duong loi cach mang dcsvn duong loi xay dung he thong chinh tri cuuduongthancong com

Bản chất chuyên chính vô sản là : chuyên chính với kẻ thù và dân chủ với nhân dân Hai là : cơ sở chính trị để hình thành chủ trương XD hệ thống chính trị là sự lãnh đạo của Đảng Ba là :

ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ

I ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ

THỜI KỲ TRƯỚC ĐỔI MỚI ( 1975 đến 1986 )

1 Hoàn cảnh lịch sử và chủ trương xây dựng hệ thống chính trị của Đảng

a Hoàn cảnh lịch sử :

- Cả nước hòa bình, độc lập, thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng, nền chuyên chính vô sản đã được thử thách, khối liên minh công nông vững chắc làm nền tảng cho mặt trận dân tộc

- Quá độ lên CNXH từ nền sản xuất nhỏ là phổ biến, bỏ qua chế độ TBCN

- Hoàn cảnh quốc tế có nhiều thuận lợi:

Hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa lớn mạnh; phong trào giải phóng Dân tộc và Phong trào

đấu tranh đòi dân sinh , dân chủ, tiến bộ xã hội đang phát triển mạnh mẽ

Cuộc cách mạng khoa học – kỹ thuật đang phát triển, quan hệ quốc tế ngày càng rộng mở

b Chủ trương xây dựng hệ thống chính trị :

* Cơ sở hình thành chủ trương :

Một là : dựa vào lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin

Về tính tất yếu của chuyên chính vô sản

Bản chất chuyên chính vô sản là : chuyên chính với kẻ thù và dân chủ với nhân dân

Hai là : cơ sở chính trị để hình thành chủ trương

XD hệ thống chính trị là sự lãnh đạo của Đảng

Ba là : Cơ sở kinh tế của hệ thống chuyên chính

vô sản là nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, quan liêu, bao cấp, nhà nước trở thành một tổ bao trùm

Bốn là : Cơ sở xã hội của hệ thống chuyên chính

vô sản là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức

Năm là : Cơ sở lịch sử cho sự ra đời hệ thống

chuyên chính vô sản : Cách mạng Việt nam do giai cấp công nhân lãnh đạo, nên kết thúc cách mạng Dân tộc dân chủ cũng là bắt đầu cách

mạng xã hội chủ nghĩa, sự bắt đầu thực hiện

nhiệm vụ của nhiệm vụ của chuyên chính vô

sản

* Nội dung của chủ trương :

Một là : Xây dựng quyền làm chủ tập thể của

nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng dựa trên nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, bao cấp

Hai là : Nhà nước chuyên chính vô sản, là một tổ

chức thực hiện quyền làm chủ tập thể của nhân dân lao động

Ba là : Đảng là người lãnh đạo toàn bộ xã hội , sự

lãnh đạo của Đảng là bảo đảm cao nhất cho chế độ làm chủ tập thể của nhân dân lao động, cho sự tồn tại và hoạt động của nhà nước XHCN

Bốn là : Xác định nhiệm vu ïcủa các đoàn thể là

bảo đảm cho quần chúng tham gia và kiểm tra công việc của nhà nước

Năm là : Xây dựng và phát huy quyền làm chủ

tập thể của nhân dân lao động theo cơ chế

Đảng lãnh đạo, nhà nước QL, Nhân dân làm

chủ

2 Kết quả, ý nghĩa, hạn chế và nguyên nhân

a Kết quả và ý nghĩa

- Làm rõ được bản chất của hệ thống chính trị

nước ta là đảm bảo quyền là chủ tập thể XHCN

- Từng bước xây dựng được cơ chế hoạt động của hệ thống chính trị ở tất cả các cấp ( Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ )

b Hạn chế và nguyên nhân :

- Mối quan hệ giữa Đảng , nhà nước và các đoàn thể quần chúng trong từng đơn vị chưa được xác định rõ

- Các tổ chức trong HTCT chưa thực hiện tốt

chức năng của mình

II ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HỆ THỐNG

CHÍNH TRỊ THƠI KỲ ĐỔI MỚI(1986- nay)

1 Quá trình hình thành đường lối đổi mới hệ

thống chính trị:

a Cơ sở hình thành đường lối XDHTCT:

- Đổi mới đường lối xây dựng HTCT phải dựa

trên cơ sở đổi mới kinh tế ( từ kế hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa )

- Do yêu cầu dân chủ mà phải đổi mới hệ thống chính trị

- Do yêu cầu mở rộng quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế mà đổi mới hệ thống chính trị

b Quá trình đổi mới tư duy về xây dựng HTCT :

- Đại hội Đảng lần thứ VII khẳng định:Thực chất đổi mới, hoàn thiện HTCT là xây dựng nền dân chủ XHCN, đảm bảo quyền làm chủ của DN

- Hệ thống chính trị vận hành theo cơ chế “Đảng lãnh đao, nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” Đảng vừa là thành viên , vừa là hạt nhân lãnh đạo hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, không chấp nhận đa đảng lãnh đạo

Nhà nước thể chế hóa và tổ chức thực hiện

đường lối của Đảng

Mặt trận tham gia phản biện, giám sát, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng nhà nước

Nhân dân làm chủ thông qua nhà nước và các cơ quan đại diện, đồng thời làm chủ trực tiếp ở cơ sở thông qua cơ chế “Dân biết, dân bàn, dân

làm, dân kiểm tra”

Hội nghị TW 2 khóa VII ( 1991 ) chủ trương xây dựng nhà nước pháp quyền của nhân dân, do

nhân dân, vì nhân dân

Đại hội VIII, IX và đại hội X làm rõ nội dung

của nhà nước pháp quyền là : nhà nước quản lý xã hội bằng hiến pháp và pháp luật, pháp luật giữ vai trò tối thượng trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội

* Trong đổi mới tư duy về hệ thống chính trị thể hiện ở nhận thức rõ hơn vai trò vị trí và phương thức lãnh đạo của Đảng , Đảng lãnh đạo nhằm phát huy vai trò của nhà nước và các đoàn thể quần chúng

2 Mục tiêu, quan điểm và chủ trương xây dựng hệ thống chính trị thời kỳ đổi mới :

a Mục tiêu và quan điểm xây dựng HTCT:

- Mục tiêu

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong TKQĐ xác định mục tiêu : Nhằm xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân

- Quan điểm :

Một là : Sử dụng khái niệm “hệ thống chính trị”

thay cho khái niệm hệ thống chuyên chính vô

sản và khái niệm chế độ tập thể XHCN

Hai là : Kết hợp chặt chẽ ngay từ đầu đổi mới

kinh tế với đổi mới chính trị, lấy đổi mới kinh tế làm trọng tâm, từng bước đổi mới chính trị

Ba là : Đổi mới tổ chức và hoạt động của HTCT

nhằm tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng,

hiệu lực quản lý của nhà nước, phát huy quyền làm chủ của nhân dân làm cho HTCT hoạt động năng động, hiệu quả hơn phù hợp với yêu cầu

phát triển kinh tế thị trương đinh hướng XHCN

Bốn là : Đổi mới HTCT một cách toàn diện, đồng

bộ, có kế thừa, có bước đi, hình thức và cách

làm phù hợp

Năm là : Đổi mới mối quan hệ giữa các bộ phận

cấu thành của HTCT với nhau và với xã hội

nhằm thúc đẩy xã hội phát triển, phát huy

quyền làm chủ của nhân dân

b Chủ trương xây dựng hệ thống chính trị :

- Xây dựng Đảng trong HTCT

Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị

Khắc phục khuynh hướng Đảng bao biện, làm

thay và khuynh hướng buông lỏng sự lãnh đạo

Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị phải được đặt trong tổng thể nhiệm vụ đổi mới và chỉnh đốn Đảng , đổi mới hoàn thiện nhà nước, đổi mới tổ chức và hoạt

động của mặt trận và các đoàn thể

Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị phải trên cơ sở đảm bảo các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng ( tập trung dân chủ, tăng cường chế độ trách nhiệm, nhất là người đứng đầu… )

Đổi mới phương thức lãnh đạo đối với hệ thống chính trị các cấp, các ngành vừa phải quán triệt nguyên tắc chung vừaphù hợp đặc điểm của địa phương, ngành

- Xây dựng nhà nước trong hệ thống chính trị : Đại hội X xác định :

Xây dựng nhà nước đảm bảo nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân; quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công phối hợp giữa cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp

Hoàn thiện hệ thống pháp luật ( đồng bộ, cụ thể , đạt đến trình độ một cách hiểu )

Hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát, tính hợp pháp trong các hoạt động và ra quyết định của các cơ quan công quyền

Đổi mới tổ chức và hoạt động của Quốc hội

- Xây dựng Mặt trận và các tổ chức chính trị –xã hội trong hệ thống chính trị :

+ Nhà nước ban hành cơ chế để Mặt trận và các tổ chức chính trị – xã hội thực hiện tốt vai trò giám sát, phản biện xã hội

+ Thực hiện tốt luật xây dựng Mặt trận tổ quốc Việt nam, luật Thanh niên, luật Công đoàn ,

quy chế dân chủ ở mọi cấp

+ Đổi mới hoạt động của Mặt trận, các tổ chức chính tri – xã hội , khắc phục tình trạng hành chính hóa, nhà nước hóa, phô trương hình thức, làm tốt công tác dân vận theo phong cách:

trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân, có trách nhiệm với dân, nghe dân nói, nói dân hiểu……

3 Kết quả, ý nghĩa, hạn chế và nguyên nhân:

a Kết quả :

- Tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị

nước ta đã có nhiều đổi mới góp phần xây dựng và hoàn thiện về dân chủ xã hội chủ nghĩa

- Tổ chức bộ máy của hệ thống được sắp xếp

theo hướng tinh gọn, hiệu quả

- Hoạt động của hệ thống chính trị ngày càng

hướng về cơ sở

- Quốc hội, chính phủ, hội đồng nhân dân,ủy ban nhân dân các cấp có nhiều đổi mới theo hướng dân chủ, công khai, cải cách hành chính, đối

thoại, tôn trọng và lắng nghe ý kiến của ND

- Trình độvà năng lực làm chủ của nhân dân từng bước được nâng lên

- Nhiệm vụ, quyền hạn các cơ quan nhà nước

được phân định rõ hơn ( quản lý nhà nước về

kinh tế và quản lý sản xuất kinh doanh….)

- Quản lý nhà nước bằng pháp luật được tăng

cường

- Mặt trận và các tổ chức chính tri - xã hội có

nhiều đổi mới về tổ chức, hoạt động tập hợp

đông đảo quần chúng

- Đổi mới, chỉnh đốn Đảng đạt một số kết quả,

nâng cao năng lực lãnh đạo và ý chí đấu của

Đảng

b Hạn chế và nguyên nhân:

- Năng lực và hiệu quả lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý, điều hành của nhà nước, hiệu quả hoạt động của Mặt trận chưa ngang tầm với

đòi hỏi của đất nước

- Cải cách nền hành chính quốc gia còn hạn chế, tình trạng quan liêu, hách dịch, tham nhũng

chậm được khắc phục, kỷ cương phép nước bị

xem thường

- Tổ chức và hoạt động của Mặt trận và tổ chức chính tri –xã hội vẫn còn tình trạng hành chính,

xơ cứng, xa dân

- Vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt

trận, đoàn thể yếu

* Những hạn chế trên do các nguyên nhân :

- Nhận thức và quyết tâm về đổi mới hệ thống

chính trị chưa cao và thống nhất

- Đổi mới hệ thống chính trị trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN là vấn đề mới mẽ