Lời giải - Một số biện pháp biểu hiện đối tượng địa lí trên bản đồ: kí hiệu, kí hiệu đường chuyển động, bản đồ-biểu đồ, chấm điểm, khoanh vùng, đường đẳng trị, nền chất lượng,… - Các phư
Trang 1Giải Địa 10 Bài 2: Phương pháp biểu hiện các đối tượng địa
lí trên bản đồ KNTT
Mở đầu trang 7 SGK Địa 10 KNTT
Có những phương pháp nào biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ? Các phương pháp đó có gì khác biệt?
Lời giải
- Một số biện pháp biểu hiện đối tượng địa lí trên bản đồ: kí hiệu, kí hiệu đường chuyển động, bản đồ-biểu đồ, chấm điểm, khoanh vùng, đường đẳng trị, nền chất lượng,…
- Các phương pháp có sự khác biệt về cách thể hiện các đối tượng địa lí (sự phân bố, màu sắc, kích thước, vị trí,…)
1 Phương pháp kí hiệu
Câu hỏi trang 7 SGK Địa 10 KNTT: Dựa vào thông tin trong mục 1 và hình 2.1,
trình bày phương pháp kí hiệu (đối tượng, đặc điểm, ý nghĩa)
Lời giải
- Đối tượng: Phương pháp kí hiệu dùng để thể hiện các đối tượng địa lí phân bố theo những điểm cụ thể (đỉnh núi, các mỏ, ) hay những đối tượng tập trung trên những diện tích nhỏ mà không thể biểu hiện trên bản đồ theo tỉ lệ (nhà máy, điểm dân cư, trường học, )
- Đặc điểm:
+ Trên bản đồ, người ta dùng các dạng kí hiệu bản đồ khác nhau để thể hiện cho từng đối tượng, được đặt chính xác vào vị trí mà đối tượng đó phân bố trên bản đồ + Phương pháp kí hiệu có khả năng thể hiện về mặt chất lượng, số lượng, cấu trúc
và sự phát triển của đối tượng thông qua hình dạng, màu sắc, kích thước, của kí hiệu
- Ý nghĩa: Biết được chính xác vị trí của các đối tượng đó phân bố trên bản đồ
2 Phương pháp kí hiệu đường chuyển động
Trang 2Câu hỏi trang 8 SGK Địa 10 KNTT: Dựa vào thông tin trong mục 2 và hình 2.2,
hãy trình bày phương pháp kí hiệu đường chuyển động (đối tượng, đặc điểm, ý nghĩa)
Lời giải
- Đối tượng: Phương pháp kí hiệu đường chuyển động dùng để thể hiện sự di chuyển của các đối tượng, hiện tượng tự nhiên, kinh tế - xã hội trên bản đồ
- Đặc điểm:
+ Trên bản đồ, sự di chuyển của các đối tượng được thể hiện bằng các mũi tên + Đặc điểm của đối tượng, hiện tượng được thể hiện thông qua màu sắc, độ rộng và hướng của mũi tên
- Ý nghĩa: Biết được hướng di chuyển, tính chất của các đối tượng, hiện tượng địa lí
3 Phương pháp bản đồ - biểu đồ
Câu hỏi trang 9 SGK Địa 10 KNTT: Dựa vào thông tin trong mục 3 và hình 2.3,
hãy trình bày phương pháp bản đồ - biểu đồ (đối tượng, đặc điểm, ý nghĩa)
Lời giải
- Đối tượng: Phương pháp bản đồ - biểu đồ thể hiện giá trị tổng cộng của đối tượng địa lí theo từng lãnh thổ (đơn vị hành chính) bằng cách đặt các biểu đồ vào phạm vi của các đơn vị lãnh thổ đó
- Đặc điểm: Phương pháp này thể hiện được các đặc điểm về số lượng, chất lượng của các đối tượng và thường dùng để thể hiện trên bản đồ kinh tế - xã hội
- Ý nghĩa: Trên bản đồ, người ta có thể sử dụng các loại biểu đồ khác nhau: biểu đồ cột, biểu đồ tròn, biết được giá trị tổng cộng của đối tượng địa lí theo từng lãnh thổ
4 Phương pháp chấm điểm
Câu hỏi trang 10 SGK Địa 10 KNTT: Dựa vào thông tin trong mục 4 và hình 2.4,
hãy trình bày phương pháp chấm điểm (đối tượng, đặc điểm, ý nghĩa)
Lời giải
Trang 3- Đối tượng: Phương pháp chấm điểm biểu hiện các đối tượng phân tán nhỏ lẻ trên lãnh thổ bằng sự phân bố của các điểm chấm trên bản đồ Mỗi một điểm chấm tương ứng với một số lượng của đối tượng nhất định
- Đặc điểm: Phương pháp này chủ yếu thể hiện về số lượng của đối tượng
- Ý nghĩa: Biết được số lượng của đối tượng nhất định
5 Phương pháp khoanh vùng
Câu hỏi trang 11 SGK Địa 10 KNTT: Dựa vào thông tin trong mục 5 và hình 2.5,
hãy trình bày phương pháp khoanh vùng (đối tượng, đặc điểm, ý nghĩa)
Lời giải
- Đối tượng: Phương pháp khoanh vùng thể hiện những đối tượng phân bố theo vùng nhưng không đều khắp trên lãnh thổ mà chỉ có ở từng vùng nhất định
- Đặc điểm: Có nhiều cách khác nhau để khoanh vùng trên bản đồ như dùng các đường nét liền, đường nét đứt, màu sắc, kí hiệu hoặc viết tên đối tượng vào vùng đó
- Ý nghĩa: Biết được sự phân bố theo vùng nhưng không đều khắp trên lãnh thổ mà chỉ có ở từng vùng nhất định
Luyện tập và vận dụng trang 11 SGK Địa 10 KNTT
Luyện tập 1 trang 11 SGK Địa 10 KNTT: Lập bảng để phân biệt các phương
pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ (về ý nghĩa, hình thức, khả năng biểu hiện của phương pháp)
Lời giải
Kí hiệu Biết được chính xác
vị trí của các đối tượng đó phân bố trên bản đồ
Thông qua hình dạng, màu sắc, kích thước, của
kí hiệu
Thể hiện các đối tượng địa lí phân bố theo những điểm cụ thể hay những đối tượng tập trung trên những diện tích nhỏ
mà không thể biểu hiện trên bản đồ theo
Trang 4tỉ lệ.
Kí hiệu đường
chuyển động
Biết được hướng di chuyển, tính chất của các đối tượng, hiện tượng địa lí
Thông qua màu sắc, độ rộng và hướng của mũi tên
Thể hiện sự di chuyển của các đối tượng, hiện tượng tự nhiên, kinh tế - xã hội trên bản đồ Bản đồ - biểu đồ Biết được giá trị tổng
cộng của đối tượng địa lí theo từng lãnh thổ
Thông qua các dạng biểu đồ (cột, tròn,…)
Thể hiện giá trị tổng cộng của đối tượng địa lí theo từng lãnh thổ (đơn vị hành chính) bằng cách đặt các biểu đồ vào phạm vi của các đơn
vị lãnh thổ đó
Chấm điểm Biết được số lượng
của đối tượng nhất định
Sử dụng các chấm điểm có quy mô khác nhau, thể hiện về
số lượng của đối tượng
Biểu hiện các đối tượng phân tán nhỏ
lẻ trên lãnh thổ bằng
sự phân bố của các điểm chấm trên bản
đồ Mỗi một điểm chấm tương ứng với một số lượng của đối tượng nhất định Khoanh vùng Biết được sự phân bố
theo vùng nhưng không đều khắp trên lãnh thổ mà chỉ có ở từng vùng nhất định
Dùng các đường nét liền, đường nét đứt, màu sắc,
kí hiệu hoặc viết tên đối tượng vào vùng đó
Thể hiện những đối tượng phân bố theo vùng nhưng không đều khắp trên lãnh thổ mà chỉ có ở từng vùng nhất định
Luyện tập 2 trang 11 SGK Địa 10 KNTT: Phương pháp nào sẽ được sử dụng khi
thể hiện các đối tượng, hiện tượng sau trên bản đồ?
Trang 5- Mỏ khoáng sản
- Sự di dân từ nông thôn ra đô thị
- Phân bố dân cư nông thôn
- Số học sinh các xã, phường, thị trấn
- Cơ sở sản xuất
Lời giải
Kí hiệu Mỏ khoáng sản, cơ sở sản xuất
Kí hiệu đường chuyển động Sự di dân từ nông thôn ra đô thị
Chấm điểm Phân bố dân cư nông thôn
Bản đồ - Biểu đồ Số học sinh các xã, phường, thị trấn
Vận dụng trang 11 SGK Địa 10 KNTT: Sưu tầm một số bản đồ, tìm hiểu các đối
tượng và phương pháp đã được sử dụng để thể hiện các đối tượng đó trên bản đồ Lời giải
- Học sinh tìm kiếm thông qua internet hoặc thông tin ở xã, phường (bản đồ hành chính, địa hình, đất đai,…)
- Tùy thuộc vào từng bản đồ mà người ta sử dụng phương pháp biểu hiện đối tượng địa lí khác nhau