TÊN BÀI (CH Đ ):D U NH TH C B C NH TỦ Ề Ấ Ị Ứ Ậ Ấ
I. M c tiêu c a bài (ch đ )ụ ủ ủ ề
Ki n th c:ế ứ
N m đắ ược khái ni m nh th c b c nh t và đ nh lí v d u c a nh th c b c nh t.ệ ị ứ ậ ấ ị ề ấ ủ ị ứ ậ ấ
N m đắ ược các bước xét d u nh th c b c nh t, các bấ ị ứ ậ ấ ước xét d u m t bi u th c là tíchấ ộ ể ứ (thương) c a các nh th c b c nh t.ủ ị ứ ậ ấ
1. K năng: ỹ
Bi t cách xét d u nh th c b c nh t.ế ấ ị ứ ậ ấ
Bi t cách xét d u m t bi u th c là tích (thế ấ ộ ể ứ ương) c a các nh th c b c nh t.ủ ị ứ ậ ấ
Áp d ng d u nh th c vào gi i b t phụ ấ ị ứ ả ấ ương trình b ng cách xét d u bi u th c c a nó.ằ ấ ể ứ ủ
2. Thái đ :ộ
Rèn luy n t duy lôgic, kh năng khái quát hóa, quy l v quen thông qua vi c hìnhệ ư ả ạ ề ệ thành và phát bi u đ nh lí v d u c a nh th c b c nh t và ho t đ ng gi i toán.ể ị ề ấ ủ ị ứ ậ ấ ạ ộ ả
Rèn luy n thái đ nghiêm túc, tính c n th n, ch t ch , khoa h c thông qua các ho tệ ộ ẩ ậ ặ ẽ ọ ạ
đ ng xét d u m t bi u th c; tinh th n đoàn k t h p tác cũng nh kh năng làm vi c đ cộ ấ ộ ể ứ ầ ế ợ ư ả ệ ộ
l p trong các ho t đ ng làm vi c theo nhóm.ậ ạ ộ ệ
3. Đinh hướng phát tri n năng l c:ể ự
Phát tri n năng l c t h c, năng l c h p tác, năng l c quan sát, năng l c phát hi n và gi i ể ự ự ọ ự ợ ự ự ệ ả quy t v n đ , năng l c tính toán.ế ấ ề ự
II. Chu n b c a giáo viên và h c sinhẩ ị ủ ọ
1. Giáo viên:
K ho ch d y h c, SGK, các phi u h c t p, đ dùng ph c v d y và h c.ế ạ ạ ọ ế ọ ậ ồ ụ ụ ạ ọ
B ng ph v d u c a nh th c b c nh t.ả ụ ề ấ ủ ị ứ ậ ấ
2. H c sinh:ọ
H c bài cũ và đ c trọ ọ ước n i dung bài m i trong SGK. ộ ớ
Các đ dùng h c t p, SGK, v ghi, nháp.ồ ọ ậ ở
III. Chu i các ho t đ ng h cỗ ạ ộ ọ
1. GI I THI U (HO T Đ NG TI P C N BÀI H C) (Ớ Ệ Ạ Ộ Ế Ậ Ọ th i gian 5 phút ờ )
M c tiêuụ : T o s h ng kh i h c sinh đ vào bài m i, giúp h c sinh nh l i các ki n th c đãạ ự ứ ở ọ ể ớ ọ ớ ạ ế ứ
h c có liên quan đ n n i dung bài m i, t đó giúp các em tìm ra ki n th c m i d a trên các ọ ế ộ ớ ừ ế ứ ớ ự
ki n th c đã bi t.ế ứ ế
Trang 2N i dung:ộ đ a ra câu h i bài t p và yêu c u h c sinh chu n b trư ỏ ậ ầ ọ ẩ ị ướ ởc nhà.
K thu t t ch c:ỹ ậ ổ ứ chia l p thành hai nhóm, đ a các câu h i cho t ng nhóm chu n b nhà, ớ ư ỏ ừ ẩ ị ở
d ki n các tình hu ng đ t ra đ g i ý h c sinh tr l i câu h i.ự ế ố ặ ể ợ ọ ả ờ ỏ
S n ph m:ả ẩ H c sinh tr l i các câu h i đ t ra.ọ ả ờ ỏ ặ
Th c hi n ho t đ ng kh i đ ng: (GV đ a phi u bài t p cho h c sinh chu n b nhà)ự ệ ạ ộ ở ộ ư ế ậ ọ ẩ ị ở
NHÓM 1:
PHI U BÀI T P NHÓM 1:Ế Ậ
Cho các bi u th c: ể ứ 3 2 2 4 5 3 2 2 1
2
x
x ; x; ; ; x
x
1) Bi u th c nào đã cho có d ng ể ứ ạ f x = ax b( ) + v i ớ a 0
2) Tìm nghi m c a bi u th c có d ng đóệ ủ ể ứ ạ
NHÓM 2:
PHI U BÀI T P NHÓM 2:Ế Ậ
1) Gi i b t phả ấ ương trình: 2x+ >3 0.
2) Bi u di n t p nghi m đó trên tr c s ễ ễ ậ ệ ụ ố
Ho t đông trên l p:ạ ớ
H c sinh đ i di n hai nhóm báo cáo k t qu thu đọ ạ ệ ế ả ược
GV nh n xét ch nh s a ki n th c h c sinh tr l i.ậ ỉ ử ế ứ ọ ả ờ
GV nêu v n đ : V tên g i bi u th c d ng ấ ề ề ọ ể ứ ạ f x = ax b( ) + (a 0) , làm sao gi i b t ả ấ
phương trình có d ng tích ho c thạ ặ ương các bi u th c b c nh t ta đi vào bài h c:ể ứ ậ ấ ọ
” D U NH TH C B C NH T”Ấ Ị Ứ Ậ Ấ
2. N I DUNG BÀI H C (HO T Đ NG HÌNH THÀNH KI N TH C)Ộ Ọ Ạ Ộ Ế Ứ
TI T 1: Ế 2.1 Đ n v ki n th c 1 (ơ ị ế ứ 10’)
1) Nh th c b c nh tị ứ ậ ấ
Cho các bi u th c: ể ứ 3 2 2 4 5 2
2
x
x− ; − x; − ; x
Nh n xét h s ch a x c a nóậ ệ ố ứ ủ
Trang 3b) Hình thành ki n th c.ế ứ
Nh th c b c nh t đ i v i x là bi u th c có d ng ị ứ ậ ấ ố ớ ể ứ ạ f x = ax b( ) + (a 0)
Nghi m nh th c là nghi m phệ ị ứ ệ ương trình ax + b = 0.
c) C ng củ ố
Phi u h c t p s 2:ế ọ ậ ố
Câu 1(NB): Trong các bi u th c sau , bi u th c nào không ph i là nh th c b c ể ứ ể ứ ả ị ứ ậ
nh t:ấ
A. 2x – 5 B. 3 – 2 x C. 2 x + 1 D. 2018 x
Câu 2 (NB): S 2 là nghi m c a nh th c nào sau:ố ệ ủ ị ứ
A. x2 – 4 B. – x – 2 C. 2x – 1 D 1
2 x 1
2.2 Đ n v ki n th c 2 (ơ ị ế ứ 15’)
2) D u nh th c b c nh tấ ị ứ ậ ấ
T vi c gi i b t phừ ệ ả ấ ương trình: 2x+ >3 0. Hãy chỉ
ra các kho ng mà ả x l y giá tr trong đó thì nh th c ấ ị ị ứ
( ) 2 3
f x = x+ có giá tr ị
Cùng d u v i h s c a ấ ớ ệ ố ủ x (a = 2)
Trái d u v i h s c a ấ ớ ệ ố ủ x (a = 2)
b) Hình thành ki n th c.ế ứ
Xét x f ( ) ax b a(x b )
a
Khi x b
a
a
Khi x b
a
a
Đ nh lýị : Nh th c ị ứ f x = ax b( ) + cùng d u v i ấ ớ a khi x l y giá tr trong kho ng ấ ị ả b ;
a
− +
Trang 4, trái d u v i ấ ớ a khi x l y giá tr trong kho ng ấ ị ả ; b
a
− − ( D u c a nh th c đấ ủ ị ứ ược xác đ nh theo qui t c: ị ắ “ Ph i cùng , trái trái ả ” )
c) C ng củ ố
Phi u h c t p s 3:ế ọ ậ ố
Nhóm 1: a) Nêu thao tác đ xét d u m t nh th c.ể ấ ộ ị ứ
b) Xét d u nh th c f(x) = 3x + 2ấ ị ứ
Nhóm 2: a) Nêu thao tác đ xét d u m t nh th c.ể ấ ộ ị ứ
b)Xét d u nh th c f(x) = 2x + 5ấ ị ứ
2.3 Đ n v ki n th c 3 (ơ ị ế ứ 15’)
3) Xét d u tích, thấ ương các nh th c b c nh t.ị ứ ậ ấ
Làm th nào đ suy ra d u c a bi u th c:ế ể ấ ủ ể ứ
(3 2) ( 2 5)
x+ − x +
Áp d ng đ nh lý đ xét d uụ ị ể ấ
2 nhị đã cho
L p b ng xét d u chung 2 ậ ả ấ
nh th c trên cùng m t b ngị ứ ộ ả
r i suy ra d u bi u th c đó ồ ấ ể ứ
b) Hình thành ki n th c.ế ứ
f (x) là tích (thương) các nh th c b c nh t. ị ứ ậ ấ
+Áp d ng đ nh lý v d u c a nh th c đ xét d u t ng nhân t ụ ị ề ấ ủ ị ứ ể ấ ừ ử
+ L p b ng xét d u chung cho t t c các nh th c có m t trong đó ta suy ra đậ ả ấ ấ ả ị ứ ặ ược
d u c a ấ ủ f(x).
c) C ng củ ố
Phi u h c t p s 4:ế ọ ậ ố
Nhóm 1: Xét d u bi u th c ấ ể ứ f x x( ) = (2 −1) (− + x 3)
Trang 5Nhóm 2: Xét d u bi u th c ấ ể ứ f x( ) (4x 31)(x5 2)
x
=
− +
TI T 2: Ế 3. HO T ĐÔNG LUY N T P (Ạ Ệ Ậ 15’)
Bài 1: Xét d u bi u th c ấ ể ứ
( ) (2 5) ( 2 3) ( 2 4 )
f x x= − − x + x –
Bài 2: Xét d u bi u th cấ ể ứ
( ) 2 2
1
x
f x
x
−
=
−
GV chia l p thành 4 nhóm, nhóm 1,2 ớ làm bài 1; nhóm 3,4 làm bài 2
HS th o lu n theo nhómả ậ
GV: G i hai nhóm 2 và 3 c đ i di n ọ ử ạ ệ lên trình bày, nhóm 1,4 nh n xét và b ậ ổ sung
GV nh n xét và ch nh s a k t quậ ỉ ử ế ả
4. HO T Đ NG V N D NG VÀ M R NG (30’)Ạ Ộ Ậ Ụ Ở Ộ
Bài 1: Gi i b t ph ng trình: ả ấ ươ
2 5 0
x − x <
GV phát phi u h c t p cho h c sinhế ọ ậ ọ H1: Khi gi i b t phả ấ ương trình có n m u ta ẩ ở ẫ
ph i làm gì?ả H2: Sau khi qui đ ng và bi n đ i bi u th c v ồ ế ổ ể ứ ế trái có d ng gì?ạ
H3: Tìm nghi m bpt là ch n d u bi u th c ệ ọ ấ ể ứ ở
VT nh th nào?ư ế
HS suy nghĩ tr l i câu h i,lên b ng làm ả ờ ỏ ả bài,nh n xét b sung (n u c n) và ghi nh k t ậ ổ ế ầ ớ ế
qu ả
GV nh n xét và ch nh s a k t qu ậ ỉ ử ế ả Bài 2: Gi i b t ph ng trình:ả ấ ươ
− + + − <2x 1 x 3 5(2)
GV phát phi u h c t p cho h c sinhế ọ ậ ọ H1: Khi gi i b t phả ấ ương trình có ch a tr tuy t ứ ị ệ
đ i ta ph i làm gì?ố ả H2: Sau khi b tr tuy t đ i ta đỏ ị ệ ố ược nh ng ữ
trường h p nào?ợ H3: Tìm nghi m bpt có hai trệ ường h p ta ph i ợ ả làm nh th nào?ư ế
Trang 6HS suy nghĩ tr l i câu h i,lên b ng làm ả ờ ỏ ả bài,nh n xét b sung (n u c n) và ghi nh k t ậ ổ ế ầ ớ ế
qu ả
GV nh n xét và ch nh s a k t qu ậ ỉ ử ế ả Bài 3: Gi i ph ng trình: ả ươ
x+ + − =1 x 1 4 (3)
x − 1 1 +
x+1 0 + +
x1 0 +
* x <1 : (3) ( x +1) – ( x – 1) = 4
2x = 4
x = 2 (th a)ỏ
+ −1 x<1: (3) x +1– x –( 1) = 4
0x = 2 ( không
th a)ỏ
+ x : (3)1 x+ +1 x – 1 =4
2x=4 x=2 (th a)ỏ
V y pt có nghi m : ậ ệ x = 2, x = 2
GV g i ý và hợ ướng d n h c sinh tìm k t quẫ ọ ế ả
L p BXD 2 nh th c trong tr tuy t đ i trên ậ ị ứ ị ệ ố cùng m t b ng.ộ ả
Nghi m c a nh th c chia tr c s làm các t p ệ ủ ị ứ ụ ố ậ con
Gi i phả ương trình không ch a tr tuy t đ i ứ ị ệ ố trên các t p đó ậ