TIỂU LUẬN KHÓA HỌC LỚP BỒI DƯỠNG LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ CẤP PHÒNG Tên tình huống XÁC ĐỊNH CHỦ ĐẦU TƯ DỰ ÁN SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ CÔNG Họ và tên Hà Nội 2021 MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 1 MÔ TẢ TÌNH HUỐNG 2 2 PHÂN T.
Trang 1TIỂU LUẬN KHÓA HỌC LỚP BỒI DƯỠNG LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ CẤP PHÒNG
Tên tình huống XÁC ĐỊNH CHỦ ĐẦU TƯ DỰ ÁN SỬ DỤNG
VỐN ĐẦU TƯ CÔNG
Họ và tên:
Hà Nội - 2021
MỤC LỤC
Trang 2MỞ ĐẦU 1
4 XÂY DỰNG, PHÂN TÍCH, LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN
GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
4
5 TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHƯƠNG ÁN ĐÃ LỰA CHỌN 9
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 4MỞ ĐẦU
Cùng với sự phát triển chung kinh tế xã hội, hệ thống văn bản pháp luật ngày càng hoàn thiện, trong đó có pháp luật về đầu tư công Công tác quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng, theo đó, ngày càng đòi hỏi phải chuyên nghiệp hơn, hiệu quả hơn, minh bạch hơn Sự ra đời của Luật Đầu tư công năm 2014 là đánh dấu một bước tiến lớn trong nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, khắc phục được sự dàn trải, chồng chéo, tùy tiện Một trong những chủ thể quan trọng nhất đóng vai trò quyết định trong sử dụng hiệu quả đầu tư công là chủ đầu tư Đây là người trực tiếp thay mặt nhà nước quản lý và sử dụng vốn để thực hiện đầu tư xây dựng theo quy định của pháp luật nhằm đạt được những mục tiêu đặt ra Do đó việc xác định chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng công trình là vấn đề hết sức quan trọng
Với kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình công tác và những kiến thức đã tiếp thu được qua tham dự khoá học Bồi dưỡng Lãnh đạo, quản lý cấp phòng, tôi
xin trình bày tình huống “Xác định chủ đầu tư dự án sử dụng nguồn vốn đầu
tư công” để làm tình huống cuối khóa.
Trang 51 MÔ TẢ TÌNH HUỐNG
Tại tỉnh P, UBND huyện S là chủ đầu tư thực hiện dự án Kè chống xói lở, xâm nhập mặn (giai đoạn 1) với tổng mức đầu tư là 300 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách trung ương và ngân sách huyện Dự án đã hoàn thành năm 2017, thực hiện xử lý các hạng mục cấp bách chống xói lở và trồng rừng chống xâm nhập mặn
Năm 2020, UBND huyện S thấy cần thiết và đề xuất thực hiện đầu tư xây dựng dự án Kè chống xói lở, xâm nhập mặn (giai đoạn 2) với tổng mức đầu tư khoảng 500 tỷ đồng, trong đó dự kiến phần đền bù, giải phóng mặt bằng 200 tỷ đồng Nguồn vốn đầu tư dự kiến là ngân sách trung ương 300 tỷ đồng và ngân sách huyện 200 tỷ đồng Thời gian thực hiện đầu tư 2022-2024 Mục tiêu dự án: Tiếp tục hoàn thiện kè chống xói lở kết hợp mở rộng và sắp xếp lại khu nuôi trồng thủy sản, đất sản xuất và khu dân cư bị uy hiếp bởi triều cường và xâm nhập mặn Tuy nhiên, cùng thời gian đó, Ban quản lý các dự án đầu tư xây dựng
cơ bản tỉnh, Ban quản lý khu kinh tế cũng gửi Sở Kế hoạch và Đầu tư để đề xuất thực hiện dự án trên
Xác định đây là dự án quan trọng, cần thiết của tỉnh và sẽ triển khai thực hiện trong năm 2022 hoàn thành trong năm 2024, Sở Kế hoạch và Đầu tư tham mưu UBND Tỉnh đưa dự án vào Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 của tỉnh, dự kiến sử dụng nguồn vốn hỗ trợ có mục tiêu của ngân sách trung ương với cơ cấu nguồn vốn dự kiến là ngân sách trung ương 300 tỷ đồng, ngân sách địa phương (tỉnh hoặc huyện) 200 tỷ đồng
Hiện tại, trên địa bàn Tỉnh, để triển khai thực hiện dự án có 3 đơn vị là: Ban quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh , Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện S và Ban quản lý Khu kinh tế (dự án nằm trong địa giới hành chính của Khu kinh tế)
Trang 6Tình huống đặt ra là Sở Kế hoạch và Đầu tư sẽ tham mưu với UBND Tỉnh chọn đơn vị nào trong 03 đơn vị nêu trên để giao nhiệm vụ lập báo cáo chủ trương đầu tư và làm chủ đầu tư dự án này
Chủ đầu tư là chủ thể quan trọng trong công tác đầu tư xây dựng, là người trực tiếp thay mặt nhà nước quản lý và sử dụng vốn để thực hiện đầu tư xây dựng theo quy định của pháp luật nhằm đạt được những mục tiêu đặt ra Do đó việc xác định chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng công trình là vấn đề hết sức quan trọng Nếu đơn vị được chọn làm chủ đầu tư không phù hợp với các quy định hiện hành, không đáp ứng được yêu cầu và phù hợp với quy mô, tính chất của dự án, trong quá trình triển khai thực hiện đầu tư dự án sẽ lúng túng, không chủ động, việc triển khai dự án sẽ chậm trễ, kéo dài, dễ dẫn đến những sai sót và lãng phí vốn đầu tư, khó thực hiện được mục tiêu của dự án đề ra Ngược lại nếu chọn được đơn vị làm chủ đầu tư phù hợp, đáp ứng được yêu cầu thì dự án sẽ sớm hoàn thành đưa vào sử dụng phát huy hiệu quả, đạt được các mục tiêu đặt ra
2 PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN VÀ HẬU QUẢ
2.1 Nguyên nhân
Dự án trên cùng lúc có 03 đơn vị đề xuất thực hiện dự án Tình huống nêu trên xảy ra do một số nguyên nhân chủ yếu sau đây:
- Thứ nhất, tại địa điểm thực hiện dự án, UBND huyện S đã đầu tư thực hiện giai đoạn 1 của dự án nên UBND huyện S tiếp tục đề xuất đầu tư giai đoạn
2 của dự án để ổn định dân cư và thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế của địa phương
- Thứ hai, khu vực thực hiện dự án nằm trong khu kinh tế, Ban quản lý Khu kinh tế được giao làm chủ đầu tư các dự án đầu tư hạ tầng thuộc khu kinh tế
- Thứ ba, Ban quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh được thành lập vào năm 2018 trên cơ sở sáp nhập 3 đơn vị là: Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng
Trang 74 các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh và Ban Quản lý xây dựng các công trình giao thông tỉnh, là đơn vị được giao làm chủ đầu tư hầu hết các dự án đầu tư công trên địa bàn tỉnh
2.2 Hậu quả
Tình huống trên có thể dẫn đến một số hệ quả chủ yếu sau đây:
- Thứ nhất, chọn chủ đầu tư không phù hợp dẫn tới thực hiện dự án không đúng tiến độ đề ra, giảm hiệu quả sử dụng vốn
- Thứ hai, có 03 đơn vị đề nghị làm chủ đầu tư dự án nên nếu không xem xét kỹ dẫn đến thông tin không tốt, ảnh hưởng đến các chủ thể liên quan
3 MỤC TIÊU XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
Việc xử lý tình huống nhằm đạt được mục tiêu là:
- Chọn được chủ đầu tư có tính chuyên nghiệp cao, có nhiều kinh nghiệm trong quản lý dự án, đủ năng lực triển khai thực hiện dự án Đơn vị được chọn làm chủ đầu tư dự án phải có trách nhiệm quản lý và sử dụng vốn đầu tư nhà nước để tổ chức triển khai dự án kể từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án đến khi nghiệm thu bàn giao đưa công trình vào khai thác sử dụng bảo đảm hiệu quả
- Hài hoà trong phân bổ khối lượng công việc giữa các đơn vị được giao làm chủ đầu tư trong tỉnh
- Đạt hiệu quả cao trong quản lý dự án và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công
4 XÂY DỰNG, PHÂN TÍCH, LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
4.1 Cơ sở pháp lý xây dựng phương án
- Luật Đầu tư công số 39/2019/QH14 ngày 13/6/2019
Trang 8+ Khoản 6 Điều 4 Luật Đầu tư công số 39/2019/QH14 năm 2019 “Chủ đầu tư là cơ quan, tổ chức được giao trực tiếp quản lý dự án đầu tư công”
+ Điều 27 về trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư chương trình,
dự án nhóm B, nhóm C sử dụng vốn đầu tư công do địa phương quản lý
+ Điều 31 về Nội dung báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án nhóm B, nhóm C
+ Điều 33 về Phân cấp thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn chương trình, dự án
- Luật Xây dựng 2014
+ Khoản 9 Điều 3 của Luật Xây dựng năm 2014: “Chủ đầu tư xây dựng (sau đây gọi là chủ đầu tư) là cơ quan, tổ chức, cá nhân sở hữu vốn, vay vốn hoặc được giao trực tiếp quản lý, sử dụng vốn để thực hiện hoạt động đầu tư xây dựng.”
+ Khoản 3 Điều 7 của Luật Xây dựng năm 2014: “Căn cứ điều kiện cụ thể của dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước, người quyết định đầu tư dự án giao cho Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng chuyên ngành, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực làm chủ đầu tư ”
- Nghị quyết số 973/2020/UBTVQH14 ngày 08/7/2020 của Ủy ban thường vụ Quốc hội V/v quy định về các nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân
bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2021-2025
+ Điều 8 về Nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho địa phương
- Nghị định số 40/2020/NĐ-CP ngày 06/4/2020 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đầu tư công
+ Điều 9 về Hồ sơ, nội dung và thời gian thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư chương trình, dự án đầu tư công nhóm A, B, C
Trang 96 + Điều 10 về Hồ sơ trình cấp có thẩm quyền và thời gian quyết định chủ trương đầu tư chương trình, dự án đầu tư công nhóm A, B, C
- Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18/04/2015 về việc Quản lý đầu tư xây dựng
+ Tại điểm khoản 2 Điều 4 của Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18/04/2015 của Chính phủ về việc Quản lý đầu tư xây dựng, quy định: “ Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, … quyết định đầu tư, chủ đầu tư là Ban quản lý
dự án đầu tư xây dựng chuyên ngành hoặc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực…”
- Quyết định số 26/2020/QĐ-TTg ngày 14/9/2020 của Thủ tướng Chính phủ V/v Quy định chi tiết thi hành một số điều của Nghị quyết số 973/2020/UBTVQH14 ngày 08 tháng 7 năm 2020 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về các nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2021 – 2025
+ Điều 5 về Nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách trung ương
+ Điều 7 về Nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho địa phương
4.2 Các phương án xử lý tình huống
Với các quy định hiện hành đã nêu, đặc điểm tình hình thực tế quản lý dự
án của 03 đơn vị: Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện S, Ban quản lý Khu kinh tế và những thuận lợi khó khăn của từng đơn vị, Sở Kế hoạch và Đầu tư đã xây dựng một số phương án để từ đó
so sánh những ưu, nhược điểm của mỗi phương án và lựa chọn phương án tối ưu
để tham mưu đề xuất với UBND Tỉnh Các phương án như sau:
4.2.1 Phương án 1: Giao cho Ban quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh
làm chủ đầu tư
Trang 10- Ưu điểm:
+ Đúng chức năng nhiệm vụ của Ban quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh, sử dụng được tối đa năng lực, vật lực của Ban
+ Giao khối tỉnh làm chủ đầu tư dự án dử dụng vốn hỗ trợ mục tiêu ngân sách trung ương tạo ra sự công bằng hơn trong phân bổ nguồn vốn đầu tư công
- Nhược điểm:
+ Hiện Ban đang làm chủ đầu tư nhiều dự án lớn của tỉnh, với khối lượng lớn như vậy sẽ tăng thêm áp lực và khó đảm bảo tiến độ triển khai đầu tư hoàn thành dự án theo như kế hoạch
+ Dự án có phần đền bù, giải phóng mặt bằng lớn, tiến độ thực hiện dự án
sẽ phụ thuộc nhiều vào công tác phối hợp với địa phương S dẫn đến thiếu chủ động về thời gian thi công
+ Ngân sách tỉnh phải cân đối 200 tỷ dự kiến phục vụ công tác đền bù giải phóng mặt bằng cho dự án
4.2.2 Phương án 2: Giao cho Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện S
làm chủ đầu tư
- Ưu điểm:
+ Đây cũng là chủ đầu tư các công trình đầu tư cấp huyện, từng thực hiện các dự án lớn nên có đủ nhân lực, năng lực để triển khai đầu tư dự án
+ Dự án có phần đền bù giải phóng mặt bằng khá lớn, nên giao cho huyện
S thực hiện sẽ rất thuận lợi trong các công tác đền bù, giải phóng mặt bằng để thi công dự án, cũng như công tác quản lý, bảo hành, bảo trì khi dự án hoàn thành
+ UBND huyện S đã thực hiện hoàn thành giai đoạn 1 và chủ động đề xuất thực hiện giai đoạn 2 để ổn định và sắp xếp lại dân cư và vùng sản xuất của huyện S nên việc giao huyện S thực hiện dự án mang ý nghĩa kinh tế xã hội lớn đối với địa phương
Trang 118 + UBND huyện S chủ động dùng ngân sách huyện 200 tỷ đồng để thực hiện dự án, đặc biệt phần đền bù giải phóng mặt bằng, giảm áp lực đối với ngân sách tỉnh
- Nhược điểm:
+ Đây là dự án có tổng mức đầu tư khá lớn, tỉnh hỗ trợ huyện S sẽ làm các huyện khác cảm thấy thua thiệt hơn khi không được tỉnh hỗ trợ dự án lớn do khó khăn trong cân đối nguồn vốn
4.2.3 Phương án 3: Giao cho Ban quản lý Khu kinh tế làm chủ đầu tư.
- Ưu điểm:
+ Đây cũng là chủ đầu tư các công trình đầu tư cơ sở hạ tầng lớn của các khu công nghiệp và các công trình trong khu kinh tế nên có đủ nhân lực, năng lực để triển khai đầu tư dự án Sử dụng đội ngũ cán bộ chuyên môn, cơ sở vật chất hiện có của Ban quản lý khu kinh tế
+ Giao khối tỉnh làm chủ đầu tư dự án dử dụng vốn hỗ trợ mục tiêu ngân sách trung ương tạo ra sự công bằng hơn trong phân bổ nguồn vốn đầu tư công
- Nhược điểm:
+ Hiện Ban đang làm chủ đầu tư nhiều dự án lớn của tỉnh, với khối lượng lớn như vậy sẽ tăng thêm áp lực và khó đảm bảo tiến độ triển khai đầu tư hoàn thành dự án theo như kế hoạch
+ Dự án có phần đền bù, giải phóng mặt bằng lớn, tiến độ thực hiện dự án
sẽ phụ thuộc nhiều vào công tác phối hợp với địa phương S dẫn đến thiếu chủ động về thời gian thi công
+ Ngân sách tỉnh phải cân đối 200 tỷ dự kiến phục vụ công tác đền bù giải phóng mặt bằng cho dự án
4.3 Lựa chọn phương án tối ưu
Trong 3 phương án nêu trên, qua phân tích cụ thể ưu điểm và nhược điểm của từng phương án, nhận thấy cả 03 chủ đầu tư đều đủ năng lực để thực hiện dự
Trang 12án trên Tuy nhiên, phương án tối ưu nhất để xử lý tình huống trên là phương án
2 Phương án này đáp ứng được các yêu cầu sau đây:
- Đúng quy định của pháp luật về đầu tư công và xây dựng
- Việc triển khai thực hiện dự án sẽ thuận lợi hơn, hiệu quả hơn nhờ huyện
S có sự chủ động về nguồn lực tài chính, nguồn nhân lực tại địa phương cũng như triển khai các chính sách về đền bù, giải phóng mặt bằng, sắp xếp dân cư và vùng sản xuất tại địa phương
- Việc dự kiến phân bổ vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 nguồn vốn ngân sách trung ương hỗ trợ có mục tiêu cho các địa phương đầu tư các ngành, lĩnh vực thực hiện đúng nguyên tắc, tiêu chí theo quy định Theo đó, các huyện đều được phân bổ theo nguyên tắc tiêu chí, định mức thông qua việc tính toán điểm số các tiêu chí và nguồn lực cấp trên giao Còn riêng các dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách trung ương hỗ trợ có mục tiêu đáp ứng đủ các điều kiện quy định về sử dụng nguồn vốn này nên việc giao huyện S làm chủ đầu tư là hợp lý
5 TỔ CHỨC THỰC HIỆN PHƯƠNG ÁN ĐÃ LỰA CHỌN
Việc thực hiện phương án đã lựa chọn được thực hiện theo các bước sau:
- Bước 1: Giao phòng Tổng hợp, Quy hoạch chủ trì, phối hợp phòng Quản
lý ngành nghiên cứu đề xuất của 03 đơn vị, trong đó làm rõ thẩm quyền, nội dung của đề xuất của các cơ quan, sự cần thiết, tính khả thi và cơ cấu nguồn vốn thực hiện dự án Trên cơ sở cần đó nêu rõ các nội dung:
+ Việc đề xuất giao nhiệm vụ lập báo cáo đề xuất chủ trương cho các ban quản lý đầu tư xây dựng là không phù hợp theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 27 Luật Đầu tư công về trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư chương trình, dự án nhóm B, nhóm C sử dụng vốn đầu tư công do địa phương quản lý, theo đó: “Giao cơ quan chuyên môn hoặc Ủy ban nhân dân cấp dưới trực tiếp lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư”
Trang 1310 + Dự án có phần đền bù giải phóng mặt bằng lớn, đóng vai trò ý nghĩa quan trọng đến sắp xếp ổn định dân cư, vùng sản xuất của huyện S
+ Thống nhất giao UBND huyện S lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư
dự án và Ban quản lý đầu tư xây dựng cơ bản huyện S làm chủ đầu tư dự án
+ Dự kiến thực hiện dự án bằng nguồn vốn ngân sách trung ương là 300
tỷ đồng, ngân sách huyện 200 tỷ đồng
- Bước 2: Phòng Tổng hợp, Quy hoạch soạn thảo Tờ trình trình UBND tỉnh giao UBND huyện S lập báo cáo đề xuất chủ trương dự án theo quy định Điều 27 Luật Đầu tư công
- Bước 3: Sau khi UBND tỉnh có Thông báo giao nhiệm vụ, giao Phòng Tổng hợp, Quy hoạch hướng dẫn UBND huyện S thực hiện lập báo cáo đề xuất chủ trương và trình cấp có thẩm quyền thông qua chủ trương đầu tư theo quy định tại Điều 27, Điều 31, Điều 33 Luật Đầu tư công
6 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
6.1 Kết luận:
Qua tình huống, chúng ta nhận thấy việc xác định chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng công trình là vấn đề hết sức quan trọng, cần cân nhắc xem xét kỹ lưỡng Đối với các dự án đầu tư xây dựng công trình sử dụng vốn đầu tư công, khi xác định chủ đầu tư người quyết định đầu tư cần phải căn cứ vào quy định hiện hành và đơn vị được giao làm chủ đầu tư phải có năng lực thực sự, tính chuyên nghiệp cao, phù hợp với quy mô, tính chất của dự án và điều kiện hoàn cảnh thực tế của thời điểm triển khai dự án
6.2 Kiến nghị:
- Đối với các Bộ, ngành Trung ương: Tiếp tục hoàn chỉnh hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong công tác quản lý đầu tư xây dựng theo hướng: Giảm thiểu thủ tục, đơn giản hoá thủ tục đầu tư để tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho công tác quản lý đầu tư xây dựng, thường xuyên mở các lớp tập huấn,