
nhi t i d ơng Nhi t, i n Nghiên c u, phát tri n và th nghi m
N ng l ng i n phân
N ng l ng t sinh kh i
t bi n Nhiên li u Nghiên c u và phát tri n
Chính sách c a chính ph là y u t quan tr!ng trong vi c khuy n khích và duy trì
khuynh h ng này Hi n nay các m c tiêu c a chính ph v n ng l ng tái t o ã hi n di n
t i ít nh t là 64 qu c gia Liên hi p châu Âu v a ch p thu$n m t chính sách m i, theo ó 20%
n ng l ng c s d ng ph#i là lo i n ng l ng tái t o, t nay cho n tr c n m 2020
Hi n nay ã có kho#ng 2,5 tri u công n vi c làm trong l nh v c n ng l ng tái t o trên th
gi i và con s này ang gia t ng r t nhanh chóng
1.4.2 T!m quan tr"ng c a n ng l ng tái t o
i v i các tài nguyên thiên nhiên (than á, than bùn, d u h-a, và khí thiên nhiên) theo
c tính thì kho#ng 80 n m n a, các ngu n n ng l ng trên s) b c n ki t vì con ng i ã
và ang t$n d ng t i a, và v i m c c p s nhân nhanh hơn m c tái t o c a thiên nhiên
Do ó, ngay t bây gi n u không chu0n b nghiên c u hay truy tìm nh ng ngu n tài nguyên v n ng l ng m i, th gi i s) i d n n s h y di t
i v i ngu n n ng l ng (th y i n còn c g!i là than tr ng, ngu n nguyên t n ng,
và n ng l ng t gió và t ánh sáng m t tr i) Th y i n ã xu t hi n t hơn 70 n m tr c
ây, và ã là ngu n hy v!ng cho nhân lo i trong m t th i gian dài T ban u và c n c theo
h ng suy ngh c a nh ng nhà khoa h!c th i b y gi thì th y i n là m t ngu n i n n ng
s ch và toàn h#o vì không t o ra ô nhi/m môi tr ng Do ó, các $p th y i n c ti p n i xây d ng t t các qu c gia tân ti n cho n nh ng qu c gia ang phát tri n Nh ng trong kho#ng 20 n m tr l i ây, khoa h!c gia trên th gi i ã nh$n nh úng n th#m n n môi
tr ng do thu* i n gây ra ó là:
Thu* i n ã làm #o l n hoàn toàn h sinh thái c a m t vùng r ng l n chung quanh h
ch a c'ng nh th ng ngu n và h ngu n c a $p
Thu* i n làm gi#m thi u ho c hu* di t a d ng sinh h!c c a toàn vùng
Trang 9Hi u qu# kinh t c a thu* i n hoàn toàn b #o ng c vì chi phí c n thi t tái t o l i môi tr ng thiên nhiên ã b ánh m t cao hơn l i nhu$n cho vi c cung c p i n n ng
B ng 1.2 Ví d i n hình v các t i n n th y i n trên th gi i
N #c Tên %p Lo i %p Nguyên nhân tai n n S ng i
thiêt m ng
N m
M( South Fork t L' l n tràn ng$p nh 2200 1889
t p
Áp l c d i (sous-pression)
500 1923
M( San Fransisco Tr!ng l c
(Bêtông)
Áp l c d i (sous-pression)
450 1929
Ý Vaiont Vòm S t l3 á làm n c tràn
ng$p
3000 1963
V i các n c ang phát tri n Châu Á nh Trung Qu c, Thái Lan, Lào, Vi t Nam, vi c thi t l$p các $p th y i n m i gi#i quy t nhu c u i n n ng cho qu c gia trong hi n t i là
m t vi c làm thi u m t t m nhìn nghiêm ch nh cho t ơng lai Chúng ta không rút c kinh nghi m c a các qu c gia Tây ph ơng ang trên à phá v3 các $p ã xây d ng nh m tái t o
h sinh thái c a vùng ng th i c'ng không h!c h-i kinh nghi m v các tác h i môi tr ng
vì không nghiên c u tác ng môi tr ng trong k ho ch thi t l$p $p
- i v i ngu n n ng l ng nguyên t m c an toàn trong v$n hành v+n là thách th c
l n òi h-i k( thu$t cao và tác h i l n n con ng i và môi tr ng trong tr ng h p tai n n x#y ra
Ví d các tai n n v n ng lư ng h t nh n trên th gi i:
- Nh v rò r phóng x ngày 28-3-1979 Nhà máy The Three-Mile Island (bang Pennsylvania, M(); v tai n n n% lò ph#n ng h t nhân ngày 26-4-1976 Nhà máy Chernobyl (Ukraine, Liên Xô tr c ây); s c ngày 30-9-1999 làm 119 ng i b nhi/m phóng x t i Nhà máy tái ch nhiên li u phóng x
- V v3 ng ng n c và hơi nóng ngày 9-8-2004 t i Nhà máy i n h t nhân Mihama (t nh Fukui, Nh$t) làm n m công nhân thi t m ng C'ng t i nhà máy này n m 2006 l i x#y ra
m t v cháy n a G n ây nh t, sau tr$n ng t Chuetsu 6,8 Richter ngày 16-7-2007,
m t v rò r c ánh giá là r t nghiêm tr!ng ã x#y ra t i nhà máy i n h t nhân l n nh t
th gi i Kashiwazaki Kariwa (t nh Niigata, Nh$t) Kho#ng 400 thùng ch t th#i h t nhân b % v3, m t s l ng ch t l-ng ch a phóng x ch#y ra bi n, bu c nhà máy ph#i óng c a ng ng
ho t ng ít nh t m t n m Cơ quan N ng l ng Nguyên T Qu c T (IAEA) ki m tra
- Thêm n a n ng l ng này th#i h i khí (carbon dioxide) #nh h ng n t ng Ozone
c a b u khí quy n và nh t là ph th#i nguyên t v+n còn là v n ch a gi#i quy t c c a nhân lo i
Trang 101.4.3.Vai trò c a n ng l ng tái t o
T t c# nh ng ng n n ng l ng u c n thi t, nh ng ch có n ng l ng tái t o m i
i u ki n giúp nhân lo i gi#i quy t lâu b n nh ng v n tr!ng y u v i các tiêu chí v môi
tr ng, kinh t , xã h i nh sau:
a V Môi tr ng
Gi#m l ng ô nhi/m và khí th#i t các h th ng n ng l ng truy n th ng
Ví d : s#n xu t ra m t s i n (1 Kwh) b ng than ho c d u, thì l ng khí th#i CO2
do than và d u b t sinh ra là kho#ng 1kg khí CO2 N u s i n này c s#n xu t b ng th y
i n, ho c phong i n, thì s) không sinh ra 1kg khí CO2 kia V$y có ngh a là c s#n xu t ra bao nhiêu s i n "s ch" b ng th y i n và phong i n, thì gi#m c b y nhiêu kg khí CO2
th#i vào không khí Ch tiêu s#n xu t ra i n "s ch" c'ng t ơng ng v i ch tiêu gi#m khí phát th#i
Gi#i quy t ô nhi/m môi tr ng do vi c gia t ng dân s và phát tri n xã h i c a các qu c
gia trên th gi i
Công ngh cho các lo i n ng l ng tái t o là công ngh s ch và nguyên li u x d ng
ho c ã có s2n trong thiên nhiên và không t o ra ô nhi/m nh m t tr i, gió, sóng bi n v.v ;
ho c là nh ng ph ph0m hay ph th#i t các công ngh khác thay vì c n ph#i x lý, nay c
s d ng l i, do ó, công ngh tái t o này ơng nhiên góp ph n vào vi c gi#i quy t ô nhi/m môi tr ng
Vi c s d ng n ng l ng tái t o s) mang l i nhi u l i ích v sinh thái So sánh v i các ngu n n ng l ng khác, n ng l ng tái t o có nhi u u i m hơn vì tránh c các h$u qu# tác h i n môi tr ng
S d ng n ng l ng tái t o r ng rãi và liên t c có th tác ng n vi c c#i t o khí h$u Trái t v lâu dài Ch ng hi u ng nhà kính tác nhân làm bi n %i khí h$u trên th gi i
ã quy t nh óng c a t t c# nh ng nhà máy nh v$y vào n m 2020 Chính ph liên minh
gi a #ng Xanh và #ng Dân ch Xã h i còn mu n gi#m l ng khí nhà kính gây m hoá toàn c u b ng vi c lo i b- các nhà máy i n s d ng than á Khi giá d u th gi i g n ây
t ng t i m c k* l c, Berlin c'ng không mu n ph thu c vào ngu n nhiên li u hoá th ch này
b V kinh t xã h i
Phát tri n b n v ng kinh t và xã h i em l i nhi u công n vi c làm Th tr ng toàn
c u th gi i v các lo i nhiên li u tái t o ã phát tri n nhanh chóng và mang l i hàng tri u công n vi c làm Hi n nay ã có kho#ng 2,5 tri u công n vi c làm trong l nh v c n ng
l ng tái t o trên th gi i và con s này ang gia t ng r t nhanh chóng
Doanh thu cao
Ví d : Hi p h i các công ty công ngh i n m t tr i cho bi t nhu c u t m pin quang
i n s) t ng g p ôi, mang l i doanh thu hơn m t t* euro Trong n m nay, các công ty i n
m t tr i c a c ang u t 200 tri u euro m r ng và hi n i hoá nhà máy, t o thêm kho#ng 5.000 vi c làm