LUẬN văn THẠC sĩ HAY quản lý hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở các trường tiểu học thành phố hải dương

Nội dung giáo dục lịch sử truyền thống địa phương cần phải được đưa vào bậc tiểu học bởi đây là giai đoạn phát triển nền tảng của nhân cách, có nghĩa nếu hình thành cho học sinh một nền

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐẶNG THỊ KIM THANH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2016

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐẶNG THỊ KIM THANH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG

Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Thanh Huyền

THÁI NGUYÊN - 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan công trình nghiên cứu này là của riêng tôi, những

số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là hoàn toàn trung thực, chưa

hề được sử dụng và công bố ở bất kỳ một công trình nghiên cứu nào khác

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2016

Tác giả

Đặng Thị Kim Thanh

LỜI CẢM ƠN

Bằng tấm lòng biết ơn sâu sắc, em xin gửi đến lãnh đạo trường Đại học

sư phạm Thái Nguyên, các thầy giáo, cô giáo Phòng Đào tạo, Khoa Tâm lý - Giáo dục, các nhà khoa học, các thầy giáo, cô giáo trong và ngoài Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên đã giảng dạy và hướng dẫn em trong suốt quá trình học tập

Đặc biệt, em xin trân trọng cảm ơn PGS.TS Nguyễn Thị Thanh Huyền,

người đã trực tiếp, tận tình hướng dẫn khoa học, giúp đỡ em hoàn thành luận văn này

Tác giả luận văn xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ, tạo điều kiện của Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Hải Dương, các trường tiểu học trên địa bàn Thành phố Hải Dương cảm ơn các đồng chí, đồng nghiệp, đã tận tình giúp

đỡ và cung cấp số liệu, đóng góp ý kiến để việc điều tra nghiên cứu và hoàn thành luận văn được thuận lợi

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng luận văn không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Tác giả xin trân trọng tiếp thu những ý kiến chỉ bảo, góp ý xây dựng của các nhà khoa học, các thầy giáo, cô giáo và đồng chí, đồng nghiệp để tiếp tục hoàn thiện luận văn

Tác giả

Đặng Thị Kim Thanh

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ vii

MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

5 Giả thuyết khoa học 3

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài 3

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc của luận văn 5

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 6

1.1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Các nghiên cứu trên thế giới 6

1.1.2 Các nghiên cứu ở Việt Nam 9

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 11

1.2.1 Quản lý 11

1.2.2 Quản lý hoạt động giáo dục 13

1.2.3 Giáo dục truyền thống lịch sử địa phương 14

1.2.4 Quản lý hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở trường tiểu học 15

1.3 Một số vấn đề cơ bản về hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở trường Tiểu học 17

1.3.1 Vị trí, nhiệm vụ và quyền hạn của trường tiểu học trong hệ thống

giáo dục quốc dân 17

1.3.2 Các nguyên tắc tổ chức hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho học sinh tiểu học 18

1.3.3 Mục tiêu của hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở trường tiểu học 19

1.3.4 Nội dung giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở trường tiểu học 19

1.3.5 Phương pháp giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho học sinh các trường tiểu học 21

1.3.6 Các con đường giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho học sinh ở trường tiểu học 25

1.4 Quản lý hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở trường tiểu học 27

1.4.1 Lập kế hoạch hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương 27

1.4.2 Tổ chức thực hiện nội dung giáo dục truyền thống lịch sử địa phương 29

1.4.3 Chỉ đạo triển khai thực hiện giáo dục truyền thống lịch sử địa phương 30

1.4.4 Kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương 31

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở tiểu học 33

1.5.1 Các yếu tố chủ quan 33

1.5.2 Các yếu tố khách quan 34

Kết luận chương 1 36

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG 37

2.1 Khái quát về giáo dục tiểu học Thành phố Hải Dương 37

2.1.1 Khái quát về khảo sát thực trạng 38

2.1.2 Tổ chức khảo sát 39

2.2 Thực trạng hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở các trường tiểu học Thành phố Hải Dương 41

2.2.1 Thực trạng thực hiện nội dung giáo dục truyền thống lịch sử địa

phương ở các trường tiểu học thành phố Hải Dương 41

2.2.2 Thực trạng phương pháp giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở các tiểu học thành phố Hải Dương 45

2.2.3 Thực trạng con đường giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở các tiểu học thành phố Hải Dương 46

2.2.4 Thực trạng về kết quả giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở các tiểu học thành phố Hải Dương 49

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở trường tiểu học 51

2.3.1 Thực trạng lập kế hoạch hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương 51

2.3.2 Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương của các trường tiểu học Thành phố Hải Dương 52

2.3.3 Thực trạng chỉ đạo triển khai hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở các trường tiểu học thành phố Hải Dương 55

2.3.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương 59

2.3.5 Đánh giá chung thực trạng quản lý hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở các trường tiểu học Thành phố Hải Dương 61

2.3.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở các trường tiểu học thành phố Hải Dương 62

Kết luận chương 2 64

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG 65

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 65

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 65

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 65

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 66

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 66

3.2 Các biện pháp quản lý 66

3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của CBQL và GV về vai trò của hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho HS Tiểu học 66

3.2.2 Biện pháp 2: Phát triển chương trình giáo dục theo hướng lồng ghép nội dung giáo dục truyền thống lịch sử địa phương vào các môn học 69

3.2.3 Biện pháp 3: Bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho giáo viên 71

3.2.4 Biện pháp 4: Đa dạng hóa các phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương theo hướng phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh 73

3.2.5 Biện pháp 5: Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất phục vụ hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương 76

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 78

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp 79

3.4.1 Quy trình khảo nghiệm 80

3.4.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi và tính cấp thiết của các biện pháp quản lý hoạt động hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương 81

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 83

1 Kết luận 83

2 Khuyến nghị 85

TÀI LIỆU THAM KHẢO 88 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT

CBQL : Cán bộ quản lý

DH : Dạy học

GD : Giáo dục GDĐT : Giáo dục đào tạo GDTH : Giáo dục tiểu học

thành phố Hải Dương khi tham gia hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương 50 Bảng 2.7 Thực trạng lập kế hoạch hoạt động giáo dục truyền thống lịch

sử địa phương của các trường tiểu học Thành phố Hải Dương 51 Bảng 2.8 Thực trạng tổ chức thực hiện giáo dục truyền thống lịch sử địa

phương ở các trường tiểu học Thành phố Hải Dương 54

Bảng 2.9 Đánh giá của CBQL và GV các trường Tiểu học thành phố Hải

Dương về kết quả chỉ đạo triển khai hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho học sinh 57 Bảng 2.10 Thực trạng kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động giáo dục

truyền thống lịch sử địa phương củ a học sinh tiểu học Thành phố Hải Dương 60 Bảng 2.11 Các yếu tố ảnh hưởng đến QL hoạt động GD truyền thống lịch

sử địa phương ở trường tiểu học Thành phố Hải Dương 62 Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết của các biện pháp QL

hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương 81

Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiê ̣m về tính khả thi của các biê ̣n pháp QL

hoạt động GD truyền thống lịch sử địa phương 82

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1 Thực trạng lập kế hoạch hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử

địa phương của các trường tiểu học Thành phố Hải Dương 52 Biểu đồ 2.2 Thực trạng tổ chức thực hiện giáo dục truyền thống lịch sử

địa phương ở các trường tiểu học Thành phố Hải Dương 55 Biểu đồ 2.3 Đánh giá của CBQL và GV các trường Tiểu học thành phố

Hải Dương về kết quả chỉ đạo triển khai hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho học sinh 58 Biểu đồ 2.4 Thực trạng kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động giáo dục

truyền thống lịch sử địa phương củ a học sinh tiểu học Thành phố Hải Dương 61

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Quán triệt và thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI, đặc biệt Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 Hội nghị lần thứ VIII Ban Chấp hành

Trung ương Đảng (khóa XI) về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào

tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” Để phát triển toàn

diện nhân cách cho học sinh trong môi trường giáo dục thì vai trò của bậc giáo

dục tiểu học đặc biệt quan trọng, “Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình

thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học

cơ sở” (Điều 27 - Luật Giáo dục 2005) Chính vì vậy, việc lựa chọn các nội dung

giáo dục tiểu học, có vai trò rất quan trọng trong quá trình xây dựng và định hình

những nét nhân cách cơ bản của trẻ “Giáo dục tiểu học phải bảo đảm cho học

sinh có hiểu biết đơn giản, cần thiết về tự nhiên, xã hội và con người…” (Điều

28 - Luật Giáo dục 2005) [25]

Xuất phát từ những quan điểm trên nội dung giáo dục truyền thống lịch

sử địa phương được xác định là rất cần thiết, đặc biệt đối với bậc tiểu học bởi:

Hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương nhằm mục đích cung cấp những kiến thức về lịch sử đấu tranh và xây dựng vùng đất quê hương, giúp học sinh hiểu biết về văn hoá, phong tục tập quán, con người bản địa Từ đó, hình thành tình yêu gia đình, yêu quê hương, phát triển lòng tự hào

và định hình lối sống có trách nhiệm cho các em Nói cách khác, nội dung giáo dục truyền thống lịch sử địa phương có vai trò duy trì và phát huy “cốt cách dân tộc” của mỗi cá nhân Ngược lại, chính những nét tính cách dân tộc đó đã

tạo nên những trang sử vẻ vang, bất khuất của tổ quốc và vẫn mãi còn giá trị đối với công cuộc bảo vệ và phát triển đất nước trong tương lai

Nội dung giáo dục lịch sử truyền thống địa phương cần phải được đưa vào bậc tiểu học bởi đây là giai đoạn phát triển nền tảng của nhân cách, có nghĩa nếu hình thành cho học sinh một nền tảng tri thức và đạo đức vững vàng, đúng đắn thì quá trình phát triển tiếp theo của các em sẽ thuận lợi cũng như giúp các em biết đánh giá, nhìn nhận những quan điểm, tư tưởng, hành vi trong những hoàn cảnh khác nhau để xác định thái độ và hành vi phù hợp

Bên cạnh đó, đưa nội dung giáo dục truyền thống lịch sử địa phương vào giảng dạy cho học sinh tiểu học không chỉ phù hợp với mục tiêu giáo dục mà còn là một công cụ hữu hiệu để thực hiện quan điểm của Đảng, Nhà nước về

“phát triển nền giáo dục tiên tiến mang đậm đà bản sắc dân tộc”

Trong những năm qua việc giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho học sinh tiểu học ở thành phố Hải Dương đã được quán triệt và thực hiện, nhưng thực tế hoạt động này vẫn chưa được quan tâm và thực hiện một cách đầy đủ trong các nhà trường tiểu học Nội dung kiến thức của hoạt động còn sơ sài, giáo viên chưa có sự đầu tư thích đáng cho hoạt động này, vì vậy, hiệu quả giáo dục chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn Xuất phát từ những lý do nêu trên tô chọn lựa đề tài:

“Quản lý hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở các trường Tiểu học Thành phố Hải Dương” cho công trình nghiên cứu của mình

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể: Hoạt động giáo dục học sinh tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục truyền thống

lịch sử địa phương ở các trường Tiểu học Thành phố Hải Dương

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Xây dựng cơ sở lý luận về QL hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở trường tiểu học

- Thực trạng QL hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở các trường tiểu học Thành phố Hải Dương

- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở các trường tiểu học Thành phố Hải Dương

5 Giả thuyết khoa học

Hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở các trường tiểu học Thành phố Hải Dương trong những năm qua đã được quan tâm thực hiện nhưng vẫn còn tồn tại hạn chế, bất cập, nhiều học sinh hoàn thành chương trình tiểu học nhưng chưa có được những hiểu biết căn bản về truyền thống lịch sử địa phương mình, điều này do nhiều nguyên nhân trong đó có nguyên nhân từ công tác QL Nếu nghiên cứu đề xuất được các biện pháp QL hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương một cách khoa học, phù hợp với điều kiện thực tiễn các trường tiểu học thành phố Hải Dương thì sẽ nâng cao chất lượng giáo dục truyền thống lịch sử địa phương, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo ở các trường tiểu học Thành phố Hải Dương

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài

6.1 Giới hạn về nội dung

Đề tài tập trung nghiên cứu và đề xuất các biện pháp QL hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở các trường tiểu học Thành phố Hải Dương từ năm học 2013-2014 đến nay

6.2 Giới hạn đối tượng khảo sát

Đề tài tiến khảo sát tại 10 trường tiểu học bao gồm:

- Trường Tiểu học Lý Tự Trọng

- Trường TH Nguyễn Trãi

- Trường TH Bạch Đằng

- Trường TH Bình Minh

- Trường TH Trần Quốc Tuấn

- Trường TH Chu Văn An

- Trường TH Tô Hiệu

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, suy luận, so sánh, hệ thống hóa, khái quát hóa các tài liệu, văn bản, vận dụng các quan điểm, khái niệm nhằm xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục truyền thống lịch

sử địa phương trường tiểu học

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra

Sử dụng các phiếu điều tra để tìm hiểu ý kiến đánh giá của của CBQL,

GV, HS để thu thập thông tin về thực trạng công tác quản lý hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở các trường Tiểu học Thành phố Hải Dương

7.2.2 Phương pháp quan sát

Quan sát hoạt động giáo dục của các giáo viên và học sinh các trường tiểu học thành phố Hải Dương nhằm thu thập thông tin liên quan đến đề tài

7.2.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

Nghiên cứu hồ sơ, giáo án của giáo viên; nghiên cứu kế hoạch tổ chức

hoạt động GD truyền thống lịch sử địa phương theo chương trình của nhà trường; tổ chuyên môn,… từ đó, rút ra được những nhận xét về thực trạng quản lý hoạt động của các trường

7.2.4 Phương pháp phỏng vấn

Trực tiếp phỏng vấn cán bộ quản lý, giáo viên và những người có liên quan đến hoạt động ở trường để thu thập thông tin phù hợp với nội dung nghiên cứu

7.2.5 Phương pháp chuyên gia

Lấy ý kiến của các chuyên gia trong lĩnh vực quản lý hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở bậc tiểu học để làm sáng tỏ những thêm

những những vấn đề lý luận và thực tiễn của đề tài

7.3 Nhóm các phương pháp bổ trợ

Sử dụng thống kê toán học và một số phần mềm tin học để xử lý các kết quả điều tra, khảo sát thu được

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục truyền thống lịch

sử địa phương ở trường Tiểu học

Chương 2 Thực trạng QL hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa

phương ở các trường tiểu học Thành phố Hải Dương

Chương 3 Biện pháp QL hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa

phương ở các trường tiểu học tại Thành phố Hải Dương

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 1.1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu trên thế giới

Ở các nước phát triển, công tác nghiên cứu lịch sử địa phương rất được chú trọng và là cơ sở đáng tin cậy để hoạch định những chính sách phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương trong chiến lược tổng thể của quốc gia Ở nhiều nước, đặc biệt các nước Đông Nam á, việc nghiên cứu lịch sử địa phương gắn chặt với sự phát triển của ngành du lịch Sau đó, nhiều tổ chức, cơ quan quản lí, nghiên cứu, phổ biến LSĐP lần lượt ra đời, như “Hội bảo tàng địa phương”, “Hội bảo vệ các di tích lịch sử và văn hóa” [25] Vào những năm 80 của thế kỷ XX, có các công trình: “Lịch sử địa phương” do G.N Matixin chủ biên (1980), “Phương pháp công tác lịch sử địa phương” do N.X Bôrixôp chủ biên (1982)… Trong các công trình nghiên này, các tác giả đã chỉ rõ tầm quan trọng của việc nghiên cứu, biên soạn và dạy học lịch sử địa phương, trong đó đặc biệt nhấn mạnh “phải làm cho học sinh hứng thú trong quá trình nhận thức lịch sử địa phương mình” [dẫn theo 26]

Ở một số nước thuộc Đông Âu trước đây, công tác nghiên cứu và giảng dạy địa phương cũng được chú trọng Tại Hungary, nhà trường kết hợp với các

cơ quan chuyên môn tổ chức cho học sinh sưu tầm tài liệu, hiện vật, thành lập

“làng bảo tàng” Năm 1996, nghị viện Châu Âu thông qua bản “Khuyến nghị số

1283, liên quan đến lịch sử và việc học tập lịch sử ở Châu Âu” trong đó có nêu:

Lịch sử địa phương cũng như lịch sử dân tộc (nhưng không phải là lịch sử theo

quan điểm dân tộc chủ nghĩa) phải được giảng dạy, cũng như lịch sử các tộc người thiểu số [dẫn theo 26] Năm 2009, dự án: "Kết nối trung tâm châu Âu

thông qua dạy học lịch sử địa phương” - một cách tiếp cận mới trong giáo dục lịch sử, đã được thực hiện bởi các nhà giáo dục, các nhà khoa học tới từ Ba Lan, Đức, Cộng hòa Séc - Slovakia, Hungary và Ucraina Dự án thực hiện trong thời gian từ tháng 9/2009 đến tháng 8 năm 2010 Mục tiêu của dự án nhằm phát triển các tài liệu giáo dục lịch sử về những chủ đề phổ biến trong lịch sử Trung Âu thông qua cách tiếp cận từ những tư liệu lịch sử địa phương như: lịch sử cuộc sống hàng ngày của người dân, lễ kỉ niệm, không gian công cộng và di tích… từ đó các nhà giáo dục chia sẻ kinh nghiệm và tìm tiếng nói chung trong việc lựa chọn tư liệu giảng dạy LSĐP trong nhà trường phổ thông [38]

Ở nước Anh, công tác nghiên cứu và giảng dạy LSĐP được quan tâm, phát triển Năm 1908, Hội đồng giáo dục Anh đã kêu gọi các trường học nên chú ý tới “lịch sử của thị trấn và huyện trên địa bàn của trường học” Năm

1952, Bộ Giáo dục Anh đề nghị các trường học nên sử dụng những tư liệu địa phương để minh họa cho các chủ đề giáo dục quốc gia Ngày 30/9/1982, Hiệp hội LSĐP nước Anh (BALH) được thành lập nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của giáo dục cộng đồng thông qua nghiên cứu LSĐP Hiệp hội cũng tích cực vận động Hội đồng chương trình Quốc gia tăng số tiết giảng dạy LSĐP trong trường học, chuẩn bị các khóa học, ấn phẩm về LSĐP dành cho GV [36]

Ở Mĩ và Canada, việc dạy học về địa phương đặc biệt được chú trọng, học sinh ngay từ tiểu học đã được học về lịch sử và địa lí của bang, của tỉnh mình đang sống Trong chương trình giảng dạy của các cấp học phổ thông ở

Mỹ và Canada, môn Lịch sử được đưa vào giảng dạy từ khá sớm, thậm chí từ các lớp học tiền phổ thông (các lớp mẫu giáo) Những yêu cầu đặt ra đối với

mỗi cấp học được quy định rõ ràng trong Chuẩn quốc gia môn Lịch sử Ngay từ

các lớp mẫu giáo, những kiến thức lịch sử đã được lồng ghép trong các bài

giảng của giáo viên theo phương pháp “chơi mà học”, “học mà chơi” Theo đó,

HS các lớp mẫu giáo được bước đầu làm quen với những kiến thức sơ đẳng về lịch sử và địa lý, về mối quan hệ giữa thế giới hôm nay với thế giới ngày xưa thông qua các câu chuyện lịch sử, các nhân vật lịch sử, địa danh lịch sử ở cộng đồng, địa phương mình đang sống Đối với HS Tiểu học (Elementary School), yêu cầu đặt ra đối với bộ môn Lịch sử là cho HS bước đầu làm quen với những nhân vật lịch sử, những tấm gương yêu nước của lịch sử nước Mỹ và thế giới thông qua những câu chuyện lịch sử, truyền thuyết dân gian Từ đó xây dựng cho HS niềm tin vào tính cách, bản lĩnh của những nhân vật lịch sử, của những con người có thật trong lịch sử, bước đầu hiểu được tác động và ảnh hưởng của họ đối với lịch sử phát triển của dân tộc, của bang và địa phương

Đồng thời, HS nhận biết và giải thích được những biểu tượng của lịch sử dân tộc, lịch sử của bang, của địa phương như quốc huy, cờ liên bang, cờ của bang,

cờ của cộng đồng [38]

Ở Nhật Bản, LSĐP trước đây được dạy học trong bộ môn “Hương thổ học”, về sau bộ môn này được mở rộng thành “Lịch sử khu vực”, trong đó học sinh được học lịch sử, địa lí, lịch sử các thành phố, làng mạc nơi mình đang sống Phương pháp dạy học LSĐP ở Nhật cũng rất đa dạng, phong phú, chủ yếu hướng tới phát huy tính tích cực chủ động của học sinh, để các em được hoạt động, được trải nghiệm Giáo sư Kimata Kiyohiro đã nghiên cứu vấn đề

này một cách hệ thống và năm 2007 đã xuất bản cuốn sách “Cơ sở của việc xây

dựng trường học gắn liền địa phương Giáo dục hương thổ ở trường tiểu học Shima, tỉnh Shiga” Tác giả đã đề cập về sự ra đời và phát triển của giáo dục

hương thổ, tài liệu học tập, thực tiễn việc giáo dục hương thổ, nội dung giáo dục và các phương pháp giáo dục hương thổ qua một trường hợp cụ thể là trường tiểu học Shima, tỉnh Shiga, đồng thời có đối chiếu với một số địa phương khác [dẫn theo 1] Điều đáng chú ý ở đây là việc giáo dục hương thổ rất được coi trọng, nội dung giáo dục đa dạng, từ lịch sử, địa lý, kinh tế nông

nghiệp, giáo dục công việc gia đình… mang đặc trưng của địa phương Điều

mà Việt Nam có thể học tập được là nội dung giáo dục địa phương đa dạng, phong phú, phương pháp dạy học rất tích cực, chú trọng tới hứng thú, cảm nhận

và tính tích cực chủ động của học sinh, đồng thời phương châm “học đi đôi với hành” được thể hiện rất rõ

1.1.2 Các nghiên cứu ở Việt Nam

Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, vấn đề làm thế nào để gìn giữ và phát huy những truyền thống tốt đẹp của con người và dân tộc Việt Nam trở nên vô cùng cấp bách Nhiều tác giả đã tìm ra mối liên hệ trực tiếp giữa hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử với việc duy trì, kế thừa và phát triển bản sắc văn hóa dân tộc

Nguyễn Cảnh Minh chủ biên cuốn “Giáo trình lịch sử địa phương” cung cấp cơ sở lý luận và nguyên tắc biên soạn bài học lịch sử địa phương bằng cả hình thức nội khóa và ngoại khóa cũng như phương pháp hướng dẫn thực hành cho học sinh [26]

Trong tác phẩm “Phương pháp giảng dạy lịch sử”; “Công tác ngoại khóa lịch sử ở Trường phổ thông cấp II, III” của Phan Ngọc Liên, Trần Văn Trị đã nhấn mạnh vai trò của việc giảng dạy lịch sử địa phương cũng như nghiên cứu các phương pháp tổ chức hoạt động dạy và học lịch sử địa phương cho học sinh THCS và THPT [22]

Tác giả Đào Tố Uyên và Nguyễn Công Khanh (1993) có bài “Góp thêm

ý kiến về việc nghiên cứu, biên soạn và giảng dạy lịch sử địa phương” trong đó, các tác giả nêu bật những thành tựu và khó khăn trong việc giảng dạy lịch sử địa phương Từ đó, đề xuất giải pháp phải đổi mới nhận thức về phương pháp luận nghiên cứu và giảng dạy để nâng cao chất lượng dạy và học lịch sử địa phương [31]

Năm 2008, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức một Hội nghị tập huấn về

“Đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá kết quả học tập Lịch sử và

giảng dạy lịch sử địa phương ở trường phổ thông” với sự tham gia của các nhà

giáo dục lịch sử có uy tín trong nước như Nguyễn Hải Châu, Nghiêm Đình Vỳ, Phan Ngọc Liên, Trịnh Đình Tùng, Nguyễn Thị Côi, Nguyễn Xuân Trường…

Vấn đề nghiên cứu biên soạn bài giảng LSĐP cũng như hình thức tổ chức dạy học LSĐP đã được nhiều nhà giáo dục đề cập tới trong khi giảng dạy LSĐP, như tăng cường sử dụng tài liệu LSĐP trong dạy học LSDT, nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học, nghiên cứu LSĐP của giáo viên lịch sử [5]

Năm 2012, tác giả Nguyễn Thị Côi và Vũ Ngọc Anh đã cho ra mắt

cuốn“Tài liệu hướng dẫn địa phương biên soạn tài liệu nội dung địa phương

môn Lịch sử” Các tác giả đã đi từ tầm quan trọng của việc dạy học LSĐP đến

hướng dẫn lựa chọn nội dung lịch sử để biên soạn và dạy học LSĐP, đồng thời cũng giới thiệu những hình thức, phương pháp tiến hành dạy học LSĐP ở trường THCS [12]

Gần đây nhất, năm 2013, Đại học Vinh đã tổ chức Hội thảo khoa học

“Nghiên cứu, biên soạn và giảng dạy lịch sử, văn hóa địa phương” Các báo

cáo tại Hội thảo tập trung vào hai mảng chính: một là, công bố các kết quả nghiên cứu mới về lịch sử, văn hóa địa phương; hai là, làm rõ thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy lịch sử, văn hóa địa phương

Hội thảo đã góp phần khẳng định vai trò, ý nghĩa của công tác dạy học LSĐP, đồng thời cũng đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng dạy học LSĐP trong nhà trường [32]

Bên cạnh đó, các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học lịch

sử địa phương ở trường phổ thông nói chung và trường tiểu học nói riêng cũng được bàn đến qua hai bài báo của tác giả Nguyễn Thị Côi: “Nâng cao hiệu quả việc dạy học lịch sử địa phương ở trường phổ thông”, (Tạp chí khoa học, trường ĐHSP Hà Nội, (Số 6), 2002) và “Các con đường, biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học lịch sử ở trường phổ thông” (Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội, 2006)

Năm 2008, đề tài nghiên cứu khoa học trọng điểm cấp Bộ “Những giải

pháp chủ yếu nâng cao chất lượng dạy học Lịch sử Việt Nam ở trường phổ thông hiện nay” do Nguyễn Thị Côi chủ trì đã hoàn thành Công trình nghiên

cứu đã chỉ ra thực trạng của việc dạy học Lịch sử hiện nay trong các trường phổ thông trên cả nước chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra là nâng cao ý thức gìn giữ và phát huy truyền thống lịch sử của dân tộc Trước thực tế đó, nhóm tác giả đã đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng dạy học lịch sử Việt Nam ở trường phổ thông

Những nhóm giải pháp mà công trình nghiên cứu đưa ra có tính khả thi cao, có khả năng vận dụng để nâng cao chất lượng dạy học Lịch sử Việt Nam [12]

Năm 2012, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội thoả khoa học Quốc gia

về dạy học lịch sử ở trường phổ thông Việt Nam, trong đó, thực trạng và các biện pháp quản lý hoạt động dạy học lịch sử được bàn đến một cách sâu sắc

Tác giả Trần Vân Anh cũng phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp quản lý dạy lịch sử địa phương trong luận án tiến sỹ “Nâng cao chất lượng dạy lịch sử địa phương ở các trường THPT Tỉnh Phú Thọ” thực hiện năm 2013

Các công trình nghiên cứu nói trên đã khái quát quá trình hình thành và phát triển của hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương qua các thời

kì lịch sử Bên cạnh đó, các tác phẩm cũng đề cập đến những khía cạnh khác nhau về lý luận cũng như thực trạng hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở các trường phổ thông nói chung

Tuy nhiên, hiện nay chưa có đề tài nào nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở các trường tiểu học gắn với một địa bàn cụ thể, xuất phát từ lý do đó chúng tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài này

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

gia, các nhà chính trị từ thời cổ đại đến nay đều rất coi trọng vai trò của QL trong sự ổn định và phát triển của xã hội QL là một phạm trù khách quan là một tất yếu lịch sử Nhiều nhà nghiên cứu đã đưa ra khái niệm về QL dưới góc

độ khác nhau

Theo C.Mác: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung

nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những HĐ cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ vận động của toàn bộ cơ thể khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó Một người độc tấu vĩ cầm tự điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có một nhạc trường” [dẫn theo 15]

F.W Taylor được coi là cha đẻ của thuyết QL khoa học đã cho rằng cốt

lõi trong QL là: “Mỗi loại công việc dù nhỏ nhất đều phải chuyên môn hóa và

phải QL chặt chẽ”, “QL là nghệ thuật biết rõ ràng, chính xác cái gì cần làm và cái đó thế nào bằng phương pháp tốt nhất và rẻ nhất" [dẫn theo 8]

Henri Fayol thì xuất phát từ các loại hình HĐ QL khi cho rằng: “QL là

quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các HĐ (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức chỉ đạo, và kiểm tra” [dẫn theo 8]

Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: HĐ QL là:

“Tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể QL (người QL) đến khách thể QL (người bị QL) - trong một tổ chức - nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [8]

Từ các quan niệm trên, ta thấy bản chất chung của khái niệm QL là một quá trình tác động có ý thức, có định hướng và có tổ chức của chủ thể QL đến khách thể QL nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra một cách hiệu quả nhất trong điều kiện biến động của môi trường QL tồn tại trong mọi quá trình HĐ của xã hội và là điều kiện quan trọng để tổ chức XH vận hành và phát triển trong khái niệm QL, ta cần chú ý các yếu tố sau:

Chủ thể QL: là một cá nhân, một nhóm người hay một tổ chức tạo ra những tác động QL Nó trả lời câu hỏi: Ai QL

Khách thể QL: là những đối tượng tiếp nhận các tác động QL

+ Khách thể QL có thể người, trả lời câu hỏi: QL ai?

+ Khách thể QL có thể là vật, trả lời câu hỏi: QL cái gì?

+ Khách thể thể QL là việc, trả lời câu hỏi: QL việc gì?

Mục tiêu QL: là căn cứ để chủ thể tạo ra những tác động QL lên đối tượng QL

Quá trình QL mang tính tổng hợp, không tuân theo những quy định cứng nhắc mà phải mềm dẻo linh hoạt

1.2.2 Quản lý hoạt động giáo dục

Trước khi định nghĩa được quản lý hoạt động giáo dục là gì cần phải làm

rõ nội hàm của khái niệm “Hoạt động giáo dục”

Hoạt động giáo dục thường được hiểu theo hai nghĩa Theo nghĩa rộng,

đó là quá trình hình thành nhân cách một cách có mục đích, có tổ chức thông qua các hoạt động và các mối quan hệ giữa nhà giáo dục và người được giáo dục nhằm giúp người được giáo dục chiếm lĩnh các kinh nghiệm xã hội loại người Như vậy, hoạt động giáo dục sẽ giúp con người phát triển cả về sinh lý, tâm lý và xã hội

Theo nghĩa hẹp, hoạt động giáo dục là một bộ phận của quá trình sư phạm, là quá trình hình thành những cơ sở khoa học của thế giới quan, niệm tin, lý tưởng, tình cảm, thái độ, những hành vi ứng xử, thói quen đúng đắn phù hợp với chuẩn mực xã hội Nói cách khác, nếu nhân cách con người được hiểu theo nghĩa bao gồm hai phần: năng lực và phẩm chất thì hoạt động giáo dục theo nghĩa hẹp chú trọng quá trình hình thành và phát triển các phẩm chất nhân cách của con người Những phẩm chất nhân cách ấy được bộc lộ qua tình cảm, thái độ, hành vi và thói quen của cá nhân

Trong phạm vi của đề tài, tôi sử dụng khái niệm hoạt động giáo dục theo nghĩa hẹp làm cơ sở để nghiên cứu

Từ phân tích nêu trên, quản lý hoạt động giáo dục là quá trình tác động có

tổ chức có mục đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đảm bảo các hoạt động giáo dục được triển khai đúng kế hoạch, qua đó, hình thành cho học sinh hệ thống thái độ, hành vi và thói quen phù hợp với chuẩn mực xã hội

1.2.3 Giáo dục truyền thống lịch sử địa phương

1.2.3.1 Truyền thống lịch sử địa phương

Muốn hiểu đúng khái niệm “truyền thống lịch sử địa phương” trước hết

ta cần hiểu thuật ngữ “địa phương” Địa phương là những vùng đất nhất định nằm trong quốc gia có những sắc thái đặc thù riêng để phân biệt với những vùng đất khác, là bộ phận cấu thành của đất nước Địa phương hiểu theo nghĩa

cụ thể là những đơn vị hành chính của một quốc gia, đó là những tỉnh, thành phố, huyện, xã, thôn, bản, làng, buôn, ấp,… Vì vậy, truyền thống lịch sử địa phương là biểu hiện cụ thể, sinh động, đa dạng của truyền thống lịch sử dân tộc Nói cách khác, truyền thống lịch sử địa phương là bộ phận cấu thành của truyền thống lịch sử dân tộc Từ sự phân tích trên, tác giả xác định khái niệm truyền thống lịch sử địa phương như sau:

Truyền thống lịch sử địa phương là bản sắc văn hóa, là các sự kiện, biểu tượng lịch sử của quá trình hình thành, xây dựng và phát triển một vùng đất gắn một địa danh hành chính nhất định Truyền thống lịch sử địa phương vận động theo những biến đổi của lịch sử dân tộc và không tách rời lịch sử dân tộc

1.2.3.2 Giáo dục truyền thống lịch sử địa phương

Để thực hiện mục tiêu giáo dục, Luật Giáo dục năm 2005 đã quy định

nguyên lý giáo dục là:"Hoạt động giáo dục phải được thực hiện theo nguyên lý

học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, lý luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội"

[25] Căn cứ vào nguyên lý giáo dục và công văn số 5982/BGDĐT-GDTH ban

hành ngày 28 tháng 7 năm 2008 về hướng dẫn thực hiện nội dung giáo dục địa phương ở bậc Tiểu học, các trường tiểu học trong cả nước đồng loạt xây dựng

nội dung chương trình giáo dục truyền thống lịch sử địa phương được dạy lồng ghép trong một số môn học như: tiếng Việt, Khoa học xã hội, mỹ thuật, âm nhạc

Giáo dục truyền thống lịch sử địa phương là hoạt động truyền thụ các tri thức về truyền thống lịch sử địa phương thông qua các phương pháp, hình thức giáo dục khác nhau nhằm nâng cao hiểu biết về bản sắc văn hóa, ý thức tự hào dân tộc, lòng yêu nước của học sinh Từ đó, có thể thấy giáo dục truyền thống lịch sử địa phương là hoạt động giáo dục hết sức linh hoạt, đa dạng cả về nội dung và hình thức tổ chức

Hiện nay, các quan điểm và định nghĩa về giáo dục truyền thống lịch sử địa phương chưa có sự thống nhất Tuy nhiên, dựa vào sự phân tích, khái quát

các quan điểm, tác giả xác định: Giáo dục truyền thống lịch sử địa phương là

quá trình sư phạm được tổ chức có mục đích, có kế hoạch trong đó, dưới vai trò chủ đạo của nhà giáo dục, đối tượng giáo dục (học sinh) tự giác, tích cực, chủ động tham gia và các hoạt động giáo dục nhằm lĩnh hội những tri thức về lịch sử địa phương, về văn hoá địa phương nhằm củng cố lòng yêu nước, tự hào dân tộc; hình thành và rèn luyện hành vi, thói quen phù hợp với yêu cầu xã hội

Trong nhiều năm qua, giáo dục truyền thống lịch sử địa phương đã trở thành một hoạt động ngày càng có vai trò quan trọng trong quá trình hình thành

và phát triển nhân cách của học sinh Hơn nữa, hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương đã tạo ra tính sinh động, thiết thực và hấp dẫn cho chương trình giáo dục tiểu học

1.2.4 Quản lý hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở trường tiểu học

Hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở trường tiểu học mặc dù đã được hướng dẫn triển khai từ năm 2008, nhưng đến nay đó vẫn là một nội dung khá mới mẻ đối với các trường bởi tính đa dạng, linh hoạt, đặc thù về nội dung và phương pháp giáo dục Chính vì vậy, để tổ chức hoạt động

hiệu quả thì cần có sự quản lý thường xuyên, sát sao của Hiệu trưởng và cán bộ quản lý nhà trường

Từ việc phân tích nội hàm hai khái niệm quản lý và quản lý hoạt động giáo dục như đã trình bày ở trên, tác giả rút ra khái niệm QL HĐGD truyền

thống lịch sử địa phương như sau: “Quản lý hoạt động giáo dục truyền thống

lịch sử địa phương thực chất là quá trình định hướng, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra của đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường đối với giáo viên trong việc xây dựng, tổ chức, triển khai thực hiện và đánh giá kết quả chương trình giáo dục thông qua các mức độ biểu hiện về tình cảm, thái độ và hành vi của học sinh đối với các nhân vật anh hùng, các di tích lịch sử, kho tàng văn hóa, thể thao

của địa phương sau khi tham gia các hoạt động giáo dục của nhà trường”

Quản lý hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cần bám sát vào mục tiêu giáo dục tiểu học do Bộ GDĐT quy định Bên cạnh đó, khác với các hoạt động giáo dục khác trong chương trình tiểu học, hoạt động GD truyền thống lịch sử địa phương lại mang tính đặc thù vùng miền rõ rệt Điều này có nghĩa, việc lựa chọn nội dung, hình thức, phương pháp, thời gian, địa điểm

hoàn toàn phụ thuộc vào điều kiện, hoàn cảnh của mỗi nhà trường trên một địa bàn hành chính nhất định Đây vừa là một thuận lợi, đồng thời cũng là một khó khăn đối với công tác quản lý Thuận lợi ở chỗ, nhà quản lý có thể vận dụng sự sáng tạo, linh hoạt trong chỉ đạo tổ chức hoạt động giáo dục và tránh được các quy định kiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục một cách hình thức, cứng nhắc đang được áp dụng hiện nay Tuy nhiên, khó khăn đặt ra cho công tác quản lý xuất phát từ sự thiếu đồng bộ và nghèo nàn về tài liệu giáo dục địa phương, trình độ tổ chức hoạt động của giáo viên hay nguồn kinh phí, phương tiện vật chất phục vụ các hoạt động Bởi HĐ GD truyền thống lịch sử địa phương, đặc biệt với đối tượng là học sinh tiểu học không thể đạt hiệu quả nếu chỉ thuyết

trình hoặc “dạy chay” giáo điều trên lớp mà cần tạo điều kiện cho học sinh được trải nghiệm thực tế

1.3 Một số vấn đề cơ bản về hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở trường Tiểu học

1.3.1 Vị trí, nhiệm vụ và quyền hạn của trường tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân

Theo Điều lệ Trường tiểu học (Ban hành kèm theo Thông tư số

41/2010/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục

và Đào tạo), Trường tiểu học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo

dục quốc dân, có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng [dẫn theo 5]

Trường Tiểu học có nhiệm vụ và quyền hạn như sau:

1 Tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động giáo dục đạt chất lượng theo mục tiêu, chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành

2 Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động trẻ em khuyết tật, trẻ

em đã bỏ học đến trường, thực hiện phổ cập giáo dục và chống mù chữ trong cộng đồng Nhận bảo trợ và giúp các cơ quan có thẩm quyền quản lí các hoạt động giáo dục của các cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục tiểu học theo sự phân công của cấp có thẩm quyền Tổ chức kiểm tra và công nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và trẻ em trong địa bàn trường được phân công phụ trách

3 Xây dựng, phát triển nhà trường theo các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và nhiệm vụ phát triển giáo dục của địa phương

4 Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục

5 Quản lí cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh

6 Quản lí, sử dụng đất đai, cơ sở vật chất, trang thiết bị và tài chính theo quy định của pháp luật

7 Phối hợp với gia đình, các tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực hiện hoạt động giáo dục

8 Tổ chức cho cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia các hoạt động xã hội trong cộng đồng

9 Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

1.3.2 Các nguyên tắc tổ chức hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho học sinh tiểu học

1.3.2.1 Đảm bảo tính tư tưởng

Tính tư tưởng là nguyên tắc hàng đầu của dạy học nói chung và dạy học lịch sử nói riêng Trong dạy học lịch sử, giáo dục phải khơi dậy lòng tự hào dân tộc, yêu hoà bình, ghét sự bất công, tàn bạo và chiến tranh Từ đó, các em thấy được trách nhiệm của bản thân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc hiện nay

Lịch sử là những gì thuộc về quá khứ và gắn liền với xã hội loài người

Vì vậy, khi tổ chức hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương giáo viên cần tôn trọng lịch sử, tức là phản ánh đúng những gì đã xảy ra chứ không được dựa vào cảm tính và quan điểm cá nhân mà cung cấp những thông tin sai lệch cho học sinh

1.3.2.2 Đảm bảo tính hệ thống

Quá trình phát triển của lịch sử có tính lô gic và thống nhất Bởi vậy, giáo viên cần đảm bảo tính hệ thống, tính lô gic của các sự kiện lịch sử theo không gian và thời gian Truyền thống lịch sử địa phương gắn liền với truyền thống lịch sử dân tộc Nếu không phản ánh được lô gic và sự thống nhất đó thì coi như mục tiêu giáo dục của hoạt động này không được hoàn thành

1.3.2.3 Đảm bảo tính khoa học

Lịch sử là bản thân cuộc sống mà loài người và nhân loại trải qua Hiện thực lịch sử là khách quan do vậy, các sự kiện lịch sử và các hoạt động giáo dục được tổ chức phải chính xác về thông tin và phương pháp truyền tải, tránh

trùng hợp, xuyên tạc, bóp méo lịch sử

1.3.2.4 Đảm bảo tính vừa sức

Nguyên tắc đảm bảo tính vừa sức hết quan trọng đối với học sinh tiểu học Bởi ở lứa tuổi này, quá trình phát triển nhận thức và tư duy của các em chưa hoàn thiện Chính vì vậy, hiệu quả của hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương phụ thuộc lớn vào việc lựa chọn các nội dung phù hợp với khả năng nhận thức cũng như hứng thú và nhu cầu của học sinh

1.3.3 Mục tiêu của hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở trường tiểu học

Căn cứ vào Luật giáo dục 2005, Luật giáo dục sử đổi 2009; Chỉ thị 1537.CT-BGDĐT ban hành ngày 5/5/2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về tăng cường hiệu quả của một số hoạt động giáo dục học sinh, sinh viên trong các cơ

sở giáo dục, đào tạo; Thông tư số 04.2014/TT-BGDĐT ngày 28/2/2014 ban hành quy định về quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khoá hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở trường tiểu học nhằm thực hiện mục tiêu như sau [25]:

- Nhằm thực hiện nguyên lý giáo dục gắn nhà trường với thực tiễn cuộc sống, học đi đôi với hành

- Góp phần vào việc giáo dục tư tưởng, chính trị, lao động, đạo đức, thẩm mỹ cho học sinh và cho giáo viên cũng như góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

- Giáo dục truyền thống yêu nước, yêu quê hương, truyền thống cách mạng đối với học sinh, từ đó khơi dậy trong thế hệ trẻ lòng tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm xây dựng quê hương, đất nước ngày một giàu đẹp, văn minh

1.3.4 Nội dung giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở trường tiểu học

Tri thức lịch sử địa phương là biểu hiện cụ thể,sinh động, đa dạng của tri thức lịch sử dân tộc Lịch sử địa phương là bộ phận cấu thành của lịch sử dân tộc Bất cứ một sự kiện, hiện tượng nào xảy ra trong lịch sử đều mang tính chất địa phương, bởi nó gắn với một vị trí không gian cụ thể ở một hoặc một số địa

phương nhất định Chính vì vậy có những sự kiện lịch sử địa phương gắn liền với lịch sử dân tộc hoặc rộng hơn là lịch sử thế giới Sự hiểu biết cần thiết về lịch sử địa phương, hiểu biết về lịch sử của chính quê hương, xứ sở, nơi chôn nhau cắt rốn của mình, hiểu rõ mối quan hệ của lịch sử địa phương với lịch sử

của dân tộc là điều rất cần thiết

Theo công văn số 4323/BGDĐR-GDTH ban hành ngày 25 tháng 8 năm

2015 về Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ GDTH năm học 2015-2016 đã nhấn mạnh một trong những nội dung giáo dục trọng tâm đối với bậc tiểu học là:

“Đưa các nội dung giáo dục văn hóa truyền thống, giáo dục thông qua di sản vào nhà trường ” nhằm “Giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho học sinh thông qua các môn học, hoạt động giáo dục và xây dựng các quy tắc ứng xử văn hóa” Chính vì vậy, nội dung giáo dục truyền thống lịch sử địa phương được

giảng dạy lồng ghép trong một số môn học như Lịch sử và Địa lý, Tiếng Việt,

Tự nhiên - Xã hội, Mỹ thuật, Âm nhạc,… [dẫn theo 4]

Cụ thể hơn, nội dung giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cần tập trung cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về các danh nhân, di tích lịch sử văn hoá, danh lam thắng cảnh, truyền thống đấu tranh kiên cường, nơi sinh ra những vị anh hùng đã có công với đất nước đồng thời giáo dục truyền thống yêu nước, yêu quê hương, truyền thống cách mạng đối với học sinh, từ

đó khơi dậy trong thế hệ trẻ lòng tự hào và ý thức trách nhiệm xây dựng quê hương, đất nước ngày một giàu đẹp, văn minh

Tuy nhiên, mặc dù nội dung giáo dục truyền thống lịch sử địa phương có

sự khác biệt rõ nét giữa các vùng miền nhưng việc lựa chọn các nội dung giáo dục luôn phải tuân theo những nguyên tắc nhất định, đó là:

- Nội dung giáo dục tính gần gũi, dễ nhớ mang tính cụ thể, phù hợp với trình độ nhận thức của học sinh

- Nội dung giáo dục phù hợp với mục tiêu chương trình giáo dục tiểu học

- Nội dung đa dạng, phong phú không nhàm chán

- Nội dung giáo dục phải phản ánh được bản sắc truyền thống văn hóa của địa phương nơi học sinh đang tham gia học tập

- Nội dung giáo dục được lựa chọn cần đặc sắc, cô đọng, súc tích, không dàn trải

- Nội dung đưa ra giảng dạy đảm bảo tính chính xác về thông tin, không sai lệch

1.3.5 Phương pháp giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho học sinh các trường tiểu học

Giáo dục truyền thống LSĐP cho học sinh các trường tiểu học được thực hiện bằng nhiều phương pháp khác nhau cụ thể:

* Phương pháp giảng giải

Giảng giải là phương pháp giáo dục trong đó giáo viên dùng lời nói để giải thích, chứng minh về một truyền thống lịch sử địa phương đã được ghi nhận, nhằm giúp cho học sinh hiểu và nắm được ý nghĩa, nội dung của truyền thống lịch sử đó

Giảng giải có vai trò rất quan trọng nhằm giúp HS có cơ hội lĩnh hội một cách tự giác các truyền thống lịch sử địa phương trên cơ sở đó hình thành tình cảm và lòng yêu quê hương, đất nước, lòng tự hào dân tộc

* Phương pháp kể chuyện

Phương pháp kể chuyện là phương pháp GV sử dụng lời nói, cử chỉ, điệu bộ, nét mặt để thuật lại một cách sinh động một câu chuyện có ý nghĩa giáo dục truyền thống lịch sử địa phương

Phương pháp kể chuyện góp phần hình thành và phát triển những xúc cảm, tình cảm tích cực và niềm tin đúng đắn ở HS thông qua nội dung kể chuyện giáo dục HS học tập những gương tốt, tránh những gương phản diện, hình thành và phát triển ở HS năng lực nhận xét, năng lực phê phán, năng lực đánh giá hành vi và thái độ của người khác và của chính bản thân mình

Để kể chuyện có hiệu quả GV cần phải xác định nội dung giáo dục

truyền thống lịch sử gì? danh nhân hay truyền thống đấu tranh, hay danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử… Trên cơ sở đó lựa chọn chuyện để kể Nội dung kể chuyện phải phù hợp với chủ đề, mục tiêu đã định hướng, đồng thời phải chứa đựng những tình huống hấp dẫn và phong phú

Khi kể chuyện GV phải kết hợp giữa việc sử dụng lời nói sinh động với việc thay đổi cử chỉ, điệu bộ, nét mặt sao cho phù hợp với những tình tiết trong nội dung của chuyện kể

Sau khi kết thúc câu chuyện GV nên yêu cầu HS kể lại tự rút ra kết luận và đặt ra một hệ thống những câu hỏi để HS trả lời qua đó giáo dục những truyền thống lịch sử địa phương, đồng thời giúp HS liên hệ với thực tiễn cuộc sống

* Phương pháp nêu gương

Nêu gương là phương pháp GV dùng những tấm gương sáng của cá nhân hoặc tập thể ở địa phương để kích thích HS học tập và làm theo Bên cạnh đó

GV cũng có thể sử dụng những tấm gương xấu - gương phản diện để giúp HS phân tích, đánh giá và tránh những hành vi tương tự

Nêu gương là phương pháp có vai trò rất quan trọng trong công tác giáo dục nhằm giúp HS phát triển được năng lực phê phán và năng lực đánh giá những hành

vi của người khác, từ đó rút ra những kết luận thiết thực đối với bản thân

Thông qua phương pháp giáo dục nêu gương giúp HS học và làm theo những gương tốt, tránh những gương xấu Đồng thời giúp HS hình thành được thái

độ, niềm tin và tình cảm tích cực đối với truyền thống lịch sử của địa phương

* Phương pháp làm việc nhóm

Thực chất của phương pháp này giáo viên tổ chức cho HS tham gia trao đổi, giải quyết về một vấn đề hoặc nội dung kiến thức về truyền thống LSĐP theo nhóm, giáo viên kích thích HS tự giác, tích cực hợp tác để giải quyết nhiệm vụ đặt ra, trên cơ sở đó rút ra nhận xét, kết luận

Phương pháp làm việc nhóm được chia ra làm hai loại: nhóm nhỏ và nhóm lớn Nhóm nhỏ được sử dụng phổ biết trong quá trình dạy học, do

phương pháp này nó đáp ứng rất tốt mục tiêu cải cánh - phát huy cao độ tính tích cực học tập của HS Làm việc nhóm còn là phương tiện học hỏi có tính chất dân chủ, mọi cá nhân được tự do bày tỏ quan điểm, tạo thói quen sinh hoạt bình đẳng, biết đón nhận quan điểm bất đồng, hình thành quan điểm cá nhân giúp HS rèn luyện kĩ năng sống trong tập thể, kĩ năng nói và biết lắng nghe người khác nói, kĩ năng giải quyết, kĩ năng hợp tác, kĩ năng phát biểu trước đám đông - điều mà đa số HS tiểu học còn hạn chế

* Phương pháp nêu vấn đề

Phương pháp nêu vấn đề là GV tạo ra tình huống có vấn đề, HS thì tự lực suy nghĩ, thảo luận, giải đáp dưới sự định hướng của GV Quá trình suy nghĩ, thảo luận, giải đáp là điều kiện tốt để kích thích tính năng động sáng tạo, sự độc lập suy nghĩ, HS dần dần tiếp thu kinh nghiệm hoạt động sáng tạo hình thành phong cách học tập và làm việc mới

Trong quá trình đó, GV vừa là người cung cấp thông tin, truyền đạt kiến thức (bằng cách nêu vấn đề) để HV lĩnh hội, vừa là người kích thích tự giác, tích cực suy nghĩ sáng tạo của HS trong học tập đồng thời tạo ra bầu không khí dân chủ giữa thầy và trò để đạt hiệu quả cao trong học tập

* Phương pháp tự trải nghiệm

Tự trải nghiệm dưới sự định hướng, tư vấn của GV sẽ giúp HS rèn luyện khả năng tự tin trước người khác, kĩ năng giải quyết vấn đề Bên cạnh đó, tự trải nghiệm còn góp phần nâng cao hoạt động trí tuệ của HS trong việc tiếp thu

và hiểu tri thức về truyền thống lịch sử địa phương, rèn luyện cho HS kĩ năng độc lập suy nghĩ, độc lập giải quyết các vấn đề khó khăn trong quá trình học, giúp HS tự tin hơn trong cuộc sống của mình, thích ứng và bắt nhịp nhanh với những tình huống mới lạ mà cuộc sống hiện đại mang đến Tự trải nghiệm của

HS cần phải được tăng cường trong học tập trên lớp, trong hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp và tự rèn luyện của mỗi cá nhân HS

* Phương pháp đóng vai

Đóng vai là phương pháp tổ chức cho HS thực hành, “làm thử” một số cách ứng xử nào đó trong một tình huống giả định Đây là phương pháp nhằm giúp HS suy nghĩ sâu sắc về một vấn đề bằng cách tập trung vào một sự việc cụ thể mà các em vừa thực hiện hoặc quan sát được Việc “diễn” không phải là phần chính của phương pháp này mà điều quan trọng là sự thảo luận sau phần diễn ấy

* Phương pháp giao công việc

- Là phương pháp lôi cuốn HS vào các hoạt động đa dạng với những công việc cụ thể, với nghĩa vụ xã hội nhất định

- Tác dụng của phương pháp giao việc là HS có cơ hội vận dụng những tri thức đã học của công việc cụ thể, với những yêu cầu nhất định Nhờ đó HS được thể hiện những kinh nghiệm ứng xử trong các mối quan hệ đa dạng và hình thành được hành vi ứng xử phù hợp với những yêu cầu của công việc được giao

- Khi giao việc cho HS cần chú ý:

+ Chọn công việc phù hợp với mục đích, yêu cầu giáo dục

+ Công việc phải phù hợp với đặc điểm lứa tuổi HS tiểu học

+ Đưa ra những yêu cầu cụ thể, giúp họ có thể định hướng đúng đắn cho toàn bộ chuỗi hoạt động của họ nhằm thực hiện công việc được giao

+ Phải tính đến hứng thú, năng khiếu của người được giáo dục nhằm phát huy được thế mạnh của họ trong hoạt động

+ Để tập thể giao việc cho cá nhân với những yêu cầu rõ ràng nhằm tạo

cơ hội cho HS phát huy ý thức, năng lực tự quản và tính tích cực đối với việc được giao

+ Theo dõi và giúp đỡ để HS hoàn thành mọi yêu cầu của công việc được giao

+ Kiểm tra, đánh giá công khai kết quả hoàn thành công việc của cá nhân, tập thể

1.3.6 Các con đường giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho học sinh ở trường tiểu học

Quá trình giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho học sinh ở trường tiểu học bằng các con đường chủ yếu sau:

* Tổ chức dạy học trên lớp theo hướng lồng ghép, tích hợp nội dung giáo dục truyền thống lịch sử địa phương trong chương trình dạy học thông qua các môn học chiếm ưu thế

Hoạt động dạy học trên lớp là hoạt động giữ vai trò chủ đạo, định hướng

cố vấn cho sự phát triển của HS tiểu học Tùy theo nội dung, chương trình của từng môn học mà GV lựa chọn các phương pháp dạy học phù hợp nhằm phát triển tri thức, kĩ năng, thái độ GV có thể lựa chọn lồng ghép, tích hợp nội dung

giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho học sinh ở trường tiểu học trong

chương trình dạy học thông qua các môn học chiếm ưu thế như: Lịch sử và Địa lý; Tự nhiên và xã hội, Đạo đức; Mỹ thuật; Tiếng việt…

GV cần nghiên cứu nội dung dạy học từ đó thiết kế các tình huống dạy học sinh động, áp dụng các phương pháp dạy học tích cực để tạo dựng được sự liên kết giữa HS với nhau, chia sẻ, hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau, cùng nhau bàn bạc, trao đổi thông tin, trao đổi những quan điểm cá nhân, xây dựng bầu không khí học tập thoải mái, không căng thẳng, mệt mỏi từ đó cuốn hút HS tham gia vào hoạt động nhóm, lớp,… Như vậy, thông qua dạy học lồng ghép, tích hợp không những đảm bảo được mục tiêu môn học mà còn giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho học sinh

Để tổ chức dạy học trên lớp theo hướng lồng ghép, tích hợp nội dung

giáo dục truyền thống lịch sử địa phương trong chương trình dạy học thông

qua các môn học chiếm ưu thế Về phía GV phải có trình độ hiểu biết sâu và năng lực thiết kế, tổ chức và kiểm tra đánh giá theo hướng lồng ghép, tích hợp nội dung giáo dục truyền thống lịch sử địa phương Về phía HS phải chủ

động, tích cực, sáng tạo phối hợp với các HS khác hoàn thành tốt mọi nhiệm

vụ được giao

* Tổ chức các hoạt động ngoại khóa môn học

Mỗi một môn học có thế mạnh đặc thù, việc tổ chức hoạt động ngoại khóa môn học phát huy thế mạnh của từng môn trong quá trình giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho học sinh Do vậy GV căn cứ vào thế mạnh của từng môn mà tổ chức các hoạt động ngoại khóa mang lại kết quả tốt nhất

Thông qua các hoạt động ngoại khóa môn học HS thể hiện và bộc lộ năng khiếu của mình, được giao lưu học hỏi những người có kinh nghiệm, được tham gia vào nhiều dạng hoạt động khác nhau… vừa là con đường củng cố, khắc sâu kiến thức đã học vừa là con đường thuận lợi để giáo dục truyền thống

lịch sử địa phương cho học sinh thông qua hoạt động và bằng hoạt động

* Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp không những giúp HS củng cố, mở rộng những tri thức mà còn hình thành được thái độ tình cảm, rèn luyện kĩ năng Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp được thực hiện qua nhiều hình thức: Hội thi, tham quan, giao lưu, tọa đàm, ngoại khóa… được tổ chức theo các chủ đề trong năm Những hoạt động này thường thu hút và gây hứng thú cho, tạo sân chơi bổ ích, lành mạnh qua đó giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho học sinh

Trong quá trình tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cần chú ý tạo sự hấp dẫn, đa dạng, phong phú để thu hút đông đảo HS tham gia đồng thời cũng cần phải chú ý phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS trong tổ chức hoạt động để hoạt động này cũng là một trong những con đường cơ bản

để giáo dục truyền thống lịch sử địa phương cho học sinh

* Tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực tiễn

Hoạt động trải nghiệm là những hoạt động hình thành và phát triển ở HS những phẩm chất, tư tưởng, ý chí, tình cảm, giá trị, kĩ năng sống cần thiết Hoạt động này sẽ cung cấp cho HS kiến thức thực tiễn gắn bó với đời sống, địa phương, cộng đồng, đất nước, mang tính tổng hợp nhiều lĩnh vực giáo dục,

nhiều môn học; dễ vận dụng vào thực tế Các hoạt động trải nghiệm cho HS

bao gồm hoạt động trải nghiệm sáng tạo và thực tiễn cuộc sống:

- Tổ chức cho học sinh đi thăm quan học tập ở hiện trường, ở các bảo tàng lịch sử địa phương, ở các nhà truyền thống cách mạng địa phương (xã, huyện, tỉnh), các di tích lịch sử địa phương

- Tổ chức sưu tầm các sử liệu, tranh ảnh, hiện vật có liên quan đến lịch

1.4.1 Lập kế hoạch hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử địa phương

Lập kế hoạch giáo dục là khâu đầu tiên của công tác quản lý nhằm đảm bảo việc nhận thức đúng đắn về mục tiêu giáo dục và phương hướng hiện thực hóa mục tiêu trong chương trình giáo dục

Lập kế hoạch giáo dục truyền thống lịch sử địa phương trước hết phải phù hợp với mục tiêu và chương trình tổng thể theo từng giai đoạn Trách nhiệm của các giáo viên là lên kế hoạch giáo dục, tổ chức các hoạt động trải nghiệm giúp học sinh khám phá các tri thức về truyền thống lịch sử địa phương

và hình thành thái độ, hành vi ứng xử văn hóa Như vậy, xây dựng kế hoạch

giáo dục truyền thống lịch sử địa phương là việc dự kiến hệ thống các mục tiêu cần đạt được, xác định và lựa chọn nội dung, phương pháp giáo dục để thực hiện mục tiêu trong một khoảng thời gian nhất định và lên kế hoạch đánh giá việc thực hiện nội dung giáo dục trong khoảng thời gian đó

Xây dựng kế hoạch giáo dục truyền thống lịch sử địa phương phải có sự chỉ đạo thống nhất các loại kế hoạch trong nhà trường từ kế hoạch năm của Hiệu trưởng đến kế hoạch chuyên môn của Phó Hiệu trưởng và kế hoạch giáo dục học sinh của giáo viên Khi xây dựng kế hoạch giáo dục phải căn cứ vào chương trình, các sách hướng dẫn phù hợp với đặc điểm của học sinh và điều kiện hoàn cảnh kinh tế văn hóa của địa phương Nhà quản lý cần có sự kiểm tra, giám sát mục tiêu đưa ra trong kế hoạch có hợp lý không, việc lựa chọn phương pháp, biện pháp, điều kiện như thế nào để có sự điều chỉnh, thay đổi

kế hoạch

Khi xây dựng kế hoạch giáo dục truyền thống lịch sử địa phương phải đảm bảo một số nguyên tắc sau:

- Xây dựng kế hoạch phải quán triệt mục tiêu giáo dục tiểu học vì nó

có vai trò định hướng cho việc lựa chọn nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức GD

- Xây dựng kế hoạch phải đảm bảo tính khoa học và tính thực tiễn Cán

bộ quản lý và giáo viên phải nắm vững chương trình giáo dục tiểu học cấp quốc gia; quan điểm chỉ đạo và quản lý việc thực hiện chương trình; đặc điểm tâm sinh lý của học sinh ở từng độ tuổi

- Xây dựng kế hoạch phải đảm bảo tính phát triển: việc lựa chọn nội dung, xác định yêu cầu cần đạt, sử dụng các phương pháp GD thể hiện trong kế hoạch phải hướng vào “vùng phát triển gần nhất” của học sinh, khuyến khích học sinh có thái độ tích cực, tìm tòi, khám phá và đạt được những tiến bộ mới

- Xây dựng kế hoạch phải đảm bảo tính toàn diện: kế hoạch không chỉ đề cập đến một hoặc hai hoạt động chủ yếu trong chương trình mà nội dung kế