BÀI báo TRUYỀN THÔNG đa PHƯƠNG TIỆN CHỦ đề tìm HIỂU về CHUẨN ITU t h 323 và ỨNG DỤNG

- Khốichứcnăngcủathiết bịH.323:khốichức năngnàycóthểlàchứcnăngđầu cuối để giao tiếp với một terminal trong hệ thống H.323 hoặc chức năngMCUđểgiaotiếp vớinhiềuterminal.- Khối chức năng củ

hựchiện:NguyễnVănTrâm

Nguyễn Văn PhiTrần Ngọc SơnNguyễnHữuT ân

TÌMHIỂUVỀCHUẨNITU-Giảng viên hướng dẫn: TS Đinh Đồng

LưỡngSinhviênthựchiện:NguyễnVănTrâ

m

Nguyễn Văn PhiTrần Ngọc

SơnNguyễnH ữuTân

Chúngemxinchânthành cảmơn!

LỜICẢMƠN

MỤCL Ụ C

DANHMỤCHÌNHẢNH

DANHMỤC BẢNG

LỜINÓIĐẦU

Chương 1:ChuẩnkhuyếnnghịH323

1.1.Giớithiệuchung

1.2.CácthànhphầntronghệthốngH.323

1.2.1.ThiếtbịđầucuốiH.323

1.2.2.H.323gateway

1.2.3.Gatekeeper

1.2.4.Đơn vịđiều khiểnliênkết đađiểmMCU

1.3.ChồnggiaothứcH.323

1.3.1.Cácchuẩngiảimã/mã hóa

1.3.1.1.Bộmãhóa/giảimãaudio

1.3.1.2.Bộmãhóa/giảimãvideo

1.3.2.GiaothứcbáohiệuRAS(H.225)

1.3.2.1.TìmkiếmRASGatekeeper

1.3.2.2.RASĐăngkývàHủyđăngký

1.3.2.3.RAStiếpnhận(RASAdmission)

1.3.2.4.Địnhvịthiếtbịđầucuối(RASEndpointLocation)

1.3.2.5.RASthôngtintrạngthái(RASStatusInformation)

1.2.3.6.RASđiềukhiểnbăngthông(RASBandwidthControl)

1.3.3.Giao thứcbáo hiệuđiềukhiển thiếtlậpcuộcgọi H.225

1.3.4 GiaothứcbáohiệuđiềukhiểntruyềnthôngmultimediaH.245

1.4.Báohiệuvàxửlýcuộcgọi

1.4.1.TìmkiếmGatekeeper

1.4.2.Đăngkýđiểmcuối

1.4.3.Địnhvịđiểmcuối

1.4.4.Mãthôngbáo truynhập

Chương2:GiảiphápcôngnghệVOIPtriểnkhaichuẩnH.323

2.1.TổngquanVoIP

2.2.H.323trênVOIP

2.3.CấuhìnhVoIPtheochuẩnH323

2.4.GiaodịchtrongmạngVoIPtheochuẩn H323

Chương3:Khảosátdịchvụhộinghịtruyền hình

3.1.VDC Portal

3.2.AverComm

3.3.KEDACOM

TỔNGKẾT

TÀILIỆUTHAMKHẢO

Hình1.2: Cấu trúccủamộthệthốngH.323

Hình 1.2.1:Thiếtbị đầu cuốiH.323

Hình1.3.1Liên hệchồnggiao thứcH.323vớimôhình OSI

Hình1.3.2.Chồnggiaothức H.323

Hình1.2.3.6BảntinRAS

Bảng1.3.3:CấutrúcH.225

Hình1.3.3 Vídụ bảntin củaH.225

Hình1.3.4 Vídụ bảntin củaH.245

DANHMỤCBẢNG Bảng1.3.3: Cấu trúcH.225

LỜINÓIĐẦU

Ngày nay, với sự phát triển nhanh chóng và không ngừng, công nghệ đaphươngtiện trên toàn cầu đã phục vụ cho nhu cầu cấp thiết của loài người hiện nay vàliên

tụccónhữngphátminhđưaconngườitiếntớimộtxãhộithôngtin.Cácdòngsảnphẩmv

à các ứng dụng đa phương tiện của các hãng càng hướng đến các chuẩn Một trongcác chuẩn mà các hãng hướng đến

và hay quan tâm đến đó là Chuẩn khuyến nghịH323 Tuân theo chuẩn H323, các dòngsản phẩm và các ứng dụng đa phương tiện từnhiều hãng khác nhau có thể hoạt độngcùng nhau, cho phép người dùng có thể qua lạimàkhông cầnquan tâmtớivấnđềtươngthích

cả Internet Tuân theo chuẩn H.323, các sảnphẩm và cácứ n g d ụ n g đ a

Với chuẩn H.323 các nhà khai thác mạng có thêm cơ hội để nghiên cứuvàpháttriểncácdịchvụviễnthôngđa dịchvụmới, nângcaochấtlượngmạng

Hiệnnay,H.323đãpháttriểnlênversion7(côngbốvàotháng12/2009)

I.2 CácthànhphầntronghệthốngH.323

bị nằm trong các hệ thống (các mạng chuyển mạchkênh) Nó phải cung cấptính năng chuyển đổi khuôn dạng dữ liệu truyền vàchuyển đổi thủ tục một cáchthích hợp giữa mạng LAN các loại mạng màgatewaykết nốitới,cụthể:

- Khốichứcnăngcủathiết bịH.323:khốichức năngnàycóthểlàchứcnăngđầu cuối (để giao tiếp với một terminal trong hệ thống H.323) hoặc chức năngMCU(đểgiaotiếp vớinhiềuterminal).

- Khối chức năng của thiết bị chuyển mạch kênh: mang chức năng giao tiếpvớimộthay nhiềuthiếtbị đầucuốitrongmạngchuyểnmạchkênh

- Khối chức năng chuyển đổi: bao gồm chuyển đổi khuôn dạng dữ liệuvàchuyểnđổithủ tục

I.2.3 Gatekeeper

Gatekeeper cung cấp các dịch vụ điều khiển cuộc gọi cho các điểmcuốitrong hệ thống H.323 Gatekeeper là tách biệt với các thiết bị khác tronghệthống về mặt logic, tuy nhiên trong thực tế thì nó có thể được tích hợp vớicácthiếtbị khácnhư gateway, MCU…

Khicómặttronghệthống,Gatekeeperphảicungcấpcácchứcnăngsau:

- Dịchđịachỉ:Dịchtừđịachỉaliashoặcmộtsốđiệnthoạiảocủamộtđiểmcuốisang địachỉIP tương ứng

- Quản lý vùng (Zone Management): Thực hiện các chức năng trên vớicácđiểmcuốiH.323đãđăng kýGatekeeper (một vùngH.323).

Ngoài ra, Gatekeeper có thể cungc ấ p c á c c h ứ c n ă n g n h ư b á o

h i ệ u đ i ề u khiển cuộc gọi, điều khiển cho phép cuộc gọi, quản lý băngthông, quản lý cuộcgọi, tính cước

I.2.4 ĐơnvịđiềukhiểnliênkếtđađiểmMCU

MCU hỗ trợ việc thực hiện các cuộc đàm thoại hội nghị giữa nhiều thiếtbịđầu cuối.Trong chuẩn H.323,MCU bắt buộcp h ả i c ó m ộ t b ộ đ i ề u

k h i ể n đ a điểmMC(MultipointController)và MP(MultipointProcessor).MCđiềukhiểnviệcliênkếtgiữanhiềuđiểmcuốitronghệthốngbaogồm:

- Xử lỷ việc đàm phán giữa các thiết bị đầu cuối để quyết định một khảnăngxửlýdòngdữ liệumediachunggiữa cácthiếtbị đầu cuối

- Quyếtđịnhdòngdữliệunàosẽlà dòngdữliệumulticast

MC không xử lý trực tiếp một dòng dữ liệu media nào Việc xử lý cácdòngdữliệusẽdocácMPđảmnhiệm.MPsẽthựchiệnviệctrộn,chuyểnmạch,xửlýcho từng dòngdữ liệuthờigianthựctrongcuộchộinghị

Việc truyền thông tin trong mạng IP tồn tại dưới ba hình thức:Unicast,multicast và broadcast Trong hệ thống H.323 cuộc hội nghị nhiều bên

có thể cóba loạicấuhình hộinghị sau:

I.3.1 Cácchuẩngiảimã/mãhóa

H.323 xác định các chuẩn về việc nén và giải nén các chuỗi âm thanh và hìnhảnh,bảo đảm rằng những thiết bị từ các nhà cung cấp khác nhau sẽ có cùng một khuôn thứcchung Nó còn hết sức mềm dẻo trong các tínhnăng bổ sung và thực thi cao dựa vàocác phần cứng và phần mềm chuyên dụng Ví dụ trong hội nghịH.323 có thể bao gồmcác đầu cuối với các khả năng khác nhau Một đầu cuối chỉ cókhả năng thoại có thểtham gia vào hội nghị của các đầu cuối có khả năng hình ảnhhoặc số liệu Hơn nữa,các đầu cuối đa phương tiện H.323 có thể chia sẻ một phần dữliệu với đầu cuối số liệuT.120, trong khi đang chia sẻ âm thanh, hình ảnh hoặc số liệu với các đầu cuối H.323khác

I.3.1.1 Bộmãhóa/giảimãaudio

Bộ này thực hiện mã hóa và giải mã tín hiệu âm thanh (thường là tiếng nói).ThuậttoánmãhóatrongH323hoàntoànphùhợpvớicácchuẩncủaITU.Kỹthuậtsốmãhóa và nén tín hiệu âm thanh phải cân bằng giữa chất lượng tiếng nói,tốc độ bit và độtrễđồng bộvớih ì n h ả n h Tất cả các đầu cuối H.323 phải có bộ mã hoá và giải mã thoại Các tiêu chuẩnmãhoá/giải mã khác được chỉ ra trong chuẩn khuyến nghị H.323 là G.711, G.722,G.723,G.728,G.729,vàMPEG-1 audio

- G.711: phương pháp mã hóa tín hiệu dạng sóng, mã hóa trực tiếp tín hiệulấymẫutiếngnói,âmthanhvớicác luậtlượngtửhóaluậtµ,luậtA;tốc độ64kbps

- G.729: mã hóa theo các phương pháp lai kết hợp giữa phương pháp mã hóatínhiệudạngsóngvàphương phápmã hóanguồntiếng nói

I.3.1.2 Bộmãhóa/giảimãvideo

Video Codec mã hóa tín hiệu hình ảnh từ Camera để truyền dẫn và giải mãtínhiệu nhận được (đã mã hóa) để hiện thị hình ảnh Trong H.323 truyền hình ảnh cóthểcó hoặc không vì vậy việc hỗ trợ Video Codec là tùy chọn Tuy nhiên các đầucuốicung cấp khả năng liên lạc hình ảnh phải được hỗ trợ giao thức mã hóa, giải mãtínhiệuVideo

- Chuẩn H.261 được ITU đưa ra năm 1990 Chuẩn này đưa ra nhữngphươngphápmãhóavàgiảimãhìnhảnh,dùngtrongtruyềnhìnhảnhVideocủacácdịchvụ

nghe nhìn với tốc độ px64 Kbps (p= 1-30) Chuẩn này thực sự hiệu quả khi sửdụngcho các ứng dụng sử dụng trong mạng chuyển mạch kênh (SCN) H.261 thườngđượcdùngvớicácchuẩnkhác nhưH.221,H.230,H.242và H.320hoặccácchuẩnmới.

- H.263 ra đời sau khoảng 5 năm sau H.261 là phần mới thêm vào trongloạtchuẩn H của ITU-T mục đích là để mở rộng khả năng Video cho dịch vụ truyềnthôngtốc độ thấp (Low bit rate Communication) H.263 thiết kế cho mạng tốc độ nhỏhơn 64Kbps.Rấtthíchhợpchocác mạng truyềnthông tốcđộ thấp

I.3.2 GiaothứcbáohiệuRAS(H.225)

RAS (Registration Admission Status) là giao thức báo hiệu được sửdụnggiữa các gateway và gatekeeper Kênh RAS được mở trước các kênh khácvàđộc lập với kênh thiết lập cuộc gọi và kênh truyên thông đa phương tiện.KênhRAS dùng để truyền tải các bản tin sử dụng trong quá trình đăng ký điểmcuốivà tìmkiếmGatekeeper mà liên kết mộtđ ị a c h ỉ đ ị n h d a n h c ủ a

v ớ i địachỉgiaovận(transportaddress)kênhbáohiệucuộcgọicủanó.KênhRASlà kênh không tin cậy, vì thế trong khuyến nghị H.225 đã khuyến nghị thời giangiớihạnđịnh trướcvàsốlầngửiyêucầuchomột vàiloại bảntin

RAS sử dụng trên nền User Datagram Protocol (UDP) với cổng 1719dànhcho các thôngđiệp H.255 và cổng 1718 dành cho các bản tinmulticastp h á t hiệngatekeeper

- Một hoặc một số gatekeepers trả lời các yêu cầu bằng thông điệp chấpnhậnGatekeeper Confirmation (GCF) hoặc thông điệp từ chối Gatekeeper Reject(GRJ).Một thông điệp từ chối bao gồm lý do từ chối, và có thể trả về thông tin về

nhữnggatekeeperthay thế.Cơchếpháthiện tựđộngcho phép mộtthiết bịđầucuốitìmkiếm

gatekeepercủanóthôngquathôngđiệpGatekeeperRequest(GRQ)dạngmulticast.Do đó, thiếtbị đầu cuốikhông cầnphải cấu hìnhtĩnh gắn vớigatekeeper Mộtgatekeepertrả lời bằng thông điệp GCF hoặc GRJ Một gatekeeper có thể được cấuhìnhđểchỉ đápứngsubnet cố định nàođó.

- Nếu một gatekeeper không còn khả năng đáp ứng, gateway thực hiện việctìmkiếm lại gatekeeper khác Nếu gateway tìm thấy một gatekeeper ở trạng thái off-line,thì nó không tiếp nhận cuộc gọi mới nữa và tiếp tục tìm kiếm gatekeeper khác.Nhữngcuộc gọiđanghoạt độngthì khôngbị ảnhhưởng

GatekeeperDiscoveryGRQ

GRJ

(Gatekeeper_Reject)

Thông điệp trả lời gửi từ gatekeeper đến endpoint,từchối yêu cầu đăng ký của endpoint Thông thườngsựtừchốinàylàdocấuhìnhcủagatewayhoặcgatekeeperbịlỗi

I.3.2.2 RASĐăngkývàHủyđăngký

Đăng ký là quá trình được thực hiện khi các gateway, các thiết bị đầucuối,và MCUs tham gia một khu vực và thông báo địa chỉ IP và địa chỉ aliaschogatekeeper.Đăngkýxảyrasauquátrìnhtìmkiếmgatekeeper.Mỗigatewaycó

thểđăngkývớimộtvàchỉmộtgatekeeperđanghoạtđộng.Chỉcógatekeeperđanghoạtđộng trênmỗi vùng.

CácH.323gatewayđăngkývớimộtH.323ID(emailID)hoặcmộtđịachỉE.164.Vídụ:EmailID(H.323ID):gwy-01@domain.com

I.3.2.3 RAStiếpnhận(RASAdmission)

Thông điệp thu nhận ở giữa các endpoint và Gatekeeper cung cấp cơ sởchoviệc thu nhận cuộc gọi và kiểm soát băng thông Gatekeepers cho phép truycậpvàocácmạngH.323vớisựxácnhậnhoặcsựtừchốicủacác yêucầuthunhận

LCF

(Location_Confirm)

Gửi bởi gatekeeper và chứa địa chỉ kênh báo hiệu cuộc gọihoặcđịa chỉ kênh RAS hoặc địa chỉ do các thiết bị đầu cuối yêucầu.LCF sử dụng địa chỉ của nó khi GKRCS được sử dụng LCFsửdụng địa chỉ do endpoint yêu cầu khi báo hiệu cuộc gọi thiếtbịđầuc u ố i k ế t n ố i t r ự c t i ế p ( D i r e c t e d E n d p o i n t C a l l S

i g n a l i n g )đượcsửdụng.

LRJ

(Location_Reject)

Gửi bởi gatekeepers khi đã nhận được một LRQ để thông báocácthiết bị đầu cuối đang yêu cầu không đăng ký đượchoặcnguồntài nguyên khôngsẵncó

I.3.2.5 RASthôngtintrạngthái(RASStatusInformation)

GatekeepercóthểsửdụngkênhRASđểlấythôngtintrạngtháitừendpoint.TacóthểsửdụngRASđể giámsátendpointonlinehayoff-line

I.3.3 GiaothứcbáohiệuđiềukhiểnthiếtlậpcuộcgọiH.225

Giao thức báo hiệu điều khiển cuộc gọi H.225 được sử dụng để thiết lậpkếtnối giữa các điểm cuối H.323 Các khuyến nghị ITU H.225 xác định việcsửdụngvàhỗ trợcácbảntin báohiệuQ.931

Kênh điều khiển cuộc gọi đáng tin cậy (TCP) được tạo ra trên một mạngIPtrên cổng TCP 1720 Cổng này khởi tạo các thông điệp điều khiển cuộcgọiQ.931chocácmục đích kếtnối,bảotrì, vàngắtkếtnốicủa cuộcgọi

k h i ể n

t r ê n mộttrêngóitintrongmạngcóthểđượcquảnlýđểcungcấpcácdịchvụđàm

3 (-4)

2Length of call reference bits

00

1

Octet1

23

45

678

thoại trong thiết bị H.323 H.225.0 đóng gói và đồng bộ các dòng thông tinđaphương tiện (thoại, truyền hình, số liệu) Khuyến nghị này bao gồm giaothứcRTP/RTCPvàcácthủtụcđiềukhiểncuộc gọi Q.931(DSS1)

01101 RELEASE 11001 CONGESTION CONTR

01110 RESTARTACKNOWLEDGE

- Informationelements

1110110101

STATUSSTATUSENQUIRY

1 IEILengthofcontents ofIE

I.3.4 GiaothứcbáohiệuđiềukhiểntruyềnthôngmultimediaH.245

H.245xửlýcácthôngđiệpđiềukhiểnend-to-endgiữacácthựcthểH.323.ThủtụcH.245 thiết lập các kênh logic để truyền âm thanh, video, dữ liệu, kênh điềukhiểnthôngt i n N ó đ ư ợ c s ử d ụ n g đ ể đ i ề u p h ố i c á c h s ử dụ ng v à k h ả n ă n g c ủ a k ê n

h n h ư : kiểmsoát luồng và khảnăngtraođổithông tin

Hình1.3.4VídụbảntincủaH.245

I.4 Báohiệuvàxửlýcuộcgọi

KênhRAS

Kênh RAS dùng để truyền tải các bản tin sử dụng trong quá trình đăngkýđiểm cuối và tìm kiếm Gatekeeper mà liên kết một địa chỉ danh của điểmcuốivới “địa chỉ lớp giao vận” kênh báo hiệu cuộc gọi của nó Kênh RAS làkênhkhông tin cậy, vì thế trong khuyến nghị H.225 đã khuyến nghịt h ờ i

g i a n g i ớ i hạnđịnhtrướcvàsố lầngửi yêucầu chomột vàiloạibảntin

có thể xẩy ra theo chu kỳ khi cần thiết MộtGateway hoặc MCU có thể đăng kýtheo một hoặc nhiều địa chỉ lớp giao vận.Việc đăng ký theo nhiều địa chỉ lớpgiao vận sẽ làm cho việc định tuyến cáccuộc gọi tới các cổng định trước đơngiản hơn Điểm cuối sẽ gửi yêu cầu đăngký RRQ (Registration Request) tớiGatekeeper, RRQ này được gửi tới địa chỉtruyềnkênhRAS củaGatekeeper.Sau khi tìm được Gatekeeper, điểm cuối sẽ có được địa chỉ mạngcủaGatekeeper này và sử dụng bộ nhận dạng TSAP kênh RAS điển hình Nếuchấpnhận sự đăng ký của điểm cuối, Gatekeeper sẽ trả lời lại bằng xác nhận đăng kýRCF (Registration Confirmation), ngược lại

nó sẽ trả lời bằng tín hiệu từ chốiRRJ(RegistrationReject)

I.4.3 Địnhvịđiểmcuối

Điểm cuối hoặc Gatekeeper có đị chỉ định danh của một điểm cuối vàmuốnliênlạcvớinó,thìcóthểdùngbảntin“Yêucầuđịnhvị”LRQ.BảntinLRQ

này sẽ được gửi tới bộ nhận dạng TSAP kênh RAS của Gatekeeper địnhtrước,hoặc có thể gửi bản tin GRQ quảng bá tới địa chỉ quảng bá điển hìnhcủaGatekeeper Gatekeeper tương ứng sẽ gửi trả lời bản tin LCF chứa thông tincầnthiết của điểm cuối hoặc Gatekeeper của điểm cuối Thông tin này bao gồm địachỉkênhbáohiệu cuộcgọivàkênhRAS.

I.4.4 Mãthôngbáotruynhập

MãthôngbáotruynhậplàmộtxâuđãđượckiểmtraởbảntincàiđặtvàcácbảntinRAS.Kênhbáohiệu

- Thiếtlậpcuộc gọiquaGateway.

Thiếtlậpkênhđiềukhiển

Trong giai đoạn 1, sau khi trao đổi tín hiệu thiết lập cuộc gọi, các đầu cuối sẽ thiếtlậpkênh điều khiển H.245 Kênh điều khiển này có thể do thuê bao bị gọi hoặc thuêbaogọithiếtlập.Trongtrườnghợpkhôngnhậnđượctínhiệukếtnốihoặcmộtđầucuốigửitín hiệukết thúcthìkênhđiềukhiểnH.245 sẽbịđóng

Thiếtlậpkênhtruyềnthông

Saukhitraođổikhảnăng(tốcđộnhậntốiđa,phươngthứcmãhóa)vàxácđịnhm a

s t e r - s la v e r t r o n g g i a o t i ế p t r o n g g i a i đ o ạ n 2, t h ủ t ụ c đ i ề u k h i ể n kê n hH.245sẽthựchiệnviệcmởkênhlogic(H.225)đểtruyềnthôngtin.Saukhimởkênhlogicthìmỗiđầucuốitruyềntínhiệuđể xácđịnhthôngsốtruyền

Dịchvụ cuộc gọi

Có một số dịch vụ cuộc gọi được thực hiện trên mạng H.323 như: thayđổiđộrộngbằngtần,giảmsáttrạngtháihoạtđộng,hộinghịđặcbiệt,cácdịchvụbổsung

Kếtthúc cuộcgọi

Mộtthiếtbịđầucuốicóthểkếtthúccuộcgọitheocácbướccủathủtụcsau:

- Dừngtruyềnluồngtínhiệuvideokhikếtthúctruyềnmộtảnh,sauđóđóngtấtcảcáckênhlogicphục vụtruyền video

- Dừngtruyềndữliệuvàđóngtấtcảcáckênhlogicdùngđểtruyềndữliệu

- Dừngtruyềnaudiosauđóđóngtấtcảcác kênhlogicdùngđểtruyềnaudio

- Truyền tín hiệu trên kênh điều khiển H.245 để báo cho thuê bao đầu kia biếtnómuốn kết thúc cuộc gọi Sau đó nó dừng truyền các bản tin H.245 và đóngkênhđiềukhiểnH.245

- Nó sẽ chờ nhận tín hiệu kết thúc từ thuê bao đầu kia và sẽ đóng kênh điềukhiểnH.245

- Nếu kênh báo hiệu cuộc gọi đang mở, thì nó sẽ truyền đi tín hiệu ngắt sauđóđóngkênhbáo hiệu