Giải Địa 10 Bài 29: Cơ cấu, vai trò và đặc điểm công nghiệp, các nhân tố ảnh hưởng tới phát triển và phân bố công nghiệp CTST Mở đầu trang 109 SGK Địa 10 CTST Ngành công nghiệp có vai
Trang 1Giải Địa 10 Bài 29: Cơ cấu, vai trò và đặc điểm công nghiệp, các nhân tố ảnh hưởng tới phát triển và phân bố công
nghiệp CTST
Mở đầu trang 109 SGK Địa 10 CTST
Ngành công nghiệp có vai trò và đặc điểm gì? Cơ cấu ngành công nghiệp như thế nào? Sự phát triển và phân bố ngành công nghiệp chịu ảnh hưởng của các nhân tố nào?
Lời giải
- Ngành công nghiệp có đặc điểm và những vai trò riêng biệt đối với sự phát triển kinh tế, xã hội
- Cơ cấu ngành công nghiệp có nhiều cách phân loại khác nhau (công nghiệp nặng, nhẹ; công nghiệp chế biến, khai thác,…)
- Các nhân tố ảnh hưởng: vị trí địa lí, kinh tế - xã hội, điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
I Cơ cấu, vai trò và đặc điểm ngành nông nghiệp
Câu hỏi trang 109 SGK Địa 10 CTST
Dựa vào thông tin trong bài và hiểu biết của bản thân, em hãy trình bày cơ cấu ngành công nghiệp theo các cách phân loại khác nhau
Lời giải
Có những cách khác nhau để phân loại cơ cấu ngành công nghiệp
- Theo tính chất tác động đến đối tượng lao động
+ Công nghiệp khai thác
+ Công nghiệp chế biến
- Theo công dụng kinh tế của sản phẩm
+ Công nghiệp sản xuất tư liệu sản xuất
+ Công nghiệp sản xuất vật phẩm tiêu dùng
- Ở nước ta hiện nay, dựa vào tính chất tác động đến đối tượng lao động
Trang 2+ Công nghiệp khai khoáng
+ Công nghiệp chế biến, chế tạo
+ Công nghiệp sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hoà không khí
Câu hỏi trang 109 SGK Địa 10 CTST
Dựa vào thông tin trong bài và hiểu biết của bản thân, em hãy cho biết vai trò của ngành công nghiệp trong đời sống và phát triển kinh tế
Lời giải
Vai trò của ngành công nghiệp trong đời sống và phát triển kinh tế
- Công nghiệp có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế Ở nhiều quốc gia, công nghiệp chiếm tỉ trọng cao trong cơ cấu GDP
- Việc đẩy mạnh công nghiệp hóa ở mỗi quốc gia thúc đẩy sự phát triển kinh tế và
sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế
- Sản phẩm công nghiệp cung cấp tư liệu sản xuất và nguồn nguyên liệu cho các ngành kinh tế khác và là những mặt hàng xuất khẩu
- Tác động đến xã hội: giải quyết việc làm cho người lao động; tăng thu nhập; cải thiện đời sống văn hóa, văn minh cho người dân,…
- Góp phần củng cố an ninh quốc phòng cho đất nước
Câu hỏi trang 110 SGK Địa 10 CTST
Dựa vào thông tin trong bài và hiểu biết của bản thân, em hãy trình bày đặc điểm của ngành công nghiệp
Lời giải
Ngành công nghiệp có các đặc điểm sau:
- Sản xuất công nghiệp gắn với máy móc, gồm nhiều công đoạn phức tạp
- Các cuộc cách mạng công nghiệp làm thay đổi mạnh mẽ cơ cấu ngành công nghiệp và hình thức tổ chức sản xuất công nghiệp
- Sản xuất công nghiệp có sự tập trung hóa, chuyên môn hóa và hợp tác hóa
- Ngành công nghiệp ngày càng tham gia mạnh mẽ vào chuỗi giá trị toàn cầu
Trang 3- Sản xuất công nghiệp ngày càng chú trọng đến bảo vệ môi trường
II Các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triể và phân bố ngành nông nghiệp
Câu hỏi trang 110 SGK Địa 10 CTST
Dựa vào thông tin trong bài và hiểu biết của bản thân, em hãy phân tích ảnh hưởng của các nhân tố tới sự phát triển và phân bố ngành công nghiệp
Lời giải
Sự phát triển và phân bố của ngành công nghiệp chịu ảnh hưởng của các nhóm nhân tố:
- Vị trí địa lí: nhóm nhân tố này thường ảnh hưởng đến sự lựa chọn và phân bố cơ
sở sản xuất công nghiệp
- Điều kiện kinh tế - xã hội: đây là nhóm nhân tố giữ vai trò quyết định
+ Dân cư và nguồn lao động vừa cung cấp nhân lực trong sản xuất, vừa là thị trường tiêu thụ nên ảnh hưởng đến quy mô phát triển và phân bố ngành công nghiệp
+ Cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất - kĩ thuật là nền tảng thúc đẩy sự hợp tác trong sản xuất
+ Tiến bộ khoa học - công nghệ làm xuất hiện các ngành mới, sự thay đổi trong phân bố ngành công nghiệp
+ Nguồn vốn và thị trường ảnh hưởng đến cơ cấu, quy mô của ngành công nghiệp + Chính sách tác động đến xu hướng phát triển, các hình thức tổ chức lãnh thổ, phân bố, của ngành công nghiệp
- Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
+ Nguồn tài nguyên ảnh hưởng đến cơ cấu, quy mô phát triển và phân bố ngành công nghiệp
+ Nguồn nước và quỹ đất tác động đến sự phân bố ngành công nghiệp;…
Luyện tập và vận dụng trang 110 SGK Địa 10 CTST
Luyện tập 1 trang 110 SGK Địa 10 CTST
Vẽ sơ đồ phân loại cơ cấu ngành công nghiệp theo tính chất tác động đến đối tượng lao động
Trang 4Lời giải
Luyện tập 2 trang 110 SGK Địa 10 CTST
Lấy ví dụ minh hoạ về một trong những đặc điểm của ngành công nghiệp
Lời giải
- Ví dụ:
+ Sản xuất công nghiệp gắn với máy móc, gồm nhiều công đoạn phức tạp: Các hoạt động sản xuất công nghiệp luôn gắn liền với các loại máy móc cụ thể trong từng giai đoạn Để sản xuất ra các dụng cụ đun nấu (ấm, nồi, xoong, chảo…) người ta phải khai thác quặng (bô-xít…); sau đó nấu quặng thành nguyên liệu và đúc ra các sản phẩm Hay để sản xuất ra các vật phẩm bằng nhựa (rổ nhựa, chậu nhựa, vỏ bút…) người ta tiến hành khai thác dầu mỏ; sau đó qua quá trình hóa lọc dầu, tinh chế phức tạp để sản xuất ra nhựa và tạo ra các vật phẩm bằng nhựa -> Sản xuất gồm nhiều công đoạn
+ Sản xuất công nghiệp ngày càng chú trọng đến bảo vệ môi trường: Các hoạt động sản xuất có hệ thống xử lí chất thải trước khi đưa ra môi trường, hướng đến phát triển công nghiệp sạch (năng lượng gió, mặt trời, thủy triều,…),…
Vận dụng trang 110 SGK Địa 10 CTST
Trang 5Lựa chọn và tìm hiểu một nhân tố có thể ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố ngành công nghiệp tại tỉnh hoặc thành phố trực thuộc Trung ương nơi em đang sống
Lời giải
- Ví dụ:
+ Hà Nội, TP Hồ Chí Minh hay một số đô thị lớn ở nước ta gần như hội tụ tất cả các điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế, xã hội Đặc biệt là các trung tâm, khu công nghiệp
+ Quảng Ninh phát triển công nghiệp than -> Do giàu có về tài nguyên khoáng sản than, có cảng biển lớn,…