Vị trí và mục tiêu của môn học❖ Vị trí Là mônhọc trong CTĐT nhóm ngành kinh doanh, quản lý Là mônhọc chuyên ngành và là 1 trong 5 môn học tiên quyết trước khi thực tập tốt nghiệp của
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH
GIỚI THIỆU MÔN HỌC
QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC
PGS TS Nguyễn Hải Quang
Thông tin chung
Tiếng Việt: Quản trị chiến lược
Tiếng Anh: Strategic management
Trang 2Vị trí và mục tiêu của môn học
❖ Vị trí
Là mônhọc trong CTĐT nhóm ngành kinh doanh, quản lý
Là mônhọc chuyên ngành và là 1 trong 5 môn học tiên quyết
trước khi thực tập tốt nghiệp của ngành QTKD
❖ Mục tiêu tổng quát của môn học: Giúp sinh viên nắm vững
kiến thức và kỹ năng trong việc phân tích môi trường, xây
dựng chiến lược, triển khai chiến lược và kiểm tra, đánh giá
và điều chỉnh chiến lược Từ đó có thể vận dụng để triển
khai thực tế vào công việc quản trị chiến lược của doanh
nghiệp sau này
Mục tiêu cụ thể của môn học
❖ Kiến thức: Nắm được những kiến thức về
các vấn đề liên quan đến công tác quản trị
chiến lược trong doanh nghiệp
❖ Kỹ năng: Có kỹ năng phân tích chiến lược,
chọn lựa chiến lược, thực thi chiến lược
của công ty trong môi trường kinh doanh
thay đổi và mang tính toàn cầu
❖ Thái độ, chuyên cần: Nghiêm túc trong
học tập, nâng cao cao ý thức độc lập trong
tự học, tự nghiên cứu
Trang 3Tài liệu học tập
❖ Fred R David (2015), “Quản trị chiến lược: khái luận và các
tình huống”, 14thEdition, NXB Kinhtế TP.HCM
❖ Fred R David (2000),“Khái luận về quản trị chiến lược”, NXB
Thống kê, Hà nội
❖ Ngô Kim Thanh (2013), Giáo trình Quản trị chiến lược, NXB
Đại học Kinh tế Quốc dân
❖ Thomas L Wheelen and J David Hunger (2010), Concepts in
Strategic Management and Business policy, PEARSON.
❖ Michael E Porter, (2010),Chiến lược cạnh tranh, NXB Trẻ.
❖ Michael E Porter, (2009),Lợi thế cạnh tranh, NXB Trẻ.
❖ Nguyễn Thị Liên Diệp và Phạm Văn Nam “Chiến lược và chính
sách kinh doanh ”, NXB Lao động – Xã hội, 2006
Tóm tắt môn học
❖ Quản trị chiến lược cung cấp cho người học kiến thức và
kỹ năng trong việc phân tích môi trường kinh doanh, thiết
lập sứ mạng, tầm nhìn, mục tiêu cho doanh nghiệp Từ đó
hoạch định các chiến lược để đạt được mục tiêu và hướng
tới tầm nhìn, sứ mạng của mình, đồng thời tổ chức thực
hiện các chiến lược đã đề ra và kiểm tra trong quá trình
thực hiện
dẫn, giới thiệu của giảng viên và các tài liệu học tập của
Trang 4Nội dung của môn học
❖ Chương 1: Tổng quan về Quản trị chiến lược
❖ Chương 2: Sứ mạng, tầm nhìn và mục tiêu của doanh nghiệp
❖ Chương 3: Phân tích môi trường bên ngoài doanh nghiệp
❖ Chương 4: Phân tích môi trường bên trong doanh nghiệp
❖ Chương 5: Xây dựng lợi thế cạnh tranh
❖ Chương 6: Các phương án chiến lược cấp doanh nghiệp
❖ Chương 7: Phân tích và lựa chọn chiến lược
❖ Chương 8: Chiến lược cấp kinh doanh và chức năng
❖ Chương 9: Thực hiện chiến lược
❖ Chương 10: Kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh chiến lược
Phương thức đánh giá, chấm điểm
1 Điểm quá trình Chuyên cần + tích cực + kiểm tra 30%
1.1 Chuyên cần Không vắng hoặc 1 lần có lý do 30%
35%
1.3 Kiểm tra giữa kỳ Bài kiểm tra 45’ (tuần 8-12) 35%
2 Tiểu luận (bài tập nhóm) Lập nhóm, chọn đề tài, thuyết trình,
nộp bài tiểu luận
20%
Trang 5Kế hoạch giảng dạy
Tuần Số tiết Nội dung
1 3 Giới thiệu môn học, các đánh giá
2 3 Tổng quan về Quản trị chiến lược
3 3 Sứ mạng, tầm nhìn và mục tiêu của doanh nghiệp
4 3 Phân tích môi trường bên ngoài doanh nghiệp
5 3 Phân tích môi trường bên ngoài doanh nghiệp
6 3 Phân tích môi trường bên trong doanh nghiệp
7 3 Xây dựng lợi thế cạnh tranh
8 3 Các phương án chiến lược cấp doanh nghiệp
9 3 Phân tích và lựa chọn chiến lược
10 3 Phân tích và lựa chọn chiến lược
11 3 Chiến lược cấp kinh doanh và chức năng
12 3 Trao đổi công tác xây dựng chiến lược trong thực tế
13 3 Thực hiện chiến lược
14 3 Kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh chiến lược
15 3 Tổng kết môn học và ôn tập
Lập nhóm và chọn chủ đề
❖ Lập nhóm và chọn chủ đề
❖ Thuyết trình nhóm
Thời gian từ tuần thứ …., cuối mỗi buổi (… nhóm/buổi)
Trình bàybằng Power point trước lớp về tóm tắt tiểu luận
Thời gian trình bày 15-30’
Giải thích, trả lời, hoàn thiện bài nộp tiểu luận
❖Phản biện
Nhómphản biện
Trang 6Các chủ đề thuyết trình
Mỗi nhóm chọn, chuẩn bị và thuyết trình
nhóm
Bài tập 1 Vai trò của mục tiêu
Công ty Ahoạt động trong ngành dịch vụ, để xây dựng kế hoạch
chonăm tới, Công ty đã dự báo thị trường, tình hình cạnh tranh và
dựa trên năng lực của mình để xác định mục tiêu tăng 15% về sản
lượng trong năm tới Trên cơ sở đó hoạch định các nguồn lực để
thực hiện mục tiêu
1) Hãy chobiết điều gì sẽ xảy ra khi thực hiện kế hoạch trong các
trường hợp sau:
- Thị trường tăng trưởng cao và công ty có thể bán sản phẩm để
tăng sản lượng đến 50% so với năm trước
- Thị trường suy thoái, cạnh tranh khốc liệt và công ty chỉ có thể
bánsản phẩm bằng 80% so với năm trước
2) Bạn rút ra được gì qua câu chuyện này
Trang 7Bài tập 2 Cơ hội và thách thức khi hội nhập
Những năm qua Việt Nam đang hội nhập sâu, rộng vào
nền kinh tế thế giới, thể hiện qua việc ngày càng nâng cao
trong ASEAN, ra nhập WTO, tham gia AFTA, APEC,
TPP …
Trong điều kiện hiện nay, các DN Việt Nam nói chung sẽ
có được những cơ hội và phải đối mặt với những thách
thức nào?
Bài tập 3 Xây dựng EFE
Ngày nay các trường Đại học phải xây dựng chiến lược.
Các trường ĐH phải không ngừng nhận định và đánh giá
hệ thống các cơ hội, thách thức từ bên ngoài mà việc đào
tạo phải đối mặt.
Hãy phân tích môi trường bên ngoài, nhận dạng các cơ
hội, nguy cơ và xây dựng ma trận EFE cho trường ĐH của
bạn.
Trang 8Bài tập 4 Đánh giá mức độ hấp dẫn ngành
Cácbạn là nhà đầu tư mới Vấn đề đầu tiên trong chiến lược của các
nhà đầu tư là chọn ngành nghề kinh doanh để đầu tư mà công việc
quantrọng là đánh giá mức độ hấp dẫn của các ngành kinh doanh
Hãychọn 3 ngành kinh doanh mà các nhà đầu tư của bạn có lợi thế
nhất, xác định những yếu tố chung nhất tạo nên sự hấp của các
ngành kinh doanh (7-10yếu tố) và lượng hóa chúng qua ma trận để
đánh giá mức độ hấp dẫn của ngành kinh doanh này
Bài tập 5 Xây dựng IFE
Các chiến lược của tổ chức cần cố gắng tận dụng các lợi
thế của các điểm mạnh và cải thiện các điểm yếu.
Hãy phân tích môi trường bên trong, nhận dạng các điểm
mạnh, điểm yếu và xây dựng ma trận IFE cho trường ĐH
của bạn.
Trang 9Bài tập 6 Phát triển CPM
Trường ĐH của bạn phải cạnh tranh với các cơ sở giáo dục đại học
khác Vì vậy nên cần thiết phải xác định vị thế cạnh tranh của
trường
Hãy xácđịnh 2 cơ sở giá dục đại học cạnh tranh trực tiếp với trường
của bạn và xây dựng CPM dựa trên ít nhất 10 yếu tố sau:
Bài tập 7 Chiến lược cạnh tranh
Chiến lược cạnh tranh của M Porter nó có thể áp dụng
trong các lĩnh vực khác nhau để thấy được các công ty
đưa ra chiến lược cạnh tranh cho từng đơn vị kinh doanh
hay sản phẩm của mình bằng cách nào.
Hãy sử dụng các chiến lược cạnh tranh của M Porter để
đề xuất các chiến lược cạnh tranh cho đơn vị kinh doanh
hay sản phẩm của 1 doanh nghiệp.
Trang 10Bài tập 8 Xây dựng và lựa chọn chiến lược
SWOT làkỹ thuật được sử dụng rộng rãi nhất trong xây dựng chiến
lược của các công ty của Mỹ Còn QSPM là một công cụ hữu hiệu
để lựa chọn chiến lược khi các chiến lược thay thế cho nhau hoặc
trong điều kiện nguồn lực hạn chế phải chọn chiến lược hấp dẫn
nhất để lựa chọn
Hãy nhận dạng và phân tích các cơ hội, thách thức, điểm mạnh,
điểm yếu của một doanh nghiệp Từ đó sử dụng ma trận SWOT để
hình thành cácchiến lược cho doanh nghiệp này và sử dụng ma trận
QSPMđể đánh giá mức độ hấp dẫn của các chiến lược làm cơ sở ưu
tiên cho cácchiến lược
Bài tập 9 Xây dựng ma trận BCG
BCG là một công cụ đơn giản, dễ thực hiện để đánh giá
tiềm năng và phân bổ nguồn lực cho các đơn vị kinh
doanh.
Hãy nhận dạng các hoạt động chính trong trường đại học
của bạn Sử dụng ma trận BCG để đề xuất việc phát triển
và phân bổ nguồn lực cho các hoạt động này.
Trang 11Bài tập 10 Bản đồ định vị sản phẩm
Các doanhnghiệp liên tục giám sát các sản phẩm, dịch vụ của mình
được định vị như thế nào so với đối thủ cạnh tranh Kinh doanh vận
tải hàng không ở Việt Nam đang ngày càng trở lên hấp dẫn với các
nhàđầu tư
Hãy phát triển các bản đồ định vị sản phẩm vận tải hàng không của
các hãng hàng không của Việt Nam (Vietnam airlines, Jestar
Pacific, Vietjet Air và Bamboo Airways)
Nếu bạn đầu tư vào lĩnh vực này, bạn sẽ định vị sản phẩm của mình
như thế nào so với các đối thủ trên
Bài tập 11 Đánh giá chiến lược
Một phần quan trọng của quản trị chiến lược là xác định bản chất và
mức độ thay đổi của các cơ hội, nguy cơ, điểm mạnh, điểm yếu của
tổ chức Những thay đổi này là những dấu hiệu để điều chỉnh hay
thayđổi chiến lược
Hãy rà soát các yếu tố môi trường để đánh giá chiến lược trường
Đại học của bạn đang theo đuổi và đưa ra đề xuất từ việc đánh giá
này
Trang 12TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH
Chương 1 Tổng quan về quản trị chiến lược
PGS TS Nguyễn Hải Quang
MỤC TIÊU
❖ Nắm được một số khái niệm liên
quan đến quản trị chiến lược.
❖ Hiểu được vai trò của quản trị
chiến lược và các cấp chiến lược
trong doanhnghiệp
❖ Hiểu được các công việc và quy
trình của quản trị chiến lược
Trang 13NỘI DUNG
Tổng quan về chiến lược Tổng quan về quản trị chiến lược Nhà quản trị chiến lược
1 Tổng quan về chiến lược
Nội dung
Khái niệm Bản chất của chiến lược Các cấp chiến lược
Trang 14Khái niệm về chiến lược
Thuật ngữ chiến lược được bắt nguồn từ quân sự Nó được
hiểu là việc lựa chọn cách đánh tổng quát trong 1 chiến dịch
Áp dụng trong kinh doanh đến nay có rất nhiều tác giả đưa
ra các kháiniệm về chiến lược
Chandler (1962): Chiến lược là việc xác định mục tiêu, mục
đích cơ bản dài hạn của doanh nghiệp và việc áp dụng một
chuỗi các hành động cũng như phân bổ các nguồn lực cần
thiết để thực hiện mục tiêu này
Quinn (1980): Chiến lược là mô thức hay kế hoạch tích hợp
các mục tiêu chính yếu, các chính sách và chuỗi hành động
vàomột tổng thể được cố kết một cách chặt chẽ
Khái niệm về chiến lược
Johnson & Scholes (1999): Chiến lược là định hướng và
phạm vi của một tổ chức về dài hạn nhằm giành lợi thế cạnh
tranh chotổ chức thông qua việc định dạng các nguồn lực của
nó trong môi trường thay đổi, để đáp ứng nhu cầu thị trường
vàthỏa mãn mong đợi của các bên liên quan
Chiến lược là tổng thể các sự lựa chọn có gắn bó chặt chẽ với
nhau và cácbiện pháp cần thiết nhằm thực hiện một tầm nhìn
của doanh nghiệp và tạo ra giá trị kinh tế bền vững trong một
bối cảnh thị trường nhất định
Trang 15Khái niệm về chiến lược
❖ Chiến lược dự định và chiến lược được thực hiện
Chiến lược
hiện
Chiến lược không được thực hiện
Chiến lược ngoài dự kiến
Thực hiện tuân theo dự kiến
Điều chỉnh linh hoạt trong quá trình thực hiện
1
2
3
Bản chất của chiến lược
❖ Thuật ngữ chiến lược được hiểu là lựa chọn con đường,
cách thức để đạt mục tiêu của tổ chức mang tính tổng quát
và dàihạn
❖ Thuật ngữ chiến lược và bản chiến lược
Lựa chọn con đường,
cách thức để đạt mục quyết định, chính sách, kế hoạchTập hợp mục tiêu, cách thức,
Trang 16Bản chất của chiến lược
❖ 3 câuhỏi lớn và 3 vấn đề liên quan đến chiến lược
Chúng ta muốn đến đâu?
Chúng ta đang ở đâu?
Làm thế nào
để đến đó?
Xác lập mục tiêu dài hạn của DN Đưa ra chương trình hành động tổng quát
Lựa chọn phương án hành động và phân bổ nguồn lực để đạt mục tiêu
Bản chất của chiến lược
❖ Những cách hiểu sai lầm về chiến lược
Chiến lượclà hànhđộng, bước đi
Chiến lượclàước muốn, khát vọng
Chiến lượclà hoài bão
Trang 17Bản chất của chiến lược
❖ Phânbiệt chiến lược và chiến thuật
Tiêu thức Chiến lược Chiến thuật
Bản chất của chiến lược
❖ Vấn đề cơ bản của chiến lược và các giai đoạn phát triển
Giai đoạn Vấn đề cơ bản của chiến lược
Trang 18Bản chất của chiến lược
❖ Các giai đoạn phát triển của chiến lược
Làm vàkiểm
tra ngân sách
Hoạch địnhdàihạn Hoạch địnhchiến lược chiến lượcQuản trị
Các c ấp chiến lược
Chiến lược cấp chức năng
Chiến lược cấp
đơn vị kinh doanh
Chiến lược
cấp công ty
1 Mục tiêu tổng quát, dài hạn của doanh nghiệp
2 Lựa chọn lĩnh vực kinh doanh
3 Phân bổ nguồn lực cho lĩnh vực KD, SBU
Trang 192 Tổng quan về quản trị chiến lược
Mô hình quản trị chiến lược
Khái niệm về quản trị chiến lược
❖ Cónhiều khái niệm về quản trị chiến lược
❖ Tổng quát: Quản trị chiến lược là quá trình nghiên cứu các
môi trường, hoạch định các mục tiêu của tổ chức; đề ra,
thực hiện và kiểm tra các quyết định để đạt được mục tiêu
nhằm tăng lợi thế cho doanh nghiệp
Quản trị
chiến lược
Hoạch định chiến lược
Triển khai chiến lược
Kiểm soát chiến lược
=
Trang 20Các giai đoạn của quản trị chiến lược
Phân tích hiện trạng, dự báo tương lai, lựa chọn và xây dựng những chiến lược phù hợp
Đánh giá, tìm giải pháp để thích
nghi với thay đổi của môi trường
Xây dựng chiến lược
Thực hiện chiến lược
Vai trò của quản trị chiến lược
❖ Hướng tới những mục tiêu, tầm nhìn của tổ chức
❖ Thích nghivới những bất định và thay đổi của môi trường
❖ Quan tâm một cách rộng lớn tới các đối tượng hữu quan
❖ Gắn sự phát triển ngắn hạn với dài hạn, phân bổ và sử dụng
nguồn lực có hiệu quả
“Không có chiến lược, tổ chức
giống như một con thuyền
không có bánh lái”
Trang 21Mô hình quản trị chiến lược của F David
Mô hình quản trị chiến lược theo công việc
Trang 223 Nhà quản trị chiến lược
❖ Nhà quản trị chiến lược là các nhà quản trị có trách nhiệm
hoạch định, triển khai và kiểm tra đánh giá chiến lược
❖ Nhà quản trị chiến lược phụ thuộc vào cấp chiến lược trong
doanhnghiệp
❖ Yêu cầu đối với nhà quản trị chiến lược
Khả năng lãnh đạo chiến lược
Tầm nhìn chiến lược
Thích nghi vànhạy bén với sự thay đổi
Dự báo được xu hướng…
TÓM LƯỢC
Trang 23TÓM LƯỢC
TÓM LƯỢC
Trang 24VẤN ĐỀ ÔN TẬP
1 Chiến lược là gì? So với chiến thuật, chiến lược có những khác
biệt gì? Các cấp chiến lược trong doanh nghiệp, những nội dung
trong tâmcủa chúng và mối quan hệ giữa chúng
2 Tại sao các doanh nghiệp cần phải quản trị chiến lược? Nhận xét
về công tác quản trị chiến lược tại các doanh nghiệp trong một
ngành nàođó hiện nay
3 Ba cấp chiến lược trong những doanh nghiệp lớn, hoạt động
trongnhiều lĩnh vực kinh doanh Những doanh nghiệp hoạt động
trongmột lĩnh vực kinh doanh thường sẽ có mấy cấp chiến lược
Tại sao?
VẤN ĐỀ ÔN TẬP
4 Các nội dung chủ yếu của quản trị chiến lược Sự hình thành
chiến lược ở các công ty nhỏ có sự khác biệt thế nào so với trong
các doanhnghiệp lớn
5 Cácnội dung chủ yếu trong quá trình quản trị chiến lược Tại sao
phân tích môi trường là công việc thường xuyên liên tục trong
quá trìnhquản trị chiến lược?