Hành vi người tiêu dùng đối với cửa hàng tiện lợi tại thành phố Hồ Chí Minh nói riêng đang là vấn đề đáng được quan tâm.. Tương lai và đề xuất giải pháp cho người tiêu dùng khi mua sắm
CÂU H Ỏ I NGHIÊN C Ứ U
Tiểu luận được thực hiện nhằm trả lời các câu hỏi nghiên cứu sau:
Thứ nhất, Cơ sở lý thuyết và bằng chứng thực nghiệm liên quan đến hành vi người tiêu dùng cửa hàng tiện lợi là gì?
Thứ hai, Hành vi người tiêu dùng ở cửa hàng tiện lợi tại TP.HCM như thế nào?
Thứ ba, Tương lai và giải pháp cho các doanh nghiệp, cửa hàng tiện lợi để thu hút người tiêu dùng là gì?
M ỤC ĐÍCH NGHIÊN C Ứ U
Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua sắm của khách hàng tại các cửa hàng tiện lợi ở TP.HCM bao gồm giá cả, vị trí, chất lượng dịch vụ, đa dạng sản phẩm và trải nghiệm khách hàng Đánh giá mức độ tác động của các yếu tố này cho thấy rằng giá cả cạnh tranh và chất lượng dịch vụ tốt đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút khách hàng Đồng thời, việc tối ưu hóa vị trí cửa hàng và mở rộng danh mục sản phẩm cũng góp phần nâng cao trải nghiệm mua sắm của người tiêu dùng Để nâng cao khả năng thu hút khách hàng, các cửa hàng tiện lợi ở TP.HCM cần tập trung phát triển dịch vụ khách hàng chuyên nghiệp, thúc đẩy hoạt động marketing sáng tạo và mở rộng các chương trình khuyến mãi hấp dẫn Những đề xuất này sẽ giúp các cửa hàng tiện lợi cạnh tranh hiệu quả hơn trên thị trường đầy cạnh tranh hiện nay.
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨ U
Sử dụng lý thuyết về hành vi tiêu dùng trong giáo trình Kinh tế vi mô
Tổng hợp các bài nghiên cứu, các bài khảo sát thực tế thịtrường cửa hàng tiện lợi tại TP.HCM trong vài năm gần đây.
Từ thực trạng hành vi người tiêu dùng, đề xuất các giải pháp khả thi cho các doanh nghiệp
CƠ SỞ LÝ THUY Ế T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C Ứ U
T Ổ NG QUAN V Ề C Ử A HÀNG TI Ệ N L Ợ I
1.1.1 Khái niệm về cửa hàng tiện lợi
Cửa hàng tiện lợi còn được gọi là cửa hàng tiện ích, xuất phát từ cụm từ tiếng Anh “Convenience store” Đây là những điểm bán lẻ nhỏ gọn, cung cấp các sản phẩm và dịch vụ thiết yếu hàng ngày để đáp ứng nhu cầu mua sắm nhanh chóng và tiện lợi của khách hàng Các cửa hàng này thường mở cửa xuyên suốt, nằm ở vị trí dễ tiếp cận, giúp người tiêu dùng dễ dàng mua sắm mọi lúc mọi nơi.
Cửa hàng tiện lợi, hay còn gọi là "store" trong tiếng Anh, là hình thức doanh nghiệp bán lẻ nhỏ gọn, theo Wikipedia (2022) Các mặt hàng tại đây chủ yếu là các sản phẩm tiêu dùng hàng ngày như thực phẩm, đồ ăn nhẹ, bánh kẹo, nước giải khát, thuốc không cần đơn thuốc và đồ dùng vệ sinh cá nhân Ngoài ra, cửa hàng tiện lợi còn cung cấp các dịch vụ tiện ích như chuyển tiền, chuyển khoản ngân hàng, nạp thẻ điện thoại, nạp tiền ví điện tử Momo, nhằm đáp ứng nhu cầu tiện lợi của khách hàng hàng ngày.
Các cửa hàng tiện lợi theo Hiệp hội Cửa hàng tiện lợi Mỹ (NACS, 2016) là hình thức bán lẻ có vị trí thuận tiện, giúp khách hàng dễ dàng mua nhanh các sản phẩm thiết yếu như thực phẩm, xăng dầu và dịch vụ Đa phần các cửa hàng này có diện tích từ 50m2 đến 200m2, hoạt động 24/7, kể cả ngày lễ, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng mọi thời điểm Thường xuyên tập trung tại các khu vực đông dân cư, khu chung cư phức hợp hoặc nơi đông người, các cửa hàng tiện lợi dễ dàng tìm thấy ngay gần nhà bạn Hình thức kinh doanh này đặt sự tiện lợi của khách hàng lên hàng đầu, trở thành điểm mua sắm quen thuộc của nhiều người.
Tại Việt Nam, ngành cửa hàng tiện lợi ngày càng phát triển mạnh mẽ Chính phủ đã ban hành các chính sách, thông tư và nghị định nhằm quản lý hoạt động kinh doanh này một cách rõ ràng và minh bạch Cụ thể, theo Khoản 10 Điều 3 Nghị định Số 09/2018/NĐ-CP, cửa hàng tiện lợi được định nghĩa là các cơ sở bán lẻ các mặt hàng tiêu dùng nhanh như thực phẩm, đồ uống, dược phẩm không kê đơn, thực phẩm chức năng, các sản phẩm bổ dưỡng sức khỏe, hóa mỹ phẩm và các mặt hàng phục vụ nhu cầu tiêu dùng hàng ngày.
1.1.2 Lịch sử hình thành cửa hàng tiện lợi
Ngay từ đầu thế kỷ 14, các cửa hàng tạp hóa chuyên bán đồ khô, gia vị và hạt tiêu đã xuất hiện và trở nên phổ biến, phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế khiến những cửa hàng này chưa thể phát triển thành các cửa hàng tiện lợi thực thụ, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của một hệ thống tiện ích hiện đại.
Sự xuất hiện của các cửa hàng tiện lợi bắt nguồn từ nhu cầu giải quyết các hạn chế trong mua sắm và bảo quản thực phẩm Chuỗi cửa hàng tiện lợi đầu tiên ra đời từ một nhân viên của Công ty Nước đá Southland tại Mỹ, nhằm cung cấp hàng hóa tiêu dùng thiết yếu gần hơn với người tiêu dùng Trong quá khứ, người dân Mỹ thường phải đi siêu thị lớn cách xa nhà để mua sắm, gây bất tiện và tốn thời gian, đặc biệt là khi không có đủ hàng hoặc không có tủ lạnh để bảo quản thực phẩm Các hạn chế này đã thúc đẩy sự phát triển của các cửa hàng tiện lợi, mang lại sự tiện lợi và linh hoạt hơn trong cuộc sống hàng ngày của người tiêu dùng.
Từ năm 1927, ông Thompson nhận thấy lợi nhuận lớn từ các cửa hàng tiện ích cung cấp hàng hóa thiết yếu hàng ngày cho người dân tại Texas, Mỹ Sau một thời gian hoạt động, ông quyết định mua lại công ty này để mở rộng chuỗi cửa hàng tiện lợi, góp phần cải thiện cuộc sống hàng ngày của cộng đồng địa phương.
1.1.3 So sánh cửa hàng tiện lợi và các loại hình mua bán khác
Hiện nay, trên thế giới có nhiều mô hình bán lẻ tương tự cửa hàng tiện lợi, giúp đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng Để hiểu rõ hơn về sự giống và khác nhau giữa các mô hình này, việc phân tích bảng so sánh là rất cần thiết, qua đó xác định đặc điểm và ưu điểm của từng loại hình kinh doanh Điều này giúp các doanh nghiệp lựa chọn mô hình phù hợp để tối ưu hóa hoạt động kinh doanh và nâng cao trải nghiệm khách hàng.
B ả ng 1.1 So sánh các lo ạ i hình kinh doanh bán l ẻ ph ổ bi ế n
Cửa hàng tiện lợi Siêu thị Chợ truyền thống
Diện tích Dưới 400m2 (đa số từ 50m2 đến 200m2)
Tùy thuộc vào loại hình chợ (từ nhỏđến rất lớn)
Chỉ một cửa hàng đặt tại vị trí đó, bên trong có các quầy hàng, quầy thu ngân, bàn ghế tiện dụng
Gồm nhiều gian hàng theo hạng mục tập trung vào một địa điểm
Gồm nhiều kiot hoặc quầy hàng đặt bên trong chợ
Giá cả cao, cao hơn siêu thị và chợ truyền thống
Giá cả cao, cao hơn chợ truyền thống nhưg thấp hơn cửa hàng
Giá cả trung bình, thấp hơn siêu thị và cửa hàng tiện lợi
Mô hình Điểm so sánh
Vị trí, thời gian mở cửa Ở khắp nơi, đa số mở cửa 24/7, một vài cửa hàng mở đến khuya
Thường mở cửa 12 giờ trong một ngày
Thường mở cửa vào sáng sớm và đóng trước buổi tối
Sốlượng mặt hàng tương đối hạn chế, chủ yếu là các mặt hàng thiết yếu
Hàng hóa đa dạng và phong phú, chủ yếu là thực phẩm và các mặt hàng tiêu dùng thường xuyên khác Sản phẩm phong phú về chủng loại đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hàng ngày của người tiêu dùng Các loại hàng hóa đa dạng giúp người tiêu dùng dễ dàng lựa chọn và đảm bảo sự phong phú của thị trường Hàng hóa thường xuyên được bổ sung, cập nhật để đáp ứng xu hướng tiêu dùng và nâng cao trải nghiệm khách hàng.
Bày trí logic, hợp mắt với người tiêu dùng
Bày trí logic, hợp mắt với người tiêu dùng
Bày trí lộn xộn, không thuận tiện cho người tiêu dùng
Chất lượng hàng hóa Chất lượng hàng hóa được đảm bảo Chất lượng hàng hóa được đảm bảo
Chất lượng hàng hóa không được đảm bảo do mức đầu tư cho cơ sở vật chất còn ít, dẫn đến hệ thống trang thiết bị và tiện nghi thiếu đồng bộ Trong khi đó, các doanh nghiệp nên tập trung đầu tư nhiều hơn vào cơ sở vật chất để nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ Đầu tư cho cơ sở vật chất cao sẽ giúp cải thiện hiệu quả sản xuất, tăng cường năng lực cạnh tranh và mang lại trải nghiệm tốt hơn cho khách hàng Ngược lại, việc đầu tư thấp vào cơ sở vật chất có thể gây ra nhiều hạn chế, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng hàng hóa và uy tín của doanh nghiệp.
Hình thức phục vụ Tự phục vụ là chủ yếu Được tư vấn và phục vụ theo yêu cầu Được tư vấn và phục vụ theo yêu cầu
Nguồn: Tài liệu tổng hợp
HÀNH VI NGƯỜ I TIÊU DÙNG
Trong cuộc sống hàng ngày, người tiêu dùng phải đưa ra sự lựa chọn giữa sở thích cá nhân và khả năng tài chính của mình Việc nghiên cứu lý thuyết lợi ích và phân tích bàng quan – ngân sách giúp hiểu rõ cách người tiêu dùng đưa ra quyết định mua sắm nhằm tối đa hóa lợi ích trong giới hạn về ngân sách Các lý thuyết này giúp giải thích quá trình người tiêu dùng lựa chọn hàng hóa và dịch vụ phù hợp nhất với sở thích và khả năng tài chính của họ.
1.2.1 Khái niệm hành vi người tiêu dùng
Tính đến hiện tại, có nhiều định nghĩa khác nhau về hành vi người tiêu dùng, phản ánh sự đa dạng trong cách nhìn nhận và phân tích Các nghiên cứu thường định nghĩa hành vi người tiêu dùng là quá trình ra quyết định và các hoạt động mua sắm, sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ của khách hàng Hiểu rõ hành vi người tiêu dùng giúp các doanh nghiệp xây dựng chiến lược marketing hiệu quả hơn và nâng cao trải nghiệm khách hàng Việc nắm bắt các đặc điểm và xu hướng tiêu dùng hiện nay là yếu tố then chốt để tăng trưởng thị trường trong thời đại cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Theo Giáo sư Michael R Solomon, hành vi người tiêu dùng là một quá trình cho phép cá nhân hoặc nhóm người lựa chọn, mua sắm, sử dụng hoặc loại bỏ sản phẩm/dịch vụ dựa trên những suy nghĩ, kinh nghiệm tích lũy nhằm đáp ứng nhu cầu hoặc ước muốn của họ Ông là giảng viên Marketing tại Trường Kinh Doanh Haub, Đại học Saint Joseph’s (Hoa Kỳ), cũng là nhà cố vấn doanh nghiệp và tác giả nhiều sách nghiên cứu về kinh tế Định nghĩa này giúp hiểu rõ quá trình quyết định tiêu dùng và các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi của khách hàng trong thị trường hiện đại.
Theo nghiên cứu của Wayne D Hoyer, nhà nghiên cứu về hành vi người tiêu dùng tại Mỹ, và cộng sự năm 2013, hành vi tiêu dùng được định nghĩa là một chuỗi quyết định liên quan đến việc xác định cái gì, tại sao, khi nào, bằng cách nào, ở đâu, với số lượng bao nhiêu, và trong thời gian bao lâu, đồng thời cũng liên quan đến việc cá nhân hoặc nhóm tiêu dùng phải liên tục đưa ra quyết định về việc sử dụng sản phẩm, dịch vụ, ý tưởng hoặc các hoạt động khác theo thời gian.
Các khái niệm khác nhau đã mở rộng cách hiểu về hành vi người tiêu dùng (HVNTD), không chỉ dừng lại ở việc quan sát các biểu hiện bên ngoài khi mua hàng mà còn tập trung vào quá trình tư duy, quá trình cân nhắc của người tiêu dùng trước khi ra quyết định mua sản phẩm Ngoài ra, phân tích hành vi người tiêu dùng còn bao gồm phản ứng của họ sau khi mua hàng, giúp hiểu rõ hơn về động cơ và thái độ tiêu dùng This comprehensive approach giúp tối ưu chiến lược marketing và nâng cao trải nghiệm khách hàng.
Hành vi người tiêu dùng bao gồm tất cả các hoạt động liên quan đến mua sắm, sử dụng và ngưng sử dụng các sản phẩm và dịch vụ của người tiêu dùng Nó phản ánh các phản ứng, thái độ và cảm xúc của người tiêu dùng đối với sản phẩm và dịch vụ, giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về hành vi tiêu dùng để đưa ra các chiến lược marketing hiệu quả.
Hiểu rõ hành vi người tiêu dùng giúp doanh nghiệp xây dựng các chiến lược marketing và phát triển sản phẩm phù hợp Các doanh nghiệp nghiên cứu hành vi người tiêu dùng để xác định nhu cầu, sở thích và thói quen mua sắm của khách hàng Điều này bao gồm tìm hiểu lý do tại sao khách hàng chọn mua sản phẩm hoặc dịch vụ, yếu tố nào kích thích sự quan tâm và thu hút khách hàng, cũng như các yếu tố giúp giữ chân khách hàng và thúc đẩy họ quay lại mua hàng.
1.2.2 Những mô hình nghiên cứu vềhành vi người tiêu dùng trước đây
Với sự phát triển của công nghệ 4.0, khả năng tiếp cận thông tin và các nền tảng mua sắm trực tuyến ngày càng dễ dàng hơn Hoạt động giao thương sôi động giúp người tiêu dùng nhanh chóng đưa ra quyết định mua hàng chính xác và thuận tiện Công nghệ 4.0 đã thay đổi cách tiêu dùng, tạo điều kiện cho khách hàng trải nghiệm mua sắm nhanh chóng, an toàn và hiệu quả hơn bao giờ hết.
Hiểu rõ rằng con người luôn có những nhu cầu không ngừng thay đổi và không bao giờ hoàn toàn thỏa mãn, giúp các nhà sản xuất nhận thức rõ về bản chất này Vì vậy, họ liên tục cố gắng đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng thông qua các mô hình hành vi tiêu dùng, từ đó tạo ra các chiến lược phù hợp để nâng cao trải nghiệm và sự hài lòng của khách hàng.
Theo Philip Kotler, để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua hàng của người tiêu dùng, cần bắt đầu bằng việc xác định quy trình mua hàng từ khi khách hàng bắt đầu tiếp xúc đến khi hoàn tất giao dịch Quá trình này bao gồm việc khách hàng đi đến cửa hàng, ghé vào quầy sản phẩm, lựa chọn mặt hàng, so sánh các sản phẩm cùng loại và đưa ra quyết định mua hàng với số lượng nhất định, tất cả đều diễn ra qua một quy trình gồm 5 bước rõ ràng Việc hiểu rõ từng bước trong quy trình này giúp xây dựng mô hình hành vi người tiêu dùng chính xác hơn và tối ưu hóa các chiến lược tiếp thị Như vậy, hành vi mua hàng không phải là ngẫu nhiên mà là kết quả của một chu trình tư duy và hành động có hệ thống.
Bước 1: Xác định nhu cầu
Nhu cầu tiêu dùng, từ những nhu cầu thiết yếu đến các mặt hàng xa xỉ và cao cấp, đều phát sinh do các yếu tố kích thích nội tại và bên ngoài Con người luôn có những nhu cầu tiềm ẩn nhất định, và chúng sẽ được kích thích bởi các yếu tố từ bên ngoài môi trường Khi nhu cầu chưa đạt mức cao, hoạt động marketing như quảng cáo, trưng bày sản phẩm, khuyến mãi đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy và kích thích nhu cầu tiêu dùng của người tiêu dùng.
Bước 2: Tìm kiếm thông tin
Sau khi xác định rõ nhu cầu cá nhân, người tiêu dùng bắt đầu tìm kiếm thông tin phù hợp để đưa ra quyết định mua hàng chính xác Các nhu cầu cấp bách và những sản phẩm có giá trị cao thường thúc đẩy người tiêu dùng nghiên cứu kỹ lưỡng hơn về các nguồn thông tin đáng tin cậy Người tiêu dùng có thể tham khảo thông tin từ các nguồn đa dạng như internet, đánh giá từ khách hàng, các bài viết chuyên ngành và tư vấn từ chuyên gia để đảm bảo quyết định mua hàng đúng đắn Việc tra cứu kỹ lưỡng giúp người tiêu dùng tự tin hơn khi lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu của mình.
- Nguồn thông tin cá nhân: Bạn bè, gia đình, hàng xóm, đồng nghiệp…
- Nguồn thông tin thương mại: Quảng cáo, hội chợ, triển lãm…
- Nguồn thông tin đại chúng: Báo chí, truyền hình, tuyên truyền,
- Nguồn thông tin kinh nghiệm: Qua những trải nghiệm trước đó hoặc trực tiếp với sản phẩm
Khách hàng bắt đầu cân nhắc và đưa ra quyết định chọn mua sản phẩm dựa trên các nhãn hiệu khác nhau và kết quả tìm kiếm thông tin Đây chính là bước then chốt ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua hàng của khách hàng.
Bước 4: Quyết định mua hàng
Sau khi trải qua các bước chuẩn bị, nhà tiêu dùng quyết định chọn mua sản phẩm phù hợp Tuy nhiên, quyết định mua hàng còn bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như thái độ của nhóm ảnh hưởng như người thân, bạn bè, cùng các điều kiện mua hàng như địa điểm giao dịch, phương thức thanh toán và các dịch vụ hậu mãi chất lượng.
Các hoạt động như khuyến mãi, dịch vụ hậu mãi và dịch vụ ưu tiên dành cho khách hàng thân thiết đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc duy trì sự hài lòng và trung thành của khách hàng Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt, những chiến lược này giúp doanh nghiệp tạo dựng lợi thế cạnh tranh bền vững Việc chăm sóc khách hàng quen thuộc không chỉ nâng cao trải nghiệm mà còn góp phần thúc đẩy doanh số bán hàng và xây dựng thương hiệu uy tín trên thị trường.
Bước 5: Đánh giá sản phẩm
Th ự c ti ễ n v ề c ử a hàng ti ệ n l ợ i t ại các nướ c trên th ế gi ớ i
Hiện nay, thế giới đã có nhiều nghiên cứu về thuộc tính bán lẻ của cửa hàng tiện lợi, tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng và chiến lược lập kế hoạch bán lẻ Các nghiên cứu từ năm 2006 đến 2018 tại các quốc gia phát triển như Anh, Wood và Browne (2007) đã phân tích vai trò của thuộc tính vị trí của cửa hàng tiện lợi trong việc hình thành chiến lược bán lẻ hiệu quả Tại Pháp, Gahinet và Cliquet (2018) tập trung vào hai thuộc tính chính của cửa hàng tiện lợi là sự gần gũi và tiện lợi về thời gian, và nghiên cứu này đã chỉ ra ảnh hưởng của chúng tới lòng trung thành của người tiêu dùng Những nghiên cứu này giúp hiểu rõ hơn về các yếu tố quyết định успех của các cửa hàng tiện lợi trong thị trường cạnh tranh khốc liệt hiện nay.
Nhật, Rapp và Islam (2006) đã nghiên cứu thuộc tính dịch vụ của cửa hàng tiện lợi
Cheng và cộng sự (2009) đã đề nghị các cửa hàng tiện lợi ở Đài Loan cung cấp dịch vụăn tối cho khách hàng
Một vài nghiên cứu về hành vi mua sắm của người tiêu dùng tại các cửa hàng tiện lợi cũng đã được thực hiện ở một số quốc gia:
This study analyzes consumer behavior at 7-Eleven convenience stores, highlighting key factors that influence purchasing decisions Conducted by Gianie Abdu and Purwanto in 2013, the research focuses on understanding what drives customer willingness to buy in these retail outlets The findings provide valuable insights into consumer preferences and behavior patterns specific to 7-Eleven shoppers, making it essential for businesses aiming to optimize sales strategies in convenience store environments.
Nghiên cứu nhằm xác định mối quan hệ giữa các yếu tố hành vi người tiêu dùng, bao gồm yếu tố văn hóa, xã hội, cá nhân và tâm lý, ảnh hưởng đến sự sẵn sàng mua hàng tại cửa hàng tiện lợi 7-Eleven Hiểu rõ các yếu tố này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chiến lược tiếp thị và nâng cao trải nghiệm khách hàng Việc phân tích các yếu tố văn hóa và xã hội giúp làm rõ cách người tiêu dùng quyết định mua hàng dựa trên môi trường xung quanh và chuẩn mực xã hội Đồng thời, các yếu tố cá nhân và tâm lý góp phần định hình hành vi mua sắm, từ đó ảnh hưởng đến khả năng tiêu dùng và sự trung thành của khách hàng tại 7-Eleven Xu hướng này đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng chiến lược marketing phù hợp, nâng cao tỷ lệ chuyển đổi và thúc đẩy doanh số bán hàng tại các cửa hàng tiện lợi này.
Phạm vi nghiên cứu: Cửa hàng tiện lợi 7-Eleven ở Jatiwaringin, Jakarta
Câu hỏi nghiên cứu: Nhân tố nào ảnh hưởng đến hành vi mua sắm của người tiêu dùng tại cửa hàng tiện lợi 7-Eleven?
Gianie Abdu và Purwanto nhận thấy rằng các cửa hàng tiện lợi 7-Eleven cung cấp mặt hàng với giá cao hơn thị trường, nhưng vẫn thu hút lượng lớn khách hàng, điều này đặt ra câu hỏi về lý do tại sao người tiêu dùng vẫn ưu tiên lựa chọn Mặc dù giá cao hơn, 7-Eleven trở thành lựa chọn phổ biến nhờ vào sự tiện lợi, vị trí chiến lược và đa dạng sản phẩm phục vụ nhu cầu nhanh chóng của khách hàng Điều này cho thấy, yếu tố tiện ích và trải nghiệm mua sắm thuận tiện đóng vai trò quan trọng trong quyết định của người tiêu dùng đối với các cửa hàng tiện lợi.
Hình 1.2 Mô hình nghiên c ứ u c ủ a Gianie Abdu và Purwanto
Sau một thời gian nghiên cứu bằng phương pháp cụ thể, đã xác nhận rằng các yếu tố như văn hóa, xã hội, cá nhân và tâm lý đóng vai trò quan trọng ảnh hưởng đến hành vi mua sắm của người tiêu dùng tại các cửa hàng tiện lợi.
Bài nghiên cứu phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng của khách hàng tại các cửa hàng tiện lợi, bao gồm sản phẩm, giá bán, vị trí và dịch vụ Cuộc khảo sát diễn ra tại Bekasi, West Java, Indonesia, tập trung vào nhóm đối tượng là những người tiêu dùng trưởng thành Các yếu tố này đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút khách hàng và thúc đẩy quyết định mua sắm tại các cửa hàng tiện lợi Kết quả nghiên cứu giúp các nhà kinh doanh hiểu rõ hơn về hành vi tiêu dùng và tối ưu hóa chiến lược tiếp thị của mình.
Mục đích của nghiên cứu này là xác định các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng của khách hàng tại cửa hàng tiện lợi Các yếu tố quan trọng bao gồm sản phẩm, giá bán, vị trí cửa hàng và dịch vụ, đều đóng vai trò quyết định trong quá trình lựa chọn mua hàng Hiểu rõ những yếu tố này giúp các cửa hàng tiện lợi nâng cao trải nghiệm khách hàng và tăng doanh số bán hàng hiệu quả Việc tối ưu các yếu tố như chất lượng sản phẩm, cạnh tranh về giá, vị trí thuận tiện và dịch vụ khách hàng chuyên nghiệp là chìa khóa để thu hút và giữ chân khách hàng trong thị trường ngày càng cạnh tranh.
Phạm vi nghiên cứu: Cửa hàng tiện lợi Bekasi, West Java, Indonesia
Câu hỏi nghiên cứu: Những nhân tố chi phối nào ảnh hưởng đến quyết định mua của khách hàng tại cửa hàng tiện lợi? Tại sao?
Bài nghiên cứu đã đưa ra một mô hình cụ thểnhư sau:
Hình 1.3 Mô hình nghiên c ứ u t ạ i Bekasi, West Java, Indonesia
Kết quả khảo sát cho thấy các yếu tố như sản phẩm, giá cả, địa điểm, chiến lược truyền thông (chiêu thị) và chất lượng dịch vụ đều ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng tại các cửa hàng tiện lợi Những yếu tố này đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao trải nghiệm mua sắm và thúc đẩy doanh số bán hàng Do đó, các cửa hàng tiện lợi cần chú trọng tối ưu hóa các yếu tố này để thu hút và giữ chân khách hàng hiệu quả.
HÀNH VI NGƯỜI TIÊU DÙNG ĐỐ I V Ớ I C Ử A HÀNG TI Ệ N
Th ự c tr ạ ng phát tri ể n các c ử a hàng ti ệ n l ợ i t ạ i Vi ệ t Nam
Trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu mua sắm nhanh chóng và hiệu quả ngày càng trở nên phổ biến hơn Chính điều này đã thúc đẩy sự gia tăng đột biến về số lượng các cửa hàng tiện lợi và chuỗi cửa hàng tiện lợi trong những năm gần đây.
Trong thời điểm đại dịch COVID-19 bùng phát mạnh, việc đi đến các siêu thị hoặc chợ trở thành một thử thách lớn đối với nhiều người Quán triệt các biện pháp phòng, chống dịch, mọi người ngày càng hạn chế ra khỏi nhà nhằm đảm bảo an toàn sức khỏe cho bản thân và cộng đồng.
Hiện nay, các cửa hàng tiện lợi đang dần trở nên phổ biến và phát huy tối đa tiềm năng của mình trong thị trường bán lẻ Việt Nam Theo bà Lê Việt Nga – Phó Vụ trưởng Vụ trong nước, Bộ Công Thương, “Đại dịch Covid-19 đã thay đổi xu hướng tiêu dùng của người dân, khiến nhiều người ngại đến các siêu thị lớn vì lo ngại nguy cơ lây lan dịch bệnh.” Thay vào đó, người tiêu dùng ưu tiên đến các cửa hàng tiện lợi gần khu dân cư để mua sắm, góp phần thúc đẩy mô hình này phát triển nhanh chóng trên thị trường Việt Nam.
- Theo thống kê của Công ty Nghiên cứu thị trường Q&Me, vào năm
2019, sốlượng cửa hàng tiện lợi tại Việt Nam được ước tính 3125 cửa hàng
Hình 2.1 Th ố ng kê s ố lượ ng c ử a hàng ti ệ n l ợ i t ạ i Vi ệt Nam năm 2019 theo Q&Me
- Vào năm 2021, con sốnày đã tăng lên đáng kể với xấp xỉ 5849 số cửa hàng tiện lợi trên cả nước vào năm 2021
Trong năm 2019, theo số liệu từ Q&Me, tỷ lệ cửa hàng tiện lợi tại Việt Nam đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể, đặc biệt là sự góp mặt của các thương hiệu nhượng quyền như Circle K, Family Mart, GS25, 7-Eleven, Ministop,…, góp phần thay đổi hành vi tiêu dùng của người dân.
Thống kê cho thấy sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, với ngày càng nhiều khách hàng ưu tiên chọn cửa hàng tiện lợi (CHTL) để mua sắm và sử dụng dịch vụ Sự gia tăng số lượng CHTL tại Việt Nam phản ánh xu hướng tiêu dùng hiện đại, đáp ứng nhu cầu tiện lợi và nhanh chóng của người tiêu dùng Các CHTL ngày càng phổ biến hơn thay thế các hình thức bán lẻ truyền thống, thúc đẩy sự phát triển của thị trường bán lẻ trong nước.
Hi ệ n tr ạ ng c ủ a các c ử a hàng ti ệ n l ợ i t ạ i Thành ph ố H ồ Chí Minh
2.2.1 Một vài nét về tình hình phát triển các cửa hàng tiện lợi tại Thành phố Hồ Chí Minh
Theo thống kê năm 2021 của Công ty Nghiên cứu thị trường Q&Me, Thành phố Hồ Chí Minh vẫn dẫn đầu về số lượng cửa hàng tiện lợi tại Việt Nam, chiếm hơn 50% tổng số cửa hàng tiện lợi trong cả nước, cho thấy vị trí trung tâm và sức hút mạnh mẽ của thành phố đối với thị trường bán lẻ tiện ích.
Hiện nay, các cửa hàng tiện lợi mọc lên với mật độ dày đặc khắp các tuyến phố ở Thành phố Hồ Chí Minh, tạo thành mạng lưới phân bố rộng khắp và đi sâu vào từng khu dân cư Các cửa hàng này trở thành lựa chọn phổ biến của người dân, đáp ứng nhu cầu mua sắm nhanh chóng và tiện lợi hàng ngày Sự xuất hiện của các cửa hàng tiện lợi tại các góc đường góp phần thúc đẩy hoạt động thương mại, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống của cư dân thành phố.
Bùi Viện và Đề Thám ở khu phố Tây (Quận 1), tuy chỉ là góc đường dài 400-
Within a 500-meter radius, there are numerous major international convenience store brands, including Family Mart and Ministop from Japan; Circle K and 7-Eleven from the United States; Cheers from Singapore; B’s Mart from Thailand; and GS25 from South Korea, highlighting the strong presence of global retail giants in the area.
Các khu vực gần các trường đại học và trung học phổ thông tại TP Hồ Chí Minh có nhiều cửa hàng tiện lợi nhằm đáp ứng nhu cầu của sinh viên và học sinh Mô hình cửa hàng tiện lợi ngày càng phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, cho thấy xu hướng tăng trưởng rõ ràng trong thời gian tới Người tiêu dùng Việt Nam ngày càng nâng cao yêu cầu về chất lượng dịch vụ và sản phẩm tại các cửa hàng tiện lợi, phản ánh sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng trong khu vực.
2.2.2 Đặc điểm chung của các cửa hàng tiện lợi tại Thành phố Hồ Chí Minh
Các cửa hàng tiện lợi tại Thành phố Hồ Chí Minh thường có những đặc điểm nổi bật như kinh doanh đa dạng mặt hàng nhanh, chế biến sẵn và phục vụ tại chỗ, hoạt động 24/24 để đáp ứng nhu cầu mua sắm liên tục của khách hàng Ngoài ra, các dịch vụ thanh toán tiện ích đi kèm giúp nâng cao trải nghiệm mua sắm, mang lại sự tiện lợi tối đa cho người tiêu dùng.
Các cửa hàng tiện lợi cung cấp đa dạng mặt hàng như thực phẩm, đồ dùng cá nhân, thẻ nạp và đồ ăn tại chỗ, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hàng ngày Sản phẩm có nguồn gốc phong phú từ nội địa và nhập khẩu, mang lại nhiều lựa chọn cho khách hàng Ngoài ra, các mặt hàng này thường xuyên được cập nhật để phù hợp với xu hướng tiêu dùng theo từng thời điểm trong năm.
Đội ngũ nhân viên tại các cửa hàng tiện lợi được đào tạo bài bản, có thái độ thân thiện và chuyên nghiệp, mang lại cảm giác thoải mái cho khách hàng Một số cửa hàng còn đào tạo nhân viên kỹ năng chế biến, pha chế đồ uống để phục vụ khách hàng tốt hơn Các cửa hàng còn có khu vực ăn uống riêng, hoạt động 24/7, mang lại sự tiện lợi cho những người có lịch trình bận rộn Đây là giải pháp lý tưởng phù hợp với nhịp sống nhanh của các thành phố lớn, đặc biệt là Thành phố Hồ Chí Minh.
Các cửa hàng tiện lợi tại Thành phố Hồ Chí Minh thường nằm ở vị trí đắc địa, gần trường học, cơ quan công sở và bệnh viện, giúp tiếp cận lượng lớn khách hàng trong khu vực đông dân cư Vị trí thuận lợi này tạo điều kiện mở rộng nguồn khách hàng và tạo sự tiện ích cho người tiêu dùng khi mua sắm Cách trưng bày sản phẩm theo hướng “tiện lợi”, thuận tiện giúp khách hàng dễ dàng quan sát và tìm kiếm sản phẩm nhanh chóng Việc bố trí hàng hóa hợp lý góp phần nâng cao trải nghiệm mua sắm và thúc đẩy doanh thu cho các cửa hàng tiện lợi.
15 hóa được bố trí hợp lý, khoa học, điều này làm cho khách hàng đến với các cửa hàng tiện lợi ngày một nhiều.
Vềcơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng: Các cửa hàng tiện lợi tại Thành phố Hồ Chí
Minh được xây dựng với những thiết kế độc đáo và đặc trưng của từng thương hiệu, mang lại cho khách hàng không gian hiện đại và tiện nghi Các trang thiết bị tại đây được đầu tư kỹ lưỡng như máy làm kem, lò nướng, thiết bị chiên, hệ thống thanh toán tự động đa dạng, điều hòa, bàn ghế sạch sẽ nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng Nhờ đó, người tiêu dùng ngày càng có xu hướng lựa chọn cửa hàng tiện lợi như một điểm đến mua sắm thuận tiện và đáng tin cậy.
Chiến lược thu hút khách hàng đóng vai trò là điểm mạnh lớn giúp các cửa hàng tiện lợi tăng lượng khách ghé thăm thông qua các chương trình ưu đãi, khuyến mãi đa dạng và hoạt động truyền thông trên mạng xã hội, đồng thời là phương pháp nghiên cứu tâm lý khách hàng hiệu quả Tuy nhiên, các cửa hàng tiện lợi tại TP.HCM vẫn còn tồn tại nhiều điểm hạn chế cần khắc phục để nâng cao hiệu quả kinh doanh và trải nghiệm khách hàng.
Các sản phẩm bán trong cửa hàng tiện lợi thường có giá cao hơn so với thị trường, dù vậy, nhiều mặt hàng vẫn chưa xứng đáng về mặt chất lượng so với mức giá mà người tiêu dùng phải trả.
Mặc dù các cửa hàng tiện lợi đa dạng về mẫu mã, nhưng chất lượng sản phẩm của một số cửa hàng chưa được kiểm định chặt chẽ, an toàn cho người tiêu dùng Do lượng hàng nhập về lớn, quy trình kiểm tra hàng hóa còn nhiều thiếu sót, dễ dẫn đến tình trạng các mặt hàng tươi sống bị héo, úa, hư hỏng, ảnh hưởng đến vệ sinh an toàn thực phẩm Người tiêu dùng cần thận trọng khi mua sắm tại các cửa hàng tiện lợi để đảm bảo sức khỏe.
Ngườ i tiêu dùng t ạ i các c ử a hàng ti ệ n l ợ i ở Thành ph ố H ồ Chí Minh
2.3.1 Đặc điểm khách hàng ở các cửa hàng tiện lợi tại Thành phố Hồ Chí Minh
Đến năm 2021, theo báo cáo của Tổng Cục Thống kê Việt Nam, thu nhập bình quân đầu người hàng tháng đạt 4,205 triệu đồng, trong đó Thành phố Hồ Chí Minh đứng thứ hai với mức thu nhập 6,008 triệu đồng/người/tháng Với mức thu nhập ổn định cùng nhịp sống nhanh và bận rộn, các cửa hàng tiện lợi trở thành lựa chọn phổ biến và tối ưu cho học sinh, sinh viên và người đi làm công sở.
Thành phố Hồ Chí Minh nổi bật với nét văn hóa đô thị sôi động, nơi cuộc sống của người dân luôn năng động và cởi mở Thành phố hướng đến sự văn minh và hiện đại, tạo nên một trung tâm kinh tế, văn hóa phát triển vượt bậc.
Trong lối sống hiện đại và bận rộn của người tiêu dùng, các cửa hàng tiện lợi đã trở thành thiết yếu, đáp ứng mọi nhu cầu của khách hàng một cách tiện lợi và nhanh chóng Với lợi thế về giảm thiểu thời gian chờ đợi và dịch vụ chất lượng cao, số lượng khách hàng đến các cửa hàng tiện lợi ngày càng tăng, đặc biệt là giới trẻ như sinh viên, học sinh và nhân viên văn phòng Đối với giới trẻ, các cửa hàng tiện lợi còn đóng vai trò như một căn tin nhỏ, nơi họ có thể mua đồ ăn nhanh chóng và tận hưởng các tiện nghi như máy lạnh, wifi, bàn ghế rộng rãi để học bài hoặc tụ tập bạn bè Trong khi đó, nhân viên văn phòng sử dụng cửa hàng tiện lợi để ăn trưa hoặc nghỉ ngơi, giúp tiết kiệm thời gian và thuận tiện cho công việc Ngoài ra, các cửa hàng này còn hoạt động như một siêu thị mini, phù hợp với mọi phân khúc khách hàng từ mọi độ tuổi trong những khoảng thời gian bận rộn.
2.3.2 Yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng ở các cửa hàng tiện lợi của người dân tại Thành phố Hồ Chí Minh
Theo “Mô hình nghiên cứu tại Bekasi, West Java, Indonesia”, ta phân tích quyết định mua hàng ở các cửa hàng tiện lợi của người dân tại Thành phố
Hồ Chí Minh thành 5 yếu tố chính: Chất lượng sản phẩm; Giá cả; Chất lượng dịch vụ; Chiêu thị; Địa điểm
Chất lượng sản phẩm là yếu tố hàng đầu xác định sự tồn tại và sức hút của các cửa hàng tiện lợi, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua hàng của khách hàng An toàn và hiệu quả sử dụng của sản phẩm là cốt lõi, giúp xây dựng niềm tin và giữ chân khách hàng trung thành Việc đảm bảo vệ sinh và an toàn thực phẩm giúp tạo dựng hình ảnh uy tín và thu hút lượng khách cố định Ngược lại, những vấn đề về an toàn và chất lượng sản phẩm kém sẽ làm giảm độ tin cậy, khiến khách hàng chần chừ hoặc ngừng mua hàng tại các cửa hàng tiện lợi.
Khách hàng rất nhạy cảm với giá cả, đặc biệt tại các cửa hàng tiện lợi nơi thường có mức giá cao hơn so với các hình thức bán lẻ khác Điều này tạo ra một trở ngại lớn đối với nhóm người có thu nhập trung bình trở xuống tại Thành phố Hồ Chí Minh Để người tiêu dùng chấp nhận mức giá cao hơn này, sản phẩm phải có chất lượng xứng đáng với giá trị mà nó mang lại.
Chất lượng dịch vụ là yếu tố hàng đầu ảnh hưởng đến quyết định mua hàng của khách hàng tại các cửa hàng tiện lợi Trong các cửa hàng tiện lợi tại thành phố, dịch vụ nhanh chóng, thân thiện và chuyên nghiệp giúp tăng sự hài lòng của khách hàng và thúc đẩy họ quay lại lần sau Đảm bảo dịch vụ chất lượng cao không chỉ nâng cao trải nghiệm khách hàng mà còn góp phần xây dựng thương hiệu uy tín và cạnh tranh trên thị trường.
Khách hàng tại Hồ Chí Minh không chỉ mong muốn sở hữu các sản phẩm chất lượng mà còn muốn tận hưởng dịch vụ tiện lợi như chế biến và sử dụng đồ ăn ngay tại chỗ, thanh toán nhanh qua nhiều hình thức Các dịch vụ này đều hướng tới sự thuận tiện và nhanh chóng, giúp khách hàng tiết kiệm thời gian Thái độ phục vụ của nhân viên đóng vai trò quan trọng, với yêu cầu cao về cẩn trọng và tỉ mỉ nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn sự hài lòng của khách hàng.
Chiêu thị: Khách hàng biết và đến các cửa hàng tiện lợi tại Thành phố
Các phương tiện truyền thông và quảng cáo đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của các cửa hàng tiện lợi tại Hồ Chí Minh Các chiến dịch khuyến mãi như thanh toán bằng Momo được tính điểm và giảm giá cho những lần mua tiếp theo, cùng với chương trình tích tem đổi quà của Circle K đã kích thích khách hàng thường xuyên ghé thăm và mua sắm tại các cửa hàng này Mặc dù vị trí địa lý không phải yếu tố chính quyết định, nhưng trong bối cảnh thành phố đông đúc như Hồ Chí Minh, việc đặt các cửa hàng tiện lợi gần khu dân cư, cơ quan, trường học hoặc bệnh viện giúp giảm thời gian di chuyển và nâng cao trải nghiệm mua sắm của khách hàng Điều này đã trở thành yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng.
TƯƠNG LAI VÀ ĐỀ XU Ấ T GI ẢI PHÁP CHO NGƯỜ I TIÊU DÙNG KHI MUA S Ắ M T Ạ I CÁC C Ử A HÀNG TI Ệ N L Ợ I
Tương lai mô hình cử a hàng ti ệ n l ợi đố i v ới ngườ i tiêu dùng
Nền kinh tế Việt Nam đang phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch Covid-19 với tốc độ tăng trưởng nhanh Người tiêu dùng ngày càng hướng tới mua sắm tiện lợi và tiết kiệm thời gian, thay thế thói quen mua hàng tại các cửa hàng tạp hóa nhỏ lẻ bằng các hình thức mua sắm nhanh chóng và đa dạng hơn Sự chuyển đổi này tạo đà cho sự phát triển của hệ thống cửa hàng tiện lợi tại Việt Nam, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về tiện ích và tiết kiệm thời gian của người tiêu dùng.
Các hình thức kinh doanh nhỏ lẻ như mở cửa hàng tạp hóa gia đình đã trở nên quen thuộc tại Việt Nam, nhưng thường gặp khó khăn về lợi nhuận do dựa vào mua hàng từ nhà phân phối rồi bán lẻ cho khách vãng lai Điều này khiến nhiều nhà kinh doanh nhỏ bỏ cuộc, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn cung các sản phẩm tiêu dùng thiết yếu trong khu vực địa lý nhất định Đáp ứng nhu cầu này, mô hình cửa hàng tiện lợi ra đời như một giải pháp tối ưu, mang lại nguồn cung ổn định và phù hợp hơn cho người tiêu dùng.
Các cửa hàng tiện lợi hiện nay xuất hiện phổ biến trên các tuyến phố, khu dân cư và trường học, minh chứng cho sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống này tại Việt Nam Theo báo cáo của công ty nghiên cứu thị trường Q&Me, phần lớn chuỗi cửa hàng tiện lợi tập trung tại khu vực phía Nam, đặc biệt là TP.HCM, chiếm tới 73% tổng số cửa hàng Trong đó, chuỗi Circle K tại TP.HCM chiếm gần 49% với 201 cửa hàng trong tổng số 413 toàn quốc, khẳng định vị thế vượt trội của các hệ thống tiện lợi này Người tiêu dùng, đặc biệt là sinh viên, học sinh và dân văn phòng, có xu hướng lựa chọn các cửa hàng tiện lợi hơn so với siêu thị hay chợ truyền thống Với nhịp sống ngày càng nhanh và bối cảnh đô thị phát triển, các chuỗi cửa hàng tiện lợi dự kiến sẽ mở rộng quy mô và nâng cao vị thế trong tương lai.
Nh ữ ng thách th ứ c c ủ a mô hình c ử a hàng ti ệ n l ợ i đố i v ới ngườ i tiêu dùng 18
Mặc dù cửa hàng tiện lợi tại Việt Nam, đặc biệt là tại TP.HCM, có nhiều ưu điểm cạnh tranh, nhưng vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức và sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường Những thách thức này bao gồm việc cạnh tranh gay gắt từ các chuỗi siêu thị lớn, hạn chế về diện tích và nguồn lực, cũng như sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng của khách hàng Để duy trì vị thế cạnh tranh, các cửa hàng tiện lợi cần không ngừng đổi mới dịch vụ, mở rộng mạng lưới điểm bán và nâng cao trải nghiệm khách hàng.
Thói quen tiêu dùng của người Việt Nam
Dù đã trải qua một thời gian thích nghi và làm quen với sự thay đổi, nhưng người tiêu dùng vẫn khó thay đổi nhanh chóng những thói quen tiêu dùng đã hình thành lâu dài trong cuộc sống hàng ngày Thói quen tiêu dùng mạnh mẽ và bền vững là yếu tố ảnh hưởng lớn đến hành vi mua sắm của người tiêu dùng trong môi trường hiện đại Việc thay đổi thói quen tiêu dùng đòi hỏi thời gian dài và chiến lược tiếp thị phù hợp để thúc đẩy hành vi mua sắm mới.
Người Việt Nam thường không có thói quen ra ngoài vào ban đêm hoặc sáng sớm, thay vào đó họ chuẩn bị sẵn đồ ăn và thức uống tại cửa hàng tạp hóa gần nhà trước khi cần thiết Trong các bữa ăn hàng ngày, người Việt thích lựa chọn quán ăn, nhà hàng hoặc quán cà phê hơn là mua đồ ăn nhanh tại các cửa hàng tiện lợi Khác với Nhật Bản hay Hàn Quốc, tần suất làm việc tăng ca và lịch trình dày đặc khiến người lao động Việt thường ăn uống và nghỉ ngơi tại các cửa hàng tiện lợi 24/24, nhưng thói quen tiêu dùng này là thách thức lớn đối với các chuỗi cửa hàng tiện lợi trong việc thu hút khách hàng.
Chi phí hoạt động cao
Hình thức mở cửa hàng tiện lợi 24/24 ở Việt Nam có thể gây lãng phí do chi phí mặt bằng đắt đỏ Việc đặt cửa hàng tiện lợi cần dựa trên vị trí chiến lược, như khu đô thị, khu dân cư, chung cư, trường học và các địa điểm vui chơi sầm uất, để đảm bảo doanh số Tuy nhiên, nhiều cửa hàng không đạt đủ doanh thu, buộc phải trả mặt bằng và ngưng hoạt động, làm tăng chi phí không hiệu quả cho các nhà đầu tư.
Sự cạnh tranh từ các chợ, siêu thị lớn
Hình ảnh các bà, các mẹ đi chợ nhộn nhịp mỗi sáng đã trở thành nét văn hóa đặc trưng của người Việt, thể hiện rõ nét trong đời sống nông thôn và ngoại thành Dù các cửa hàng tiện lợi hay siêu thị hiện đại ngày càng phổ biến, nhưng chúng vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn sự quen thuộc và gần gũi của chợ truyền thống Giá cả tại chợ hoặc cửa hàng tạp hóa thường thấp hơn so với các siêu thị tiện lợi, khiến người tiêu dùng ưu tiên lựa chọn thứ tiết kiệm hơn Trong khi đó, các cửa hàng tiện lợi phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các nhà bán lẻ lớn như siêu thị và trung tâm thương mại, đặc biệt trong các dịp khuyến mãi lớn trong lễ, Tết.
Tình hình khủng hoảng kinh tế toàn cầu
Trong bối cảnh nền kinh tế diễn biến khó khăn, các chuỗi cửa hàng tiện lợi đang phải đối mặt với thách thức lớn do lạm phát liên tục tăng cao và lãi suất ngân hàng tăng, buộc nhiều doanh nghiệp cắt giảm nhân sự và giảm chi tiêu Theo thống kê của Nielsen, có tới 77% người tiêu dùng Việt Nam sẽ thay đổi địa điểm mua sắm vì giá cả tăng, từ đó ưu tiên mua sắm tại chợ truyền thống thay vì siêu thị hay trung tâm thương mại.
Nh ững cơ hộ i c ủ a mô hình c ử a hàng ti ệ n l ợi đố i v ới ngườ i tiêu dùng
Thu nhập người tiêu dùng tăng cao
Dưới sự tăng thu nhập, xu hướng tiêu dùng của người dân Việt Nam đang chuyển dịch rõ rệt, chú trọng vào chất lượng hơn số lượng và ưa chuộng các thương hiệu cao cấp, tiện lợi, dễ mua, dễ sử dụng Thị trường Việt Nam đang đối mặt với vấn đề thực phẩm bẩn và giá cả không ổn định trong các dịp lễ, khiến niềm tin vào chợ truyền thống giảm sút Người tiêu dùng thông minh ngày càng ưu tiên tiết kiệm thời gian và công sức, lựa chọn mua thịt tươi sống tại các cửa hàng thực phẩm sạch như MEAT Deli, Vissan để đảm bảo chất lượng và an toàn Điều này giúp tối ưu hóa chi phí và thời gian, thay vì phải lưỡng lự giữa hàng trăm lựa chọn trong siêu thị mà vẫn yên tâm về chất lượng sản phẩm.
Thành phố Hồ Chí Minh, với dân số khoảng 9 triệu người, là thị trường rộng lớn và tiềm năng cho ngành hàng tiêu dùng Mặc dù nhu cầu tiêu thụ ngày càng tăng, các kênh phân phối truyền thống thường gặp vấn đề về chất lượng và phát triển tự phát, trong khi các hình thức phân phối hiện đại như siêu thị, trung tâm thương mại đòi hỏi nguồn vốn lớn Đây chính là cơ hội vàng cho các cửa hàng tiện lợi nắm bắt và mở rộng thị trường, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của người dân.
Thành phố Hồ Chí Minh nằm trong trung tâm kinh tế trọng điểm phía Nam, thu hút đông đảo cư dân gồm người lao động và giới trẻ Những đối tượng này có lối sống nhanh, phong cách hiện đại và thường thích mua sắm tại các trung tâm tiện ích và hiện đại Họ là khách hàng tiềm năng với khả năng chi tiêu mạnh dựa trên thu nhập cao, góp phần thúc đẩy hoạt động thương mại và dịch vụ tại thành phố.
Mật độ dân số đông đúc dẫn đến tình trạng kẹt xe thường xuyên trên các tuyến đường thành phố, gây khó khăn trong lưu thông Điều này khiến nhiều người ngại ra đường và hạn chế hoạt động ngoài trời Vì vậy, việc bố trí cửa hàng tiện lợi gần khu dân cư trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng, giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận sản phẩm và dịch vụ một cách thuận tiện và nhanh chóng.
Mô hình cửa hàng tiện lợi đang có tiềm năng lớn và nhiều cơ hội phát triển trong tương lai, song vẫn đối mặt với nhiều khuyết điểm và thách thức cần giải quyết Các biện pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, thúc đẩy sự phát triển bền vững của các cửa hàng tiện lợi tại TP.HCM, đồng thời khuyến khích hành vi tiêu dùng tích cực từ phía người tiêu dùng Việc cải thiện chất lượng dịch vụ và mở rộng mạng lưới phân phối sẽ giúp tăng khả năng cạnh tranh và thúc đẩy sự nổi bật của mô hình này trên thị trường.
Các gi ả i pháp nh ằ m nâng cao quy ết đị nh l ự a ch ọ n c ử a hàng ti ệ n l ợ i làm địa điể m mua s ắ m c ủ a khách hàng t ạ i TPHCM 21
địa điểm mua sắm của khách hàng tại TPHCM Đa dạng hóa trải nghiệm của người tiêu dùng
Các cửa hàng tiện lợi đa tiện ích đang trở thành mục tiêu hàng đầu của các tập đoàn lớn như Masan Từ giữa năm 2021, Masan đã triển khai nhiều tiện ích trong các siêu thị mini WinMart+ như kiosk mạng di động Reddi, kiosk Phúc Long, Techcombank và Phano Pharmacity, nhằm mang lại trải nghiệm mua sắm tiện lợi và đa dạng dịch vụ Mô hình này giúp khách hàng tiết kiệm thời gian mua sắm nhưng vẫn tiếp cận nhiều dịch vụ khác nhau, mở rộng nhóm khách hàng, đặc biệt là giới trẻ yêu thích trải nghiệm các xu hướng tiêu dùng mới.
Các dịch vụ tiện ích như miễn phí giữ xe, không gian ăn uống, nghỉ ngơi, wifi, máy lạnh, lò vi sóng, máy nước nóng, máy làm kem và pha cà phê cần được nâng cấp để tối đa hóa trải nghiệm người dùng Cửa hàng tiện lợi với diện tích nhỏ vẫn phải cạnh tranh khốc liệt từ nhiều nguồn cung lẻ, do đó, quản lý cần tăng cường bổ sung các mặt hàng có tính tiện lợi cao như thực phẩm sơ chế, tẩm ướp sẵn, cơm hộp, điểm tâm và cà phê để phục vụ tốt khách hàng vào giờ cao điểm Việc thiết kế kệ hàng hợp lý, sắp xếp các sản phẩm khoa học và dễ tìm kiếm sẽ thu hút sự chú ý của khách hàng Để xây dựng lòng tin khách hàng, các sản phẩm đầu vào của cửa hàng phải đảm bảo chất lượng, có các chứng nhận như Bộ Y tế về an toàn vệ sinh thực phẩm, chứng chỉ ISO hay HACCP cho thực phẩm tươi sống, cùng các chứng nhận VietGAP, GlobalGAP cho rau củ quả Trong quá trình hoạt động, cần thiết lập quy trình giám sát chất lượng hàng hóa và dịch vụ nhằm đảm bảo mang đến dịch vụ chu đáo, tin cậy cho khách hàng.
Thương lượng với nhà cung cấp để có mức giá hợp lý phù hợp với thị trường hiện tại giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí Các nhà quản trị cửa hàng tiện lợi còn áp dụng các biện pháp kiểm soát giá cả nhằm duy trì mức ổn định, từ đó tránh tình trạng tăng giá đột biến gây hoang mang cho người tiêu dùng Để đảm bảo ổn định giá, doanh nghiệp thường ký hợp đồng dài hạn với mức giá cố định, giữ vững uy tín và tránh biến động giá cả trên thị trường.
Theo dõi thường xuyên tình hình thị trường giúp doanh nghiệp cập nhật kịp thời các biến động, từ đó điều chỉnh hoạt động kinh doanh nhằm tối thiểu hóa chi phí trung gian và giảm thiểu rủi ro Việc này còn giúp doanh nghiệp có thể hạ giá sản phẩm xuống mức thấp hơn, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Cửa hàng tiện lợi nên cung cấp nhiều thương hiệu khác nhau cùng một loại sản phẩm để đa dạng hoá mức giá, giúp người tiêu dùng có nhiều lựa chọn phù hợp với nhu cầu, thị hiếu và khả năng thu nhập của từng người Việc này không chỉ nâng cao trải nghiệm mua sắm mà còn thúc đẩy doanh số và sự đa dạng của hàng hóa, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đa dạng của khách hàng.
Các cửa hàng tiện lợi nên hướng đến các giải pháp dài hạn để đáp ứng nhu cầu về nhu yếu phẩm của khách hàng một cách bền vững Việc xây dựng lòng tin và thu hút sự ủng hộ từ người tiêu dùng sẽ giúp tạo ra một cộng đồng tiêu dùng lành mạnh và ổn định Những chiến lược này không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn góp phần xây dựng hình ảnh thương hiệu uy tín, lâu dài trong tâm trí khách hàng.
Các gi ả i pháp và chi ến lượ c marketing nh ằm thu hút khách hàng đế n mua
sắm tại các cửa hàng tiện lợi tại TPHCM
Hiện nay, nhóm khách hàng tiềm năng của cửa hàng tiện lợi chủ yếu là người lao động và giới trẻ, những đối tượng tiên phong dẫn đầu xu hướng thị trường Nhu cầu của nhóm khách hàng này đóng vai trò làm kim chỉ nam cho sự phát triển của mô hình kinh doanh cửa hàng tiện lợi và các lĩnh vực liên quan Việc tập trung vào đối tượng khách hàng trẻ và người lao động giúp các cửa hàng tiện lợi nắm bắt xu hướng tiêu dùng hiện đại Hiểu rõ sở thích và nhu cầu của nhóm khách hàng mục tiêu là chìa khóa để nâng cao doanh số và mở rộng thị trường trong ngành bán lẻ tiện lợi.
Nhận diện thương hiệu đóng vai trò quan trọng trong quyết định lựa chọn cửa hàng tiện lợi của người tiêu dùng Mỗi thương hiệu cần tạo ấn tượng mạnh mẽ bằng cách trang trí ngoại thất cửa hàng phù hợp, từ việc áp dụng trang trí theo mùa vụ đến việc chọn nhân vật hoặc linh vật đại diện đặc trưng Điều này giúp xây dựng hình ảnh thương hiệu ấn tượng, thu hút khách hàng và tăng khả năng ghi nhớ thương hiệu trong tâm trí người tiêu dùng.
Circle K đã thành công trong chiến dịch marketing về sản phẩm nước giải khát độc quyền Froster, thu hút sự yêu thích của khách hàng nhờ hương vị thơm ngon và màu sắc nổi bật Froster còn gây ấn tượng với cảm giác mát lạnh đặc trưng, mang đến trải nghiệm uống mới lạ Khách hàng có thể thưởng thức từng vị riêng biệt hoặc sáng tạo bằng cách phối trộn các vị và màu sắc theo sở thích cá nhân Chiến dịch này không chỉ thúc đẩy doanh số mà còn nâng cao sự nhận diện thương hiệu của Circle K trên thị trường.
Việt Nam mà theo số liệu thống kê đến năm 2018 có đến 17 ly Froster được bán ra mỗi giây ở Hoa Kỳ.
Sự có mặt của hệ thống cửa hàng tiện lợi ở TP Hồ Chí Minh nói riêng và ở
Việt Nam đã có ảnh hưởng lớn đến xu hướng mua sắm của người tiêu dùng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế trong những năm qua Các tiện ích về vị trí, thời gian mua sắm, đa dạng lựa chọn hàng hóa, hình thức thanh toán hiện đại, cùng dịch vụ phục vụ tận tâm và hậu mãi chu đáo đã giúp hệ thống cửa hàng tiện lợi ngày càng tiếp cận rộng rãi người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ.
Dù là loại hình kinh doanh bán lẻ ra đời muộn hơn so với siêu thị và chợ truyền thống tại Việt Nam, nhưng sự phát triển nhanh chóng và phổ biến rộng rãi của các cửa hàng tiện lợi đã chứng minh khả năng thích ứng linh hoạt của các doanh nghiệp trong việc nắm bắt tâm lý tiêu dùng và thu hút khách hàng Thành công của các cửa hàng tiện lợi hiện tại mở ra cơ hội mở rộng quy mô khắp cả nước, đồng thời đặt ra thách thức trong việc giữ chân người tiêu dùng quay trở lại mua sắm đều đặn tại cửa hàng.
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared