Quan điểm biện chứng duy vật về mối quan hệ biện chứng giữa nội dung và hình thức ý nghĩa của việc nghiên cứu quan điểm đó trong nghiên cứu, học tập của sinh viên

Áp dụng quy luật mối quan hệ biện chứng giữa nội dung và hình thức vào việc giải quyết các vấn đề trong quá trình nghiên cứu và học tập của sinh viên .... Là một sinh viên trường kinh tế

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-

BÀI TẬP LỚN MÔN TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN

ĐỀ TÀI : Quan điểm biện chứng duy vật về mối quan hệ biện chứng giữa nội dung và hình thức ý nghĩa của việc nghiên cứu quan điểm đó trong

nghiên cứu, học tập của sinh viên

Sinh viên thực hiện : Trần Tuấn Anh

LLNL1105(122)_03 Giảng viên hướng dẫn : TS Lê Thị Hồng

Hà Nội, tháng 11 năm 2022

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 1

NỘI DUNG 2

I NGUYÊN LÝ TRIẾT HỌC 2

1 Khái niệm về nội dung và hình thức 2

2 Mối quan hệ biện chứng giữa nội dung và hình thức 2

2.1 Sự thống nhất, gắn bó chặt chẽ giữa nội dung và hình thức 2

2.2 Vai trò quyết định của nội dung đối với hình thức trong quá trình vận động và phát triển của sự vật 4

2.3 Sự tác động tích cực ngược trở lại của hình thức với nội dung 4

3 Một số kết luận về phương pháp luận 5

II VẬN DỤNG 5

1 Mục tiêu học tập của sinh viên 5

2 Tình hình học tập của sinh viên 6

3 Áp dụng quy luật mối quan hệ biện chứng giữa nội dung và hình thức vào việc giải quyết các vấn đề trong quá trình nghiên cứu và học tập của sinh viên 7

3.1 Không tách rời nội dung với hình thức 7

3.2 Căn cứ trước hết vào nội dung để đoán xét sự việc 7

3.3 Theo sát mối quan hệ giữa nội dung và hình thức 8

3.4 Sáng tạo lựa chọn các hình thức của sự việc 8

KẾT LUẬN 10

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

LỜI NÓI ĐẦU

Trong thời đại ngày nay, không một ai có thể nghi ngờ về vai trò của việc học tập trong đời sống xã hội cũng như trong quá trình phát triển của toàn nhân loại Đối với thế hệ học sinh - sinh viên, học tập chính là một công cụ không thể thiếu để có thể phát triển bản thân trong thời đại nền kinh tế tri thức Là một sinh viên trường kinh tế, em nhận thấy việc nhận thức đúng đắn về bản chất của quá trình học tập và nghiên cứu, tìm hiểu những những khía cạnh của phạm trù triết học trong quá trình thu nạp tri thức và trau dồi kỹ năng trên cơ sở phân tích những đối tượng liên quan

là một việc có ý nghĩa rất lớn để từ đó có thể đưa ra những phương án giải quyết phù hợp là một việc vô cùng cần thiết Đồng thời, việc làm đó cũng chính là cơ sở chỉ ra sự thống nhất biện chứng giữa các tri thức với thực tại khách quan, từ đó chúng ta mới có thể xác lập giá trị nhận thức đúng đắn để tìm ra những phương hướng giải quyết phù hợp nhằm cải thiện thành tích cũng như nâng cao những giá trị mà mình nhận được thông qua quá trình nghiên cứu và học tập

Với ý nghĩa đó, em đã chọn đề tài “Quan điểm biện chứng duy vật về mối quan hệ biện chứng giữa nội dung và hình thức ý nghĩa của việc nghiên cứu quan điểm đó trong nghiên cứu, học tập của sinh viên” để trình bày trong bài tập

lớn này

NỘI DUNG

I NGUYÊN LÝ TRIẾT HỌC

1 Khái niệm về nội dung và hình thức

Nội dung là phạm trù dùng để chỉ toàn bộ các mặt,các yếu tố,quá trình cấu thành nên sự vật,hiện tượng Hình thức là phạm trù dùng để chỉ phương thức tồn tại của sự vật,hiện tượng, là hệ thống các mối liên hệ giữa các yếu tố của sự vật,hiện tượng Hình thức là cái không chỉ thể hiện bên ngoài, mà chủ yếu là thể hiện cấu trúc bên trong của sự vật,hiện tượng

Ví dụ, với đối tượng là ở mỗi phân tử nước (H2O), nội dung là 2 nguyên tử Hidro và 1 nguyên tử Oxi, hình thức của nó là cách các nguyên tử đấy liên kết với nhau(H-O-H) Tương tự như vậy, nội dung của 1 cơ thể con người là các bộ phận chân, tay, mắt, mũi, miệng, còn hình thức là các các mối liên hệ của các bộ phận,

cơ quan, quá trình tạo nên cơ thể

Ta cần phân biệt giữa khái niệm “hình thức” trong triết học với hình thức bên ngoài của sự vật “Hình thức” được đề cập đến trong chủ nghĩa duy vật biện chứng của triết học chủ yếu là để chỉ hình thức bên trong của sự vật hay còn có thể gọi là

cơ cấu bên trong của nội dung Hình thức bên ngoài của một cuốn truyện tranh có thể là hình dáng, kích thước khổ giấy, màu sắc hay những họa tiết trang trí nhưng

nó không quan trọng bằng hình thức-hay nói cách khác là nội dung bên trong của cuốn sách đó Hình thức bên trong ở đây là bố cục tác phẩm, thứ tự sắp xếp các câu chuyện theo mạch văn hoặc mạch cảm xúc , hệ thống xây dựng nhân vật, ngôn ngữ lời thoại, Đây mới là những yếu tố có thể diễn đạt, bộc lộ và truyền tải được nội dung, ý nghĩa của câu chuyện hay những bài học cuộc sống mà cuốn truyện kia muốn gửi gắm đến bạn đọc Và đó cũng chính là “hình thức” mà chủ nghĩa duy vật biện chứng của triết học muốn bàn luận đến trong cặp phạm trù nội dung và hình thức

2 Mối quan hệ biện chứng giữa nội dung và hình thức

Thứ nhất, nội dung và hình thức có quan hệ rất chặt chẽ với nhau Nội dung

là các khía cạnh, yếu tố và quy trình tạo nên mọi thứ Mặt khác, hình thức là một hệ thống các mối quan hệ tương đối ổn định giữa các yếu tố này Bạn có thể thấy rằng

cả hai yếu tố đều góp phần tạo nên nội dung và tham gia vào mối quan hệ tạo nên hình thức Tất cả mọi thứ phải đồng thời có nội dung và hình thức Không có hình thức mà không có nội dung, và không có nội dung chỉ tồn tại mà không có hình thức Vì vậy, để một sự vật tồn tại thì nội dung và hình thức của nó phải là một Nội dung nào có định dạng này?

Ví dụ như một cây tốt có thể sản xuất nhiều loại bàn ghế với nhiều kích thước, chân đế và thành phẩm khác nhau phù hợp với mọi nhu cầu và mục đích sử dụng Những cây này được xử lý trước, chà nhám và cắt tỉa cẩn thận để cho ra đời những bộ bàn ghế đẹp, sang trọng, mang lại cảm giác thoải mái đồng thời tôn trọng phong cách và đẳng cấp của con người Mặt khác, hình thức được thể hiện dưới nội dung Nếu bạn muốn một bộ bàn ghế đẹp, sang trọng, chắc chắn và cũng có mùi thơm dễ chịu thì nó phải được làm từ chất liệu gỗ tốt, chất lượng cao Sử dụng lâu ngày có dấu hiệu bị mối mọt, ẩm mốc chứ không phải gỗ Nó mang đến cho người dùng sự thoải mái và yên tâm

Nội dung và hình thức không thể tồn tại tách biệt nhưng điều đó không có nghĩa là chúng luôn song hành cùng nhau Nội dung có thể không phải lúc nào cũng được trình bày theo một định dạng cụ thể và ngược lại Không có định dạng chỉ chứa nội dung cụ thể Trên thực tế, nội dung có thể được biểu diễn theo nhiều cách khác nhau trong quá trình phát triển Ví dụ, dù cùng một loại vật liệu xây dựng và cùng một nội thất, bạn có thể xây dựng và thiết kế nhiều ngôi nhà với nhiều phong cách kiến trúc khác nhau Ngoài ra, bạn có thể xây dựng các loại công trình nhà ở khác nhau trên cùng một diện tích lô đất (tầng 1, tầng 2, có sân vườn, không có sân vườn, v.v.) Mặt khác, hình thức cũng có thể đại diện cho những thứ khác nhau Ví

dụ, một cuốn tiểu thuyết có thể chứa nhiều nội dung về các chủ đề khác nhau (chiến tranh, lãng mạn, hài hước, v.v.)

Chính vì điều đặc biệt đó nên việc tận dụng tất cả mọi loại hình thức có thể, kể

cả một số hình thức cũ để phục vụ cho nội dung mới, được xem là một vấn đề quan trọng Lênin đã kịch liệt phê phán thái độ chỉ thừa nhận những hình thức cũ, đồng thời, ông cũng bác bỏ quan niệm phủ nhận mọi hình thức cũ Ông đòi hỏi cần phải khai thác mọi loại hình thức có thể có, cả mới lẫn cũ, tất cả đều như nhau, lấy cái nọ

để bổ sung cho cái kia Làm như vậy không phải để điều hòa cái mới và cãi cũ mà

là để làm cho bất cứ hình thức nào cũng trở thành một công cụ giành thắng lợi hoàn toàn và cuối cùng, quyết định dứt khoát cho chủ nghĩa cộng sản Cụ thể, Lenin từng viết “ Chủ nghĩa giáo điều hữu huynh cứ khăng khăng chỉ thừa nhận những hình thức cũ, nó đã hoàn toàn phá sản vì nó không nhận thấy nội dung mới Chủ nghĩa giáo điều tả khuynh lại khăng khăng tuyệt đối phủ nhận những hình thức cũ nhất định nào đó mà không thấy rằng nội dung đang tự mở lấy một con đường xuyên qua tất cả mọi hình thức, rằng nhiệm vụ của những người cộng sản chúng ta, là phải nắm lấy hết thảy những hình thức đó, học cách lấy hình thức này bổ sung hết sức nhanh chóng cho các hình thức khác, lấy hình thức này thay thế cho các hình thức khác…”

2.2 Vai trò quyết định của nội dung đối với hình thức trong quá trình vận động và phát triển của sự vật

Nội dung là mặt động nhất của sự vật, khuynh hướng chủ đạo của nó là biến đổi Còn hình thức là mặt tương đối ổn định và bền vững của sự vật, khuynh hướng chủ đạo của hình thức là ổn định Sự biến đổi, phát triển của sự vật luôn bắt nguồn

từ sự biến đổi, phát triển của nội dung Nếu nội dung thay đổi thì hình thức cũng nên thay đổi để phù hợp với nội dung mới Vì vậy, có thể nói nội dung luôn đóng vai trò quan trọng đối với hình thức Dưới khía cạnh của sự vật hoặc sự tương tác giữa các sự vật, các yếu tố của nội dung thay đổi trước, nhưng mối liên hệ giữa các yếu tố của nội dung không thay đổi hình dạng ngay lập tức Lúc này, hình thức trở nên lỗi thời về nội dung và là rào cản cho việc triển khai nội dung Do xu thế phát triển chung của sự vật, hình thức không thể ngăn cản mãi sự phát triển của nội dung

mà phải thích ứng với nội dung mới

Ví dụ, nội dung quan hệ giữa anh A là chị B là quan hệ bạn bè thì hình thức quan hệ giữa 2 người khi đó sẽ là không có giấy chứng nhận, không bị ràng buộc

gì với nhau về mặt pháp lý Tuy nhiên, khi 2 người kết hôn, nội dung mối quan hệ

đã thay đổi, lúc này hình thức quan hệ sẽ buộc phải thay đổi khi 2 người bắt buộc phải có giấy chứng nhận kết hôn - bị ràng buộc với nhau về mặt pháp lý Sự phát triển sự sống (nội dung) của con bướm trải qua 4 hình thức tồn tại nhất định:trứng,

ấu trùng, nhộng và trưởng thành.Vòng đời phát triển của loài bướm nhanh hay chậm tuỳ thuộc vào nhiệt độ môi trường,nguồn thức ăn.Mỗi hình thức tồn tại phù hợp với từng giai đoạn phát triển của sự sống

2.3 Sự tác động tích cực ngược trở lại của hình thức với nội dung

Nội dung đóng một vai trò quan trọng hơn hình thức, nhưng điều đó không có nghĩa là hình thức chỉ đơn thuần là người kế thừa một cách thụ động, “ngoan ngoãn” cho nội dung Ngược lại, hình thức cũng có tính độc lập tương đối và ảnh hưởng đến nội dung Ảnh hưởng này của hình thức đối với nội dung cho thấy khi hình thức phù hợp với nội dung thì hình thức tạo điều kiện thúc đẩy nội dung phát triển, còn khi không phù hợp thì hình thức cản trở hoặc cản trở nó

Sự tác động qua lại giữa nội dung và hình thức diễn ra trong suốt quá trình phát triển của sự vật Lúc đầu, những biến đổi diễn ra trong nội dung chưa ảnh hưởng tới hệ thống mối liên hệ tương đối bền vững của hình thức Tuy nhiên, khi biến đổi đó tiếp tục diễn ra thì tới một lúc nào đó, hệ thống mối liên hệ tương đối bền vứng ấy của hình thức bắt đầu trở nên chật hẹp và kìm hãm sự phát triển của nội dung Khi hình thức không còn phù hợp với nội dung mới nữa, sự không phù hợp ấy tiếp tục phát triển và tới một mức độ nhất định sẽ xảy ra sự xung đột giữa nội dung và

hình thức: nội dung mới phá bỏ hình thức cũ và trên cơ sở của hình thức vừa mới hình thành, nó tiếp tục biến đổi, phát triển và chuyển sang một trạng thái mới về chất

Ví dụ, khi đi ăn uống, chúng ta thường chọn những quán ăn ngon có thương hiệu bầy ra những đồ tươi, ngon, bắt mắt Chính yếu tố bắt mắt và đẹp đã thu hút được sự chú ý của chúng ta, sau đó, chúng ta mới quan tâm đến giá cả, hương vị và

độ an toàn của đồ ăn Tuy nhiên, lấy ví dụ là xiên bẩn, nhiều người biết là xiên

“bẩn” bẩn tại bán ở ngoài đường, bụi bám nhiều, dầu mỡ không đảm bảo nhưng vẫn thu hút rất nhiều sinh viên đến ăn Nhiều người bảo vừa ngon và rẻ mà không chú ý tới những thực phẩm này có thể gây hại đến sức khỏe của mình Đây chính là tâm lý chung khi đi ăn của hầu hết tất cả mọi người

3 Một số kết luận về phương pháp luận

Nội dung và hình thức luôn gắn bó với nhau trong quá trình vận động, phát triển của sự vật, vì vậy nên trong nhận thức không được tách rời tuyệt đối hóa giữa nội dung và hình thức Đặc biệt, cần chống chủ nghĩa hình thức Cùng một nội dung, trong quá trình phát triển của sự vật có thể có nhiều hình thức và ngược lại, một hình thức có thể có nhiều nội dung Chính vì lẽ đó, trong hoạt động thực tiễn cần chủ động sử dụng nhiều hình thức khác nhau, đáp ứng với từng yêu cầu cụ thể khác nhau để đạt được hiệu quả cao nhất

Nội dung quyết định hình thức nên để nhận thức và cải tạo được sự vật, ta cần căn cứ trước hết vào nội dung Tuy nhiên, hình thức cũng có tính độc lập tương đối

và tác động ngược trở lại nội dung Do vậy trong hoạt động thực tiễn cần phải thường xuyên đối chiếu giữa nội dung và hình thức để từ đó làm cho hình thức phù hợp với nội dung, có như vậy thì hình thức mới thúc đẩy nội dung cùng phát triển

II VẬN DỤNG

1 Mục tiêu học tập của sinh viên

Mỗi sinh viên khi bước chân vào ngưỡng cửa đại học đều xác định cho mình những mục tiêu và trách nhiệm riêng với bản thân Quãng thời gian học đại học không hề ngắn, tuy nhiên nó cũng không quá dài nếu như sinh viên không biết cách tận dụng một cách hợp lý và hiệu quả Bổ sung kiến thức và trau dồi kỹ năng cần thiết (kỹ năng cứng: kỹ năng chuyên môn, tin học văn phòng, sử dụng thạo công nghệ,… và kỹ năng mềm: kỹ năng giao tiếp, ứng xử, đối nhân xử thế trong công việc và cuộc sống,…) là những yếu tố không thể thiếu mà mỗi sinh viên cần có trong quá trình học tập, rèn luyện, làm việc và nghiên cứu Tri thức giúp con người ta mở rộng vốn hiểu biết của mình, làm kiến thức nền tảng để ta áp dụng vào công việc trong tương lai Trong khi đó, kỹ năng lại giúp cho ta trở nên khéo léo và linh hoạt hơn, làm đòn bẩy cho cả 2 lĩnh vực công việc và đời sống Chính vì vậy, tìm hiểu và xác lập được cho

bản thân một phương pháp học tập hợp lý sao cho vừa hiểu được bản chất của vấn vừa thể hiện được nó dưới những góc nhìn khác nhau để đưa ra những phương án giải quyết phù hợp là một việc vô cùng cần thiết đối với mỗi cá nhân người học

2 Tình hình học tập của sinh viên

Sinh viên Việt Nam hiện nay chủ yếu học theo chương trình học phần tín chỉ, học nhiều môn cùng một lúc, mỗi môn chỉ học trong một thời gian nhất định Điều này không chỉ có ưu điểm là tiếp thu nhiều kiến thức trong thời gian ngắn mà còn đặt ra nhiều thách thức cho học sinh Nếu tiếp thu nhiều kiến thức trong thời gian ngắn sẽ không thể học sâu, chỉ tiếp thu được một lượng kiến thức nhất định, không thể chuyển sang môn học khác được Hơn nữa, với việc học và thi nhiều môn cùng một lúc, học sinh hình thành hình thức học đối phó, chỉ học một lượng kiến thức hời hợt mà không đào sâu quá để hiểu rõ bản chất của nội dung môn học Đưa ra một vấn đề, học sinh có xu hướng tìm cách giải quyết nó một cách nhanh chóng, nhưng không phải lúc nào cũng mang lại kết quả tốt, thường chỉ để gây ấn tượng về mặt đại diện hơn là bản thân họ dự định

Bên cạnh đó, trong quá trình học tập và nghiên cứu, sinh viên vẫn chưa thoát khỏi lối mòn tư duy, vẫn lệ thuộc, bám vào những hình thức cũ, giữ mình trong vùng an toàn chứ chưa chủ động sáng tạo, tiếp thu và áp dụng những cái mới nhằm nâng cao hiệu quả biểu đạt nội dung

Trong bối cảnh xã hội hiện đại, nền kinh tế ngày càng phát triển, nhiều sinh viên lựa chọn kết hợp giữa việc học tập và đi làm ngay từ những năm đầu tiên của đại học với mục đích “tiếp xúc” với công việc sớm để làm quen, vừa làm vừa lấy kinh nghiệm cho việc học Thực chất hình thức này là không hợp lý, bởi việc làm thêm sẽ phù hợp hơn vào những năm cuối, khi sinh viên đã có đủ kiến thức nền tảng Trong trường hợp đi làm quá sớm, sinh viên dễ bị sa đà, chểnh mảng việc học, kiến cho việc học tập phát triển theo chiều hướng xấu

Có thể thấy rằng sinh viên trong xã hội hiện đại đang phải đối mặt với rất nhiều thách thức xét trên cả phương diện chủ quan và khách quan, đòi hỏi bản thân sinh viên và người học- người tiếp nhận tri thức cần phải chủ động tìm ra phương pháp học tập phù hợp để làm việc và học tập có hiệu quả nhất Việc này quả

là một thách thức lớn đối với sinh viên trong xã hội nay Nhiều người vì không tìm được cách học tập hiệu quả nên dẫn đến kết quả học tập không được như mong muốn, dẫn đến chán nản trong học tập, từ đó giảm hiệu quả và năng suất làm việc của sinh viên Vì thế, sinh viên cần lên kế hoạch, có một kế hoạch học tập hiệu quả

để đạt được kết quả tốt nhất

3 Áp dụng quy luật mối quan hệ biện chứng giữa nội dung và hình thức vào việc giải quyết các vấn đề trong quá trình nghiên cứu và học tập của sinh viên

3.1 Không tách rời nội dung với hình thức

Nội dung và hình thức luôn gắn bó chặt chẽ với nhau đến nỗi trong thực tế chúng ta phải chống lại khuynh hướng tách rời chúng Có hai thái cực sai lầm phải được đấu tranh ở đây Đầu tiên, đừng tuyệt đối hóa định dạng và bỏ qua nội dung Một số sinh viên ngày nay có xu hướng tập trung vào các giá trị bên ngoài hơn là hiểu bản chất của học bổng Cụ thể là họ chỉ chọn những khóa học “hot” nghe có vẻ thú vị và hấp dẫn, có công việc lương cao, có khả năng được nhiều người lựa chọn hơn là nguyện vọng, mục tiêu, sở thích và trường học của bản thân, tôi không hiểu chính xác là như thế nào Nghiên cứu thực địa truyền đạt kiến thức về những nội dung kiến thức bạn nhận được sau quá trình học tập Sau đó, đừng tuyệt đối hóa nội dung và bỏ qua định dạng Nội dung là trọng tâm của mọi vấn đề, vì vậy bạn không thể chỉ chăm chăm vào nội dung mà bỏ qua hình thức Nhiều học sinh đã hiểu rõ cốt lõi của vấn đề, nhưng không thể tìm ra cách để giải thích nó một cách đầy đủ Khi tiếp cận một vấn đề, học sinh có khả năng phân tích cặn kẽ, đi sâu vào các ngóc ngách của chủ đề, tuy nhiên cách trình bày thiếu nhất quán và không mạch lạc, bố cục không có ý, trình bày khó hiểu, khó nghiên cứu và tìm hiểu gặp nhiều trở ngại

Vì vậy, trong quá trình khám phá và đồng hóa kiến thức, học sinh sẽ liên kết chặt chẽ giữa nội dung và hình thức, lĩnh hội đầy đủ bản chất của hiện tượng, sự việc, tìm ra hình thức diễn đạt phù hợp để diễn đạt hiệu quả nhất nội dung của một vấn đề cần thiết

3.2 Căn cứ trước hết vào nội dung để đoán xét sự việc

Nội dung quyết định hình thức, vì vậy trước hết chúng ta phải dựa vào nội dung để phán đoán một sự kiện, vấn đề cụ thể Nếu bạn muốn thay đổi vấn đề, trước tiên bạn phải thực hiện hành động để thay đổi nội dung Trong quá trình học, khi đưa ra một vấn đề học sinh cần suy nghĩ sâu sắc, phân tích, tìm hiểu để hiểu rõ nội dung và bản chất của vấn đề Từ đó, bạn có thể tìm ra giải pháp cho các vấn đề bằng cách tác động đến các khía cạnh cụ thể của nội dung phù hợp với mục đích

dự định của chúng ta

Ví dụ, khi thấy việc học tập không đem lại hiệu quả cao, sinh viên cần phân tích các phương pháp học tập, trình tự thời gian biểu cũng như lối tư duy của bản thân

để tìm được “sơ hở” trong phương pháp ấy, từ đó mới tìm được căn cứ để có thể tác động, sửa đổi một khía cạnh nào đó ( ví dụ như thời gian học tập chưa khoa học thì cần thay đổi khung giờ học, tập trung vào sáng sớm để tăng khả năng tiếp nhận kiến thức)

và tìm ra hướng giải quyết tốt nhất để có thể nâng cao hiệu quả học tập

3.3 Theo sát mối quan hệ giữa nội dung và hình thức

Hình thức có thể cản trở hoặc tạo điều kiện cho nội dung phát triển, vì vậy trong hoạt động thực tiễn phải xem xét mối quan hệ giữa hình thức và nội dung của

sự vật để kịp thời nhận ra sự phát triển của sự vật và can thiệp có lợi nhất được giám sát Nếu muốn tiến xa hơn, bạn sẽ phải tạo điều kiện để hình thức phù hợp với nội dung của bạn Ngược lại, nếu đánh giá sự phát triển của sự vật là bất lợi thì chúng ta phải tìm cách làm cho hình thức không phù hợp với nội dung Khi học tập

và nghiên cứu, bạn sẽ đối mặt với nội dung của sự kiện và mục tiêu phát triển của bản thân, đồng thời tìm ra cách thể hiện bản thân phù hợp

Ví dụ, khi trình bày một bài văn, nếu khối lượng kiến thức quá lớn và trừu tượng, học sinh có thể chèn hình ảnh minh họa, sơ đồ, thêm dẫn chứng hoặc ví dụ thực tế, trình bày bài văn một cách cụ thể Bố cục phù hợp và rõ ràng (mở bài,thân bài, kết bài) cho người đọc theo dõi và dễ dàng hiểu Thông qua định dạng này, bài văn sẽ phát triển theo hướng tích cực Ngược lại, như ví dụ trên, nhiều sinh viên lựa chọn đi làm thêm từ năm 1 do thời gian rảnh rỗi nên đi làm để kiếm thêm thu nhập, tích lũy kĩ năng sống và kinh nghiệm Tuy nhiên, nếu sinh viên quá sa đà vào việc

đi làm thêm mà không chú trọng vào việc học thì cũng sẽ ảnh hưởng đến kết quá học tập Điều này sẽ khiến mọi thứ phát triển theo chiều hướng tiêu cực

3.4 Sáng tạo lựa chọn các hình thức của sự việc

Cùng một nội dung, trong tình hình phát triển khác nhau, có thể có nhiều hình thức Ngược lại, cùng một hình thức có thể có nhiều nội dung khác nhau Do vậy nên sinh viên cần sử dụng một cách sáng tạo mọi loại hình thức có thể có (cũ và mới), kể cả cải biến những hình thức cũ vốn có, để phục vụ hiệu quả cho việc thực hiện những nhiệm vụ thực tiễn Ở đây cũng cần tránh hai thái cực sai lầm Một mặt là chỉ bám lấy hình thức cũ, bảo thủ, trì trệ mà không áp dụng cái mới Mặt khác là phủ nhận, bỏ qua hoàn toàn cái cũ trong hoàn cảnh mới, chủ quan, nóng vội, thay đổi hình thức một cách tùy tiện, không có căn cứ Với mỗi vấn đề, lĩnh vực cụ thể, sinh viên có thể sử dụng những góc nhìn khác nhau, đổi mới lối tư duy, xoay chuyển để quan sát sự việc dưới nhiều khía cạnh hay kết hợp những mô hình phân tích cả cũ và mới để có thể đưa ra được những góc nhìn đa chiều, bao quát sự việc

và từ đó hiểu rõ về vấn đề hơn

Ví dụ, với các dạng bài về toán học, sinh viên có thể áp dụng những hình thức khác nhau ( trình bày bằng đồ thị, bảng tính, ) chứ không nhất thiết phải đi theo hình cũ là trình bày lập luận, miễn sao có thể giải quyết bài toán một cách ngắn gọn, chính xác và dễ hiểu Lấy ví dụ về hình thức thi trắc nghiệm và tự luận, tự luận thì chúng ta phải trình bày lập luận chặt chẽ, giải từng bước một, tuy nhiên, khi sang