cPNuuur +NMuuuur =..... Cho hình bình hành ABCD... BA BC ACuuur+uuur =uuur C.. Cho hình bình hành ABCD tâm O.
Trang 1BÀI H C: T NG VÀ HI U C A HAI VÉC T Ọ Ổ Ệ Ủ Ơ
I. M C TIÊU: Ụ
1. Ki n th c ế ứ :
Hi u để ược cách xác đ nh t ng, hi u hai véc t , ị ổ ệ ơ quy t c ắ ba đi mể , quy t c hình bình hànhắ , quy t c tr ,ắ ừ các tính ch t trung đi m, tính ch t tr ng tâm.ấ ể ấ ọ
Nh n bi t đậ ế ượ khái ni m và tính ch t véc t t ng, véc t hi u.c ệ ấ ơ ổ ơ ệ
2. Ky năng̃
Xác đ nh vect t ng c a hai vect theo đ nh nghĩa và quy t c hình bình hànhị ơ ổ ủ ơ ị ắ
V n d ng quy t c ba đi m, quy t c tr , quy t c hình bình hành, tính ch t trung đi m vàậ ụ ắ ể ắ ừ ắ ấ ể
tr ng tâm đ ch ng minh các đ ng th c véc t và gi i m t s bài toán đ n gi n.ọ ể ứ ẳ ứ ơ ả ộ ố ơ ả
3.Thái độ .
H ng thú, tích c c tham gia hình thành ki n th c m i.ứ ự ế ứ ớ
Giáo d c cho h c sinh tính c n th n,chính xácụ ọ ẩ ậ
4. Đ nh h ị ướ ng năng l c đ ự ượ c hình thành:
Bi t quy l v quen, t duy các v n đ toán h c m t cách lo gicế ạ ề ư ấ ề ọ ộ
II. CHU N B C A GIÁO VIÊN VÀ H C SINH:Ẩ Ị Ủ Ọ
1. Giáo viên. Giáo án, sách giáo khoa, sách tham kh o, hình v , phi u câu h i ả ẽ ế ỏ
2. H c sinh ọ Ôn l i bài cũ, làm các bài t p trong sgk, xem bài m i nhà theo s h ng d n c a ạ ậ ớ ở ự ướ ẫ ủ giáo viên
III. CHU I CÁC HO T Đ NG H C :Ỗ Ạ Ộ Ọ
1.
Ho t đ ng ti p c n bài h c: ạ ộ ế ậ ọ
Đ tr l i các câu h i trên chúng ta c n ph i bi t cách xác đ nh t ng c a hai véc t T ể ả ờ ỏ ầ ả ế ị ổ ủ ơ ươ ng
t trong các s thì trong véc t cũng có các phép toán tìm t ng(phép c ng), hi u (phép tr )… ự ố ơ ổ ộ ệ ừ
2. Ho t đ ng hình thành ki n th c bài h c ạ ộ ế ứ ọ
2.1. T ng c a hai véc t ổ ủ ơ
a) Ti p c n ế ậ
+) Nh c l i khái ni m hai véc t b ng nhau?ắ ạ ệ ơ ằ
+) Cho hai véc t ơ ar và br. T đi m A ừ ể
hãy d ng các véc t ự ơ AB auuur =r
và BC buuur =r
? b) Hình thành
Đ nh nghĩa ị Cho 2 vect ơ ar
và br L y ấ
đi m A tùy ý, v ể ẽ AB auuur = r
và BC buuur =r
. Vect ơ ACuuur được g i là t ng c a hai ọ ổ ủ
A
C B
A
Xà lan đi theo hướng nào? G u đầ ược nâng lên theo hướng nào ?
Xà lan
Trang 2vect ơ ar
và br. Kí hi u là: ệ a +r br
.
V y ậ ar+br =A Cuuur
c) C ng c ủ ố:
Ví d 1 ụ : Cho 3 đi m M, N, P. Đi n vào d u “…” ể ề ấ
a) MNuuuur+NPuuur = b) NMuuuur +MPuuur = c)PNuuur +NMuuuur =
T đ nh nghĩa phép c ng véc t và ví d trên v i 3 đi m A, B, C b t k ừ ị ộ ơ ụ ớ ể ấ ỳ
ta có các đ ng th c véc t nào? ẳ ứ ơ
Qui t c ba đi m: ắ ể
V i ba ớ đi m A, B, C b t k ta có ể ấ ỳ : A Buuur+BCuuur =A Cuuur
Ví d 2 ụ : Cho hình bình hành ABCD.
Tìm A Buuur +A Duuur =?
Qui t c hình bình hành: ắ
Cho hình bình hành ABCD ta có:
A Buuur +A Duuur =A Cuuur
Ví d 3 ụ : Cho hình bình hành ABCD. Đi n vào d u “…”ề ấ
a) BAuuur+BCuuur =
b) CBuuur+CAuur =
c) DAuuur+DCuuur =
Ví d 4: ụ Cho 4 đi m M, N, P, Q b t k Trong các ể ấ ỳ
m nh đ sau có bao nhiêu m nh đ đúng?ệ ề ệ ề
a) MN NPuuuur +uuur =MPuuur
b) MN NPuuuur +uuur =NPuuur +MNuuuur
c) MNuuuur+ =0r MNuuuur
d) MNuuuur+NPuuur +PQuuur =NQuuur
* Tính ch t: ấ " a b cr r r, ,
ta có:
a) , b) , c)
a), b), c) đúng ; d) sai
Ch n đáp án D.ọ
Trang 3• a b b ar + = +r r r
(t/c giao hoán)
• ar + = + =0r 0r ar ar (t/c c a vect không ủ ơ )
• (ar +br) + =cr ar +(b cr+r)
(t/c k t h p ế ợ )
2.2. Hi u c a hai véc t ệ ủ ơ
a) Ti p c n ế ậ
Ta đã bi t cách tìm t ng c a hai véc t , v y đ i v i hi u c a hai véc t s đ ế ổ ủ ơ ậ ố ớ ệ ủ ơ ẽ ượ c xác đ nh ị
nh th nào? ư ế
b) Hình thành.
2.2.1. Véc t đ i ơ ố :
a) Ti p c n ế ậ
Cho hình bình hành ABCD
Có nh n xét v các c p véc t ậ ề ặ ơ
CDuuur vàABuuur , BCuuurvàDAuuur?
b) Hình thành ki n th c ế ứ
Đ nh nghĩa: ị +) Cho véc t ơa ᄍr 0r
, véc t cùng đô dài và ngơ ược hướng v i ớ ar được g iọ
là véc t đ i c a ơ ố ủ ar Kí hi u ệ -ar
+) Véc t đ i c a ơ ố ủ 0rlà 0r
* M i véc t đ u có véc t đ i.ọ ơ ề ơ ố
c) C ng c ủ ố:
Ví dụ: Xét tính đúng sai c a các m nh ủ ệ
đ sau: ề
a) BAuuur= AB- uuur
b) N u I là trung đi m c a đo n th ng ế ể ủ ạ ẳ
AB thì IBuur là véc t đ i c a ơ ố ủ AIuur
c) N u I là đi m thu c đo n th ng ABế ể ộ ạ ẳ
thì IBuur là véc t đ i c a ơ ố ủ IAuur
d)ar là véc t đ i c a ơ ố ủ b ᄍr ar + =br 0r
I
2.2.2. Hi u c a hai véc t ệ ủ ơ
a) Ti p c n: ế ậ Hi u c a hai véc t đ c đ nh nghĩa thông qua t ng c a hai véc tệ ủ ơ ượ ị ổ ủ ơ
b) Hình thành ki n th c ế ứ
Đ nh nghĩa ị :
Cho 2 vect ơ ar và br Ta g i hi u c a hai vect ọ ệ ủ ơ ar và br là vect ơ ar + -( )br
, kí hi u là ệ a br- r
Nh v y : ư ậ a br - r = + -ar ( )br
c. C ng c ủ ố:
Tìm: a) AB ACuuur - uuur =
b) MP NPuuur - uuur =
* Quy t c: ắ
+) AB ACuuur- uuur =
CBuuur
(Quy t c tr ) ắ ừ +) Quy t c phân tích m t véc t thành hi u hai véc tắ ộ ơ ệ ơ AB OB OAuuur = uuur- uuur
3. Luy n t p ệ ậ
Cùng đ dài ộ
và ngược hướng
a) d) đúng b) c) sai
Trang 43.1. Cho ba đi m A,B,C b t k M nh đ nào sau đây đúng?ể ấ ỳ ệ ề
A.AB CB ACuuur- uuur = uuur
B. BA BC ACuuur+uuur =uuur
C. CA CB BD DAuur - uuur = uuur +uuur
D.AB BC AD CDuuur +uuur - uuur =uuur
G i ý: S d ng các quy t c 3 đi m và quy t c tr ợ ử ụ ắ ể ắ ừ
3.2. Cho hình bình hành ABCD tâm O.
Hãy đi n vào ch “…” đ đề ỗ ể ược đ ng th c đúng .ẳ ứ
a) AB CDuuur +uuur =
… b)AB DOuuur- uuur =
…
c) OA OCuuur +uuur =
d) OA BOuuur- uuur =
… e) OAuuur +OBuuur +OCuuur +OuuurD=…
f)AB OC DOuuur - uuur +uuur =
… g)A Buuur +A Duuur = CBuuur- CDuuur thì t giác ABCD là …ứ
3.3. Cho ABC đ u c nh ề ạ a. Tính:
a). A Buuur - A Cuuur
b) A Buuur +A Cuuur
4. V n d ng: ậ ụ
4.1.Cho ba l cự Fuur1 =MA Fuuur uur, 2 =MB Fuuur uur, 3 =MCuuur
cùng tác đ ng vào m t v t t i đi m M vàộ ộ ậ ạ ể
v t đ ng yên. Cho bi t cậ ứ ế ường đ c aộ ủ Fuur1
,Fuur2
đ u là 100N vàề A MB =? 600.Tìm cường đ vàộ
hướng l cự F ?3
G i ý :ợ
1 2 3 0 3 ( 1 2)
Fuur +Fuur+Fuur = r ᄍ Fuur = - Fuur+Fuur = - Fur
3 100 3
F =MD=
uur
M
D
A
4.2. M t chi c đèn đ c treo vào t ng nh m t dây AB. Mu n cho đèn xaộ ế ượ ườ ờ ộ ố ở
tường, người ta dùng m t thanh ch ng n m ngang, m t đ u tì vào tộ ố ằ ộ ầ ường, còn
đ u kia tì vào đi m B c a dây nh hình v bên. Cho bi t đèn n ng 4ầ ể ủ ư ẽ ế ặ kg và
dây h p v i tợ ớ ường m t góc ộ 300. Tính l c căng c a dây và ph n l c c aự ủ ả ự ủ
thanh Cho bi t ph n l c c a thanh có phế ả ự ủ ương d c theo thanh và l yọ ấ
2
10 /
g= m s
a) b) c) d) e) f) g) AC= BD ABCD là hình ch nh tữ ậ
a) a b)
Trang 54.3. M t ng i nh y dù có tr ng l ngộ ườ ả ọ ượ
900N. Lúc v a nh y ra kh i máy bay, ngừ ả ỏ ười đó
ch u tác d ng c a l c c n không khí, l c này g mị ụ ủ ự ả ự ồ
thành ph n th ng đ ng b ng 500N và thành ph nầ ẳ ứ ằ ầ
n m ngang 300N. Tính đ l n và phằ ộ ớ ương c a h pủ ợ
l c c a t t c các l c.ự ủ ấ ả ự
5. M r ng: ở ộ
5.1.Cho hai véc t ơa br, r
. Trong trường h p nào thì đ ng th c sau đúng: ợ ẳ ứ
a) a br + r = ar - br
b) a br +r = ar +br
c) a br +r = ar - br
5.2. T i sao thuy n bu m ch y ng c chi u gió?ạ ề ồ ạ ượ ề