NHỮNG BIẾN ĐỔI CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾNTRONG CÁC THẾ KỶ XVI – XVIII Lược đồ địa phận Nam triều - Bắc triều 1.. Nhà Mạc thành lập * Sự sụp đổ của nhà Lê.. Biểu hiện: o Các thế lực phong
Trang 1LỊCH SỬ 10 - BÀI 21 NHỮNG BIẾN ĐỔI CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN
TRONG CÁC THẾ KỶ XVI – XVIII
Lược đồ địa phận Nam triều - Bắc triều
1 Sự sụp đổ của triều Lê sơ Nhà Mạc thành lập
* Sự sụp đổ của nhà Lê Nhà Mạc thành lập
Đầu thế kỷ XVI nhà Lê sơ lâm vào khủng hoảng suy yếu
Biểu hiện:
o Các thế lực phong kiến nổi dậy tranh chấp quyền lực - Mạnh nhất là thế lực Mạc Đăng Dung
o Phong trào đấu tranh của nhân dân bùng nổ ở nhiều nơi
Trang 2 Năm 1257 Mạc Đăng Dung phế truất vua Lê lập triều Mạc.
* Chính sách của nhà Mạc
Nhà Mạc xây dựng chính quyền theo mô hình cũ của nhà Lê
Tổ chức thi cử đều đặn
Xây dựng quân đội mạnh
Giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân
Những chính sách của nhà Mạc bước đầu đã ổn định lại đất nước
Triều Mạc phải chịu sức ép từ hai phía:phiá Bắc cắt đất, thần phục nhà Minh, phía Nam cựu thần nhà Lê chống đối,nên nhân dân phản đối
Nhà Mạc bị cô lập
Trang 3 Hai tập đoàn phong kiến đối lập nhau gây chiến tranh liên miên suốt 50 năm tại vùng hạ lưu sông Mã, sông Hồng; đến năm 1592 Nam Triều chiếm Thăng Long nhà Mạc rút lên Cao bằng, chiến tranh chấm dứt,đất nước thống nhất
* Chiến tranh Trịnh - Nguyễn 1627-1672
Năm 1545 Nguyễn Kim chết, Trịnh Kiểm nắm quyền
Nguyễn Hoàng lập cơ sở ở Thuận Hóa, Quảng Nam đối địch với họ Trịnh, chiến tranh quyết liệt giữa Trịnh và Nguyễn (1627-1672), không phân thắng bại, lấy sông Gianh làm giới tuyến phân chia đất nước:
o Từ sông Gianh ra Bắc thuộc Họ Trịnh (Trịnh Tùng nắm quyền) là Đàng Ngoài (Bắc Hà), biến vua Lê thành bù nhìn
o Từ Sông Gianh vào Nam thuộc Họ Nguyễn là Đàng Trong (Nam Hà)
Đây là cuộc chiến tranh phi nghĩa, giành giựt quyền lợi và địa vị trong phe phái phong kiến, phân chia 2 miền đất nước
Sự chia cắt đất nước làm cản trở sự phát triển kinh tế
Trang 4Lược đồ địa phận Đàng Trong – Đàng Ngoài
3 Nhà nước phong kiến Đàng Ngoài
Cuối XVI, Nam Triều chuyển về Thăng Long
Trang 5 Luật pháp: Tiếp tục dùng Quốc triều hình luật (có bổ sung).
Quân đội gồm:
o Quân thường trực (Tam phủ), tuyển chủ yếu ở Thanh Hóa và 1 số huyện ở Nghệ An, còn gọi là ưu binh
o Ngoại binh: tuyển từ 4 trấn quanh kinh thành
Đối ngoại: Hòa hiếu với nhà Thanh ở Trung Quốc
4 Chính quyền ở Đàng Trong
Thế kỷ XVII lãnh thổ Đàng Trong được mở rộng từ Nam Quảng Bình đến Nam Bộ ngày nay
Địa phương: chia làm 12 dinh, nơi đóng phủ chúa (Phú Xuân) là Chính dinh,
do chúa Nguyễn trực tiếp cai quản Mỗi dinh có 2 hay 3 ty trông coi Thế kỷ XVII, Phú Xuân (Huế) là trung tâm của Đàng Trong
Dưới dinh là phủ, huyện, tổng, xã
Quân đội là quân thường trực, tuyển theo nghĩa vụ, trang bị vũ khí đầy đủ
Giữa thế kỷ XVII tổ chức các kỳ thi
Tuyển chọn quan lại bằng nhiều cách: theo dòng dõi, đề cử, học hành
1744 chúa Nguyễn Phúc Khoát xưng vương, thành lập chính quyền trung ương Song đến cuối XVIII vẫn chưa hoàn chỉnh
Sự chia cắt đất nước làm cản trở sự phát triển kinh tế
Trang 6Phủ Chúa Trịnh, tranh vẽ thế kỷ XVII
Trang 7Triều đình vua Lê thế kỷ XVII
Mời các bạn cùng tham khảohttps://vndoc.com/tai-lieu-hoc-tap-lop10