ĐỀ CƯƠNG ĐƯỜNG lối CÁCH MẠNG của ĐẢNG CỘNG sản VIỆT NAM

Năm 1917, Cách mạng Tháng Mười Nga giành được thắng lợi, cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân, nhân dân các nước, và là một trong những động lực thúc đẩy sự ra đời n

ĐỀ CƯƠNG:

ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Câu 1: Hãy ch ứng minh rằng, tiền đề cho việc giải quyết những mâu thuẫn của xã hội

Vi ệt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX tồn tại ngay chính trong lòng xã hội Việt Nam?

Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, Việt Nam rơi vào giai đoạn đen tối dưới sự áp bức, bóc lột dã man của thực dân Pháp Năm 1858, thực dân Pháp nổ sung tấn công xâm lược Việt Nam Sau khi tạm thời dập tắt được các phong trào đấu tranh của nhân dân ta, thực dân Pháp

từng bước thiết lập bộ máy thống trị ở Việt Nam:

Dưới tác động của chính sách cai trị và chính sách kinh tế, văn hóa, giáo dục thực dân: chuyên chế để triệt để, bóc lột nặng nề, nô dịch ngu đần thì xã hội Việt Nam diễn ra quá trình phân hóa sâu sắc, hình thành nên các giai cấp mới, đặc biệt là giai cấp công nhân và tư sản

Việt Nam Các giai cấp, tầng lớp trong xã hội lúc này đều mang thân phận người dân mất nước, và ở những mức độ khác nhau đều bị thực dân Pháp áp bức, bóc lột Bởi lẽ đó, xã hội Việt Nam tồn tại hai mâu thuẫn cơ bản gắn liền với nhau: mâu thuẫn giữa nhân dân Việt Nam

với chủ nghĩa thực dân Pháp và mâu thuẫn giữa nhân dân Việt Nam, chủ yếu giữa nông dân với giai cấp địa chủ phong kiến Mâu thuẫn chủ yếu là mâu thuẫn giữa nhân dân ta với bọn thực dân và bè lũ tay sai

Tính chất xã hội Việt Nam lúc này bị thay đổi và trở thành xã hội thuộc địa, nửa phong kiến Thực tiễn lịch sử Việt Nam đặt ra hai yêu cầu:

- Đánh đuổi thực dân Pháp xâm lược, giành lại độc lập và tự do Đây là nhiệm vụ hàng

đầu của dân tộc

- Xóa bỏ chế độ phong kiến, giành quyền dân chủ cho nhân dân, chủ yếu là ruộng đất

cho nông dân

Tiền đề cho việc giải quyết những mâu thuẫn của xã hội Việt Nam giai đoạn này tồn tại ngay chính trong lòng xã hội Việt Nam

Xét về phương diện tiền đề thực tiễn:

- Xu thế vùng lên của dân tộc chống thực dân Pháp

- Những phong trào yêu nước nổ ra

- Hồ Chí Minh tìm đường cứu nước theo con đường Cách mạng Vô sản và thành lập

Đảng Cộng sản Việt Nam

Về kinh tế, TD Pháp thực hiện chính sách bóc lột: tiến hành cướp đoạt ruộng đất để lập đồn điền; đầu tư khai thác tài nguyên; xây dựng một số cơ sở công nghiệp; xây dựng hệ thống đường giao thông, bến cảng phục vụ cho chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp

Về văn hóa, thực dân Pháp thực hiện chính sách văn hóa, giáo dục thực dân; dung túng, duy trì các hủ tục lạc hậu

Chính những mâu thuẩn nảy sinh trong xã hội đã thổi bùng lên xu thế giải phóng dân tộc, chống lại sự áp bức của thực dân Pháp Phải kể tới chính là là phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến và tư sản Tiêu biểu như phong trào Cần Vương (1885-1896), cuộc

khởi nghĩa Yên Thế (Bắc Giang 1884) Nhưng kết cục chung của các phong trào, khởi nghĩa này đều là thất bại, chứng tỏ giai cấp phong kiến và hệ tư tưởng phong kiến không đủ điều kiện để lãnh đạo phong trào yêu nước giải quyết thành công nhiệm vụ dân tộc ở Việt Nam Song song còn có phong trào yêu nước dưới sự lãnh đạo của tầng lớp sĩ phu tiến bộ chịu ảnh hưởng của tư tưởng dân chủ tư sản Về phương pháp có sự phân hóa thành hai xu hướng: biện pháp bạo động (đại diện là Phan Bội Châu) và biện pháp cải cách (nổi bật là Phan Châu Trinh) Phong trào giải phóng dân tộc diễn ra sôi nổi nhưng do hạn chế về giai cấp, đường lối chính trị, hệ thống tổ chức thiếu chặt chẽ, chưa tập trung được rộng rãi lực lượng của dân tộc nên cuối cùng đã không thành công Mặc dù bị thất bại, nhưng sự phát triển mạnh mẽ của phong trào yêu nước cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX có ý nghĩa rất quan trọng Nó là sự tiếp

nối truyền thống yêu nước, kiên cường bất khuất vì độc lập tự do của dân tộc Việt Nam và chính sự phát triển của phong trào yêu nước đã tạo cơ sở xã hội thuận lợi cho việc tiếp nhận chủ nghĩa Mác-Leenin, quan điểm cách mạng HCM

Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường giải phóng dân tộc Đặc biệt tháng 7 – 1920, Nguyễn

Ái Quốc đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn dề dân tộc và vấn đề thuộc địa cả Lenin đăng trên báo Nhân đạo Đến tháng 12 – 1920, Nguyễn Ái Quốc bỏ phiếu tán thành việc gia nhập Quốc tế Cộng sản và tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp Người

khẳng định: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản” Từ đây, Người trực tiếp chuẩn bị về tư tưởng chính trị và tổ chức cho việc thành lập Đảng Người ra sức truyền bá chủ nghĩa Mác-Lenin vào Việt Nam thông qua những bài đăng trên các báo Người cùng khổ, Nhân đạo, Đời sống công nhân cùng một số tác phẩm (tiêu biểu: Bản án chế độ thực dân Pháp – 1925) Tháng 6 – 1925, thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên 1927, xuất bản tác phẩm Đường cách mệnh, chỉ rõ tính chất và nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam là cách mạng giải phóng dân tộc mở đường tiến lên chủ nghĩa xã hội Các tổ chức cộng sản lần lượt ra đời: Đông Dương Cộng sản Đảng, An Nam Cộng sản Đảng và Đông Dương Cộng sản Liên đoàn Mặc dù đều giương cao ngọn cờ chống

đế quốc, phong kiến, xây dựng chủ nghĩa cộng sản nhưng cả ba tổ chức này đều hoạt động phân tán, chia rẽ, ảnh hưởng xấu đến phong trào cách mạng ở Việt Nam lúc này Trước tình hình đó, Nguyễn Ái Quốc rời Xiêm đến Trung Quốc chủ trì Hội nghị hợp nhất Đảng tại Hương Cảng, Trung Quyết và thống nhất: hợp nhất ba tổ chức thành một đảng duy nhất – Đảng Cộng sản Việt Nam Cuộc khủng hoảng lãnh đạo được chấm dứt, Cách mạng Việt Nam trở thành một bộ phận của cách mạng thế giới và đồng thời đây cũng là cơ sở cho những sự nhảy vọt của Cách mạng Việt Nam

Về tiền đề lí luận, Nguyễn Ái Quốc truyền bá vào Việt Nam những lí luận Cách mạng phong trào giải phóng dân tộc góp phần vào sự phát triển của Cách mạng vô sản Sự ra đời của bản Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng đã định hướng đúng đắn cho đường lối lãnh đạo của Đảng

Câu 2: Phân tích nh ững đặc điểm nổi bật của tình hình thế giới, trong nước những năm

cu ối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX tác động trực tiếp đến sự ra đời của ĐCSVN?

Tình hình thế giới:

Từ cuối thế kỉ XIX, chủ nghĩa tư bản đã chuyển từ tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền (đế quốc chủ nghĩa) Các nước tư bản đế quốc, bên trong thì tăng cường bóc lột nhân dân lao động, bên ngoài thì xâm lược và áp bức nhân dân các dân tộc thuộc địa Sự thống trị tàn bạo của chủ nghĩa đế quốc làm cho đời sống nhân dân lao động các nước trở nên cùng cực Mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với chủ nghĩa thực dân ngày càng gay gắt, phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra mạnh mẽ ở các nước thuộc địa

Vào giữa thế kỉ XIX, phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân phát triển mạnh mẽ,

chủ nghĩa Mác ra đời và được phát triển thành chủ nghĩa Mác-Lenin, một hệ thống lý luận khoa học với tư cách là vũ khí tư tưởng của giai cấp công nhân trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản Trong đó chỉ rõ tính tất yếu của việc lập ra đảng cộng sản nhằm định hướng, lãnh đạo cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân nhằm giành lại chính quyền, xây dựng xã hội mới Đồng thời, Đảng cũng là đại biểu cho quyền lợi của toàn thể nhân dân lao động Chủ nghĩa Mác-Lenin đã lay chuyển, lôi cuốn quần chúng nhân dân và cả những phần

tử ưu tú, tích cực ở các nước thuộc địa vào phong trào cộng sản Nguyễn Ái Quốc đã vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác-Lenin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam, sáng lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam Nói cách khác, chủ nghĩa Mác-Lenin là nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam

Năm 1917, Cách mạng Tháng Mười Nga giành được thắng lợi, cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân, nhân dân các nước, và là một trong những động lực thúc đẩy sự ra đời nhiều đảng cộng sản Nguyễn Ái Quốc khẳng định, Cách mạng Tháng Mười Nga như tiếng sét đã đánh thức nhân dân châu Á tỉnh giấc mê hàng thế kỷ nay Cách

mạng Nga cũng chỉ rõ vị trí nền tảng quan trọng của nhân dân (công nông) Tháng 3 – 1919,

Quốc tế Cộng sản (Quốc tế III) được thành lập thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Đối với Việt Nam, Quốc tế Cộng sản có vai trò quan trọng trong việc truyền bá chủ nghĩa Mác-Lenin và thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Hoàn cảnh trong nước:

Vào giữa thế kỷ XIX thực dân Pháp xâm lược nước ta Đến cuối thế kỷ XIX, sau khi cơ bản kết thúc giai đoạn vũ trang xâm lược, thực dân Pháp bắt đầu tiến hành kế hoạch bóc lột sức người, sức của ở Việt Nam

Về kinh tế, nền kinh tế nước ta ngày càng lạc hậu, què quặt, hoàn toàn lệ thuộc vào nền kinh tế Pháp Về xã hội, sự khai thác và bóc lột thuộc địa của thực dân Pháp đã làm gay gắt them các mâu thuẫn cơ bản trong lòng xã hội Việt Nam, vừa làm nảy sinh mâu thuẫn mới Chưa kể đến, kết cấu giai cấp cũ bị phá vỡ, hình thành thêm các giai cấp mới Tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội, đặc biệt các mâu thuẫn dân tộc và giai cấp đã dẫn đến nhu cầu đấu tranh để tự giải phóng Độc lập dân tộc và tự do dân chủ là nguyện vọng tha thiết của nhân dân ta, là nhu cầu bức thiết của dân tộc ta Sự ra đời của Đảng là kết quả của một quá trình lựa chọn con đường cứu nước

Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kết hợp của chủ nghĩa Mác-Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam

- Từ sự phân tích vị trí kinh tế - xã hội của các giai cấp trong xã hội Việt Nam cho thấy

chỉ có giai cấp công nhân là giai cấp đảm nhiệm được sứ mệnh lãnh đạo cách mạng đến thắng lợi cuối cùng Đó là một yêu cầu khách quan Giai cấp công nhân là giai cấp trung tâm của thời đại mới, đại diện cho quyền lợi dân tộc và quyền lợi giai cấp, bởi vì “trong tất cả các giai cấp hiện nay đang đối lập với giai cấp tư sản thì chỉ có giai cấp vô sản là giai cấp thực sự cách mạng”

- Phong trào công nhân ra đời và phát triển là quá trình lịch sử tự nhiên Muốn trở thành

một phong trào tự giác, nó phải được vũ trang bằng lý luận của chủ nghĩa Mác-Lenin,

vũ khí lý luận và tư tưởng của giai cấp công nhân

- Giai cấp công nhân muốn lãnh đạo cách mạng thành công thì phải được tổ chức thành

một chính đảng cách mạng tiên phong Chỉ lúc đó giai cấp công nhân mới có khả năng tập hợp được các lực lượng dân tộc và dân chủ

- Sự thành lập Đảng Cộng sản là quy luật của sự vận động của phong trào công nhân từ

tự phát đến tự giác khi nó được trang bị lý luận cách mạng chủ nghĩa Mác-Lenin

- Ở Việt Nam, trong quá trình phát triển của phong trào công nhân và phong trào yêu

nước, nhiều chiến sỹ yêu nước đã đi tìm đường cứu nước, nhưng chỉ có Nguyễn Ái Quốc là người Việt Nam đầu tiên tìm thấy chủ nghĩa Mác-Lenin và con đường giải phóng dân tộc theo đường lối cách mạng vô sản Nguyễn Ái Quốc thực hiện công việc truyền bá chủ nghĩa Mác-Lenin vào Việt Nam, chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

- Đặc điểm ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam vừa mang tính chất phổ biến vừa mang

tính chất đặc thù Tính phổ biến là tuân thủ quy luật chung về sự ra đời của các đảng

cộng sản và công nhân quốc tế - đó là sự kết hợp của chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào công nhân Tính đặc thù đó là có them yếu tố cấu thành là phong trào yêu nước Bởi lẽ chủ nghĩa yêu nước của dân tộc Việt Nam là một động lực lớn Nguyễn

Ái Quốc là người phát hiện ra và đã tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác-Lenin vào phong trào yêu nước làm chuyển hóa lập trường các chiến sỹ yêu nước gắn chặt con đường cứu nước giải phóng dân tộc với giải phóng giai cấp theo quỹ đạo cách mạng

vô sản, gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, tạo tiền đề vững chắc cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

- Chủ nghĩa Mác-Lenin được truyền bá vào Việt Nam đã thúc đẩy phong trào công

nhân và phong trào yêu nước phát triển Các phong trào từ năm 1925 đến năm 1929 chứng tỏ giai cấp công nhân đã trưởng thành và đang trở thành một lực lượng chính

trị độc lập Tình hình khách quan đó, đòi hỏi phải có sự lãnh đạo của tổ chức đảng cách mạng tiên phong

- Sự phân hóa của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên đã hình thành các tổ chức cộng

sản, là sự kiện chứng tỏ việc thành lập Đảng Cộng sản là kết quả tất yếu của sự phát triển phong trào công nhân và phong trào yêu nước ở Việt Nam vào cuối những năm

20 của thế kỷ XX

- Ba tổ chức cộng sản ra đời (Đông Dương Cộng sản Đảng, An Nam Cộng sản

Đảng, Đông Dương Cộng sản Liên đoàn) thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của phong trào cách mạng

Từ 6/1 đến 7/2/1930 tại Hương Cảng, Trung Quốc, dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản đã được tiến hành Hội nghị

đã thống nhất các tổ chức cộng sản thành một Đảng: Đảng Cộng sản Việt Nam

Câu 3: Phân tích nh ững bước ngoặt quan trọng trong quá trình tìm đường cứu nước

của Nguyễn Ái Quốc (1911-1920)? Tại sao trong quá trình tìm đường cứu nước, giải

phóng dân tộc, Nguyễn Ái Quốc lại lựa chọn con đường cách mạng vô sản?

Trong quá trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc (1911 – 1920), có ba bước ngoặt quan trọng nhất Một là, Người đã nhận ra hạn chế trong đường lối cứu nước của

những thế hệ trước Các phong trào theo khuynh hướng phong kiến mặc dù diễn ra sôi nổi song giai cấp phong kiến và hệ tư tưởng phong kiến không đủ điều kiện để lãnh đạo phong trào yêu nước giải quyết thành công nhiệm vụ dân tộc ở Việt Nam Còn các phong trào yêu nước và các tổ chức chính trị theo lập trường quốc gia tư sản đều thất bại do hạn chế về giai

cấp, đường lối chính trị, hệ thống tổ chức thiếu chặt chẽ, chưa tập trung được rộng rãi lực lượng của dân tộc (nhất là hai lực lượng xã hội cơ bản: công nhân và nông dân)

Hai là, tìm ra chỗ hạn chế của cách mạng dân chủ tư sản là những cuộc cách mạng không giải phóng được công nông và quần chúng lao động, những cuộc cách mạng không tới nơi, và không triệt để Người đánh giá cao tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái và quyền con người của các cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu như Cách mạng Mỹ (1776), Cách mạng Pháp (1789) nhưng cũng nhận thức do những mặt tiêu cực của các cuộc cách mạng tư sản: một

mặt tạo nêu cao sự tự do, bình đẳng nhưng lại ra sức bóc lột, áp bức nhân dân các nước thuộc địa Từ đó, Nguyễn Ái Quốc khẳng định con đường cách mạng tư sản không thể đưa lại độc lập và hạnh phúc thực sự cho nhân dân các nước nói chung hay nhân dân Việt Nam nói riêng

Ba là, Người đi theo con đường của Cách mạng Tháng Mười Nga, đi theo Quốc tế

Cộng sản Qua phân tích, Người nhận thấy “Trong thế giới bây giờ chỉ có Cách mệnh Nga là

đã thành công, và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự do, bình đẳng thật” Vào tháng 7 – 1920, Nguyễn Ái Quốc đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lenin đăng trên báo Nhân đạo Người tìm thấy trong Luận cương của Lenin lời giải đáp về con đường giải phóng cho nhân dân Việt Nam; về vấn đề thuộc địa trong mối quan hệ với phong trào cách mạng thế giới Tại Đại hội Đảng Xã hội Pháp (tháng 12 – 1920), Nguyễn Ái Quốc bỏ phiếu tán thành việc gia nhập Quốc tế Cộng sản và tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Người – từ người yêu nước trở thành người cộng sản và tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”

Nh ững năm đầu thế kỷ XX, cách mạng Việt Nam đứng trước những thách thức

m ới, đó là tìm ra con đường giải phóng dân tộc đúng đắn Con đường phong kiến, khuynh hướng tư sản từng bước dẫn dắt phong trào cách mạng nước ta đi lên nhưng

cu ối cùng đều thất bại Đến năm 1920, Nguyễn Ái Quốc đã tìm ra con đường giải phóng cho dân t ộc, đó là con đường cách mạng vô sản Vậy, vì sao Bác lại lựa chọn con đường đó?

Năm 1911, Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước Người đã bôn ba khắp năm châu,

và bước đầu có những nhận thức về bạn và thù (trích dẫn câu nói của bác) Năm 1917, Cách

mạng Tháng Mười Nga giành thắng lợi, chủ nghĩa Mác – Lê nin đã trở thành hiện thực, đồng thời mở ra một thời đại mới “thời đại cách mạng chống đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc” Cách mạng Tháng Mười đã nêu tấm gương sáng trong việc giải phóng các dân tộc bị áp bức Nguyễn Ái Quốc khẳng định: “Cách mạng Tháng Mười như tiếng sét đã đánh thức nhân dân Châu Á tỉnh giấc mê hàng thế kỷ nay” Thắng lợi của cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga và những chính sách tiến bộ của nó thực sự đem lại lợi ích cho đông đảo quần chúng nhân dân Nó chứng tỏ được sự tiến bộ của hình thức cách mạng này

Trong khi đó, chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc đã để lại những hậu quả vô cùng nặng nề Trong khi đó cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Nga thực sự đem lại hòa bình tự do cho con người Từ những nhận thực đó Nguyễn Ái Quốc đã bắt đầu tin theo Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga

Việc Bác lựa chọn con đường cách mạng vô sản cũng xuất phát từ tình hình của cách mạng nước ta lúc đó, cũng như từ yêu cầu của cách mạng Là nước thuộc địa nửa phong kiến,

chịu ách áp bức bóc lột của thực dân Pháp Pháp áp đặt chính sách cai trị thực dân, cấu kết với giai cấp địa chủ trong việc bóc lột kinh tế và áp bức chính trị đối với nhân dân Việt Nam Mặc dù nền kinh tế có những chuyển nhưng về cơ bản vẫn là nền kinh tế lạc hậu, nghèo nàn, què quặt, lệ thuộc vào Pháp Dưới ách thống trị của thực dân Pháp, đời sống của nhân dân lao động hết sức khốn khổ Xã hội phân hóa ngày càng sâu sắc Mâu thuẫn giữa toàn thể nhân dân Việt Nam với thực dân Pháp và bọn tay sai lên đến đỉnh điểm Yêu cầu của cách mạng lúc này là phải giải quyết hai nhiệm vụ cách mạng, đó là: Nhiệm vụ dân tộc nhằm đánh đuổi

thực dân pháp, giành lại độc lập cho dân tộc và nhiệm vụ dân chủ nhằm đánh đổ chế độ phong kiến đem lại ruộng đất cho nông dân Trong hai nhiệm vụ trên, nhiệm vụ dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu, quan trọng nhất

Như đã nói ở trên tháng 7 năm 1920, Nguyễn Ái Quốc đọc bản “Sơ thảo lần thứ nhất về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa” của Lê nin đăng trên báo nhân đạo Việc lựa chọn con đường giải phóng đúng đắn cho dân tộc cũng xuất phát từ tấm lòng yêu quê hương, đất nước

vô bờ, với sự quyết tâm tìm ra con đường cứu nước cao cả, tất cả trở thành động lực, hun đún

thành ngọn lửa cứu nước, và bằng tài năng mẫn cảm chính trị của mình cũng như những hoạt động miệt mài, Nguyễn Ái Quốc đã tìm ra con đường giải phóng cho cả dân tộc

Như vậy Nguyễn Ái Quốc đã tìm thấy con đường giải phóng dân tộc cho nhân dân Việt Nam Thực tế lịch sử đã chứng minh sự lựa chọn đúng đắn đó Năm 1930, Đảng cộng sản Việt Nam thành lập, đánh dấu sự thắng lợi của khuynh hướng cách mạng vô sản Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám 1945, của cuộc kháng chiến chống pháp (1954) và kháng chiến

chống Mỹ (1975) cũng như thắng lợi của công cuộc Đổi mới hiện nay càng chứng tỏ hướng

đi đúng đắn của dân tộc và người có vai trò quan trọng nhất trong việc tìm ra và đặt nền tảng cho cách mạng Việt Nam không ai khác, đó là chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại

Câu 4: Phân tích h ệ thống quan điểm về cách mạng giải phóng dân tộc của Nguyễn Ái

Qu ốc được hình thành trong những năm 1920 – 1930? Trên cơ sở đó, chỉ rõ những đóng góp c ủa Nguyễn Ái Quốc cho kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin?

M ột là, cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường của cách

mạng vô sản

Từ đầu những năm 20 thế kỷ XX, Nguyễn Ái Quốc đã chỉ rõ: chủ nghĩa đế quốc là một con đỉa hai vòi, một vòi bám vào chính quốc, một vòi bám vào thuộc địa Muốn đánh bại chủ nghĩa đế quốc, phải đồng thời cắt cả hai cái vòi của nó đi, tức là phải kết hợp cách mạng vô sản ở chính quốc với cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa; phải xem cách mạng ở thuộc địa như là một trong những cái cánh của cách mạng vô sản, mặt khác, cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản

Hai là, cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo NAQ đã sớm khẳng định: muốn giải phóng dân tộc thành công "trước hết phải

có đảng cách mệnh", "đảng có vững cách mệnh mới thành công" "Đảng muốn vững thì phải

có chủ nghĩa làm cốt" đó là chủ nghĩa Lênin

Ba là, cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp đoàn kết của toàn dân trên cơ sở liên minh công nông

B ốn là, cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả

năng giành thắng lợi trước CM vô sản ở chính quốc

Đây là một luận điểm mới và sáng tạo của HCM Trong phong trào cộng sản quốc tế lúc

bấy giờ đã từng tồn tại quan điểm xem thắng lợi của cách mạng thuộc địa phụ thuộc trực tiếp vào thắng lợi của cách mạng vô sản chính quốc Do nhận thức được thuộc địa là một khâu yếu trong hệ thống của chủ nghĩa đế quốc, do đánh giá đúng đắn sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, ngay từ năm 1924, Người đã sớm cho rằng cách mạng thuộc địa không những không phụ thuộc vào CM vô sản ở chính quốc mà có thể giành thắng lợi trước Đây là một cống hiến rất quan trọng vào kho tàng lý luận Mác - Lênin, đã được thắng lợi của

CM VN chứng minh là hoàn toàn đúng đắn

Năm là, CM giải phóng dân tộc phải được thực hiện bằng con đường bạo lực, kết hợp

lực lượng chính trị của quần chúng với lực lượng vũ trang của nhân dân

Đặc biệt trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng có nói nhiệm vụ của cách mạng tư sản dân quyền bao gồm:

- Về chính trị: đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến; làm cho nước Việt

Nam được hoàn toàn độc lập; lập chính phủ công nông binh, tổ chức quân đội công nông

- Về kinh tế: thủ tiêu hết các thứ quốc trái; tịch thu toàn bộ sản nghiệp lớn của tư bản đế

quốc chủ nghĩa Pháp; tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc chủ nghĩa làm của công chia

cho dân cày nghèo; bỏ sưu thuế cho dân cày nghèo; mở mang công nông nghiệp; thi hành luật ngày làm 8 giờ

- Về lực lượng cách mạng: Đảng chủ trương đoàn kết tất cả các giai cấp, các tầng lớp,

các lực lượng tiến bộ, các cá nhân yêu nước, trước hết là công nông Đảng phải thu phục cho được công nông và làm cho giai cấp công nhân đủ sức lãnh đạo cách mạng, đồng thời phải tranh thủ liên lạc với các tầng lớp: tiểu tư sản, trí thức, trung nông để kéo họ về phía vô sản giai cấp

- Về đoàn kết quốc tế: Cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới;

phải liên kết với những dân tộc bị áp bức và quần chúng vô sản thế giới

- Về Đảng: Khẳng định sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố quyết định

thắng lợi của cách mạng

Những nội dung trong Cương lĩnh đầu tiên của Đảng đã đặt ra và giải quyết những vấn

đề cơ bản, cấp bách và định hướng chiến lược đúng đắn cho tiến trình phát triển cách mạng Việt Nam Tinh thần cơ bản của nó là đoàn kết toàn dân, chống đế quốc Pháp thống trị, giành độc lập, hướng tới xã hội cộng sản Thông qua Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, Nguyễn Ái Quốc đã thể hiện sự hiểu biết sau sắc tình hình thế giới, hoàn cảnh trong nước, bản chất các mâu thuẫn và đặc biệt là con đường giải phóng dân tộc

Câu 5: Vai trò c ủa Nguyễn Ái Quốc trong quá trình vận động thành lập Đảng 1930)?

(1920-Nguyễn Ái Quốc đã tìm ra con đường cách mạng đúng đắn, Cách mạng vô sản, tiền đề đầu tiên dẫn đến sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam Qua phân tích, Người nhận thấy

“Trong thế giới bây giờ chỉ có Cách mệnh Nga là đã thành công, và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự do, bình đẳng thật” Vào tháng 7 – 1920, Nguyễn Ái Quốc đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lenin đăng trên báo Nhân đạo Người tìm thấy trong Luận cương của Lenin lời giải đáp về con đường giải phóng cho nhân dân Việt Nam; về vấn đề thuộc địa trong mối quan hệ với phong trào cách mạng thế giới Tại Đại hội Đảng Xã hội Pháp (tháng 12 – 1920), Nguyễn Ái Quốc bỏ phiếu tán thành việc gia nhập Quốc tế Cộng sản và tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Người – từ người yêu nước trở thành người cộng sản và tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”

Chuẩn bị những điều kiện về chính trị, tư tưởng; tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam Về tư tưởng, chính trị: Người tố cáo tội ác của thực dân Pháp đối với nhân dân các nước thuộc địa Người đã viết rất nhiều bài báo, các tác phẩm Nội dung chủ yếu là lên án

chủ nghĩa thực dân, vạch trần bản chất xâm lược, phản động, bóc lột, đàn áp tàn bạo của chúng Người tố cáo đanh thép trước thế giới và nhân dân Pháp đối với các thuộc địa và thức tỉnh lòng yêu nước, ý chí phản kháng của các dân tộc thuộc địa Tiêu biểu: Bản án chế độ thực dân Pháp (1925), Đường Cách mệnh (1927) Thông qua đó, Nguyễn Ái Quốc đã truyền

bá vào Việt Nam chủ nghĩa Mác-Lenin, hướng cho các phong trào giải phóng dân tộc theo cách mạng vô sản, dẫn tới sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam Về chuẩn bị tổ chức, Nam

1921, Nguyễn Ái Quốc cùng một số nhà cách mạng ở các nước thuộc địa Pháp lập ra Hội Liên hiệp các dân tộc thuộc địa, nhằm tập hợp lực lượng chống chủ nghĩa thực dân 1924, Nguyễn Ái Quốc tới Quảng Châu, Trung Quốc, Người đã cùng những nhà lãnh đạo cách mạng Trung Quốc, Triều Tiên, Ấn Độ, Thái Lan, Inddooneexxia thành lập Hội liên hiệp các dân tộc bị áp bắc Á Đông Tháng 6 – 1925, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên để huấn luyện cán bộ trực tiếp truyền bá chủ nghĩa Mác-Lenin vào phong trào công nhân, phong trào yêu nước ở Việt Nam Đây là tổ chức tiền thân của Đảng

Nguyễn Ái Quốc đã triệu tập Hội nghị hợp nhất các tổ chức Cộng sản, thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng thời trực tiếp biên soạn những văn kiện quan trọng liên quan tới đại hội: nổi bật là Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Những nội dung trong Cương lĩnh đầu tiên của Đảng đã đặt ra và giải quyết những vấn đề cơ bản, cấp bách và định hướng chiến lược đúng đắn cho tiến trình phát triển cách mạng Việt Nam Tinh thần cơ bản của nó là đoàn kết toàn dân, chống đế quốc Pháp thống trị, giành độc lập, hướng tới xã hội cộng sản

Câu 6: Làm rõ nét độc đáo, tính sáng tạo của Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt

được thông qua tại Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (đầu năm 1930)?

Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt chính là Cương lĩnh đầu tiên của Đảng cộng sản

Việt Nam do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo được thông qua, tại hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản(từ ngày 6-1 đến ngày 8-2-1930) Nét độc đáo, tính sáng tạo của Cương lĩnh đầu tiên được thể hiện ở những vấn đề sau:

Về cơ sở lí luận: Cương lĩnh đã dựa trên nền tảng lý luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin, một

hệ thống lí luận tiến bộ đúng đắn và khoa học Cương lĩnh khẳng định cách mạng Việt Nam phải trải qua hai giai đoạn: Cách mạng tư sản dân quyền và Cách mạng xã hội chủ nghĩa Hai giai đoạn cách mạng này kế tiếp nhau, không có bức tường nào ngăn cách Cương lĩnh chủ trương: “làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” Qua đó, ta thấy rằng: ngay từ đầu, Đảng ta đã nhận thức rõ con đường phát triển tất yếu của cách mạng Việt Nam là kết hợp và gương cao hai ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã

hội Đây là điều hoàn toàn đúng đắn vì nó phù hợp với hoàn cảnh cụ thể của lịch sử nước ta Đồng thời, chúng ta cũng thấy được sự vận dụng sáng tạo và hợp lí lí luận cách mạng không

Cương lĩnh khẳng định, nhiệm vụ của cách mạng tư sản dân quyền ở nước ta là chống đế quốc và chống phong kiến Điều này cũng thể hiện tính đúng đắn và sáng tạo của Cương lĩnh Tính đúng đắn, độc đáo và sáng tạo thể hiện ở chỗ Cương lĩnh đã giải quyết đúng hai mâu thuẫn cơ bản của xã hội Việt Nam và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào hoàn cảnh

cụ thể ở Việt Nam Mâu thuẫn chủ yếu của xã hội Việt Nam lúc đó là: Mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp xâm lược; mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ phong kiến Cách mạng Việt Nam muốn đi đến thắng lợi phải giải quyết thành công hai mâu

thuẫn đó, nghĩa là phải hoàn thành hai nhiệm vụ mà Cương lĩnh đã đề ra Về mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ trên, Cương lĩnh đã đề cao vấn đề dân tộc hơn vấn đề đấu tranh giai cấp và chống phong kiến là đúng đắn và sáng tạo Vì: Xã hội Việt Nam lúc đó có hai mâu thuẫn như

vừa nêu trên, nhưng mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp là mâu thuẫn bao trùm, chi phối việc giải quyết các mâu thuẫn khác, vấn đề giải phóng dân tộc là vấn đề bức xúc nhất Bên cạnh đó nét độc đáo của Cương lĩnh còn thể hiện ở chỗ: khác với luận cương chính trị xác định: đánh đổ phong kiến đế quốc để làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập thì Cưỡng lĩnh lại xác định mục tiêu của cách mạng lúc này là làm cho VN hoàn toàn độc lập, nhân dân được tự do, dân chủ

Về lực lượng cách mạng, Cương lĩnh xác định, ngoài giai cấp công nhân, thì cách mạng

“phải hết sức liên lạc với tiểu tư sản, trí thức và trung nông…để kéo họ về phe vô sản giai cấp Còn đối với phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư bản An Nam mà chưa lộ rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít ra cũng làm cho trung lập” Như vậy, ngoài công nhân và nông dân là hai lực lượng chính của cách mạng, Cương lĩnh chủ trương phải tranh thủ các lực lượng khác: tư sản dân tộc, tiểu tư sản, trung tiểu địa chủ các loại Điều đó hoàn toàn phù hợp với thực tế của lịch sử Việt Nam Vì các giai cấp khác ngoài công nhân và nông dân, có một

số bộ phận khác cũng có tinh thần yêu nước, như: Tư sản dân tộc, tiểu tư sản, địa chủ yêu nước…, vì thế, cần phải tranh thủ kéo họ về phe cách mạng Đó cũng là vấn đề thể hiện sự ưu tiên hơn cho nhiệm vụ giải phóng dân tộc của Cương lĩnh, đều hoàn toàn hợp lí và đúng đắn Cương lĩnh đã xác định đúng đắn vai trò lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng: Cách

mạng muốn thắng lợi phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, một chính đảng của giai

Cương lĩnh khẳng định, cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới Đây cũng là một nội dung thể hiện tính đúng đắn và sáng tạo của Cương lĩnh Vì: giai cấp tư sản ở các nước, trong thực tế đã cấu kết với nhau để đàn áp phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân ở chính quốc và phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa Cho nên cách mạng ở các nước thuộc địa muốn thắng lợi thì nhân dân các nước thuộc địa phải đoàn

kết với nhau và đoàn kết với giai cấp vô sản trên thế giới

Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng ta là một cương lĩnh cách mạng giải phóng dân tộc đúng đắn và sáng tạo, nhuần nhuyễn về quan điểm giai cấp, thấm đượm tính dân tộc và

Câu 7: Phân tích quy lu ật ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam?

Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kết hợp của chủ nghĩa Mác-Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam

- Từ sự phân tích vị trí kinh tế - xã hội của các giai cấp trong xã hội Việt Nam cho thấy

chỉ có giai cấp công nhân là giai cấp đảm nhiệm được sứ mệnh lãnh đạo cách mạng đến thắng lợi cuối cùng Đó là một yêu cầu khách quan Giai cấp công nhân là giai cấp trung tâm của thời đại mới, đại diện cho quyền lợi dân tộc và quyền lợi giai cấp, bởi vì “trong tất cả các giai cấp hiện nay đang đối lập với giai cấp tư sản thì chỉ có giai cấp vô sản là giai cấp thực sự cách mạng”

- Phong trào công nhân ra đời và phát triển là quá trình lịch sử tự nhiên Muốn trở thành

một phong trào tự giác, nó phải được vũ trang bằng lý luận của chủ nghĩa Mác-Lenin,

vũ khí lý luận và tư tưởng của giai cấp công nhân

- Giai cấp công nhân muốn lãnh đạo cách mạng thành công thì phải được tổ chức thành

một chính đảng cách mạng tiên phong Chỉ lúc đó giai cấp công nhân mới có khả năng tập hợp được các lực lượng dân tộc và dân chủ

- Sự thành lập Đảng Cộng sản là quy luật của sự vận động của phong trào công nhân từ

tự phát đến tự giác khi nó được trang bị lý luận cách mạng chủ nghĩa Mác-Lenin

- Ở Việt Nam, trong quá trình phát triển của phong trào công nhân và phong trào yêu

nước, nhiều chiến sỹ yêu nước đã đi tìm đường cứu nước, nhưng chỉ có Nguyễn Ái Quốc là người Việt Nam đầu tiên tìm thấy chủ nghĩa Mác-Lenin và con đường giải phóng dân tộc theo đường lối cách mạng vô sản Nguyễn Ái Quốc thực hiện công việc truyền bá chủ nghĩa Mác-Lenin vào Việt Nam, chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ

chức cho việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

- Đặc điểm ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam vừa mang tính chất phổ biến vừa mang

tính chất đặc thù Tính phổ biến là tuân thủ quy luật chung về sự ra đời của các đảng cộng sản và công nhân quốc tế - đó là sự kết hợp của chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào công nhân Tính đặc thù đó là có them yếu tố cấu thành là phong trào yêu nước Bởi lẽ chủ nghĩa yêu nước của dân tộc Việt Nam là một động lực lớn Thực tiễn

ở Việt Nam lúc này có hai phong trào cùng tồn tại và thúc đẩy nhau, đó là phong trào công nhân Cả hai phong trào này đều có kẻ thù chung là đế quốc Pháp xâm lược và bọn tay sai bán nước, cùng mục tiêu đấu tranh cho độc lập tự do và hạnh phúc của nhân dân Mặt khác, phong trào yêu nước Việt Nam đấu tranh theo ngọn cờ tư tưởng phong kiến và dân chủ tư sản đều thất bại, vì thế họ khát khao một lý luận cách mạng soi sáng con đường đấu tranh của mình Nguyễn Ái Quốc là người phát hiện ra đòi hỏi đó và đã tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác-Lenin vào phong trào yêu nước làm chuyển hóa lập trường các chiến sỹ yêu nước gắn chặt con đường cứu nước giải phóng dân tộc với giải phóng giai cấp theo quỹ đạo cách mạng vô sản, gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội Sự chuyển biến đó đã tạo tiền đề vững chắc cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

- Chủ nghĩa Mác-Lenin được truyền bá vào Việt Nam đã thúc đẩy phong trào công

nhân và phong trào yêu nước phát triển Các phong trào từ năm 1925 đến năm 1929 chứng tỏ giai cấp công nhân đã trưởng thành và đang trở thành một lực lượng chính trị độc lập Tình hình khách quan đó, đòi hỏi phải có sự lãnh đạo của tổ chức đảng cách mạng tiên phong

- Sự phân hóa của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên đã hình thành các tổ chức cộng

sản, là sự kiện chứng tỏ việc thành lập Đảng Cộng sản là kết quả tất yếu của sự phát triển phong trào công nhân và phong trào yêu nước ở Việt Nam vào cuối những năm

20 của thế kỷ XX

- Ba tổ chức cộng sản ra đời (Đông Dương Cộng sản Đảng, An Nam Cộng sản Đảng,

Đông Dương Cộng sản Liên đoàn) thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của phong trào cách mạng Việc thống nhất các tổ chức cộng sản thành một Đảng duy nhất là một tất yêu khách quan

Từ 6/1 đến 7/2/1930 tại Hương Cảng, Trung Quốc, dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn

Ái Quốc, hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản đã được tiến hành Hội nghị đã thống nhất các tổ chức cộng sản thành một Đảng: Đảng Cộng sản Việt Nam

Câu 8: Phân tích quá trình Đảng CSVN nhận thức về mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ dân t ộc và dân chủ trong thời kỳ cách mạng 1930 – 1939? Nhận thức đó có ảnh hưởng như thế nào đến quan điểm Đảng về vấn đề tập hợp lực lượng cách mạng những năm

1930 – 1939?

Giai đoạn 1930 – 1935:

Sự nhận thức của Đảng Cộng sản Việt Nam về mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ dân tộc

và dân chủ trong giai đoạn 1930 – 1935 được thể hiện rõ nét nhất trong Luận cương chính trị Tháng 10 – 1930, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ nhất tại Hương Cảng, Trung Quốc đã họp và thông qua bản “Luận Cương chính trị” do đồng chí Trần Phú khởi thảo với những nội dung chính sau:

- Xác định mâu thuẫn: ở Đông Dương, mâu thuẫn giữa một bên là thợ thuyền, dân cày,

các phần tử lao khổ với một bên là địa chủ, phong kiến và tư bản đế quốc

- Phương hướng chiến lược của cách mạng Đông Dương: lúc đầu cách mạng Đông

Dương là một cuộc “cách mạng tư sản dân quyền”, có tính chất thổ địa và phản đế,

“tư sản dân quyền cách mạng là thời kỳ dự bị để làm xã hội cách mạng”, sau khi cách mạng tư sản dân quyền thắng lợi sẽ tiếp tục “phát triển, bỏ qua thời kỳ tư bản mà tranh đấu thẳng lên con đường xã hội chủ nghĩa”

- Nhiệm vụ cách mạng tư sản dân quyền: đánh đổ phong kiến, thực hành cách mạng

ruộng đất triệt để và đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp, làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập Hai nhiệm vụ chiến lược đó có quan hệ khăng khít Trong hai nhiệm vụ này, Luận cương xác định: “vấn đề thổ địa là cái cốt của cách mạng tư sản dân quyền”

- Về lực lượng cách mạng: giai cấp vô sản và giai cấp nông dân là hai động lực chính,

trong đó, giai cấp vô sản lãnh đạo cách mạng

- Về phương pháp cách mạng: Luận cương chỉ rõ phải sử dụng bạo lực cách mạng, khởi

nghĩa vũ trang để giành chính quyền

- Về đoàn kết quốc tế: Luận cương nhấn mạnh, phải liên lạc mật thiết với vô sản thế

giới, nhất là vô sản Pháp

- Về Đảng: sự lãnh đạo của Đảng là điều kiện cốt yếu đảm bảo cho thắng lợi của cách

mạng Đảng đó phải lấy chủ nghĩa Mác-Lenin làm nền tảng, có đường lối chính trị đúng, có kỷ luật tập trung, mật thiết liên lạc với quần chúng, trưởng thành từ trong thực tiễn đấu tranh

Giai đoạn 1936 – 1939:

Cuộc khủng hoảng kinh tế trong những năm 1929 – 1933 ở các nước thuộc hệ thống tư

bản chủ nghĩa đã làm cho mâu thuẫn nội tại của chủ nghĩa tư bản ngày càng gay gắt và phong trào cách mạng của quần chúng dâng cao Các nước tư bản công nghiệp âm mưu chiến tranh

để chia lại thị trường thế giới và mưu đồ tiêu diệt Liên Xô nhằm hy vọng đẩy lùi phong trào cách mạng vô sản đang phát triển mạnh mẽ Trong khi đó bọn cầm quyền phản động ở Đông Dương vẫn ra sức vơ vét, bóc lột, bóp nghẹt mọi quyền tự do, dân chủ và thi hành chính sách khủng bố, đàn áp phong trào đấu của nhân dân ta dẫn tới lòng căm thù sục sôi của toàn thể nhân dân ta

Ở giai đoạn này, Đảng ta có những nhận thức mới được thể hiện rõ nét nhất ở Hội nghị Trung Ương II (7-1936) Nội dung của Hội nghị gồm:

- Kẻ thù cả cách mạng: bọn phản động thuộc địa và bè lũ tay sai của chúng

- Nhiệm vụ trước mắt: đòi những quyền dân chủ đơn sơ Chống phat-xit, chống chiến

tranh đế quốc, chống bọn phản động thuộc địa và tay sai, đòi tự do, dân chủ, cơm áo

và hòa bình

- Biện pháp đấu tranh: chuyển từ hình thức tổ chức bí mật không hợp pháp sang các

hình thức tổ chức và đấu tranh công khai và nửa công khai, hợp pháp và nửa hợp pháp nhằm buộc chính quyền Pháp phải thừa nhận và mở rộng sự quan hệ với quần chúng

- Tổ chức: Quyết định thành lập Mặt trân nhân dân phản đế sau đổi tên thành Mặt trận

dân chủ Đông Dương để phù hợp với yêu cầu tập hợp lực lượng cách mạng trong tình hình mới

Trong khi đề ra chủ trương mới để lãnh đạo nhân dân ta đấu tranh nhằm thực hiện các quyền dân chủ, dân sinh, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã đặt vấn đề nhận thức lại mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ dân tộc và dân chủ, phản đế và điền địa trong cách mạng ở Đông Dương Trong văn kiện Chung quanh vấn đề chiến sách mới công bố 10 – 1936, Đảng đã nêu

một quan điểm mới: “Cuộc dân tộc giải phóng không nhất định phải kết chặt với cuộc cách mạng điền địa Tùy hoàn cảnh hiện thực bắt buộc, nếu nhiệm vụ chống đế quốc là cần kíp cho lúc hiện thời, còn vấn đề giải quyết điền địa tuy quan trọng nhưng chưa phải trực tiếp bắt buộc, thì có thể trước tập trung đánh đổ đế quốc rồi sau mới giải quyết vấn đề điền địa” “Nói tóm lại, nếu phát triển cuộc tranh đấu chia đất mà ngăn trở cuộc tranh đấu phản

đế thì phải lựa chọn vấn đề nào quan trọng hơn mà giải quyết trước Nghĩa là chọn địch nhân chính, nguy hiểm nhất, để tập trung lực lượng của một dân tộc mà đánh cho được toàn thắng”

Câu 9: Phân tích quá trình hoàn thi ện đường lối giải phóng dân tộc của Đảng 1941)? T ại sao chủ trương giải quyết vấn đề dân tộc trong phạm vi từng nước của Đảng

(1939-C ộng sản Việt Nam tại Hội nghị Trung ương 8 (5-1941) lại trở thành một trong những động lực thúc đẩy công cuộc giải phóng dân tộc trên bán đảo Đông Dương đi tới thắng

l ợi?

Năm 1939, chiến tranh thế giới lần thứ hai bùng nổ Mặt trận nhân dân Pháp tan vỡ Đảng Cộng sản Pháp bị đặt ra ngoài vòng pháp luật Cùng lúc đó thì phat-xit Đức hoành hành, chiến tranh đế quốc chuyển thành chiến tranh giữa các lực lượng dân chủ do Liên Xô làm trụ cột với các lực lượng phat-xit do Đức cầm đầu Chiến tranh thế giới II cũng ảnh hưởng mạnh mẽ trực tiếp đến Đông Dương và Việt Nam Thực dân Pháp thi hành chính sách thời chiến rất trắng trợn, ra sức đàn áp ở Việt Nam Nhân dân ta chịu cảnh một cổ bị hai tròng

áp bức, bóc lột của Pháp – Nhật Mâu thuẫn giữa dân tộc ta với đế quốc, phat-xit Pháp – Nhật

trở nên gay gắt hơn bao giờ hết

Trước tình hình đó, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã tiến hành họp Hội nghị lần thứ sáu (11-1939), Hội nghị lần thứ bảy (11-1940) và Hội nghị lần thứ tám (5-1941) Trên cơ

sở nhận định khả năng diễn biến của Chiến tranh thế giới lần thứ hai và căn cứ vào tình hình

cụ ở trong nước, Ban Chấp hành Trung ương đã quyết định chuyển hướng chỉ đạo chiến lược như sau:

Một là, đưa nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu Mâu thuẫn chủ yếu ở nước ta đòi hỏi phải giải quyết cấp bách là mâu thuẫn giữa dân tộc ta với bọn đế quốc, phat-xit Pháp – Nhật Để tập trung cho nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng lúc này, Ban Chấp hành Trung ương quyết định tạm gác lại khẩu hiệu “Đánh đổ địa chủ, chia ruộng đất cho dân cày” thay

bằng khẩu hiệu “Tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc và Việt gian cho dân cày nghèo”, “Chia lại ruộng đất công cho công bằng và giảm tô, giảm tức”

Hai là, quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh để đoàn kết, tập hợp lực lượng cách mạng nhằm vận động, thu hút mọi người dân yêu nước không phân biệt thành phần, lứa tuổi, đoàn kết bên nhau đặng cứu Tổ quốc, giải phóng dân tộc

Ba là, quyết định xúc tiến chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang là nhiệm vụ trung tâm của Đảng

và nhân dân ta trong giai đoạn hiện tại duy trì lực lượng vũ trang Bắc Sơn và chủ trương thành lập những đội du kích hoạt động phân tán, dùng hình thức vũ trang vừa chiến đấu chống địch, bảo vệ nhân dân, vừa phát triển cơ sở cách mạng, tiến tới thành lập khu căn cứ, lấy vùng Bắc Sơn, Vũ Nhai làm trung tâm

Ban Chấp hành Trung ương còn đặc biệt chú trọng công tác xây dựng Đảng nhằm nâng cao năng lực tổ chức và lãnh đạo của Đảng, đồng thời chủ trương gấp rút đào tạo cán bộ, cán

bộ lãnh đạo, cán bộ công vận, nông vận, binh vận, quân sự và đẩy mạnh công tác vận động quần chúng

T ại sao chủ trương giải quyết vấn đề dân tộc trong phạm vi từng nước của Đảng Cộng

s ản Việt Nam tại Hội nghị Trung ương 8 (5-1941) lại trở thành một trong những động

l ực thúc đẩy công cuộc giải phóng dân tộc trên bán đảo Đông Dương đi tới thắng lợi?

Có thể thấy, Hội nghị Trung ương lần thứ sáu đã khởi xướng cho đường lối giải phóng dân tộc Đường lối được bổ sung và phát triển qua Hội nghị lần thứ bảy, sau đó, được hoàn thiện nhờ Hội nghị lần thứ tám Sự điều chỉnh chiến lược phản ánh sự lãnh đạo, chỉ đạo sáng suốt, nhạy bén của Đảng, đáp ứng nguyện vọng của toàn thể nhân dân và các dân tộc Đông Dương, có khả năng phát huy cao độ tiềm năng, sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc thúc đẩy nhân dân trong sự nghiệp đánh Pháp, đuổi Nhật, giành độc lập tự do

Lòng yêu nước, căm thù giặc ngoại xâm của nhân dân nâng cao, chủ trương lấy sức ta

tự giải phóng cho ta Có thể nói, Hội nghị Tám là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy công cuộc giải phóng dân tộc trên bán đảo Đông Dương đi tới thắng lợi

Câu 10: Hãy ch ứng minh rằng, đường lối đấu tranh giành chính quyền của Đảng Cộng

s ản Việt Nam (1930-1945) là sáng tạo, phù hợp và đáp ứng yêu cầu khách quan của xã hội

Vi ệt Nam?

Có thể khẳng định rằng đường lối đấu tranh giành chính quyền của Đảng Cộng Sản Việt Nam giai đoạn 1930-1945 là sáng tạo, phù hợp và đáp ứng nhu cầu khách quan của xã hội Việt Nam, bởi các lẽ sau

Một là, giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc, kết hợp đúng đắn hai nhiệm vụ là chống đế

qu ốc và chống phong kiến

Con đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc và cương lĩnh của Đảng đã xác định cách mạng nước ta trải qua hai giai đoạn, trước hết là cách mạng dân tộc dân chủ, sau đó chuyển lên cách mạng xã hội chủ nghĩa Thắng lợi của cách mạng tháng Tám là thắng lợi của đường

lối gắn liền độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội

Trong cách mạng dân tộc dân chủ, Đảng ta đã xác định nhiệm vụ chống đế quốc và chống phong kiến không thể tách rời nhau Trải qua 3 cao trào cách mạng, Đảng ta nhận thức sâu sắc hơn về mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ đó và xác định: tuy 2 nhiệm vụ là không tách

rời nhau nhưng nhiệm vụ chống đế quốc là chủ yếu nhất, nhiệm vụ chống phong kiến phải phục tùng nhiệm vụ chống đế quốc và phải thực hiện từng bước với các khẩu hiệu cụ thể như: giảm tô, giảm tức, chia ruộng đất công, chia ruộng đất của bọn phản động cho dân nghèo, tiến

tới cải cách ruộng đất Phân tích mâu thuẫn chủ yếu của Việt Nam khi chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra, Đảng chủ trương chĩa mũi nhọn của cách mạng vào đế quốc phát xít Nhật-Pháp

và bè lũ tai sai nhằm tập trung giải quyết nhu cầu chủ yếu cấp bách của cách mạng là giải phóng dân tộc Thắng lợi của cách mạng tháng tám là thắng lợi của sự kết hợp đúng đắn hai nhiệm vụ chống đế quốc và chống phong kiến

Hai là, toàn dân n ổi dậy trên nền tảng khối lien minh công-nông

Cách mạng tháng Tám thắng lợi là nhờ cuộc đấu tranh yêu nước anh hung của hơn 20 triệu người Việt Nam Nhưng cuộc nổi dậy củ toàn dân chỉ có thể thực hiện được khi có đạo quân chủ lực là giai cấp công nhân và giai cấp nông dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Đạo quân chủ lực này được củng cố qua 3 cao trào cách mạng và lớn mạng vượt bậc trong tổng

khởi ngĩa Dựa trên đạo quân chủ lực làm nền tảng, Đảng xây dựng được khối đại đoàn kết dân tộc, động viên toàn dân khởi nghĩa thắng lợi

Ba là, lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ thù

Đảng ta đã lợi dụng được sự mâu thuẫn giữa chủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa đế quốc phát-xít, mâu thuẫn giữa chủ nghĩa đế quốc và một bộ phận thế lực địa chủ phong kiến, mâu thuẫn trong thế lực ngụy quyền tay sai của Pháp và của Nhật, cô lập cao độ kẻ thù chính là bọn đế quốc phát xít và bọn tay sai phản động tranh thủ hoặc trung lập những phần tử lừng

chừng Như vậy cách mạng tháng Tám giành được chiến thắng nhanh gọn, ít đổ máu

B ốn là, kiên quyết dung bạo lực cách mạng và biết sử dụng bạo lực cách mạng thích hợp

để đập tan bộ máy nhà nước cũ, lập ra bộ máy nhà nước của nhân dân

Trong cách mạng Tháng Tám bạo lực của cách mạng là sự kết hợp chặt chẽ giữa lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang, kết hợp nổi dậy của quần chúng với tiến công của lực lượng vũ trang cách mạng ở cả nông thôn và thành thị, trong đó vai tro quyết định là các cuộc khởi nghĩa ở Hà Nội, Huế, Sài Gòn Cách mạng tháng tám là kết quả của sự kết hợp tất

cả các hình thức đấu tranh kinh tế và chình trị, hợp pháp và không hợp pháp của quần chúng,

từ thấp đến cao, từ vại địa phương lan ra cả nước, từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa, đập tan bộ máy nhà nước của giai cấp thống trị, lập ra bộ máy nhà nước của nhân dân

Năm là, nắm vững nghệ thuật khởi nghĩa, nghệ thuật chọn đúng thời cơ

Đảng ta coi khởi nghĩa là một nghệ thuật, vừa vận dụng nguyên lý của chủ nghĩa Leenin và kinh nghiệm của cách mạng thế giới, vừa tổng kết kinh nghiệm của cách cuộc khởi nghĩa ở nước ta Trong rất nhiều văn kiện của Đảng từ năm 1939 đến nửa đầu năm 1945, Đảng đã vạch ra những điều kiện làm cho tổng khởi nghĩa thắng lợi

Mác-Cách mạng tháng tám thắng lợi chứng tỏ Đảng đã chọn đúng thời cơ Đó là lúc bọn cầm quyền phát-xít ở Đông Dương hoang mang đến cực độ sau khi Nhật đầu hang, nhân dân ta không thể sống nghèo khổ như trước được nữa( khi hơn 2 triệu người đã bị chết đói…) Đảng

ta đã chuẩn bị sẵn sang các mặt chủ trương, lực lượng và cao trào chống Nhật cứu nước làm điều kiện chủ quan cho tổng khởi nghĩa giành chính quyền trên cả nước

Sáu là, xây d ựng một Đảng Mác-Leenin đủ sức lãnh đạo cho tổng khởi nghĩa giành chính quy ền

Đảng tan gay từ đầu đã xác định đúng đường lối chiến lược và sách lược cách mạng, không ngừng bổ sung và phát triển đường lối chiến lược và sách lược đó Điều đó đòi hỏi Đảng phải vận dụng một cách sang tạo nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Leenin vào hoàn cảnh

cụ thể của nước ta , kịp thời tổng kết kinh nghiệm thực tiễn cách mạng

Đang ta rất coi trọng việc quán triệt đường lối chiến lược và sách lược, chủ trương của Đảng trong đảng viên và quần chúng cách mạng, không ngừng đấu tranh khắc phục những khuynh hướng lệch lạc Đảng chăm lo công tác tổ chức cán bộ, giáo dục rèn luyện cán bộ, đẩng viên về ý chí bất khuất, phẩm chất chính trị và đạo đức cách mạng, xây dựng Đảng vững mạnh và trong sạch Đảng biết phát huy triệt để vai trò của Mặt Trận Việt Minh với hang triệu hội viên và thong qua mặt trận để lãnh đạo nhân dân đấu tranh

Câu 11: Phân tích quá trình hoàn thi ện đường lối cách mạng giải phóng dân tộc của Đảng Cộng sản Việt Nam (1939-1941)? Ý nghĩa của đường lối đối với cách mạng Việt Nam trong nh ững năm 1939-1945?

Năm 1939, chiến tranh thế giới lần thứ hai bùng nổ Mặt trận nhân dân Pháp tan vỡ Đảng Cộng sản Pháp bị đặt ra ngoài vòng pháp luật Cùng lúc đó thì phat-xit Đức hoành hành, chiến tranh đế quốc chuyển thành chiến tranh giữa các lực lượng dân chủ do Liên Xô làm trụ cột với các lực lượng phat-xit do Đức cầm đầu Chiến tranh thế giới II cũng ảnh hưởng mạnh mẽ trực tiếp đến Đông Dương và Việt Nam Thực dân Pháp thi hành chính sách

thời chiến rất trắng trợn, ra sức đàn áp ở Việt Nam Nhân dân ta chịu cảnh một cổ bị hai tròng

áp bức, bóc lột của Pháp – Nhật Mâu thuẫn giữa dân tộc ta với đế quốc, phat-xit Pháp – Nhật trở nên gay gắt hơn bao giờ hết

Trước tình hình đó, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã tiến hành họp Hội nghị lần thứ sáu (11-1939), Hội nghị lần thứ bảy (11-1940) và Hội nghị lần thứ tám (5-1941) Trên cơ

sở nhận định khả năng diễn biến của Chiến tranh thế giới lần thứ hai và căn cứ vào tình hình

cụ ở trong nước, Ban Chấp hành Trung ương đã quyết định chuyển hướng chỉ đạo chiến lược như sau:

M ột là, đưa nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu Mâu thuẫn chủ yếu ở nước ta

đòi hỏi phải giải quyết cấp bách là mâu thuẫn giữa dân tộc ta với bọn đế quốc, phat-xit Pháp – Nhật Để tập trung cho nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng lúc này, Ban Chấp hành Trung ương quyết định tạm gác lại khẩu hiệu “Đánh đổ địa chủ, chia ruộng đất cho dân cày” thay bằng khẩu hiệu “Tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc và Việt gian cho dân cày nghèo”, “Chia lại ruộng đất công cho công bằng và giảm tô, giảm tức”

Hai là, quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh để đoàn kết, tập hợp lực lượng cách mạng nhằm vận động, thu hút mọi người dân yêu nước không phân biệt thành phần, lứa tuổi, đoàn kết bên nhau đặng cứu Tổ quốc, giải phóng dân tộc

Ba là, quyết định xúc tiến chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang là nhiệm vụ trung tâm của Đảng và nhân dân ta trong giai đoạn hiện tại duy trì lực lượng vũ trang Bắc Sơn và chủ trương thành lập những đội du kích hoạt động phân tán, dùng hình thức vũ trang vừa chiến đấu chống địch, bảo vệ nhân dân, vừa phát triển cơ sở cách mạng, tiến tới thành lập khu căn

cứ, lấy vùng Bắc Sơn, Vũ Nhai làm trung tâm

Ban Chấp hành Trung ương còn đặc biệt chú trọng công tác xây dựng Đảng nhằm nâng cao năng lực tổ chức và lãnh đạo của Đảng, đồng thời chủ trương gấp rút đào tạo cán bộ, cán

bộ lãnh đạo, cán bộ công vận, nông vận, binh vận, quân sự và đẩy mạnh công tác vận động quần chúng

Ý nghĩa:

Có thể thấy, Hội nghị Trung ương lần thứ sáu đã khởi xướng cho đường lối giải phóng dân tộc Đường lối được bổ sung và phát triển qua Hội nghị lần thứ bảy, sau đó, được hoàn thiện nhờ Hội nghị lần thứ tám Sự điều chỉnh chiến lược phản ánh sự lãnh đạo, chỉ đạo sáng suốt, nhạy bén của Đảng, đáp ứng nguyện vọng của toàn thể nhân dân và các dân tộc Đông Dương, có khả năng phát huy cao độ tiềm năng, sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc trong sự nghiệp đánh Pháp, đuổi Nhật, giành độc lập tự do

Đường lối đã đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc của Đảng về nghệ thuật hoạch định đường lối chính trị, trong đó mối quan hệ phức tạp nhưng cơ bản nhất lúc này là quan hệ giữa hai nhiệm vụ dân tộc, dân chủ đã được nhận thức và giải quyết hoàn toàn thỏa đáng Đây là

sự khẳng định, kế thừa, phát triển lên một bước mới tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường giải phóng dân tộc Tư tưởng Hồ Chí Minh cũng đã được xác lập và trở thành ngọn cờ tư tưởng của Đảng, của cách mạng Việt Nam

Sự điều chỉnh chiến lược cách mạng đúng đắn của Đảng, đặc biệt là sự hoàn thiện đường lối ở Hội nghị lần thứ tám, có ý nghĩa quyết định chiều hướng vận động của phong trào dân tộc, trực tiếp quyết định thắng lợi của cách mạng tháng Tám Lòng yêu nước, căm thù giặc ngoại xâm của nhân dân nâng cao, chủ trương lấy sức ta tự giải phóng cho ta Có thể nói, Hội nghị Tám là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy công cuộc giải phóng dân tộc trên bán đảo Đông Dương đi tới thắng lợi

Câu 12: Hãy ch ứng minh rằng quá trình bổ sung, điều chỉnh đường lối đấu tranh giành chính quy ền trong những năm 1941-1945 thể hiện sự lãnh đạo sáng suốt, kiên quyết, kịp

Vào cuối 1944, đầu 1945, Chiến tranh thế giới lần thứ hai bước vào giai đoạn kết thúc Hồng quân Liễn Xô thắng lớn, quét sạch phat-xit Đức ra khỏi lãnh thổ và tiến như vũ bão về Béc - lin Phat-xit Nhật lâm vào tình trạng nguy khốn Mâu thuẫn Nhật – Pháp ngày càng gay gắt Đêm 9 – 3 – 1945, Nhật đảo chính Pháp, độc chiếm Đông Dương Ngay đêm đó, Ban Thường vụ Trung ương Đảng họp Hội nghị mở rộng và ra Chỉ thị “Nhật – Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”

Chỉ thị nhận định: Nhật đảo chính Pháp đã tạo ra một cuộc khủng hoảng chính trị sâu sắc, nhưng điều kiện khởi nghĩa chưa thực sự chín muồi

Chỉ thị xác định: phap-xit Nhật là kẻ thù chính, kẻ thù trước mắt duy nhất của nhân dân Đông Dương

Chủ trương: Phát động một cao trào kháng Nhật, cứu nước mạnh mẽ, làm tiền đề cho

Ban Thường vụ Trung ương Đảng triệu tập Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ và

nhận định: nhiệm vụ quân sự là nhiệm vụ quan trọng nhất và cần kíp trong lúc này Chúng ta phải tích cực phát triển chiến tranh du kích, gây dựng căn cứ địa kháng Nhật, chuẩn bị cho cuộc tổng khởi nghĩa kịp thời cơ

4 – 6 – 1945, thành lập khu giải phóng, chính quyền nhân dân đã hình thành ở một số nơi và tồn tại song song với chính quyền tay sai của Nhật

Giữa lúc đó nạn đói đã diễn ra nghiêm trọng ở các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ do Nhật, Pháp đã vơ vét hàng triệu tấn lúa gạo của nhân dân Xuất phát từ tình thế nguy cấp đó, Đảng kịp thời đề ra khẩu hiệu “Phá kho thóc, giải quyết nạn đói”, đáp ứng đúng nguyện vọng cấp bách của quần chúng Chỉ trong một thời gian ngắn, hàng triệu người dân tiến lên trận tuyến cách mạng Việt Nam giải phóng quân được thành lập

Trên thế giới, Liên Xô chiến thắng, phat-xit đi gần đến thất bại hoàn toàn Trước diễn biến nhanh của tình hình, Trung ương quyết định họp Hội nghị toàn quốc của Đảng từ ngày

13 đến ngày 15 – 8 – 1945 Nhận định: cơ hội rất tốt cho ta giành chính quyền độc lập đã tới

và quyết định phát động toàn dân Tổng khởi nghĩa, giành chính quyền từ tay phat-xit Nhật và tay sai, trước khi quân đồng minh vào Đông Dương

Hội nghị chỉ rõ khẩu hiệu đấu tranh lúc này là “Phản đối xâm lược”, “Hoàn toàn độc lập”, “Chính quyền nhân dân” Những nguyên tắc để chỉ đạo khởi nghĩa là tập trung, thống

nhất và kịp thời, phải đánh chiếm ngay những nơi chắc thắng, không để thành phố hay nông thôn, quân sự và chính trị phải phối hợp; phải làm tan rã tinh thần quân địch Về đối nội, lấy

10 chính sách lớn của Việt Minh làm chính sách cơ bản của chính quyền cách mạng Về đối ngoại, thực hiện nguyên tắc bình đẳng, hợp tác, thêm bạn bớt thù, triệt để lợi dụng mâu thuẫn giữa Pháp – Anh và Mỹ - Tưởng

Một số mốc phát triển của Cách mạng Tháng Tám:

13 – 8 – 1945, ra lệnh Tổng khởi nghĩa

16 – 8, Ủy ban giải phóng dân tộc Việt Nam được thành lập

19 – 8, quân Nhật ở Hà Nội bị tê liệt, chính quyền về tay nhân dân

23 – 8, khởi nghĩa giành thắng lợi ở Huế

53 – 8, khởi nghĩa giành thắng lợi ở Sài Gòn

Từ ngày 14 đến ngày 28 – 8, Tổng khởi nghĩa thành công trên cả nước, chính quyền về tay nhân dân

Ngày 2 – 9, thay mặt Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn độc lập, tuyên bố với quốc dân đồng bào, với toàn thể thế giới: Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời

Đảng đã có đường lối cách mạng đúng đắn, dày dạn kinh nghiệm đấu tranh, đoàn kết thống nhất, nắm đúng thời cơ, chỉ đạo kiên quyết, khôn khéo, biết tạo nên sức mạnh tổng hợp

để áp đảo kẻ thù và quyết tâm lãnh đạo quần chúng khởi nghĩa giành chính quyền Sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố then chốt, quyết định thắng lợi của Cách mạng Tháng Tam 1945

Câu 13: Hãy chứng minh rằng chủ trương Kháng chiến, kiến quốc của Đảng những năm

1945-1946 là t ư tưởng chiến lược mới, giải quyết kịp thời những vấn đề quan trọng về

ch ỉ đạo chiến lược, sách lược của cách mạng Việt Nam?

Sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công, nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời, công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước của nhân dân ta dứng trước bối cảnh vừa có những thuận lợi cơ bản, vừa gặp phải nhiều khó khăn to lớn, hiểm nghèo

Thu ận lợi cơ bản là trên thế giới, hệ thống XHCN do Liên Xô đứng đầu được hình

thành, phong trào cách mạng giải phóng dân tộc có điều kiện phát triển, trở thành một dòng thác cách mạng Phong trào dân chủ và hòa bình cũng đang vươn lên mạnh mẽ Ở trong nước cách mạng tháng Tám thành công đã đem lại cho cách mạng Việt Nam một thế và lực mới Từ một nước thuộc địa, Việt Nam đã trở thành một nước độc lập, nhân dân từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ đất nước, quyết tâm giữu vững nền độc lập mới giành được Chính quyền dân chủ nhân dân được thiết lập, nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa thật sự là một nước tự do, độc lập Đảng ta từ một Đảng hoạt động bí mật trở thành Đảng cầm quyền, uy tín lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày càng lớn

Khó khăn nghiêm trọng là hậu quả của chế độ cũ để lại như giặc đói, giặc dốt rất nặng

nề, ngân quỹ quốc gia trống rỗng Văn hóa- xã hội: 95% dân số là mù chữ, các tệ nạn xã hội như mê tín dị đoan, cờ bạc, rượu chè, nghiện hút còn phổ biến Kinh nghiệm quản lý đất nước

còn non yếu, nền độc lập của nước ta chưa được thế giới công nhận Quân đội các nước đế quốc ồ ạt kéo vào chiếm đóng Việt Nam Thật sự là khó khăn chồng chất khó khăn, chính quyền cách mạng ở vào thế “ nghìn cân treo sợi tóc”

Nội dung của chủ trương “Kháng chiến kiến quốc”:

Ngày 25 – 11 – 1945, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ra Chỉ thị “Kháng chiến, kiến

quốc”, vạch ra con đường đi lên cho cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới

Về chỉ đạo chiến lược, xác định mục tiêu vẫn là dân tộc giải phóng với khẩu hiệu “Dân tộc trên hết, Tổ quốc trên hết”, nhưng là giữ vững độc lập

Đảng chỉ rõ “kẻ thù chính của ta lúc này là thực dân Pháp xâm lược”, phải lập Mặt trận dân tộc thống nhất chống Pháp, mở rộng Mặt trận Việt Minh

Đảng nêu lên bốn nhiệm vụ chủ yếu và cấp bách: “củng cố chính quyền, chống thực dân Pháp xâm lược, bài trừ nội phản, cải thiện đời sống nhân dân” Đồng thời cũng chủ trương kiên trì nguyên tắc thêm bạn bớt thù, thực hiện “Hoa-Việt thân thiện” và “Độc lập về chính trị, nhân nhượng về kinh tế”

Cuộc đấu tranh thực hiện chủ trương kháng chiến kiến quốc diễn ra gay go, quyết liệt trên tất cả các lĩnh vực và giành được những kết quả hết sức to lớn

Về chính trị - xã hội: đã xây dựng được nền móng cho một chế độ xã hội mới – chế độ dân chủ nhân dân với đầy đủ các yếu tố cấu thành cần thiết

Về kinh tế, văn hóa: đã phát động phong trào tăng gia sản xuất, cứu đói, xóa bỏ các thứ thuế vô lý của chế độ cũ, ra sắc lệnh giảm tô 25%, xây dựng ngân quỹ quốc gia Cuối 1945,

nạn đói cơ bản được đẩy lùi Mở lại các trường lớp, tổ chức khai giảng năm học mới, bước đầu xóa bỏ được nhiều tệ nạn xã hội và tập tục lạc hậu Phong trào diệt dốt, bình dân học vụ được thực hiện sôi nổi cuối 1946, có thêm 2,5 triệu người biết đọc, biết viết

Về bảo vệ chính quyền cách mạng: ngay từ khi thực dân Pháp nổ sung đánh chiếm Sài Gòn và mở rộng phạm vi chiếm đóng ra các tỉnh Nam Bộ, Đảng đã kịp thời lãnh đạo nhân dân Nam Bộ đứng lên kháng chiến và phát động phong trào “Nam tiến” Ở miền Bắc, chủ trương lợi dụng mâu thuẫn trong nội bộ kẻ thù, thực hiện sách lược nhân nhượng với quân Tưởng và tay sai để giữ vững chính quyền, tập trung lực lượng chống Pháp ở miền Nam Khi Pháp – Tưởng ký Hiệp ước Trùng Khánh (28-2-1946), thỏa thuận mua bán quyền lợi cho nhau, Đảng lại mau lẹ chỉ đạo chọn giải pháp hòa hoãn, dàn xếp với Pháp để buộc quân Tưởng phải rút về nước Hiệp định Sơ bộ 6-3-1946, cuộc đàm phán ở Đà Lạt, ở Phoongtennoblo (Pháp), Tạm ước 14-9-1946 đã tạo điều kiện cho quân dân ta có thêm thời gian để chuẩn bị cho cuộc chiến đấu mới

Những nội dung của chủ trương kháng chiến kiến quốc được Đảng tập trung chỉ đạo thực hiện trên thực tế với tinh thần kiên quyết, khẩn trương, linh hoạt, sáng tạo, trước hết là trong giai đoạn từ tháng 9 /1945 đến cuối năm 1946

Câu 14: Ch ứng minh rằng, đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của Đảng là đúng đắn, phù hợp thực tiễn, đáp ứng nhu cầu khách quan của cuộc kháng chi ến?

Đường lối kháng chiến của Đảng được hình thành từng bước qua thực tiễn đối phó với

âm mưu, thủ đoạn xâm lược của thực dân Pháp và được thể hiện tập trung trong ba văn kiện Chỉ thị Toàn dân kháng chiến (12-12-1946); Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến (19-12-1946)

và Kháng chiến nhất định thắng lợi (1947)

Nội dung đường lối:

Mục đích: “Đánh phản động thực dân Pháp xâm lược; giành thống nhất và độc lập” Tính chất: đây là cuộc chiến tranh cách mạng của nhân dân, chiến tranh chính nghĩa, mang tính chất toàn dân, toàn diện và lâu dài Đó là cuộc kháng chiến có tình dân tộc giải phóng và dân chủ mới

Chính sách: Liên hiệp với dân tộc Pháp, chống phản động thực dân Pháp Đoàn kết với Miên, Lào và các dân tộc yêu chuộng tự do, hòa bình Đoàn kết chặt chẽ toàn dân Thực hiện toàn dân kháng chiến phải tự cấp, tự túc về mọi mặt

Chương trình và nhiệm vụ: đoàn kết toàn dân, thực hiện quân, chính, dân nhất trí Động viên nhân lực, vật lực, tài lực, thực hiện toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến, trường kỳ kháng chiến Giành độc lập, bảo toàn lãnh thổ, thống nhất đất nước, củng cố chế độ Tăng gia sản xuất, thực hành kinh tế tự túc

Phương châm tiến hành: tiến hành cuộc chiến tranh nhân dân, thực hiện kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính

Triển vọng: mặc dù lâu dài, gian khổ, khó khăn song nhất định thắng lợi

Đường lối kháng chiến của Đảng là đúng đắn và sáng tạo, vừa kế thừa được kinh nghiệm của tổ tiên, đúng với nguyên lý về chiến tranh cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lenin,

vừa phù hợp với thực tế đất nước bấy giờ

Đường lối đã giải quyết thành công hai yêu cầu cơ bản, cấp bách: Có dám quyết tâm kháng chiến không? Làm thế nào để kháng chiến thắng lợi trong điều kiện tương quan so sánh lực lượng ta – địch rất chênh lệch

Đường lối kháng chiến của Đảng được công bố sớm đã có tác dụng đưa cuộc kháng chiến nhanh chóng đi vào ổn định và phát triển đúng hướng, từng bước đi tới thắng lợi vẻ vang

Đầu 1951, nước ta đã được các nước xã hội chủ nghĩa công nhận và đặt quan hệ ngoại giao Cuộc kháng chiến của nhân dân ba nước Đông Dương giành được những thắng lợi quan trọng Song lợi dụng thời cơ đó, đế quốc Mỹ đã can thiệp trực tiếp vào chiến tranh Đông Dương

Đáp ứng yêu cầu bổ sung, hoàn thiện đường lối cách mạng, tháng 2 – 1951, Đại hội đại biểu toàn quốc họp lần thứ hai đã phát triển đường lối, được thể hiện trong Chánh cương của Đảng Lao động Việt Nam Nội dung cơ bản là:

Tính chất xã hội: dân chủ nhân dân, một phần thuộc địa và nửa phong kiến Và mâu thuẫn lớn nhất là giữa tính dân chủ nhân dân và tính chất thuộc địa Mâu thuẫn này đang

được giải quyết trong quá trình kháng chiến của dân tộc chống thực dân Pháp và bọn can thiệp

Đối tượng cách mạng: đế quốc Pháp và bọn can thiệp Mỹ (đối tượng chính), phong kiến phản động (đối tượng phụ)

Nhiệm vụ: đánh đuổi bọn đế quốc xâm lược, giành độc lập và thống nhất thật sự cho dân tộc, xóa bỏ những di tích phong kiến và nửa phong kiến, phát triển chế độ dân chủ nhân dân, gây cơ sở cho CNXH

Động lực cách mạng: công nông, nông dân, tiểu tư sản thành thị, tiểu tư sản trí thức và

tư sản dân tộc; ngoài ra là những thân sĩ yêu nước và tiến bộ

Đặc điểm cách mạng: giải quyết những nhiệm vụ cơ bản do nhân dân lao động làm động lực, công nông và lao động trí thức làm nền tảng và giai cấp công nhân lãnh đạo

Triển vọng: đưa Việt Nam tiến tới chủ nghĩa xã hội đó là con đường đấu tranh lâu dài, đại thể trải qua ba giai đoạn

Đảng Lao động Việt Nam, đại diện của giai cấp công nhân, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Mục đích là phát triển chế độ dân chủ nhân dân, tiến lên Xã hội chủ nghĩa

Chính sách: có 15 chính sách lớn nhằm phát triển chế độ dân chủ nhân dân, gây mầm

mống cho chủ nghĩa xã hội và đảy mạnh kháng chiến đến thắng lợi

Quan hệ quốc tế: đứng về phe hòa bình và dân chủ, tranh thủ sự giúp đỡ của các nước

xã hội chủ nghĩa và nhân dân tiến bộ trên thế giới

Việc đề ra và thực hiện thắng lợi đường lối kháng chiến, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân đã làm thất bại cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp, buộc chúng phải công nhận độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của ba nước Đông Dương; đã làm thất bại âm mưu chiến tranh của đế quốc Mỹ; giải phóng miền Bắc, tạo cơ sở cho miền Bắc tiến lên CNXH, hậu thuẫn cho miền Nam; tăng thêm niềm tự hào dân tộc và uy tín trên trường quốc tế

Đối với quốc tế, thắng lợi này đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc trên thế

giới; tăng thêm lực lượng cho CNXH và cách mạng thế giới; góp phần đập tan ách thống trị

của chủ nghĩa thực dân ở ba nước Đông Dương; mở ra sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ trên thế giới

Câu 15: Hãy ch ứng minh rằng, đường lối kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của Đảng

C ộng sản Việt Nam đã phản ánh đúng quy luật vận động của cách mạng ở từng miền và

c ủa chung cả nước giai đoạn 1954-1975?

Giai đoạn 1954 – 1964:

Sau Hiệp định Giơ–ne-vo, cách mạng Việt Nam vừa có những thuận lợi mới vừa đứng trước nhiều khó khăn phức tạp Thuận lợi là hệ thống xã hội chủ nghĩa và phong trào giải phóng dân tộc tiếp tục phát triển mạnh; miền Bắc được hoàn toàn giải phóng, làm căn cứ địa