CHƯƠNG 5 BÀI 15 ÁNH SÁNG, TIA SÁNG Bài 1 Nêu một số ví dụ cho thấy năng lượng ánh sáng được chuyển hóa thành a) điện năng; b) nhiệt năng; c) động năng Trả lời a) điện năng Năng lượng ánh sáng được chu.
Trang 1CH ƯƠ NG 5:
BÀI 15: ÁNH SÁNG, TIA SÁNG Bài 1: Nêu m t s ví d cho th y năng lộ ố ụ ấ ượng ánh sáng được chuy n hóa thành: ể
a) đi n năng; ệ
b) nhi t năng; ệ
c) đ ng năng.ộ
Tr l i: ả ờ
a) đi n năngệ
Năng lượng ánh sáng được chuy n hóa thành đi n năng trong Pin m t tr i.ể ệ ặ ờ
b) nhi t năngệ
+ Năng lượng ánh sáng được chuy n hóa thành nhi t năng trong b p năng lể ệ ế ượng m t tr i.ặ ờ + Năng lượng ánh sáng được chuy n hóa thành nhi t năng trong bình nể ệ ước nóng năng lượng
m t tr i.ặ ờ
c) đ ng năngộ
Năng lượng ánh sáng được chuy n hóa thành đ ng năng trong xe ch y b ng năng lể ộ ạ ằ ượng m tặ
tr i.ờ
Bài 2: Hãy vẽ các tia sáng phát ra t bóng đèn pin đ bi u di n bóng t i c a qu bóng trênừ ể ể ễ ố ủ ả màn ch n trong hình bên.ắ
Tr l i: ả ờ
Th c hi n vẽ các tia sáng nh sau:ự ệ ư
T ngu n sáng S (bóng đèn pin), l n lừ ồ ầ ượt vẽ các tia sáng t i:ớ
- Tia SA, đi qua mép A c a qu bóng, c t màn ch n t i đi m M.ủ ả ắ ắ ạ ể
- Tia SB, đi qua mép B c a qu bóng, c t màn ch n t i đi m N.ủ ả ắ ắ ạ ể
Vùng phía sau qu bóng không nh n đả ậ ược ánh sáng là vùng t i.ố
Trang 2Bài 3: Hi n tệ ượng nào sau đây không liên quan đ n năng lế ượng ánh sáng?
A Ánh sáng m t tr i ph n chi u trên m t nặ ờ ả ế ặ ước
B Ánh sáng m t tr i làm cháy b ng da.ặ ờ ỏ
C B p m t tr i nóng lên nh ánh sáng m t tr i.ế ặ ờ ờ ặ ờ
D Ánh sáng m t tr i dùng đ t o đi n năng.ặ ờ ể ạ ệ
L i gi i: ờ ả
Đáp án đúng là: A
Các hi n tệ ượng liên quan t i năng lớ ượng ánh sáng là:
- Ánh sáng m t tr i làm cháy b ng da.ặ ờ ỏ
- B p m t tr i nóng lên nh ánh sáng m t tr i.ế ặ ờ ờ ặ ờ
- Ánh sáng m t tr i dùng đ t o đi n năng.ặ ờ ể ạ ệ
Bài 4: Phát bi u nào sau đây là ể sai?
A M t Tr i là ngu n năng lặ ờ ồ ượng ánh sáng và ngu n năng lồ ượng nhi t chính trên Trái Đ t.ệ ấ
B Năng lượng ánh sáng c n cho s phát tri n c a th c v t.ầ ự ể ủ ự ậ
C Ánh sáng không có năng lượng vì không có tác d ng l c.ụ ự
D Năng lượng ánh sáng có th chuy n thành nhi t.ể ể ệ
L i gi i: ờ ả
Đáp án đúng là: C
C sai vì ánh sáng chi u có năng lế ượng nhi t.ệ
Bài 5: Phát bi u nào sau đây là đúng?ể
A Các tia sáng là đường cong
Trang 3B Đường truy n c a ánh sáng đề ủ ược bi u di n b ng m t để ễ ằ ộ ường th ng có mũi tên ch hẳ ỉ ướng truy n c a ánh sáng g i là tia sáng.ề ủ ọ
C Các tia sáng luôn song song nhau
D Các tia sáng cho ta bi t ánh sáng truy n nhanh hay ch m.ế ề ậ
L i gi i: ờ ả
Đáp án đúng là: B
A sai vì các tia sáng là đường th ng.ẳ
C sai vì các tia sáng M t Tr i chi u là phân kì.ặ ờ ế
D sai vì t c đ truy n sáng trong cùng m t môi trố ộ ề ộ ường là nh nhau.ư
Bài 6: Hãy vẽ đường đi c a tia sáng và cho bi t m t th y các v t nào trong h p hình dủ ế ắ ấ ậ ộ ở ưới đây?
L i gi i: ờ ả
M t sẽ th y các v t 2 và 4.ắ ấ ậ
Bài 7: Vì sao các phòng gi i ph u, ngở ả ẫ ười ta thường dùng các ngu n sáng r ngồ ộ
Trang 4L i gi i: ờ ả
các phòng gi i ph u, ng i ta th ng dùng các ngu n sáng r ng vì dùng các ngu n sáng
r ng sẽ không t o ra bóng t i.ộ ạ ố
Bài 8: Cho hai ngu n sáng A và B Hãy vẽ các vùng t i xu t hi n trên màn.ồ ố ấ ệ
L i gi i: ờ ả
Bài 9: Đ t m t ng n n n trặ ộ ọ ế ước m t màn ch n sáng Đ t m t trong vùng n a t i, ta quan sátộ ắ ặ ắ ử ố
ng n n n th y có gì khác so v i khi không có màn ch n? Gi i thích.ọ ế ấ ớ ắ ả
L i gi i: ờ ả
Đ t m t trong vùng n a t i, ta quan sát ng n n n sáng y u h n so v i khi không có mànặ ắ ử ố ọ ế ế ơ ớ
ch n Vì khi không có màn ch n, ch có m t ph n ánh sáng c a ng n n n truy n đắ ắ ỉ ộ ầ ủ ọ ế ề ược đ nế
m t.ắ
Trang 5Bài 10: Làm th nào đ đóng đế ể ược ba cái c c cho th ng hàng mà không c n dùng thọ ẳ ầ ước
ho c m t v t nào khác đ gióng hàng? Gi i thích vì sao có th làm đặ ộ ậ ể ả ể ược nh v y.ư ậ
L i gi i: ờ ả
Đ đóng để ược ba cái c c th ng hàng ta có th làm theo họ ẳ ể ướng d n dẫ ưới đây:
- Đóng c c th nh t và c c th hai t i hai v trí A và B thích h p.ọ ứ ấ ọ ứ ạ ị ợ
- B t m t m t, đ t c c th ba trị ộ ắ ặ ọ ứ ước m t còn l i và hắ ạ ướng nhìn v phía có c c th nh t vàề ọ ứ ấ
c c th hai.ọ ứ
- Xê d ch c c th ba sao cho m t ch th y c c th ba mà không th y c c th nh t và c c thị ọ ứ ắ ỉ ấ ọ ứ ấ ọ ứ ấ ọ ứ hai vì b c c th ba che khu t.ị ọ ứ ấ
- Đóng c c th ba t i v trí đó.ọ ứ ạ ị
V y ta đã đóng đậ ược ba cái c c th ng hàng.ọ ẳ
Gi i thích:ả
Trong không khí, ánh sáng truy n đi theo đề ường th ng nên khi ba c c đẳ ọ ược đóng th ng hàngẳ thì m t và ba c c đ u n m trên m t đắ ọ ề ằ ộ ường th ng Khi đó ánh sáng truy n t c c th nh t vàẳ ề ừ ọ ứ ấ
c c th hai đ n m t ta đã b c c th ba ch n l i, k t qu là m t không nhìn th y c c thọ ứ ế ắ ị ọ ứ ặ ạ ế ả ắ ấ ọ ứ
nh t và c c th hai.ấ ọ ứ
Bài 11: M t h c sinh xác đ nh đ cao c a c t đi n vào m t ngày tr i n ng H c sinh này l nộ ọ ị ộ ủ ộ ệ ộ ờ ắ ọ ầ
lượt đo chi u dài bóng đ c a m t cái c c c m th ng đ ng có đ cao là 1 m và bóng c a c tề ổ ủ ộ ọ ắ ẳ ứ ộ ủ ộ
đi n trên m t đ t K t qu đo chi u dài bóng c a c c và bóng c t đi n l n lệ ặ ấ ế ả ề ủ ọ ộ ệ ầ ượt là 0,6 m và 4,5 m Trình bày cách xác đ nh đ cao c a c t đi n trong thí nghi m nói trên c a h c sinh.ị ộ ủ ộ ệ ệ ủ ọ
Bi t r ng các tia sáng t M t Tr i chi u t i m t đ t đế ằ ừ ặ ờ ế ớ ặ ấ ược coi là chùm sáng song song
L i gi i: ờ ả
- Dùng thước vẽ đo n AB dài 1 cm bi u di n cái c c ( ng v i đ cao 1 m c a c c).ạ ể ễ ọ ứ ớ ộ ủ ọ
- Vẽ cái bóng AO c a c c AB trên m t đ t AO = 0,6 cm.ủ ọ ặ ấ
- N i BO, đó là đố ường truy n ánh sáng t M t Tr i L y CO dài 4,5 cm bi u di n cái bóng c aề ừ ặ ờ ấ ể ễ ủ
Trang 6- Vẽ đo n CĐ c t đạ ắ ường BO kéo dài t i Đ, CĐ bi u di n chi u cao c a c t đi n.ạ ể ễ ề ủ ộ ệ
- T hình vẽ, ta tính đừ ược: CĐ = 7,5 cm
V y chi u cao c a c t đi n th c t là 7,5 m.ậ ề ủ ộ ệ ự ế