Sổ tay hướng dẫn xây dựng dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng cung cấp cho người đọc những kiến thức như: Giới thiệu dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng; xây dựng dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng; tổ chức thực hiện dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng; giám sát đánh giá dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng. Mời các bạn cùng tham khảo!
GIỚI THIỆU DỰ ÁN NÔNG NGHIỆP ĐẢM BẢO DINH DƯỠNG
Dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng
1.3.1 Yêu cầu của dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng Để giải quyết được vấn đề suy dinh dưỡng nói chung, cần có sự can thiệp trong toàn bộ hệ thống thực phẩm, từ sản xuất đến chế biến, vận chuyển, tiêu thụ và quản lý chất thải Để giải quyết vấn đề suy dinh dưỡng cho trẻ em dưới 2 tuổi, cần quan tâm chăm sóc dinh dưỡng trong 1000 ngày đầu đời của trẻ, bắt đầu từ khi trẻ còn nằm trong bụng mẹ Điều đó có nghĩa là cần chăm sóc dinh dưỡng của cả người mẹ ngay trước và trong quá trình mang thai và chế độ dinh dưỡng của trẻ trong 2 năm đầu đời
Dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng ở địa phương cần tạo điều kiện để:
Việc gia tăng sản xuất nông nghiệp giúp thực phẩm dinh dưỡng sẵn có và dễ tiếp cận hơn với hộ gia đình và cộng đồng ở mức giá phải chăng, từ đó cải thiện thu nhập của hộ gia đình và cộng đồng và tạo điều kiện thực hành dinh dưỡng hợp lý trong cộng đồng dân cư.
Để đạt được sản xuất thực phẩm đa dạng và bền vững, ta cần tăng sự đa dạng trong canh tác và thúc đẩy các thực hành như bảo tồn nông nghiệp, quản lý nước và quản lý dịch hại tổng hợp, nhằm cải thiện dinh dưỡng mà vẫn bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên Nông nghiệp gia đình, vườn rau tại nhà (vườn dinh dưỡng) và các dự án sản xuất thực phẩm với nhiều loại cây trồng địa phương có sẵn đóng vai trò quan trọng trong việc tăng tự chủ dinh dưỡng và xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm bền vững.
Đặt mục tiêu tạo ra nguồn thực phẩm bổ dưỡng hơn bằng cách tăng hàm lượng vi chất dinh dưỡng trong thực phẩm thông qua chế biến khoa học và tối ưu hóa quy trình sản xuất Song song đó, đẩy mạnh nông nghiệp sinh thái và canh tác tự nhiên để cải thiện độ dinh dưỡng của nông sản và chất lượng nguồn nguyên liệu, nhằm đáp ứng nhu cầu sức khỏe của người tiêu dùng.
1.3.2 Ngân sách của dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng
Trực tiếp từ Chương trình hành động quốc gia Không còn nạn đói.
Ngân sách của các địa phương tự bố trí theo kế hoạch hàng năm.
Từ sự ủng hộ của các tổ chức quốc tế, các doanh nghiệp các nhà hảo tâm.
Nguồn lực chính để thực hiện dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng trong giai đoạn tới sẽ được lồng ghép và bố trí chủ yếu vào các chương trình mục tiêu quốc gia đã được Quốc hội phê duyệt, trong đó nổi bật là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế Việc tích hợp nguồn lực này vào các chương trình mục tiêu quốc gia giúp đảm bảo tính liên tục và hiệu quả của dự án, đồng thời tăng khả năng huy động vốn và sự đồng bộ giữa mục tiêu dinh dưỡng và tăng trưởng kinh tế.
Trong giai đoạn 2021-2030, chiến lược phát triển tập trung vào xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đồng thời tích cực triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia như giảm nghèo và an sinh xã hội (2021-2025), xây dựng nông thôn mới (2021-2025) và chiến lược dinh dưỡng quốc gia (2021-2030) với tầm nhìn đến năm 2040 Các chương trình này nhằm cải thiện đời sống và thu nhập của hộ nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng, đồng thời tăng cường hạ tầng và nguồn nhân lực ở vùng nông thôn và miền núi, hướng tới sự phát triển bền vững của khu vực.
Mỗi địa phương cần thực hiện đánh giá nhu cầu và xây dựng kế hoạch kinh phí cho các dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng, được thực hiện hàng năm vào quý IV Quá trình này xác định nguồn vốn và phân bổ ngân sách phù hợp nhằm đáp ứng mục tiêu nâng cao dinh dưỡng cho cộng đồng Việc lập kế hoạch kinh phí đúng đắn giúp tối ưu hóa nguồn lực, đảm bảo tính bền vững và hiệu quả của các dự án nông nghiệp.
1.3.3 Nội dung của dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng
Nội dung dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng gồm 2 phần: Nông nghiệp và dinh dưỡng, cụ thể:
Trong lĩnh vực nông nghiệp, cần đảm bảo tính sẵn có của lương thực và thực phẩm dinh dưỡng quanh năm để đáp ứng nhu cầu cơ bản của các hộ gia đình; đồng thời phát triển hệ thống cung ứng lương thực và thực phẩm bền vững, tăng năng suất và thu nhập cho nông dân sản xuất nhỏ và giảm thất thoát, lãng phí lương thực, thực phẩm Để thực hiện, cần triển khai các mô hình như VAC, nông nghiệp sinh thái, canh tác tự nhiên, phát triển sinh kế hộ gia đình và tiến tới xây dựng chuỗi giá trị địa phương.
Phần dinh dưỡng nhấn mạnh việc đảm bảo tiếp cận lương thực và thực phẩm giàu dinh dưỡng quanh năm, đảm bảo đầy đủ về số lượng, chất lượng và cơ cấu dinh dưỡng hợp lý cho chế độ ăn của phụ nữ có thai, của các bà mẹ nuôi con nhỏ và của trẻ, đồng thời nâng cao kiến thức và thực hành cải thiện dinh dưỡng cho bà mẹ nhằm phòng chống suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 2 tuổi.
(Xem chi tiết các chỉ tiêu của dự án NNĐBĐ theo khung lý thuyết Hệ thống thực phẩm tại phụ lục 5)
XÂY DỰNG DỰ ÁN NÔNG NGHIỆP ĐẢM BẢO DINH DƯỠNG
Bước 1: Thành lập Tổ xây dựng dự án
a) Đối với kinh phí giao cho đơn vị cấp tỉnh quản lý:
Sở Nông nghiệp và PTNT thành lập Tổ xây dựng dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng, do Chi Cục PTNT hoặc đơn vị được Sở phân công làm đầu mối phối hợp với Sở Y tế và các Sở/Ngành liên quan; UBND cấp huyện và xã có dự án tham gia; tư vấn (nếu có) gồm các chuyên gia am hiểu về dinh dưỡng và sức khỏe bà mẹ trẻ em thuộc ngành y tế cùng một cán bộ am hiểu nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp, kinh tế) Đối với kinh phí giao cho đơn vị cấp huyện quản lý.
UBND huyện thành lập Tổ xây dựng dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng, gồm Phòng Nông nghiệp (hoặc giao cho Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp) làm chủ trì, phối hợp với Trung tâm Y tế; UBND xã và trưởng thôn bản tham gia dự án, với sự tư vấn chuyên môn Đối với kinh phí, giao cho đơn vị cấp xã quản lý.
UBND xã phối hợp với Phòng Nông nghiệp thành lập Tổ xây dựng dự án, trong đó thành viên là đại diện Phòng Nông nghiệp và các đơn vị của xã gồm Nông nghiệp, Y tế, Hội nông dân, Hội phụ nữ, thôn/bản tham gia thực hiện dự án; Tư vấn (nếu có) gồm các chuyên gia có kinh nghiệm và am hiểu về lĩnh vực này, cụ thể là chuyên gia dinh dưỡng, sức khỏe bà mẹ trẻ em thuộc ngành y tế và một cán bộ am hiểu nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp, kinh tế); Đối với các nguồn hỗ trợ khác từ các tổ chức quốc tế hoặc từ nguồn xã hội hóa, đơn vị hỗ trợ xây dựng dự án làm việc với chính quyền địa phương (UBND xã, huyện, tỉnh) để thành lập Tổ xây dựng dự án theo cấp tỉnh/huyện/xã đã nêu tại điểm a, b, c khoản 2.1.
Bước 2: Lựa chọn địa điểm xây dựng dự án
Các xã khu vực II, khu vực III được phê duyệt tại Quyết định số 816/QĐ-TTg ngày 04/6/2021 của Thủ tướng Chính phủ ; các xã thuộc huyện nghèo và các xã đạt tiêu chí NTM thấp (dưới 10 tiêu chí).
Thôn/bản/ấp (gọi chung là thôn): Lựa chọn một số thôn (khoảng từ 2-3 thôn/xã) có tỷ lệ hộ suy dinh dưỡng cao, ưu tiên thôn có nhiều trẻ em dưới 5 tuổi hoặc bà mẹ mang thai. Ưu tiên nơi có tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng (nhẹ cân, thấp còi) cao hơn mức trung bình của địa phương hoặc cấp quốc gia; các hộ có trẻ em dưới 5 tuổi, phụ nữ mang thai.
Bước 3: Lập danh sách hộ tham gia dự án
Mục tiêu của dự án nông nghiệp dinh dưỡng là tuyển chọn các hộ nông dân đáp ứng đầy đủ các điều kiện tham gia, thể hiện sự đồng thuận tham gia dự án và cam kết tuân thủ nghiêm ngặt các quy chế, quy định do dự án đề ra.
Các tiêu chí lựa chọn:
Hộ tham gia dự án gồm hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo; ưu tiên các địa bàn có tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng (nhẹ cân, thấp còi) cao hơn mức trung bình của địa phương hoặc của quốc gia; đối tượng ưu tiên là trẻ em dưới 5 tuổi hoặc phụ nữ mang thai.
Mỗi dự án lựa chọn khoảng 20-30 hộ tham gia tùy theo kinh phí hỗ trợ của dự án
Tiêu chí chọn hộ có thể được bổ sung theo từng chương trình, dự án và yêu cầu của từng nhà tài trợ hoặc do tỉnh quy định bổ sung thêm Đơn vị chủ trì khảo sát xây dựng dự án phối hợp với địa phương tổ chức họp với các hộ ở thôn/bản để phổ biến kế hoạch triển khai và các hộ cam kết đóng góp hay đối ứng khi tham gia dự án.
(Phụ lục I – Danh sách hộ tham gia dự án).
Bước 4: Đánh giá hiện trạng và đề xuất xây dựng dự án
Mục đích của dự án là xác định rõ thực trạng hiện tại của khu vực dự kiến triển khai và những nhu cầu của hộ gia đình hưởng lợi để viết dự án một cách chính xác và hiệu quả Quá trình điều tra nhằm đánh giá các yếu tố như cơ sở hạ tầng, đất đai, điều kiện sống và mức độ ảnh hưởng của dự án đối với cộng đồng, từ đó cung cấp dữ liệu nền tảng cho thiết kế các giải pháp phù hợp Công tác thu thập thông tin hộ gia đình sẽ thu thập dữ liệu về đặc điểm hộ gia đình, thu nhập, chi tiêu, nhu cầu về dịch vụ và mong muốn cải thiện chất lượng sống, đảm bảo tính đầy đủ và đáng tin cậy của thông tin Kết quả của hai bước này sẽ làm căn cứ cho phác thảo dự án rõ ràng, tối ưu hóa nguồn lực và tăng khả năng thành công của dự án.
Thu thập thông tin về điều kiện sản xuất nông nghiệp và tình trạng dinh dưỡng của hộ tham gia dự án
Tình hình sản xuất nông nghiệp hiện nay cho thấy sự phân bổ và quản lý nguồn lực hiệu quả: diện tích sản xuất cây trồng được duy trì và mở rộng theo quy hoạch nhằm nâng cao năng suất; số lượng đầu đàn gia súc và gia cầm được quản lý chặt chẽ, với xu hướng tăng nhờ các chương trình phát triển chăn nuôi và hỗ trợ kỹ thuật; diện tích rừng sản xuất và rừng phòng hộ được giao khoán cho hộ nông dân và các tổ chức để bảo vệ môi trường và tăng nguồn cung lâm sản bền vững; đồng thời diện tích và sản lượng thủy sản được khai thác theo quy hoạch, góp phần vào tăng trưởng nông nghiệp và đảm bảo an ninh lương thực.
Tình hình về thu nhập: từ sản xuất, chăn nuôi; Thu nhập bằng tiền/ hộ/năm
Tình hình về dinh dưỡng: Cho trẻ em dưới 02 tuổi và các thành viên khác trong gia đình được tính từ khẩu phần ăn/ ngày/tháng
Cách thức tiến hành: Tổ công tác mời các hộ tham gia dự án họp để phỏng vấn thu thập những số liệu cần thiết.
Thành phần tham dự: Tất cả các hộ đủ điều kiện tham gia dự án.
Nội dung cuộc họp: Tổ trưởng đoàn công tác thông báo cho người dân về mục đích, yêu cầu, nội dung cần khảo sát.
Phỏng vấn thu thập thông tin: Chia thành viên tổ công tác và người dân làm 2 nhóm để thực hiện phỏng vấn thu thập thông tin.
Nhóm về nông nghiệp: Do cán bộ nông nghiệp chủ trì, thu nhập tình hình sản xuất và thu nhập của người dân.
Nhóm thu thập số liệu dinh dưỡng do cán bộ y tế chủ trì, chịu trách nhiệm thu thập các số liệu về khẩu phần ăn và dinh dưỡng của cộng đồng Quá trình này bao gồm tổng hợp và phân tích thông tin để đánh giá tình hình dinh dưỡng, nhận diện các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất các biện pháp can thiệp phù hợp Kết quả từ việc tổng hợp và phân tích thông tin giúp cải thiện chất lượng dữ liệu dinh dưỡng và hỗ trợ các quyết định chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Tổng hợp thông tin chung của xã về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, thực trạng sản xuất nông nghiệp, dinh dưỡng.
Chúng tôi tổng hợp và phân tích các thông tin liên quan đến sản xuất và thu nhập của các hộ tham gia dự án, nhằm đánh giá tình hình sản xuất, thu nhập và tình hình sử dụng lương thực, thực phẩm của từng hộ và trên địa bàn Dữ liệu được dùng để đánh giá hiệu quả hoạt động sản xuất, mức sống và tiêu dùng lương thực của cộng đồng, từ đó xác định các hộ gặp khó khăn và cần hỗ trợ Đối với những hộ không thể tổ chức sản xuất được, chúng tôi thiết lập hệ thống dịch vụ cung ứng lương thực, thực phẩm nhằm bảo đảm an ninh lương thực và hỗ trợ sự phát triển bền vững tại địa phương.
Phân tích điều kiện dinh dưỡng dựa trên số liệu điều tra về chỉ số sức khỏe và khẩu phần ăn của người dân, đặc biệt là trẻ em với các chỉ số chiều cao và cân nặng, nhằm xác định mức độ suy dinh dưỡng và mức độ phù hợp của khẩu phần Nghiên cứu các nguyên nhân ảnh hưởng đến thực hành dinh dưỡng của cộng đồng để đề xuất các biện pháp can thiệp, hướng dẫn và tập huấn nhằm giúp người dân sử dụng khẩu phần dinh dưỡng hợp lý và cải thiện chăm sóc sức khỏe Từ đó, chương trình sẽ tập huấn cho người dân cách quản lý khẩu phần dinh dưỡng, phối hợp chăm sóc sức khỏe để nâng cao tình trạng sức khỏe chung của cộng đồng.
Lập biểu tình hình sản xuất nông nghiệp và tình trạng dinh dưỡng.
(Phụ lục III - Thông tin hộ gia đình)
Bước 5: Xây dựng nội dung thực hiện của dự án
Mục tiêu của dự án là xác định rõ tình trạng hiện tại của khu vực dự kiến triển khai và định hình các nhu cầu của hộ gia đình hưởng lợi để phục vụ việc viết dự án một cách có căn cứ Đánh giá thực trạng sẽ xem xét các yếu tố như cơ sở hạ tầng, điều kiện kinh tế - xã hội, môi trường và an ninh lương thực địa phương để nắm bắt những vấn đề cấp bách Qua đó, sự tham gia của cộng đồng và khảo sát hộ gia đình giúp làm rõ quy mô tác động, mức độ phù hợp và kỳ vọng của người dân, từ đó xác định các ưu tiên và giải pháp phù hợp Kết quả của quá trình này hình thành cơ sở dữ liệu và khung kế hoạch cho dự án, đảm bảo tính khả thi, tính bền vững và thu hút nguồn lực đầu tư.
Các hoạt động cần tiến hành:
Để chuẩn bị và triển khai dự án hiệu quả, cần tổng hợp thực trạng kinh tế - xã hội và điều kiện tự nhiên của địa bàn thực hiện dự án Các chỉ tiêu chủ chốt bao gồm dân số, tỷ lệ dân tộc thiểu số, thu nhập bình quân đầu người mỗi năm, tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo và số hộ mới thoát nghèo, cùng với tổng diện tích đất tự nhiên và đặc điểm đất đai của khu vực Việc phân tích những thông tin này giúp đánh giá tiềm năng phát triển, xác định nhu cầu đầu tư, nhận diện rủi ro và thiết kế các biện pháp đảm bảo tính bền vững và phù hợp với đặc thù địa phương.
Địa bàn đang thực hiện dự án tổng hợp thực trạng sản xuất nông nghiệp với các hoạt động trồng trọt và chăn nuôi, đồng thời đánh giá kiến thức thực hành về nuôi trồng, sản xuất, chế biến và bảo quản sản phẩm nông nghiệp; thu nhập từ lương thực, thực phẩm còn ở mức chưa tối ưu và phụ thuộc nhiều vào chu kỳ mùa vụ Về dinh dưỡng, thực trạng cho thấy số trẻ dưới 5 tuổi và tỷ lệ suy dinh dưỡng còn cao, bên cạnh đó nhận thức và thực hành dinh dưỡng của hộ gia đình và phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ còn chưa đồng bộ, đòi hỏi các chương trình hỗ trợ để nâng cao dinh dưỡng và an ninh lương thực.
Bài viết tổng hợp kết quả và phân tích hiện trạng sản xuất nông nghiệp và dinh dưỡng, làm rõ mức độ đáp ứng dinh dưỡng của cộng đồng và các yếu tố ảnh hưởng Kết quả cho thấy cần xác định và bổ sung các yếu tố dinh dưỡng thiết yếu để đảm bảo dinh dưỡng hợp lý từ nguồn thực phẩm sản xuất trong nước Dựa trên phân tích này, đề xuất xây dựng một dự án nông nghiệp có mục tiêu đảm bảo dinh dưỡng, kết nối chặt chẽ giữa sản xuất, chế biến và phân phối để nâng cao chất lượng dinh dưỡng và an toàn thực phẩm cho người dân Các giải pháp ưu tiên gồm tăng năng suất nông nghiệp bền vững, cải thiện chất lượng nguồn nguyên liệu, và phát triển chuỗi cung ứng thực phẩm có khả năng đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng địa phương.
(Phụ lục IV- Mẫu dự án)
Bước 6: Lấy ý kiến góp ý về nội dung dự án
Mục đích: Đảm bảo xây dựng dự án phù hợp với điều kiện địa phương và nhu cầu của người dân cũng như các chính sách hiện hành.
Các hoạt động cần tiến hành: Đơn vị chủ trì xây dựng phương án dự án và tổ chức họp với địa phương cùng các hộ tham gia để thông báo đầy đủ nội dung triển khai và phạm vi thực hiện, đồng thời làm rõ kinh phí dự án bao gồm nguồn hỗ trợ và đóng góp của các hộ tham gia Trong buổi họp, các bên sẽ được cung cấp thông tin về nguồn lực, thời hạn, điều kiện tham gia và cơ chế quản lý, đồng thời thống nhất kế hoạch triển khai và phương thức giám sát để đảm bảo sự minh bạch và hiệu quả.
Chính quyền địa phương và người dân tham gia đóng góp ý kiến cho dự án, thể hiện sự chủ động và phối hợp giữa cộng đồng và cơ quan chức năng Sau quá trình tiếp nhận và tổng hợp các ý kiến, đơn vị liên quan hoàn thiện hồ sơ và phương án để đảm bảo tính khả thi và minh bạch Hồ sơ được trình lên các cấp có thẩm quyền để thẩm định và phê duyệt.
Bước 7: Thẩm định và phê duyệt dự án
a) Đối với nguồn kinh phí giao cho cấp tỉnh:
Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT quyết định thành lập Hội đồng thẩm định dự án bao gồm: Chủ tịch Hội đồng là lãnh đạo
Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tham gia dự án với các thành viên là đại diện của Sở Tài chính, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội, Sở Y tế và đại diện lãnh đạo UBND huyện.
Hội đồng tiến hành thẩm định dự án do đơn vị được giao xây dựng.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh phê duyệt dự án sau khi được hoàn thiện.
Hội đồng tiến hành thẩm định dự án do đơn vị được giao xây dựng.
UBND huyện phê duyệt sau khi dự án được hoàn thiện. c) Đối với nguồn kinh phí giao cho Ủy ban nhân dân xã:
Phòng Nông nghiệp huyện thành lập Hội đồng thẩm định dự án, trong đó Chủ tịch Hội đồng là lãnh đạo Phòng Nông nghiệp; thành viên gồm đại diện Phòng Lao động, Thương binh và Xã hội; Phòng Tài chính; Phòng Dân tộc; Trung tâm Y tế huyện; và đại diện lãnh đạo các đơn vị của xã như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ và Trạm Y tế xã.
Hội đồng tiến hành thẩm định dự án do đơn vị được giao xây dựng.
UBND xã phê duyệt sau khi dự án được hoàn thiện. d) Đối với các nguồn hỗ trợ khác (Từ các Tổ chức quốc tế, từ nguồn xã hội hóa,…)
Dự án do cấp xã, cấp huyện hoặc cấp tỉnh xây dựng sẽ trải qua trình tự thẩm định và phê duyệt tương ứng với cấp quản lý của dự án (xã, huyện, tỉnh) Trình tự thẩm định và phê duyệt được thực hiện theo các hướng dẫn tại điểm a, b, c khoản 2.7.
PHẦN III: TỔ CHỨC THỰC HIỆN DỰ ÁN NÔNG NGHIỆP ĐẢM BẢO DINH DƯỠNG
Nguyên tắc tổ chức thực hiện
Vai trò các bên thực hiện dự án nông nghiệp đảm bảo
Để triển khai dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng hiệu quả, sự tham gia của các cấp, các ngành và các tổ chức trong và ngoài nước là yếu tố then chốt Trong khuôn khổ này, ngành Y tế và ngành Nông nghiệp đóng vai trò chủ đạo, làm đầu mối điều phối toàn bộ hoạt động từ xây dựng kế hoạch, huy động nguồn lực, đến giám sát và đánh giá, nhằm nâng cao chất lượng dinh dưỡng cho cộng đồng và tối ưu hóa hiệu quả đầu tư Việc tăng cường kết nối giữa các cấp, các bên liên quan, chia sẻ thông tin và nguồn lực, đồng thời huy động công nghệ và nguồn vốn là cần thiết để dự án bền vững và đạt tác động lâu dài.
Nguồn kinh phí để xây dựng dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng phải được các cấp quản lý từ xã, huyện, tỉnh phân bổ từ các chương trình, dự án hàng năm Đặc biệt, cần lồng ghép các nguồn vốn này vào các hoạt động của dự án nhằm triển khai và thực hiện hiệu quả, đảm bảo tính bền vững và tối đa hóa tác động dinh dưỡng cho cộng đồng.
Các tổ chức quốc tế và trong nước, cùng các tổ chức phi chính phủ và nhà tài trợ, có thể dựa trên nội dung hướng dẫn này để phối hợp xây dựng hoặc tài trợ các dự án (mô hình) đảm bảo dinh dưỡng tại các địa phương Việc thực thi các dự án này góp phần nâng cao chất lượng dinh dưỡng cho cộng đồng và tạo tác động bền vững ở địa phương.
UBND cấp huyện có thể ủy quyền cho các cơ quan chuyên môn thực hiện giám sát, đánh giá và báo cáo kết quả thực hiện các dự án (hay mô hình) nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng với các cấp Việc ủy quyền này giúp tăng cường quản lý, minh bạch thông tin và đẩy nhanh công tác theo dõi, tổng hợp dữ liệu ở mọi cấp liên quan Các cơ quan được ủy quyền có trách nhiệm giám sát tiến độ, đánh giá tác động dinh dưỡng và báo cáo kết quả định kỳ nhằm bảo đảm các dự án đạt mục tiêu dinh dưỡng cho cộng đồng.
UBND cấp xã là đơn vị chủ trì các dự án từ ngân sách hợp pháp thuộc các chương trình xã quản lý hoặc nhận tài trợ, nhằm triển khai các hoạt động nông nghiệp có dinh dưỡng cho cộng đồng Nhiệm vụ của UBND cấp xã gồm quản lý nguồn lực, giám sát tiến độ và đảm bảo tính minh bạch trong sử dụng ngân sách cho các dự án và mô hình nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng Đồng thời, UBND cấp xã có trách nhiệm báo cáo kết quả thực hiện các dự án (hay mô hình) nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng với cấp trên để đánh giá hiệu quả và có cơ sở điều chỉnh khi cần thiết.
Kinh tế hợp tác và PTNT, Văn phòng Thường trực BCĐ Quốc gia Không còn nạn đói)
Là cơ quan giúp Bộ NNPTNT và Ban Chỉ đạo Quốc gia triển khai chương trình.
Phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ y tế, các tổ chức trong nước và quốc tế để triển khai chương trình.
Tổ chức các hội thảo hội nghị cấp quốc gia để triển khai chương trình.
Hướng dẫn các đơn vị, địa phương hiểu và tham gia chương trình.
Để triển khai các dự án dinh dưỡng cho đồng bào dân tộc một cách hiệu quả, Ủy ban Dân tộc đề xuất bố trí nguồn kinh phí từ ngân sách và phối hợp chặt chẽ với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Sự phối hợp liên ngành này sẽ đảm bảo cấp vốn và triển khai đồng bộ các chương trình dinh dưỡng ở các địa phương, góp phần nâng cao sức khỏe và chất lượng sống của người dân Các đề xuất nhấn mạnh sự đồng bộ giữa các cơ quan liên quan và ưu tiên nguồn lực cho các dự án dinh dưỡng để tăng cường hiệu quả và tính bền vững.
Phối hợp với các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ Y tế, các tổ chức trong nước và quốc tế để triển khai chương trình và xây dựng dự án.
Chúng tôi tổ chức tập huấn và hướng dẫn cho cán bộ ở các cấp tham gia đầy đủ các bước của dự án, từ khảo sát, xây dựng và tổ chức thực hiện đến đánh giá và giám sát nhằm tổng kết dự án Đồng thời, chương trình giúp người dân biết cách xây dựng dự án, thực hành dinh dưỡng hợp lý và đảm bảo an ninh thực phẩm cho hộ gia đình.
TT Đơn vị thực hiện Vai trò
Phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành và các địa phương để kiểm tra, giám sát và đánh giá toàn diện quá trình thực hiện dự án tại địa bàn; từ đó đề xuất và kiến nghị với Ban Chỉ đạo những biện pháp nhằm khắc phục kịp thời các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai chương trình.
Xây dựng tài liệu hướng dẫn và các văn bản chỉ đạo khác.
2 Sở NN&PTNT phối hợp với Sở Y tế và các Sở, ngành liên quan để xây dựng kế hoạch và đề xuất kinh phí với UBND tỉnh và Hội đồng nhân dân nhằm triển khai dự án, đồng thời nông nghiệp được định hướng đảm bảo dinh dưỡng theo các giai đoạn ngắn hạn, trung hạn và dài hạn.
Thực hiện các bước xây dựng và trình duyệt dự án theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và PTNT.
Chúng ta tổ chức tuyên truyền và hướng dẫn cho chính quyền các cấp, cán bộ và người dân hiểu rõ cách triển khai các chương trình và dự án (mô hình) sao cho đáp ứng được mục tiêu đã đặt ra Nội dung tuyên truyền được thiết kế rõ ràng, dễ tiếp cận và có tính ứng dụng cao, nhằm nâng cao nhận thức, kiến thức và kỹ năng triển khai của cộng đồng và lực lượng nhà nước Qua đó tăng cường sự phối hợp giữa các cấp, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của từng mô hình, dự án, đồng thời đẩy mạnh sự tham gia của người dân và sự bền vững của mục tiêu.
Kiểm tra, giám sát, đánh giá tổng kết dự án và báo cáo với UBND tỉnh,
Bộ Nông nghiệp và PTNT giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện.
3 Sở Y tế Phối hợp với Sở NN PTNT cùng triển khai các nội dung, hoạt động của chương trình.
Chỉ đạo các đơn vị trực thuộc Sở theo hướng ngành dọc để cùng tham gia triển khai các dự án và mô hình nông nghiệp liên kết đảm bảo dinh dưỡng trên địa bàn tỉnh.
Để đáp ứng mục tiêu của chương trình, tổ chức tuyên truyền và hướng dẫn cấp huyện, cấp xã, thôn/bản và người dân xây dựng các dự án (mô hình) nhằm thực hành dinh dưỡng hợp lý và an toàn thực phẩm cho hộ gia đình Việc triển khai đồng bộ giúp nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen ăn uống và bảo đảm nguồn thực phẩm an toàn tại gia đình.
Tham gia phối hợp cùng các đoàn theo dõi, đánh giá giám sát việc thực hiện các dự án trên địa bàn tỉnh do Sở NNPTNT chủ trì.
TT Đơn vị thực hiện Vai trò
TT Đơn vị thực hiện Vai trò
4 Chi cục Phát triển nông thôn hoặc Trung tâm khuyến nông
Đánh giá dự án
Việc triển khai dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng được thực hiện bởi đơn vị hoặc tổ chức chịu trách nhiệm và phải hoàn thiện khảo sát đánh giá ban đầu trước khi nộp dự án cho nhà tài trợ; chủ đầu tư hoặc các tổ chức có nguồn vốn có thể thuê tư vấn để thực hiện công tác này Nội dung gợi ý cho khảo sát đánh giá ban đầu bao gồm đánh giá việc triển khai và xây dựng dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng, với các yếu tố như mục tiêu dinh dưỡng, cơ sở hạ tầng, nguồn lực, kế hoạch thực hiện và phương pháp đo lường tác động, nhằm định hình thiết kế dự án, tăng tính khả thi và đáp ứng yêu cầu của nhà tài trợ.
Công tác chuẩn bị, tổ chức và huy động các nguồn lực để thực hiện dự án nông nghiệp đảm bảo dinh dưỡng theo đúng mục tiêu và tiến độ đã được phê duyệt nhằm nâng cao hiệu quả và tính bền vững của dự án Đánh giá hiện trạng nuôi trồng, sơ chế, bảo quản và sử dụng các nông sản, thực phẩm để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho các hộ gia đình, từ đó xác định các biện pháp cải thiện chất lượng, an toàn và sự ổn định của nguồn cung thực phẩm cho cộng đồng.
Những khó khăn, vướng mắc và phát sinh mới xuất hiện so với thời điểm phê duyệt dự án đòi hỏi phân tích kỹ lưỡng và điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp với điều kiện thực tế Đề xuất các biện pháp giải quyết các vấn đề vướng mắc, phát sinh phù hợp với thực tế nhằm đảm bảo tiến độ, hiệu quả và tính bền vững của dự án Đồng thời, đánh giá tình trạng sản xuất nông nghiệp và khả năng tiếp cận các nguồn thực phẩm của hộ gia đình để nhận diện rủi ro, nhu cầu hỗ trợ và củng cố an ninh lương thực cho cộng đồng.
Lượng lương thực, thực phẩm sản xuất cho nhu cầu sử dụng/ tiêu thụ của hộ (kg).
Khả năng tiếp cận thực phẩm của các hộ gia đình phụ thuộc vào số lượng tiệm tạp hóa truyền thống mà họ có thể đến, ảnh hưởng đến khả năng mua sắm thực phẩm hộ gia đình chất lượng Đánh giá tình trạng dinh dưỡng và khẩu phần tiêu thụ, đặc biệt là tính đa dạng của thực phẩm được tiêu thụ, cho phép xác định mức độ đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày của mỗi hộ Nghiên cứu cũng xem xét kiến thức dinh dưỡng và thực hành chăm sóc dinh dưỡng của bà mẹ và trẻ em tại các hộ gia đình, nhằm đánh giá mức độ nhận thức và ứng dụng các nguyên tắc dinh dưỡng vào bữa ăn hàng ngày.
% trẻ dưới 5 tuổi bị nhẹ cân (cân nặng theo tuổi).
% trẻ dưới 5 tuổi bị thấp còi (chiều cao theo tuổi).
% trẻ dưới 5 tuổi bị gầy còm (cân nặng theo chiều cao).
% phụ nữ ở độ tuổi sinh sản bị thiếu cân (BMI