4 Quần thể cây trồng có thể phân biệt được với quần thể cây trồng khác nhau thông qua sự biểu hiện ít nhất một đặc tính và di truyền được cho đời sau; đồng nhất về hình thái, ổn định qua
Trang 1Giải Công nghệ 10 Ôn tập chủ đề 4 CD
Hệ thống hoá kiến thức
Câu hỏi trang 62 SGK Công nghệ 10 CD: Em hãy hoàn thành sơ đồ theo mẫu
dưới đây
Lời giải
(1) Hạn chế sâu bệnh và yếu tố bất lợi của môi trường
(2) Tăng được số vụ trồng trong một năm
(3) Luân canh cây trồng, dễ cơ giới hóa
(4) Quần thể cây trồng có thể phân biệt được với quần thể cây trồng khác nhau thông qua sự biểu hiện ít nhất một đặc tính và di truyền được cho đời sau; đồng nhất
về hình thái, ổn định qua các chu kì nhân giống; có giá trị canh tác, giá trị sử dụng; bao gồm cây nông nghiệp; giống cây dược liệu, giống cây cảnh và giống nấm ăn
Trang 2(5) Chọn lọc cá thể
(6) Ứng dụng công nghệ sinh học
(7) Đột biến gen
(8) Đa hội thể
(9) Chuyển gen
(10) Chiết cành
(11) Ghép cành
(12) Phương pháp nhân giống bằng hạt, được tiến hành qua 5 bước: Chọn hạt giống gốc ; Gieo trồng, chăm sóc; Thu hoạch hạt; Chọn lọc, làm sạch, phơi khô hạt; Bảo quản
(13) Ứng dụng công nghệ sinh học trong nhân giống cây trồng
Luyện tập và vận dụng trang 63 SGK Công nghệ 10 CD
Câu hỏi 1 trang 63 SGK Công nghệ 10 CD: Hãy nêu sự khác nhau giữa giống lúa
địa phương, lúa cải tiến và lúa lai
Lời giải
Sự khác nhau giữa giống lúa địa phương, lúa cải tiến và lúa lai là:
- Giống lúa địa phương năng suất thấp
- Giống lúa cải tiến có năng suất cao
- Giống lúa lai có năng suất cao vượt trội
Câu hỏi 2 trang 63 SGK Công nghệ 10 CD: Cho ví dụ biểu hiện của tương tác
gen và môi trường đối với cây trồng
Lời giải
Biểu hiện của tương tác gen và môi trường đối với cây trồng:
- Môi trường: cùng một giống cây trồng bí đỏ, khu vực nào tiếp xúc ánh sáng nhiều hơn sẽ cho quả to hơn
- Gen: cùng một khu vực trồng, cây bí đỏ giống tốt hơn sẽ ra nhiều quả hơn, kích thước lớn hơn
Trang 3Câu hỏi 3 trang 63 SGK Công nghệ 10 CD: Vì sao phải chọn, tạo ra các giống
mới?
Lời giải
Phải chọn, tạo ra các giống mới để cải thiện tính di truyền của cây trồng, tạo ra các giống mới phù hợp với yêu cầu của người tiêu dùng, đem lại lợi ích cho con người
Câu hỏi 4 trang 63 SGK Công nghệ 10 CD: Hãy phân biệt giữa chọn giống và tạo
giống
Lời giải
- Chọn giống : chọn lọc, tuyển lựa những cây trồng đã có hoặc mới tạo ra theo hướng đem lại lợi ích cho con người
- Tạo giống: hình thành giống mới từ những nguồn vật liệu đã có qua việc thay đổi vật chất di truyền trong tế bào
Câu hỏi 5 trang 63 SGK Công nghệ 10 CD: Giống đối chứng là gì? Vì sao khi
chọn giống phải so sánh với giống đối chứng?
Lời giải
- Giống đối chứng: Là các giống cùng nhóm với giống khảo nghiệm, có nhiều tính trạng tương tự nhất với giống khảo nghiệm
- Khi chọn giống phải so sánh với giống đối chứng để xác định giống mới có tính
ưu điểm gì, so sánh toàn diện về các chỉ tiêu: sinh trưởng, năng suất, chất lượng nông sản, tính chống chịu
Câu hỏi 6 trang 63 SGK Công nghệ 10 CD: Hãy nêu sự khác nhau giữa phương
pháp chọn lọc hỗn hợp và chọn lọc cá thể
Lời giải
Dấu hiệu
phấn, cây nhân giống vô tính
Thường áp dụng cho cây nhân giống
vô tính, cây tự thụ phấn, cây giao phấn
Trang 4Số lượng
không ổn định
Chọn kiểu gen nên năng suất được ổn định
Cách chọn
loc
Phải chọn lặp đi lặp lại nhiều lần
Có thể chỉ chọn một lần đã có giống tốt thuần chủng
Ưu, nhược
điểm
Tạo ra sự khác biệt rõ theo mục tiêu chọn giống
Tốn nhiều thời gian và diện tích đất
Nhanh đạt được mục tiêu chọn giống
và dễ thực hiện Không tạo ra nhiều sự khác biệt so với giống gốc
Cau hỏi 7 trang 63 SGK Công nghệ 10 CD: Phân biệt 4 phương pháp tạo giống
cây trồng chính theo mẫu Bảng 1
Bảng 1 Phân biệt các phương pháp tạo giống cây trồng chính
Chỉ tiêu Lai hữu tính Đột biện gen Đa bội thể Chuyển gen
Lời giải
Chỉ tiêu Lai hữu tính Đột biến gen Đa bội thể Chuyển gen
Tác
nhân
nhiều dạng bố
mẹ khác nhau
Tia phóng xạ, chất hóa học,
Vật lí, chất hóa học
Cây trồng trong tế bào sinh dưỡng có số lượng nhiễm sắc thể
Ưu điểm Dễ thực hiện,
Tạo ra nguồn
Có thể tạo ra giống cây trồng có năng suất cao;
Trang 5truyền ổn định, thế hệ sau tỉ lệ sinh sản cao
phong phú và nhanh tạo ra giống mới
tính thích ứng rộng; có khả năng chống chịu cao với điều kiện bất lợi
giống
Nhược
điểm
Tốn nhiều thời gian, khó loại bỏ hoàn toàn tính
mong muốn
Tỉ lệ biến dị có lợi thấp
Tỉ lệ giống bất dục cao nên hạn chế nhân giống hữu tính
Kĩ thuật cao
và thiết bị phức tạo
Đối
tượng
áp dụng
Câu hỏi 8 trang 63 SGK Công nghệ 10 CD: Hiện nay, ứng dụng công nghệ sinh
học trong nhân giống chuối là phương pháp hiệu quả nhất Vì sao?
Lời giải
Ứng dụng công nghệ sinh học trong nhân giống chuối là phương pháp hiệu quả nhất
vì phương pháp này áp dụng cho cây cần tạo cây giống sạch bệnh hoặc khả năng nhân giống bằng phương pháp khác kém hiệu quả
Câu hỏi 9 trang 63 SGK Công nghệ 10 CD: So sánh ưu và nhược điểm của
phương pháp nhân giống hữu tính và vô tính
Lời giải
Ưu điểm
Dễ thực hiện, chi phí thấp, hệ số nhân cao, cây có tuổi thọ cao, tính thích nghi cao, dễ dàng bảo quản và vận chuyển hạt giống
Giữ đặc tính cây mẹ,
ra hoa sớm, mau cho quả sớm
Nhược
Dễ bị thoái hoá giống,
hệ số nhân giống thấp
Câu hỏi 10 trang 63 SGK Công nghệ 10 CD: Phân biệt 3 phương pháp nhân
giống vô tính cây trồng theo mẫu Bảng 2
Bảng 2 Phân biệt phương pháp nhân giống vô tính
Trang 6Chỉ tiêu Giâm cành Chiết cành Ghép cành
Lời giải
Ưu điểm hệ số nhân giống cao, dễ
thực hiện
cây chiết cành sinh trưởng nhanh hơn cây giâm cành do kích thước cây lớn
cây ghép có bộ rễ khỏe, thích nghi điều kiện ngoại cảnh địa phương nên cây sức sinh trưởng mạnh
Nhược
điểm
bộ rễ phát triển kém hơn cây nhân giống từ hạt, giảm sức sống nếu nhân giống nhiều, dễ lây lan bệnh hại
tương tự cây giâm cành nhưng hệ số
hơn
sức tiếp hợp giữa gốc ghép và cành ghép kém
sẽ ảnh hưởng đến cây ghép, đòi hỏi kĩ thuật cao
Đối
tượng áp
dụng
thường áp dụng cho những dễ ra rễ, cây lâu năm, cây không có hạt
thường áp dụng cho những cây thân gỗ lâu năm, cây không
có hạt
áp dụng cho hầu hết các nhóm cây ăn quả, cây cảnh, cay công nghiệp lâu năm và một số loại rau