Bài tập lớn kết thúc học phần Văn bản quản lý nhà nước

Bài tập lớn kết thúc học phần môn Văn bản quản lý nhà nước Trình bày thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Uỷ ban nhân dân các cấp (về hình thức và nội dung). Liên hệ thực tiễn Trình bày các thành phần thể thức văn bản theo quy định hiện hành dựa trên các thông tin sau: Ngày 18 tháng 2 năm 2021, Bộ Giáo dục và Đào tạo dã ban hành công văn số 606 về việc thực hiện chương trình giáo dục và phòng chống dịch Covid19. Văn bản này do Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ ký, được gửi đến các địa chỉ: Các Sở Giáo dục và Đào tạo; Bộ trưởng (để báo cáo); Các thứ trưởng (để phối hợp chỉ đạo); các Cục, Vụ, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Lưu văn thư, Vụ Giáo dục Trung học.

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài……… ………

…… 1

2 Đối tượng nghiên cứu……… ……… … 2

3 Nhiệm vụ nghiên cứu………… ………

… 2

4 Cấu trúc đề tài……… ………

….2 NỘI DUNG 3

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN 4

1.1 Một số khái niệm cơ bản 4

1.2 Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật 4

1.3 Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật 5

Chương 2: THẨM QUYỀN BAN HÀNH VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT CỦA UỶ BAN NHÂN DÂN CÁC CẤP 8

2.1 Nội dung 8

2.2 Hình thức 9

2.3 Liên hệ thực tiễn 10

Chương 3: BÀI TẬP ỨNG DỤNG CÁC THÀNH PHẦN THỂ THỨC VĂN BẢN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC 12

KẾT LUẬN 14

PHỤ LỤC 15

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Cơ quan hành chính nhà nước là một bộ phận quan trọng trong hệthống bộ máy nhà nước Đặc điểm quan trọng nhất của cơ quan hành chínhnhà nước trong thực hiện quyền hành pháp luật mang tính chất quyền lựcnhà nước Trong phạm vi thẩm quyền của mình cơ quan hành chính nhànước có quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật hoặc văn bản áp dụngquy phạm pháp luật có tính bắt buộc phải thi hành đối với cá nhân, tổ chức,

cơ quan nhà nước có liên quan; có quyền kiểm tra, giám sát việc thực hiệncác văn bản mà mình đã ban hành; có quyền áp dụng các biện pháp cưỡngchế khi cần thiết đối với cá nhân, tổ chức, cơ quan nhà nước ban hành đã cóhiệu lực pháp luật

Uỷ ban nhân dân là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, có vaitrò vô cùng quan trọng trong bộ máy chính quyền địa phương vì thế, việcxây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật có ý nghĩa và vai trò vôcùng quan trọng, đảm bảo thông tin phục vụ quản lý, điều hành và quyếtđịnh hiệu quả hoạt động của Uỷ ban nhân dân các cấp Chức năng cơ bảnnhất của văn bản là thông tin Công việc càng nhiều, càng phức tạp thì vănbản được sử dụng càng mang tính đa dạng Thông qua văn bản, các loạicông việc và hiệu quả công việc qua từng thời điểm, giai đoạn được thể hiện

rõ nét; đây cũng là cơ sở để đánh giá kết quả hoạt động và hoạch địnhphương hướng phát triển trong thời gian tới Do đó, văn bản được soạn thảo

và ban hành cần phải đúng thẩm quyền, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ,quyền hạn và đảm bảo các yếu tố về mặt thể thức văn bản nhằm cung cấpđầy đủ và chính xác các thông tin phục vụ cho việc thực thi, hoạt động vàcông tác chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo Uỷ ban nhân dân các cấp Văn bản

quy phạm pháp luật có ý nghĩa không chỉ về mặt lý luận nhận thức mà cònphục vụ rất thiết thực cho các hoạt động thực tiễn pháp lý như hoạt động xâydựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, hoạt động thực hiện và áp dụng phápluật được chính xác và khoa học Ngoài ra, nó còn phục vụ việc nâng cao ýthức pháp luật trong nhân dân, tạo kỹ năng sống và làm việc theo pháp luậtcủa các tổ chức và cá nhân trong xã hội

Chính lý do này nên em đã chọn Chủ đề số 1 Mong muốn hiểu biết rõ

hơn về thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Uỷ ban nhândân các cấp và các thành phần thể thức của văn bản quản lý nhà nước

2 Đối tượng nghiên cứu

Thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Uỷ ban nhândân các cấp (về hình thức và nội dung)

Các thành phần thể thức văn bản quản lý nhà nước

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Trình bày thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Uỷban nhân dân các cấp (về hình thức và nội dung) Liên hệ thực tiễn

Trình bày các thành phần thể thức văn bản theo thông tin

4 Cấu trúc của đề tài

Gồm 03 phần:

Chương 1: Cơ sở lý luận

Chương 2: Thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Uỷban nhân dân các cấp

Chương 3: Bài tập ứng dụng các thành phần thể thức văn bản quản lýnhà nước

NỘI DUNG CHỦ ĐỀ 1

Câu 1: Trình bày thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luậtcủa Uỷ ban nhân dân các cấp (về hình thức và nội dung) Liên hệ thực tiễnCâu 2: Trình bày các thành phần thể thức văn bản theo quy định hiệnhành dựa trên các thông tin sau: Ngày 18 tháng 2 năm 2021, Bộ Giáo dục vàĐào tạo dã ban hành công văn số 606 về việc thực hiện chương trình giáodục và phòng chống dịch Covid-19 Văn bản này do Thứ trưởng NguyễnHữu Độ ký, được gửi đến các địa chỉ: Các Sở Giáo dục và Đào tạo; Bộtrưởng (để báo cáo); Các thứ trưởng (để phối hợp chỉ đạo); các Cục, Vụ,Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Lưu văn thư, Vụ Giáo dục Trung học

Chương 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN

(Theo luật số 80/2015/QH13)

1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm quy phạm pháp luật

Quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc

chung, được áp dụng lặp đi lặp lại nhiều lần đối với cơ quan, tổ chức,

cá nhân trong phạm vi cả nước hoặc đơn vị hành chính nhất định, do cơquan nhà nước, người có thẩm quyền quy định trong Luật này ban hành

và được Nhà nước bảo đảm thực hiện

1.1.2 Khái niệm về văn bản quy phạm pháp luật

Văn bản quy phạm pháp luật là văn bản có chứa quy phạm phápluật, được ban hành theo đúng thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tụcquy định trong Luật này

Văn bản có chứa quy phạm pháp luật nhưng được ban hành khôngđúng thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục quy định trong Luật nàythì không phải là văn bản quy phạm pháp luật

1.2 Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

4 Lệnh, quyết định của Chủ tịch nước.

5 Nghị định của Chính phủ; nghị quyết liên tịch giữa Chính phủvới Đoàn Chủ tịch Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

6 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ

7 Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao

8 Thông tư của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; thông tư củaViện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; thông tư của Bộ trưởng,Thủ trưởng cơ quan ngang bộ; thông tư liên tịch giữa Chánh án Tòa ánnhân dân tối cao với Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; thông

tư liên tịch giữa Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ với Chánh ánTòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao;quyết định của Tổng Kiểm toán nhà nước

9 Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộcTrung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh)

10 Quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

11 Văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương ởđơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt

12 Nghị quyết của Hội đồng nhân dân huyện, quận, thị xã, thànhphố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương (sauđây gọi chung là cấp huyện)

13 Quyết định của Ủy ban nhân dân cấp huyện

14 Nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã, phường, thị trấn (sauđây gọi chung là cấp xã)

1.3 Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật

1 Cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền trình dự án, dự thảo vănbản quy phạm pháp luật chịu trách nhiệm về tiến độ trình và chất lượng

dự án, dự thảo văn bản do mình trình

2 Cơ quan, tổ chức chủ trì soạn thảo văn bản quy phạm pháp luậtchịu trách nhiệm trước cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền trìnhhoặc cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền ban hành văn bản về tiến

độ soạn thảo, chất lượng dự án, dự thảo văn bản được phân công soạnthảo

3 Cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền được đề nghị tham giagóp ý kiến về đề nghị xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, dự thảovăn bản quy phạm pháp luật chịu trách nhiệm về nội dung và thời hạntham gia góp ý kiến

4 Cơ quan thẩm định chịu trách nhiệm trước cơ quan, tổ chức,người có thẩm quyền trình hoặc cơ quan, người có thẩm quyền banhành văn bản quy phạm pháp luật về kết quả thẩm định đề nghị xâydựng văn bản quy phạm pháp luật, dự án, dự thảo văn bản quy phạmpháp luật

Cơ quan thẩm tra chịu trách nhiệm trước cơ quan có thẩm quyềnban hành văn bản quy phạm pháp luật về kết quả thẩm tra dự án, dựthảo văn bản quy phạm pháp luật

5 Quốc hội, Hội đồng nhân dân và cơ quan khác, người có thẩmquyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật chịu trách nhiệm về chấtlượng văn bản do mình ban hành

6 Cơ quan, người có thẩm quyền chịu trách nhiệm về việc chậmban hành văn bản quy định chi tiết thi hành luật, nghị quyết của Quốc

hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội, lệnh, quyếtđịnh của Chủ tịch nước.

7 Cơ quan, người có thẩm quyền chịu trách nhiệm về việc banhành văn bản quy phạm pháp luật trái với Hiến pháp, luật, nghị quyếtcủa Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội,lệnh, quyết định của Chủ tịch nước, nghị định của Chính phủ, quyếtđịnh của Thủ tướng Chính phủ, văn bản quy phạm pháp luật của cơquan nhà nước cấp trên hoặc ban hành văn bản quy định chi tiết có nộidung ngoài phạm vi được giao quy định chi tiết

8 Người đứng đầu cơ quan, tổ chức chủ trì soạn thảo, cơ quanthẩm định, cơ quan trình, cơ quan thẩm tra và cơ quan ban hành vănbản quy phạm pháp luật trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mìnhphải chịu trách nhiệm về việc không hoàn thành nhiệm vụ và tùy theomức độ mà bị xử lý theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức

và quy định khác của pháp luật có liên quan trong trường hợp dự thảovăn bản không bảo đảm về chất lượng, chậm tiến độ, không bảo đảmtính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất của văn bản quy phạmpháp luật được phân công thực hiện

15 Quyết định của Ủy ban nhân dân cấp xã

Chương 2:

THẨM QUYỀN BAN HÀNH VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT

CỦA UỶ BAN NHÂN DÂN CÁC CẤP 2.1 Nội dung

Theo khoa học luật Việt Nam, thẩm quyền nội dung là giới hạn quyềnlực mà pháp luật cho phép các chủ thể ban hành văn bản quy phạm phápluật để quy định những vấn đề thuộc chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn củamình Với từng hình thức văn bản được ban hành thì sẽ có những quy địnhtương ứng về nội dung được thể hiện trong văn bản đó

Nội dung những văn bản do chính quyền địa phương ban hành quyđịnh tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân đã

có những hạn chế nhất định khi chưa phân định một cách rõ ràng nội dungcủa văn bản do chính quyền cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã ban hành, mà chủyếu căn cứ dựa trên phạm vi ban hành văn bản Điều đó dẫn đến tình trạngthụ động khi giải quyết những vấn đề phát sinh tại địa phương, cũng nhưtình trạng sao chép văn bản của cấp trên… Để khắc phục tình trạng này, trên

cơ sở sự phân định thẩm quyền quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địaphương năm 2015, Luật năm 2015 đã quy định cụ thể nội dung của văn bảnquy phạm pháp luật do từng cơ quan, từng cấp ban hành

- Theo Điều 28 Chương II Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật

năm 2015 thì:

Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh ban hành quyết định để quy định:

1 Chi tiết điều, khoản, điểm được giao trong văn bản quy phạm phápluật của cơ quan nhà nước cấp trên

2 Biện pháp thi hành Hiến pháp, luật, văn bản của cơ quan nhà nướccấp trên, nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp về phát triển kinh tế -

xã hội, ngân sách, quốc phòng, an ninh ở địa phương

3 Biện pháp thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương

- Theo khoản 7 Điều 1 Luật số: 63/2020/QH14 sửa đổi, bổ sung một sốđiều của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 80/2015/QH13 thì:

1 Uỷ ban nhân dân cấp huyện ban hành quyết định để quy định nhữngvấn đề được luật, nghị quyết của Quốc hội giao hoặc để thực hiện việc phâncấp cho chính quyền địa phương, cơ quan nhà nước cấp dưới theo quy địnhcủa Luật tổ chức chính quyền địa phương

2 Uỷ ban nhân dân cấp xã ban hành quyết định để quy định những vấn

đề được luật, nghị quyết của Quốc hội giao”

2.2 Hình thức

Theo quy định của Luật năm 2015, hình thức văn bản quy phạm phápluật do UBND ban hành là quyết định

Luật năm 2015 đã bỏ hình thức chỉ thị của UBND các cấp:

Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của nước ta hiện nay rất đa dạng

về hình thức, với nhiều chủ thể có thẩm quyền khác nhau ban hành Vớinhiều hình thức văn bản quy phạm pháp luật khác nhau, dẫn đến hệ thốngvăn bản quy phạm pháp luật khá cồng kềnh, nhiều tầng nấc, phần nào làmgiảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước Do đó, xuất phát từ thực tế này,

các cơ quan xây dựng pháp luật coi trọng Luật năm 2015 cũng không phảingoại lệ khi giảm bớt hình thức văn bản quy phạm pháp luật của UBND.Theo đó, UBND các cấp chỉ ban hành văn bản quy phạm pháp luật với hìnhthức quyết định, điều này có nghĩa chỉ thị của UBND sẽ không được banhành với tư cách là văn bản quy phạm pháp luật nữa.

Chỉ thị là văn bản được sử dụng thường xuyên trong hoạt động quản lýnhà nước nói chung, không chỉ của riêng UBND Như vậy, có thể hiểu chỉthị là văn bản được ban hành để chỉ đạo, điều hành các công việc phát sinhtrong quá trình UBND thực hiện hoạt động quản lý hành chính Tuy nhiên,thực tế đã chứng minh, tính “có chứa quy phạm pháp luật” của chỉ thịthường không đảm bảo, hầu hết, các chỉ thị là dùng để phổ biến, tuyêntruyền, triển khai thực hiện các văn bản của cấp trên; đề ra các biện phápthực hiện cho các tổ chức, cá nhân có liên quan; chỉ đạo, đôn đốc, nhắc nhở,giao nhiệm vụ cho cấp dưới…Với vai trò sử dụng như vậy, hình thức chỉ thịkhông phù hợp với chức năng của văn bản quy phạm pháp luật Hơn nữa, từLuật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008, toàn bộ các chủ thểnhà nước ở trung ương đều không còn thẩm quyền ban hành văn bản quyphạm pháp luật với tên gọi chỉ thị Do đó, bỏ hình thức chỉ thị của UBND làhợp lý và khoa học, đáp ứng yêu cầu đơn giản hóa hệ thống văn bản quyphạm pháp luật

2.3 Liên hệ thực tiễn

- Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh:

Ngày 01/07/2020, Uỷ ban nhân nhân tỉnh Quảng Nam đã ban hànhQuyết định số 06/2020/QĐ-UBND về việc sửa đổi, bổ sung một số quy địnhtại quyết định số 12/2019/QĐ -UBND ngày 24/7/2019 và quyết định

số 14/2019/QĐ-UBND ngày 09/9/2019 của ủy ban nhân dân tỉnh QuảngNam.

Ngày 21/10/2020, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành Quyết định số26/2020/QĐ-UBND về việc bãi bỏ toàn bộ Quyết định số 51/2016/QĐ-UBND ngày 20 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương vềviệc ban hành mức thu lệ phí cấp giấy phép xây dựng trên địa bàn tỉnh BìnhDương

- Uỷ ban nhân dân cấp huyện, thành phố:

Ngày 21 tháng 12 năm 2020, Uỷ ban nhân dân thành phố Đà Nẵng đãban hành Quyết định số 4988/QĐ-UBND về ban hành kế hoạch cải cáchhành chính năm 2021 của thành phố Đà Nẵng

- Uỷ ban nhân dân cấp xã:

Ngày 07/06/2021, Uỷ ban nhân dân xã Ninh Tân đã ban hành Quyếtđịnh số 65/QĐ-UBND về việc công bố Hệ thống quản lý chất lượng phùhợp tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9001: 2015 năm 2021

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

- Các Sở Giáo dục và Đào tạo;

- Các Trường Trung học phổ thông trực thuộc.

(NỘI DUNG)

Nơi nhận:

(chữ in thường, cỡ chữ 12, kiểu chữ nghiêng,đậm)

- Như trên (để thực hiện);

- Bộ trưởng (để báo cáo);

- Các Thứ trưởng (để phối hợp chỉ đạo);

các cơ quan thực thi nói chung và Uỷ ban nhân dân các cấp nói riêng thựchiện một cách nghiêm túc và triệt để Ngoài ra, việc trình bày các thể thức vănbản quản lý nhà nước cũng tác động đến văn bản đó có giá trị pháp lý haykhông Các thể thức của văn bản quản lý nhà nước đảm bảo tính kỹ cương và

sự thống nhất trong việc soạn thảo và ban hành văn bản; đảm bảo tính chânthực và hiệu lực pháp lý; thể hiện quyền uy và tinh thần trách nhiệm của cơquan, tổ chức ban hành văn bản và người ký văn bản; nâng cao hiệu suất soạnthảo, chất lượng soạn thảo và tính thẩm mỹ; tạo thuận lợi cho việc xử lý vănbản Nên vì thế việc trình bày các thành phần thể thức của văn bản quản lýnhà nước phải đúng, chính xác

PHỤ LỤC

SƠ ĐỒ BỐ TRÍ CÁC THÀNH PHẦN THỂ THỨC VĂN BẢN HÀNH CHÍNH

(Kèm theo Nghị định 30/2020/NĐ-CP ngày 05 tháng 03 năm 2020 của Chính phủ)