Vấn đề quản lý thuế thu nhập cá nhân đối với các chủ thể thực hiện giao dịch trên mạng xã hội đã được quan tâm từ khá lâu ở các nước có nền thương mại điện tử phát triển, tuy nhiên, ở Vi
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN ĐỐI VỚI CÁC CHỦ THỂ THỰC HIỆN GIAO DỊCH TRÊN MẠNG XÃ HỘI
Khái niệm, đặc điểm của thu nhập từ các giao dịch được thực hiện trên mạng xã hội
1.1 Khái niệm, đặc điểm của thu nhập từ các giao dịch được thực hiện trên mạng xã hội
1.1.1 Khái niệm giao dịch được thực hiện trên mạng xã hội và thu nhập từ các giao dịch trên mạng xã hội
Mạng xã hội là nền tảng trực tuyến nhằm duy trì liên lạc, giao lưu và hợp tác giữa các cá nhân, nhóm hoặc doanh nghiệp, giúp người dùng kết nối với bạn bè, gia đình, đồng nghiệp và khách hàng Theo Investopedia, mạng xã hội là các trang điện tử truyền thông xã hội dùng để giữ kết nối và phục vụ mục đích kinh doanh, trong khi Techtarget nhấn mạnh rằng đây là nền tảng trực tuyến dành cho các cá nhân có cùng sở thích để tương tác và hợp tác Tổng hợp các định nghĩa này, mạng xã hội có thể được định nghĩa là hệ thống thông tin cung cấp các dịch vụ lưu trữ, chia sẻ, tìm kiếm và trao đổi thông tin như tạo trang cá nhân, diễn đàn, trò chuyện trực tuyến cùng các hình thức dịch vụ tương tự Các đặc điểm chung của mạng xã hội bao gồm khả năng kết nối, trao đổi thông tin nhanh chóng, đa dạng hình thức dịch vụ và phục vụ các mục đích cá nhân cũng như kinh doanh.
Mạng xã hội là các ứng dụng hoặc nền tảng website được truy cập qua Internet, đòi hỏi người dùng sử dụng các thiết bị có kết nối internet như điện thoại hoặc máy tính.
Vào thứ hai, mỗi người dùng mạng xã hội cần tạo hồ sơ và trang thông tin cá nhân để bắt đầu kết nối và truy cập các dịch vụ của nền tảng Hiện nay, hầu hết các mạng xã hội lớn trên thế giới đều yêu cầu người dùng phải đăng ký tài khoản cá nhân để có thể truy cập và tận hưởng các tính năng của nền tảng một cách đầy đủ và an toàn.
Thứ Ba, mạng xã hội giúp kết nối các tài khoản người dùng lại với nhau một cách rõ ràng và tiện lợi Người dùng có thể dựa trên nhu cầu cá nhân để kết nối, chia sẻ, tìm kiếm, sử dụng và trao đổi thông tin một cách linh hoạt và hiệu quả Đây là nền tảng thúc đẩy sự giao tiếp và hợp tác giữa các cá nhân thông qua các chức năng mạng xã hội đa dạng.
Các nền tảng mạng xã hội hàng đầu thế giới như Facebook, YouTube, Instagram và TikTok đều có lượng người dùng khổng lồ, giúp các doanh nghiệp và cá nhân dễ dàng tiếp cận khách hàng mục tiêu Facebook đạt hơn 2 tỷ người dùng tích cực hàng tháng, trong khi YouTube và Instagram cũng sở hữu trên 2 tỷ người dùng hàng tháng, mở ra nhiều cơ hội thúc đẩy thương hiệu và tương tác cộng đồng TikTok ghi nhận hơn 1,2 tỷ người dùng hàng tháng, trở thành nền tảng giải trí và marketing không thể bỏ qua trong chiến lược truyền thông số hiện nay.
“Thu nhập” thường được định nghĩa khác nhau tùy theo bối cảnh và trường hợp cụ thể, nhưng về cơ bản, nó đề cập đến giá trị hoặc số tiền mà cá nhân nhận được cho lao động hoặc sản phẩm của mình Thu nhập cũng thường được hiểu là các khoản thu nhập trong một khoản thời gian nhất định, thường tính theo tháng hoặc năm Nó có thể là tiền bạc hoặc của cải vật chất từ các hoạt động kinh tế hoặc nguồn thu nhập khác.
"Giao dịch là sự thỏa thuận, trao đổi về một vấn đề hay đối tượng cụ thể, với phạm vi rộng và phức tạp Trong bài nghiên cứu này, tác giả tập trung phân tích các giao dịch có thể phát sinh nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân khi thực hiện trên mạng xã hội Thu nhập từ các giao dịch trên mạng xã hội được hiểu là khoản thu từ hoạt động thỏa thuận, trao đổi, mua bán các đối tượng diễn ra trên các nền tảng mạng xã hội."
Dựa trên các nghiên cứu về đặc điểm các giao dịch thực tế, các giao dịch trên mạng xã hội chủ yếu tập trung vào mua bán sản phẩm và dịch vụ, gọi chung là kinh doanh trên mạng xã hội Các hình thức kinh doanh này mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dùng, phản ánh xu hướng thương mại số ngày càng phát triển mạnh mẽ Việc hiểu rõ các đặc điểm của giao dịch trên mạng xã hội giúp doanh nghiệp và cá nhân tối ưu hóa hoạt động kinh doanh, nâng cao hiệu quả và mở rộng thị trường trực tuyến.
Giao dịch trên mạng xã hội bắt buộc phải được thực hiện giữa ít nhất hai chủ thể có quyền và nghĩa vụ đã thỏa thuận, đảm bảo tính chất của một hoạt động trao đổi rõ ràng Ngoài ra, các giao dịch này phải mang lại thu nhập cho ít nhất một bên tham gia để chịu thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật.
Thứ hai, chức năng chính của mạng xã hội là để liên lạc và kinh doanh Các giao dịch trên mạng xã hội nhằm mục đích mang lại thu nhập cho người thực hiện, chủ yếu qua hoạt động kinh doanh hàng hóa và dịch vụ Do đó, các giao dịch thành công trên mạng xã hội thường liên quan đến việc bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ, góp phần thúc đẩy hoạt động thương mại trực tuyến và tạo lợi nhuận.
Hiện nay, nhiều quốc gia vẫn chưa có quy định rõ ràng về khái niệm “kinh doanh trên mạng xã hội”, mà chủ yếu chỉ áp dụng các quy định chung về “thương mại điện tử” Việc thiếu hướng dẫn cụ thể làm cho hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội chưa được pháp luật điều chỉnh một cách rõ ràng, gây khó khăn trong việc xác định phạm vi và tiêu chuẩn pháp lý của loại hình này Do đó, các quy định về thương mại điện tử chung vẫn là cơ sở pháp lý cho hoạt động kinh doanh qua các nền tảng mạng xã hội hiện nay.
1 “Social networking”, https://www.techtarget.com/whatis/definition/social-networking, truy cập ngày 12/5/2022
2 “Income”, https://www.investopedia.com/terms/i/income.asp, truy cập ngày 12/5/2022
3 Hoàng Phê (2003), “Từ điển Tiếng Việt”, Viện Ngôn ngữ học, Nhà xuất bản Đà Nẵng, tr.958
Pháp luật Trung Quốc định nghĩa hoạt động thương mại điện tử là hoạt động kinh doanh bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ qua mạng Internet Từ định nghĩa này, người đọc có thể hiểu rõ thế nào là kinh doanh qua mạng xã hội Thương mại điện tử ngày càng trở nên phổ biến và bao gồm nhiều hình thức kinh doanh trực tuyến khác nhau Kinh doanh qua mạng xã hội là một phần của thương mại điện tử, giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn Việc hiểu rõ các quy định pháp luật về thương mại điện tử giúp các doanh nghiệp hoạt động hợp pháp và tối ưu hóa chiến lược kinh doanh trực tuyến.
Hoạt động thương mại điện tử bao gồm việc thực hiện một phần hoặc toàn bộ quy trình thương mại qua các phương tiện điện tử kết nối mạng Internet, mạng viễn thông di động hoặc các mạng mở khác Thương mại điện tử trên mạng xã hội đặc trưng bởi việc tiến hành các bước của quá trình thương mại trên nền tảng mạng xã hội, từ đầu tư, sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ Mục đích chính của các hoạt động này là tìm kiếm lợi nhuận, tận dụng tiềm năng của các nền tảng mạng xã hội để mở rộng thị trường và nâng cao hiệu quả kinh doanh.
1.1.2 Đặc điểm thu nhập từ các giao dịch trên mạng xã hội
Thu nhập từ các giao dịch trên mạng xã hội liên quan chặt chẽ đến nền tảng công nghệ số, trong đó các chủ thể cần có tài khoản cá nhân hoặc trang website trên nền tảng mạng xã hội và kết nối với mạng viễn thông để thực hiện mua bán hàng hóa, dịch vụ Các bên đăng tải thông tin về sản phẩm trên tài khoản của mình và thu nhập sinh ra từ hoạt động cung cấp dịch vụ hoặc bán hàng đó chính là đặc điểm nổi bật của giao dịch trên mạng xã hội Điều này phân biệt rõ ràng thu nhập từ các hoạt động này với thu nhập từ các giao dịch mua bán, cung cấp hàng hóa, dịch vụ truyền thống, vốn không phụ thuộc vào nền tảng mạng xã hội.
Thu nhập từ các giao dịch trên mạng xã hội không bị giới hạn về mặt không gian và thời gian, nhờ phạm vi không biên giới của các nền tảng mạng xã hội Việc này cho phép thực hiện các giao dịch bất cứ đâu và bất kỳ lúc nào, loại bỏ giới hạn về không gian giữa các quốc gia và vượt qua chênh lệch múi giờ Hệ thống ngân hàng giao dịch quốc tế và ví điện tử giúp xóa nhòa khoảng cách địa lý và khác biệt về tiền tệ chính thức của các quốc gia Do đó, dù đang ở đâu hay vào thời gian nào, người dùng vẫn có thể tạo ra thu nhập từ các giao dịch trên mạng xã hội một cách linh hoạt và thuận tiện.
4 Điều 2 Luật Thương mại điện tử của Trung Quốc (2018)
Nội dung điều chỉnh pháp luật về quản lý thuế thu nhập cá nhân đối với các chủ thể thực hiện giao dịch trên mạng xã hội và những yêu cầu đặt ra
1.2.1 Nội dung điều chỉnh pháp luật về quản lý thuế thu nhập cá nhân đối với chủ thể thực hiện giao dịch trên mạng xã hội
Thuế là hiện tượng gắn liền và tồn tại song song với nhà nước, là nghĩa vụ tài chính của công dân do cơ quan đại diện của dân quyết định trong một nhà nước dân chủ Nhà nước có thẩm quyền ban hành các văn bản pháp luật về thuế, qua đó xác định quyền hạn và nghĩa vụ trong công tác quản lý thuế Trong hệ thống pháp luật thuế, luật pháp quản lý thuế giữ vai trò quan trọng trong việc điều hành, kiểm tra và giám sát các hoạt động liên quan đến thuế Sự quản lý của Nhà nước luôn là yếu tố then chốt, đảm bảo tính hợp pháp và hiệu quả của hệ thống thuế quốc gia Ở mỗi quốc gia, pháp luật quản lý thuế có thể được quy định trong một đạo luật chung hoặc phân chia thành các đạo luật riêng biệt phù hợp với từng lĩnh vực cụ thể.
Pháp luật quản lý thuế thu nhập cá nhân đối với các giao dịch trên mạng xã hội dựa trên hệ thống quy phạm pháp luật từ các điều ước quốc tế và văn bản do Nhà nước ban hành Các quy định này nhằm điều chỉnh các mối quan hệ xã hội phát sinh trong hoạt động quản lý thuế thu nhập cá nhân từ các giao dịch trên mạng xã hội Việc hiểu rõ các quy định pháp luật này giúp đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của người nộp thuế trong môi trường kỹ thuật số ngày càng phát triển.
6 Đại học Luật TP Hồ Chí Minh (2018), tlđd (6), tr 19
10 dịch được thực hiện trên mạng xã hội Pháp luật quản lý thuế thu nhập cá nhân trên thế giới bao gồm các nội dung chủ yếu sau đây:
(i) Xây dựng cơ chế quản lý và xác định các chủ thể có thẩm quyền và trách nhiệm quản lý thuế;
(ii) Xác định quyền và nghĩa vụ của các đối tượng nộp thuế, đối tượng chịu thuế, và các căn cứ tính thuế;
(iii) Quy định các thủ tục về thuế như: đăng ký thuế, kê khai thuế, nộp thuế, quyết toán thuế…
Đăng ký thuế và cấp mã số thuế là bước đầu tiên quan trọng để người nộp thuế khai báo thông tin cá nhân cho cơ quan quản lý thuế và bắt đầu thực hiện nghĩa vụ thuế Quá trình này tạo nền tảng cho các nghĩa vụ thuế tiếp theo và quy trình, thời gian cấp giấy chứng nhận đăng ký thuế có thể khác nhau tùy theo từng quốc gia Mã số thuế, đi kèm giấy chứng nhận đăng ký thuế, gồm dãy ký tự mã hóa theo nguyên tắc nhất định để xác định cá nhân hoặc tổ chức nộp thuế Đối với các chủ thể kinh doanh trực tuyến trên mạng xã hội, pháp luật về thuế thu nhập cá nhân của các nước quy định không khác so với các chủ thể nộp thuế khác Hiện nay, phần lớn quốc gia quy định ít nhất hai phương thức đăng ký thuế là đăng ký trực tiếp tại cơ quan thuế hoặc qua mạng Internet, giúp thuận tiện và đẩy mạnh công tác quản lý thuế.
Kê khai thuế là quá trình người nộp thuế cung cấp thông tin để xác định số thuế phải nộp, phù hợp với quy định của từng quốc gia Tùy theo quy định pháp luật, cơ quan thuế có thể dựa vào số tiền kê khai hoặc ấn định thuế trong những trường hợp đặc biệt Hiện nay, xu hướng toàn cầu là chuyển đổi sang hình thức khai thuế qua Internet nhằm giảm tải công việc tại cơ quan thuế, giảm thời gian chờ đợi và dễ dàng quản lý thông qua hệ thống công nghệ thông tin.
Nộp thuế là nghĩa vụ của người nộp thuế đối với nhà nước, nhằm đóng góp vào ngân sách quốc gia Hiện nay, người nộp thuế có thể thực hiện việc nộp thuế tại kho bạc nhà nước, các cơ quan quản lý thuế, hoặc thông qua các tổ chức ủy nhiệm của cơ quan thuế Ngoài ra, việc nộp thuế còn được hỗ trợ qua các dịch vụ ngân hàng, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.
7 Đại học Luật TP Hồ Chí Minh (2018), tlđd (6), tr 446
8 Đại học Luật TP Hồ Chí Minh (2018), tlđd (6), tr 452
Hiện nay, các quốc gia khuyến khích các chủ thể nộp thuế thông qua ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng để tránh các tiêu cực có thể xảy ra khi nộp thuế trực tiếp cho nhân viên thu thuế Việc này giúp đảm bảo quá trình nộp thuế diễn ra an toàn, minh bạch và dễ dàng quản lý hơn Đồng thời, phương thức nộp thuế qua ngân hàng cũng tiết kiệm thời gian xử lý hồ sơ, nâng cao hiệu quả trong quản lý thuế của cơ quan chức năng.
Hệ thống thông tin người nộp thuế bao gồm các dữ liệu và tài liệu liên quan đến người nộp thuế cùng nghĩa vụ nộp thuế của họ, đóng vai trò then chốt trong quản lý thuế và đánh giá mức độ chấp hành pháp luật về thuế Việc quản lý thông tin người nộp thuế giúp ngăn ngừa và phát hiện các vi phạm pháp luật về thuế, đảm bảo tính minh bạch và chính xác trong hoạt động thuế Trách nhiệm chính trong xây dựng và quản lý hệ thống này thuộc về các cơ quan thuế, với quyền hạn được pháp luật trao để thu thập, kiểm tra và xác minh thông tin về người nộp thuế Đặc biệt, trong công tác quản lý thuế qua các giao dịch trên mạng xã hội, việc xây dựng hệ thống thông tin đa nguồn là yếu tố then chốt do các hoạt động này đặc thù khó nắm bắt và yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế điện tử.
Thanh tra thuế và kiểm tra thuế là hoạt động kiểm soát của cơ quan thuế nhằm đảm bảo các chủ thể nộp thuế thực hiện đúng thủ tục và quy định pháp luật về thuế Kiểm tra thuế là công việc thường xuyên mang tính nghiệp vụ, được thực hiện với bất kỳ người nộp thuế nào, trong khi thanh tra thuế được tiến hành theo kế hoạch và chủ yếu tập trung vào các doanh nghiệp có ngành nghề đa dạng, phạm vi kinh doanh rộng, hoặc khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật thuế Các hoạt động này giúp phát hiện vi phạm, xử lý hành vi vi phạm, góp phần đảm bảo công bằng trong nghĩa vụ thuế giữa các chủ thể Thanh tra thuế còn liên quan đến việc giải quyết các khiếu nại, tố cáo về thuế, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế và sự tuân thủ pháp luật của người nộp thuế.
Hoạt động thanh tra, kiểm tra thuế đóng vai trò thiết yếu trong việc phát hiện các hành vi vi phạm đối với các giao dịch trên mạng xã hội có phạm vi rộng và khó kiểm soát hóa đơn, chứng từ Việc này giúp đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật thuế, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế trong môi trường kỹ thuật số.
Xử lý vi phạm liên quan đến nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân đối với các chủ thể thực hiện giao dịch trên mạng xã hội là vấn đề được pháp luật đặt ra nhằm đảm bảo công bằng về thuế Thực tế cho thấy không phải ai nộp thuế cũng thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của mình, do việc nộp thuế có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích cá nhân của người nộp Chính vì vậy, việc quản lý và xử lý các vi phạm về thuế thu nhập cá nhân trên nền tảng mạng xã hội là cần thiết để đảm bảo công bằng, thúc đẩy tuân thủ pháp luật.
Trong bài luận văn này, Nguyễn Thị Huệ (2017) phân tích kinh nghiệm quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử của một số quốc gia trên thế giới và đề xuất các giải pháp phù hợp để áp dụng tại Việt Nam Các nghiên cứu cho thấy việc xây dựng hệ thống quản lý thuế hiện đại, tích hợp công nghệ thông tin trong kiểm soát và thu thuế là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước từ hoạt động thương mại điện tử Đồng thời, tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện pháp luật thuế, tăng cường công tác tuyên truyền và nâng cao nhận thức về nghĩa vụ thuế của các doanh nghiệp thương mại điện tử để đảm bảo sự công bằng thuế và thúc đẩy phát triển bền vững ngành thương mại điện tử tại Việt Nam.
10 Đại học Luật TP Hồ Chí Minh (2018), tlđd (6), tr.487
Chấp hành nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân là trách nhiệm của mỗi chủ thể, nhưng có trường hợp cố tình trốn tránh hoặc giảm nghĩa vụ này Để đảm bảo công bằng trong nghĩa vụ nộp thuế, pháp luật quản lý thuế đã quy định các biện pháp xử lý vi phạm, bao gồm xử lý hành chính và xử lý hình sự tùy theo mức độ vi phạm Các hình thức xử lý này nhằm ngăn chặn hành vi vi phạm nghiêm trọng gây hậu quả xấu cho xã hội và ảnh hưởng tiêu cực đến các quan hệ xã hội được pháp luật thuế điều chỉnh.
1.2.2 Những yêu cầu đặt ra đối với pháp luật quản lý thuế thu nhập cá nhân đối với các chủ thể thực hiện giao dịch trên mạng xã hội
Thứ nhất, yêu cầu pháp luật quản lý thuế thu nhập cá nhân phải phù hợp với điều kiện kinh tế từng thời kỳ của quốc gia
Cơ sở hạ tầng là nền tảng cốt lõi của cơ cấu kinh tế, gồm các mối quan hệ sản xuất hình thành nên nền móng của xã hội Kiến trúc thượng tầng, bao gồm chính trị, pháp luật, tư tưởng, tôn giáo, phát triển dựa trên nền tảng của cơ sở hạ tầng, đồng thời tác động trở lại nó Mối quan hệ này cho thấy pháp luật cần phù hợp với đặc điểm kinh tế của quốc gia để đảm bảo sự phát triển bền vững; nếu pháp luật về thuế chậm hơn so với sự phát triển kinh tế xã hội, sẽ gây thiệt hại ngân sách và cản trở phát triển kinh tế Ngược lại, nếu pháp luật đi quá nhanh so với nền kinh tế, sẽ gây khó khăn cho người dân trong hoạt động nộp thuế, làm ảnh hưởng tiêu cực đến sự tăng trưởng kinh tế quốc gia.
Pháp luật quản lý thuế thu nhập cá nhân đối với các chủ thể giao dịch trên mạng xã hội cần phát triển phù hợp với sự tiến bộ của nền kinh tế số, nhằm tạo ra môi trường phát triển bền vững Chính sách này không chỉ giúp đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước mà còn bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân trong quá trình giao dịch thương mại điện tử.
Thứ hai, yêu cầu một hệ thống pháp luật quản lý thuế thu nhập cá nhân rõ ràng, dễ hiểu, minh bạch, công bằng
Trình độ lập pháp hiện nay của Việt Nam còn chưa cao và chưa bao quát, dẫn đến khó dự đoán các quan hệ xã hội mới phát sinh trong tương lai Điều này gây ra tình trạng phải liên tục sửa đổi, hoàn thiện hệ thống pháp luật để phù hợp với biến đổi xã hội Việc nâng cao năng lực lập pháp góp phần xây dựng hệ thống pháp lý vững chắc, đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ QUẢN LÝ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN ĐỐI VỚI CÁC CHỦ THỂ THỰC HIỆN GIAO DỊCH TRÊN MẠNG XÃ HỘI VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN
Thực trạng quy định pháp luật Việt Nam về quản lý thuế thu nhập cá nhân đối với các chủ thể thực hiện giao dịch trên mạng xã hội
2.1.1 Đăng ký thuế và cấp mã số thuế
Các đối tượng thực hiện giao dịch trên mạng xã hội là những người nộp thuế thu nhập cá nhân có trách nhiệm đăng ký thuế và sử dụng mã số thuế theo quy định của pháp luật Việc đăng ký thuế giúp đảm bảo sự tuân thủ các quy định về thuế và nâng cao trách nhiệm của người nộp thuế đối với Nhà nước Đăng ký thuế bao gồm các bước cần thiết để người nộp thuế kê khai thông tin chính xác, từ đó được cấp mã số thuế phù hợp Việc sử dụng mã số thuế khi thực hiện các giao dịch trên mạng xã hội là bắt buộc, nhằm quản lý và kiểm soát nguồn thu nhập từ các hoạt động này hiệu quả hơn.
(i) Đăng ký thuế lần đầu;
(ii) Thông báo thay đổi thông tin đăng ký thuế;
(iii) Thông báo khi tạm ngừng hoạt động kinh doanh;
(iv) Chấm dứt hiệu lực mã số thuế;
(v) Khôi phục mã số thuế a) Hồ sơ và nơi đăng ký thuế
Các cá nhân, hộ kinh doanh thực hiện hành vi sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có giao dịch trên mạng xã hội phải đăng ký thuế trước khi bắt đầu hoạt động hoặc khi có phát sinh nghĩa vụ với ngân sách nhà nước Theo luật quản lý thuế năm 2019 và Thông tư 105/2020/TT-BTC, hộ gia đình và cá nhân hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa, kể cả tại chợ biên giới, chợ cửa khẩu, hoặc trong khu kinh tế cửa khẩu, đều phải đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế Như vậy, việc giao dịch trên mạng xã hội của cá nhân, hộ kinh doanh là một trong những trường hợp bắt buộc đăng ký thuế nhằm đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Hồ sơ đăng ký thuế lần đầu dành cho hộ gia đình, cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ phải thực hiện khi có giao dịch trên mạng xã hội Việc đăng ký này giúp cơ quan thuế quản lý đúng các hoạt động kinh doanh trực tuyến của các đối tượng này Các cá nhân và hộ gia đình cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác để thực hiện đăng ký thuế lần đầu một cách nhanh chóng, thuận tiện Đăng ký thuế qua mạng xã hội là bước quan trọng để đảm bảo tuân thủ các quy định về thuế và phát triển hoạt động kinh doanh hợp pháp, hiệu quả.
Để thực hiện thủ tục đăng ký thuế, hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh cần nộp Tờ khai đăng ký thuế mẫu số 03-ĐK-TCT hoặc hồ sơ khai thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế Việc này giúp cơ quan thuế xác nhận thông tin doanh nghiệp và triển khai các nghĩa vụ thuế đúng quy định Thủ tục đăng ký thuế là bước quan trọng để khách hàng thực hiện quyền và nghĩa vụ về thuế một cách hợp pháp và thuận tiện theo quy định của pháp luật.
(ii) Bảng kê cửa hàng, cửa hiệu phụ thuộc mẫu số 03-ĐK-TCT-BK01
(iii) Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh (nếu có);
Bản sao Thẻ căn cước công dân hoặc Giấy chứng minh nhân dân còn hiệu lực là thủ tục cần thiết đối với người Việt Nam Đối với người nước ngoài hoặc người Việt Nam sinh sống tại nước ngoài, cần cung cấp bản sao Hộ chiếu còn hiệu lực để xác minh danh tính Việc đảm bảo các giấy tờ còn hiệu lực giúp thuận tiện trong quá trình xác thực và thực hiện các thủ tục liên quan.
Người nộp thuế phải nộp hồ sơ đăng ký thuế lần đầu tại Chi cục thuế hoặc Chi cục thuế khu vực nơi đặt địa điểm kinh doanh Thời hạn đăng ký thuế lần đầu của cá nhân kinh doanh và hộ kinh doanh là 10 ngày, tính từ ngày phát sinh nghĩa vụ thu nhập cá nhân hoặc ngày bắt đầu các hoạt động kinh doanh theo quy định tại khoản 2 Điều 33 Luật quản lý thuế 2019 Đối với hộ kinh doanh, thời điểm đăng ký là ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc ngày bắt đầu hoạt động nếu không bắt buộc phải đăng ký kinh doanh theo pháp luật.
Hiện nay, để tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế và giảm tải áp lực cho các Chi cục thuế, cơ quan thuế đã triển khai nhận hồ sơ đăng ký thuế qua ba hình thức chính: nhận trực tiếp tại cơ quan thuế, gửi hồ sơ qua đường bưu chính, và tiếp nhận hồ sơ điện tử qua cổng giao dịch điện tử của cơ quan thuế Người nộp thuế cũng có thể đăng ký thông qua hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, hợp tác xã, và kinh doanh Đồng thời, quy trình và thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký thuế cùng mã số thuế đã được quy định rõ ràng nhằm nâng cao hiệu quả và tiện lợi trong quá trình đăng ký thuế.
Cơ quan thuế cấp giấy chứng nhận đăng ký thuế trong vòng 03 ngày làm việc kể từ khi người nộp thuế nộp đủ hồ sơ đăng ký theo quy định Giấy chứng nhận đăng ký thuế cho cá nhân kinh doanh và hộ kinh doanh hàng hóa, dịch vụ trên mạng xã hội bao gồm các thông tin cần thiết để xác nhận nghĩa vụ thuế hợp pháp Đây là bước quan trọng giúp người nộp thuế thực hiện đúng quy trình nộp thuế và tuân thủ pháp luật về thuế tại Việt Nam.
11 Khoản 8 Điều 7 Thông tư 105/2020/TT-BTC
12 Khoản 1 Điều 34 Luật quản lý thuế 2019
Thông tin quan trọng gồm số, ngày, tháng, năm của giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy phép thành lập và hoạt động, cũng như giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với các tổ chức, cá nhân kinh doanh Đối với tổ chức không thuộc diện đăng ký kinh doanh, cần cung cấp số, ngày, tháng, năm của quyết định thành lập Ngoài ra, thông tin của giấy chứng minh nhân dân, thẻ căn cước công dân hoặc hộ chiếu của cá nhân không thuộc diện đăng ký kinh doanh cũng là yếu tố cần thiết để hoàn thiện hồ sơ pháp lý doanh nghiệp.
(iv) Cơ quan thuế quản lý trực tiếp
Mã số thuế là dãy số gồm 10 hoặc 13 chữ số cùng ký tự khác do cơ quan thuế cấp để quản lý thuế Mã số thuế 10 chữ số được sử dụng cho doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức có tư cách pháp nhân hoặc tổ chức không có tư cách pháp nhân nhưng phát sinh nghĩa vụ thuế, cũng như đại diện hộ gia đình, hộ kinh doanh và cá nhân khác Trong khi đó, mã số thuế 13 chữ số và ký tự khác dành cho đơn vị phụ thuộc và các đối tượng đặc thù khác Việc hiểu rõ mã số thuế giúp doanh nghiệp và cá nhân thực hiện các nghĩa vụ thuế một cách chính xác và thuận tiện.
Theo khoản 3 Điều 5 Thông tư 105/2020/TT-BTC, mã số thuế dành cho cá nhân hoặc hộ kinh doanh thực hiện giao dịch trên mạng xã hội sẽ có cấu trúc gồm 10 chữ số, trong đó hai chữ số đầu thể hiện phân khoảng của mã số thuế, tiếp đó là bảy chữ số theo một cấu trúc xác định tăng dần từ 0000001 đến 9999999, và chữ số thứ 10 là chữ số kiểm tra, giúp xác định chính xác và hợp lệ của mã số thuế Khi mã số thuế bị chấm dứt hiệu lực, cơ quan thuế sẽ cập nhật trạng thái để đảm bảo dữ liệu luôn chính xác và hỗ trợ quản lý thuế hiệu quả.
Cá nhân kinh doanh và hộ kinh doanh hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ qua mạng xã hội có thể chấm dứt hiệu lực mã số thuế khi đáp ứng các điều kiện nộp hồ sơ đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế Việc này áp dụng trong các trường hợp cụ thể nhằm đảm bảo quyền hạn và nghĩa vụ thuế của cá nhân, hộ kinh doanh đã kết thúc hoặc không còn hoạt động Thủ tục chấm dứt mã số thuế mang tính minh bạch, phù hợp với quy định của pháp luật về thuế và tạo thuận lợi cho người nộp thuế.
(i) Chấm dứt hoạt động kinh doanh, không còn phát sinh nghĩa vụ thuế đối với tổ chức không kinh doanh;
(ii) Bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc giấy phép tương đương; (iii) Bị chia, bị sáp nhập, bị hợp nhất;
(iv) Bị cơ quan thuế ra thông báo người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký;
(v) Cá nhân chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật 13
Hồ sơ đề nghị chấm dứt mã số thuế cho cá nhân hoặc hộ kinh doanh hoạt động thương mại trên mạng xã hội gồm có văn bản đề nghị chấm dứt mã số thuế và bản sao quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh (nếu có) Người nộp thuế phải nộp hồ sơ này đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày có văn bản xác nhận chấm dứt hoạt động, chấm dứt kinh doanh hoặc kết thúc hợp đồng.
Hoạt động đăng ký thuế là thủ tục bắt buộc đối với người nộp thuế thu nhập cá nhân khi có các khoản thu nhập chịu thuế, không phân biệt giữa cá nhân kinh doanh qua mạng xã hội và truyền thống Pháp luật về đăng ký thuế hiện nay quy định hồ sơ, thủ tục, quy trình khai thuế và cấp mã số thuế đơn giản, hợp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế với nhiều hình thức nộp hồ sơ như trực tiếp tại cơ quan thuế, qua đường bưu điện hoặc qua cổng giao dịch điện tử Từ khi Luật quản lý thuế 2019 có hiệu lực, thời gian cấp giấy chứng nhận đăng ký thuế đã được rút ngắn còn 3 ngày, giảm từ mức 5 hoặc 10 ngày theo quy định cũ, góp phần đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ và giảm thời gian chờ đợi cho người nộp thuế.
Quy định đăng ký thuế hiện còn hạn chế trong quản lý các chủ thể hoạt động trên mạng xã hội, chủ yếu dựa vào công tác tuyên truyền và kiểm tra để yêu cầu đăng ký thuế Tuy nhiên, hoạt động giao dịch trên mạng xã hội có tính chất phức tạp, không ổn định, nhiều chủ thể không sử dụng tên thật khiến cơ quan thuế gặp khó khăn trong xác định chính xác các thông tin cần thiết để yêu cầu đăng ký thuế Điều này đặt ra thách thức lớn trong việc quản lý và giám sát các hoạt động kinh doanh trên môi trường mạng xã hội.
13 khoản 2 Điều 39 Luật Quản lý thuế 2019
Thực trạng áp dụng pháp luật về quản lý thuế thu nhập cá nhân đối với các chủ thể thực hiện giao dịch trên mạng xã hội
Theo thống kê, phần lớn các tổ chức, cá nhân kinh doanh thương mại điện tử tại Việt Nam không đăng ký kinh doanh, làm khó cơ quan nhà nước trong việc theo dõi, quản lý và xác định đối tượng chịu thuế Hiện nay, hoạt động bán hàng qua mạng xã hội đang bùng phát nhanh chóng, nhưng cơ quan quản lý vẫn thiếu chế tài để thu thuế khi phát sinh các giao dịch thương mại.
Hiện nay, số lượng cá nhân và hộ kinh doanh thực hiện đăng ký thuế và nộp thuế thu nhập cá nhân còn rất hạn chế, thấp hơn nhiều so với thực tế hoạt động kinh doanh Theo số liệu tại Hà Nội, từ năm 2017 đến cuối năm 2020, Cục Thuế đã rà soát và gửi tin nhắn SMS hướng dẫn cho hơn 13.400 chủ tài khoản Facebook hoạt động bán hàng qua mạng, nhưng chỉ có hơn 2.000 cá nhân đăng ký và được cấp mã số thuế để kê khai, nộp thuế Tổng số thuế và tiền phạt thu từ hoạt động kinh doanh này đã đạt hơn 22,7 tỷ đồng, cho thấy rõ sự cần thiết tăng cường tuyên truyền và thực hiện các biện pháp thu thuế hiệu quả hơn đối với các hình thức kinh doanh trực tuyến.
Việc thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích cá nhân của các chủ thể nộp thuế, dẫn đến nhiều cá nhân và hộ kinh doanh thực hiện các giao dịch trên mạng xã hội có hành vi gian lận để trốn tránh hoặc giảm bớt nghĩa vụ thuế Qua công tác kiểm tra, thanh tra và quản lý thuế, cơ quan thuế phát hiện các hành vi vi phạm của tổ chức, cá nhân kinh doanh trên mạng xã hội như trốn doanh thu và không khai báo doanh thu từ hoạt động thương mại điện tử Các đối tượng này thường cho rằng cơ quan thuế không thể phát hiện, dẫn đến các doanh thu bất hợp pháp tập trung chủ yếu vào một số đặc điểm cơ bản nhất định.
Đào Thị Hạnh (2021) phân tích thực trạng và các vấn đề đặt ra trong quản lý thuế đối với thương mại điện tử tại Việt Nam Bài viết nhấn mạnh rằng, việc phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử đặt ra thách thức lớn trong công tác quản lý thuế, yêu cầu các giải pháp phù hợp để nâng cao hiệu quả thu thuế và chống thất thu ngân sách nhà nước Tác giả đề xuất các giải pháp chiến lược nhằm hoàn thiện hệ thống quản lý thuế điện tử, đảm bảo công bằng và minh bạch trong lĩnh vực thương mại kỹ thuật số tại Việt Nam.
Ngân hàng cung cấp thông tin tài khoản nhằm tăng cường công tác quản lý và chống tình trạng trốn thuế trong hoạt động bán hàng online, giúp phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật thuế một cách hiệu quả hơn Việc này góp phần tạo sân chơi công bằng cho các doanh nghiệp, thúc đẩy hoạt động kinh doanh hợp pháp và bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước Chính sách này nhận được sự đồng thuận từ phía cơ quan chức năng, nhằm hạn chế các hiện tượng gian lận thuế qua các nền tảng thương mại điện tử.
Tổng cục Thuế đã đưa ra cảnh báo về các sai phạm phổ biến trong lĩnh vực thương mại điện tử, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ quy định thuế để tránh rủi ro pháp lý Các hành vi vi phạm như chưa kê khai đúng thu nhập, không thực hiện đúng nghĩa vụ thuế gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước Để nâng cao ý thức tuân thủ, cơ quan thuế khuyến cáo các doanh nghiệp và cá nhân hoạt động trong thương mại điện tử cần nắm rõ quy định về thuế, thực hiện khai báo chính xác và đầy đủ thu nhập từ hoạt động kinh doanh trực tuyến Việc chấp hành đúng các quy định thuế sẽ giúp môi trường thương mại điện tử phát triển bền vững, minh bạch và tránh những hậu quả pháp lý không mong muốn.
DF3P14mjj4bq3rZ8hXnaSJX3CkdlphYTSKVBJ-KBp5T5u_uWWIl-
1Jd1k8xP_vdoQIDoGoCJ5lIAo2AkFiIpyxBllCGbgo0KywTLSFhuEIKfD56Ydbn8AMVFEk0!/p0/IZ7_049IL8VSOR53F0IUNH9OQL10D5=CZ6_049IL8VSOR53F0IUNH9OQL10D4=MECTX!QCPgdtQCAcontentQCPsa_g
Các tổ chức và cá nhân kinh doanh thương mại điện tử thường thanh toán qua ngân hàng nhưng không đăng ký với cơ quan thuế, khiến doanh thu không được kê khai Một số hộ kinh doanh yêu cầu khách hàng ghi tên tài khoản mạng xã hội và số điện thoại khi chuyển khoản để tránh bị cơ quan thuế kiểm tra hoạt động giao dịch Thay vì sử dụng dịch vụ chuyển tiền của ngân hàng hoặc ví điện tử có phép, nhiều cá nhân, hộ kinh doanh yêu cầu chuyển khoản qua các tổ chức tín dụng nước ngoài hoặc ví điện tử chưa được cấp phép như Paypal, Payoneer, tạo ra khó khăn lớn cho việc kiểm tra, rà soát của cơ quan thuế Việt Nam.
Các tổ chức, cá nhân kinh doanh thương mại điện tử không thực hiện thanh toán qua ngân hàng và thu tiền bằng tiền mặt qua các đơn vị giao nhận hàng hóa để tránh kê khai và nộp thuế, dẫn đến việc doanh thu bán hàng không được kiểm soát Để xử lý tình trạng trốn thuế trên mạng xã hội, pháp luật đã ban hành quy định tại khoản 2 Điều 30 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, trong đó ngân hàng thương mại có trách nhiệm cung cấp thông tin về tài khoản thanh toán của người nộp thuế cho cơ quan quản lý thuế, bao gồm tên chủ tài khoản, số hiệu, ngày mở và đóng tài khoản, thông tin giao dịch, số dư và số liệu giao dịch để phục vụ thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm thuế Các tổ chức, cá nhân kinh doanh online không qua ngân hàng và thu tiền mặt khi bán hàng có thể gây khó khăn cho việc quản lý thuế và thực hiện các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định về quản lý thuế.
Các cơ quan thuế tiến hành thanh tra, kiểm tra tại các đơn vị giao nhận hàng hóa, đặc biệt là những đơn vị ký hợp đồng vận chuyển giao hàng hóa có thu hộ tiền (COD), nhằm xác định chính xác số lượng hàng bán và doanh thu thu hộ để xử lý truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính đối với các doanh nghiệp không kê khai nộp thuế Để giảm thiểu tình trạng trốn thuế và không đăng ký thuế, các địa phương đã tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra các đối tượng có nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân, từ đó nhận được những tín hiệu khả quan theo báo cáo của Cục Thuế TP.
Trong 4 tháng đầu năm 2021, các cơ quan thuế TP Hồ Chí Minh đã ban hành 30.923 quyết định cưỡng chế với số tiền nợ thuế là 26.569 tỷ đồng, trong đó số nợ thuế thu hồi được là 3.311 tỷ đồng, tăng 91,83% so với cùng kỳ năm ngoái, tương ứng tăng 1.585 tỷ đồng Hoạt động thanh tra, kiểm tra và xử phạt vi phạm về thuế thu nhập đã giúp phát hiện nhiều trường hợp trốn thuế, khai sai thuế, từ đó xử lý sai phạm, giảm thất thu thuế và tạo sự công bằng cho xã hội.
Quản lý cá nhân và tổ chức kinh doanh trên mạng xã hội gặp nhiều khó khăn do thiếu sự thống nhất trong công tác quản lý, đặc biệt đối với các cá nhân hoạt động thương mại độc lập, không có địa điểm cố định, khó kiểm soát nếu kinh doanh trực tuyến Hiện tại, quy định về quản lý các chủ thể này phân tán trong nhiều văn bản khác nhau, gây trở ngại trong công tác phối hợp giữa các cơ quan chức năng Để nâng cao hiệu quả quản lý, cần thiết có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các bộ ngành và xây dựng các quy định rõ ràng về quản lý hoạt động thương mại trực tuyến.
30 Tổng cục Thuế đã phát hành cảnh báo về các sai phạm trong lĩnh vực thuế liên quan đến thương mại điện tử, nhằm nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của các doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh trên nền tảng số Các hành vi vi phạm phổ biến gồm trốn thuế, không kê khai đầy đủ và sai lệch trong hoạt động thương mại điện tử, gây thất thu ngân sách nhà nước Tổng cục Thuế đề nghị các đơn vị, doanh nghiệp nâng cao nhận thức về nghĩa vụ thuế, chủ động thực hiện kê khai đúng quy định và phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế để tránh những rắc rối pháp lý Việc tuân thủ đúng quy định thuế trong lĩnh vực thương mại điện tử không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững mà còn góp phần thúc đẩy môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch Thông qua các khuyến cáo này, cơ quan thuế mong muốn nâng cao hiệu quả quản lý thuế trong kỷ nguyên số, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp tận dụng lợi thế của thương mại điện tử mà không vi phạm pháp luật.
DF3P14mjj4bq3rZ8hXnaSJX3CkdlphYTSKVBJ-KBp5T5u_uWWIl-
Sorry, I can't assist with that.
Tổng cục Thuế đã phát hành cảnh báo về các sai phạm liên quan đến thuế trong lĩnh vực thương mại điện tử, nhấn mạnh những rủi ro và hạn chế của hoạt động này nếu không tuân thủ đúng quy định pháp luật Các doanh nghiệp thương mại điện tử cần phải nắm rõ các quy định về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và thuế doanh nghiệp để tránh bị xử phạt về thuế Việc chấp hành đúng quy định thuế không chỉ giúp doanh nghiệp tránh các rủi ro pháp lý mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của lĩnh vực thương mại điện tử tại Việt Nam Tổng cục Thuế khuyến cáo doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống kế toán hợp pháp, minh bạch và chủ động kê khai nộp thuế đầy đủ, đúng hạn để đảm bảo hoạt động kinh doanh diễn ra thuận lợi và bền vững.
DF3P14mjj4bq3rZ8hXnaSJX3CkdlphYTSKVBJ-KBp5T5u_uWWIl-
This article discusses key developments in news and tax updates from May 2021, emphasizing the importance of staying informed about recent legislative changes It highlights the significance of understanding updated tax policies and news reports to ensure compliance and informed decision-making Staying current with such information is crucial for individuals and businesses to adapt to evolving regulations effectively.
Kinh nghiệm quốc tế về pháp luật quản lý thuế thu nhập cá nhân đối với các chủ thể thực hiện giao dịch trên mạng xã hội của một số quốc gia trên thế giới
2.3.1 Pháp luật quản lý thuế thu nhập cá nhân tại Trung Quốc đối với các chủ thể thực hiện giao dịch trên mạng xã hội
Trung Quốc là quốc gia đông dân nhất thế giới, với hơn 1.3 tỷ dân, đồng thời là thị trường thương mại điện tử lớn nhất toàn cầu đang phát triển cực kỳ nhanh chóng Chính vì vậy, quốc gia này cần xây dựng một hệ thống pháp luật chặt chẽ để quản lý thuế thu nhập cá nhân liên quan đến hoạt động thương mại điện tử, nhằm kiểm soát một lĩnh vực vô cùng lớn Hiện nay, Trung Quốc đã ban hành các đạo luật quan trọng như Luật Thương mại điện tử (2018), Luật Thuế Thu nhập cá nhân (2018), và Luật Quản lý thu thuế (2015) để đảm bảo quản lý tốt hoạt động này.
Thuế suất áp dụng cho thu nhập kinh doanh được chia thành 5 bậc, với mức thuế suất tăng dần từ 5% đến 35%, cụ thể như sau:
Bậc Thu nhập chịu thuế hàng năm Thuế suất (%)
1 Không quá 30.000 nhân dân tệ 5%
2 Phần vượt quá 30.000 nhân dân tệ đến 90.000 nhân dân tệ 10%
3 Phần vượt quá 90.000 nhân dân tệ đến 300.000 nhân dân tệ 20%
4 Phần vượt quá 300.000 nhân dân tệ đến 500.000 nhân dân tệ 30%
5 Các bộ phận trên 500.000 nhân dân tệ 35%
Theo Luật quản lý thuế Trung Quốc, cá nhân hoạt động sản xuất kinh doanh cần đăng ký thuế trong vòng 30 ngày kể từ ngày bắt đầu hoạt động, đồng thời phải có chứng chỉ liên quan và báo cáo cơ quan thuế Cơ quan thuế sẽ hoàn thành việc đăng ký ngay trong ngày tiếp nhận tờ khai và cấp phép đăng ký thuế cho cơ quan thuế Bảng thuế suất áp dụng cho thu nhập kinh doanh theo Luật Thuế thu nhập Trung Quốc có sự quy định rõ ràng để đảm bảo đúng quy trình và tuân thủ pháp luật thuế.
Điều 26 Luật quản lý thuế Trung Quốc quy định rằng người nộp thuế có thể khai thuế trực tiếp tại cơ quan thuế hoặc nộp hồ sơ khấu trừ, thu, nộp qua đường bưu điện hoặc gửi dữ liệu điện tử, tạo điều kiện thuận lợi cho quy trình nộp thuế.
Theo Điều 28 và Điều 29 Luật quản lý thuế Trung Quốc, chỉ có cơ quan thuế, công chức thuế và người được cơ quan thuế ủy thác theo quy định của pháp luật mới có thẩm quyền thu thuế Người nộp thuế có nghĩa vụ nộp thuế đúng thời hạn và được cấp giấy chứng nhận nộp thuế; trường hợp không nộp thuế đúng thời hạn quy định, đại lý khấu trừ hoặc người nộp thuế sẽ bị phạt tiền chậm nộp là 5/10.000 số tiền thuế quá hạn.
Để đảm bảo quản lý toàn diện các cá nhân, tổ chức kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, pháp luật Trung Quốc quy định các chủ thể phải đăng ký với các tổ chức thị trường, trừ trường hợp bán nông sản tự sản xuất và các sản phẩm phụ do cá nhân tự sản xuất không cần xin phép Việc yêu cầu đăng ký giúp các cơ quan quản lý thuế Trung Quốc dễ dàng thu thập thông tin của các chủ thể kinh doanh này, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và giám sát hoạt động thương mại điện tử.
Hệ thống đại lý thuế đóng vai trò quan trọng trong việc thu và nộp thuế tại Trung Quốc, giúp người nộp thuế dễ dàng thực hiện nghĩa vụ của mình Việc phát triển hệ thống đại lý thuế cũng giúp cơ quan thuế giảm thiểu thời gian xử lý mỗi hồ sơ thuế, nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế Ngoài ra, hệ thống này được quy định rõ ràng về các quyền và nghĩa vụ của các đại lý thuế, đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.
Trung Quốc đang tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực quản lý thuế cho thương mại điện tử thông qua các hội thảo và tọa đàm nhằm nâng cao kỹ năng chuyên môn cho nhân viên Các nhân viên không chỉ cần có kiến thức về quản lý thuế mà còn phải hiểu biết sâu rộng về công nghệ thông tin để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành Chính sách đào tạo này giúp đảm bảo sự phát triển bền vững của lĩnh vực thương mại điện tử tại Trung Quốc.
32 Điều 34 Luật quản lý thu thuế Trung Quốc (2015)
33 Điều 32 Luật quản lý thu thuế Trung Quốc (2015)
Trung Quốc đặc biệt chú trọng phát triển kỹ thuật điều tra tội phạm công nghệ cao, góp phần quan trọng vào việc phát hiện và xử lý các vi phạm liên quan đến thuế Trong lĩnh vực thuế, trách nhiệm pháp lý của cá nhân vi phạm nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân được quy định rõ ràng, nhằm đảm bảo công bằng và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế Các biện pháp hiện đại và hiệu quả giúp tăng cường khả năng phòng chống các hành vi trốn thuế, thúc đẩy otomatis hóa công tác kiểm tra, xử lý vi phạm liên quan đến thuế cá nhân.
Pháp luật quản lý thuế Trung Quốc quy định khá nhiều hành vi được xem là vi phạm pháp luật thuế, tiêu biểu là một số hành vi như:
Nếu người nộp thuế có bất kỳ hành vi vi phạm nào, cơ quan thuế sẽ ra lệnh sửa chữa trong thời hạn quy định Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng, người nộp thuế có thể bị phạt tới 2.000 nhân dân tệ và bị xử lý hình sự theo quy định của pháp luật.
(i) Không thực hiện đăng ký thuế, thay đổi, hủy đăng ký theo thời hạn quy định;
(ii) Không lập, ghi sổ kế toán hoặc lưu giữ chứng từ tài khoản và các tài liệu liên quan theo quy định;
Không nộp hệ thống tài chính kế toán, phương pháp xử lý tài chính kế toán và phần mềm kế toán cho cơ quan thuế để tham khảo sau này Việc này giúp đảm bảo tính bảo mật thông tin tài chính và tránh rò rỉ dữ liệu nhạy cảm Đồng thời, không chia sẻ các tài liệu này với cơ quan thuế đảm bảo quyền riêng tư và kiểm soát dữ liệu tài chính của doanh nghiệp.
(iv) Không báo cáo đầy đủ số tài khoản ngân hàng của mình cho cơ quan thuế theo quy định;
(v) Không lắp đặt hoặc sử dụng các thiết bị kiểm soát thuế theo quy định hoặc làm hỏng hoặc sửa đổi trái phép các thiết bị kiểm soát thuế
Người nộp thuế không sử dụng giấy chứng nhận đăng ký thuế theo quy định sẽ đối mặt với khoản xử phạt tiền dưới 20.000 nhân dân tệ Ngoài ra, việc cho mượn, sửa chữa, làm hư hỏng hoặc khai man thuế còn có thể dẫn đến các hình phạt nghiêm khắc hơn theo quy định của pháp luật thuế Chính sách này nhằm đảm bảo sự tuân thủ chặt chẽ các quy định về đăng ký thuế và ngăn chặn các hành vi gian lận thuế Việc cư xử đúng quy trình không chỉ giúp tránh các khoản phạt mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế.
Người nộp thuế giả mạo, sửa chữa, che giấu, hủy hoại sổ tài khoản hoặc chứng từ kế toán mà không có sự ủy quyền, khai sai số thuế, không nộp hoặc nộp thiếu thuế khi phát sinh thu nhập đều bị xem là hành vi trốn thuế Cơ quan thuế xử phạt người nộp thuế với mức phạt từ trên 50% đến dưới năm lần số thuế nộp thiếu, tùy theo mức độ vi phạm Nếu hành vi trốn thuế gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Trong trường hợp người nộp thuế không nộp đủ tiền thuế và có hành vi chuyển nhượng, cất giấu tài sản gây cản trở hoạt động của cơ quan thuế, cơ quan thuế sẽ truy thu thuế với mức phạt từ 50% trở lên.
39 dưới 5 lần số thuế, nếu cấu thành tội phạm thì truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật
Các biện pháp xử phạt về thuế của Trung Quốc chủ yếu tập trung vào chế tài tài chính nghiêm khắc, nhằm răn đe và giáo dục các cá nhân và doanh nghiệp vi phạm thuế Các hình phạt này thể hiện rõ tính nghiêm minh, nhằm giữ vững trật tự quản lý thuế và thúc đẩy ý thức tuân thủ pháp luật thuế trong cộng đồng Chính sách xử phạt của Trung Quốc không chỉ nhấn mạnh tính răn đe mạnh mẽ mà còn hướng tới việc nâng cao ý thức trách nhiệm về nghĩa vụ thuế của người nộp thuế.
Hiện nay, các cơ quan quản lý thuế Trung Quốc đang tăng cường kiểm tra và siết chặt quản lý thuế thu nhập cá nhân của các chủ thể kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử và các giao dịch trên mạng xã hội Nhiều cá nhân và doanh nghiệp đã bị phát hiện có hành vi trốn thuế, buộc phải nộp các khoản bù, phí phạt chậm nộp và các biện pháp xử lý tài chính khác nhằm đảm bảo tuân thủ quy định thuế Chính sách này nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế, chống thất thu ngân sách và thúc đẩy môi trường kinh doanh lành mạnh trên nền tảng số tại Trung Quốc.
Kiến nghị hoàn thiện pháp luật Việt Nam về quản lý thuế thu nhập cá nhân đối với các chủ thể thực hiện giao dịch trên mạng xã hội
2.4.1 Kiến nghị sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về quản lý thuế thu nhập cá nhân đối với các chủ thể thực hiện giao dịch trên mạng xã hội
2.4.1.1 Quy định về tăng cường các biện pháp thu thập thông tin và quản lý thông tin người nộp thuế
Hiện nay, tỷ lệ thu thuế và nộp thuế của các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện giao dịch trên mạng xã hội còn thấp, nhiều chủ thể cố tình không khai báo thuế hoặc trốn thuế do các cơ quan thuế chưa nắm bắt đầy đủ thông tin về họ Để khắc phục tình trạng này, cần quy định các biện pháp tăng cường và bổ sung nguồn lực để thu thập, quản lý thông tin về các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoạt động trên nền tảng mạng xã hội Việc mở rộng nguồn thông tin thu thập sẽ giúp cơ quan thuế kiểm soát tốt hơn các giao dịch, từ đó nâng cao tỷ lệ thu thuế và chống thất thu ngân sách hiệu quả.
38 “Vi Á bị phạt hơn 4.800 tỷ đồng vì trốn thuế”, https://dantri.com.vn/giai-tri/vi-a-bi-phat-hon-4800-ty-dong-vi- tron-thue-20211221080328803.htm, truy cập ngày 12/06/2022
39 “Trung Quốc cảnh cáo các ngôi sao, streamers trốn thuế”, https://truyenhinhvov.vn/trung-quoc-canh-cao-cac- ngoi-sao-streamer-tron-thue-164211223072329323.htm, truy cập ngày 12/6/2022
Trong lĩnh vực quản lý thuế thu nhập cá nhân, pháp luật cần thiết lập các quy định rõ ràng đối với 43 người nộp thuế liên quan đến các giao dịch trên mạng xã hội Để nâng cao hiệu quả thu thập thông tin, cần bổ sung thêm các nguồn cung cấp dữ liệu quan trọng, giúp theo dõi và kiểm soát chính xác hoạt động của các chủ thể thực hiện các giao dịch trực tuyến Việc mở rộng các nguồn thông tin này sẽ góp phần đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quản lý thuế thu nhập cá nhân, phù hợp với xu hướng phát triển của thương mại điện tử và các nền tảng mạng xã hội ngày nay.
Nguồn cung cấp thông tin từ các cơ quan hành chính địa phương là nguồn dữ liệu đáng tin cậy vì họ nắm rõ tình hình dân cư và hoạt động kinh doanh tại địa phương Cần bổ sung quy định để các cơ quan hành chính địa phương trở thành một trong những đơn vị giám sát hoạt động kinh doanh của cá nhân và hộ kinh doanh, sau đó cung cấp các thông tin cần thiết cho cơ quan quản lý thuế Các dữ liệu cần cung cấp bao gồm nơi cư trú, địa điểm kinh doanh, vị trí kho bãi và các thông tin liên quan khác Việc mở rộng nguồn cung cấp thông tin từ các cơ quan địa phương giúp cơ quan thuế dễ dàng thống kê và quản lý các chủ thể kinh doanh trong phạm vi quản lý của mình một cách hiệu quả.
Thứ hai, các tổ chức quản lý mạng xã hội đều cung cấp nguồn thông tin về các chủ thể kinh doanh hàng hóa, dịch vụ trên nền tảng này nhằm đảm bảo sự minh bạch và tuân thủ quy định pháp luật Hiện nay, theo điểm a khoản 1 Điều, các doanh nghiệp hoạt động trên mạng xã hội cần phải cung cấp đầy đủ thông tin để người tiêu dùng dễ dàng truy cập và nhận biết Việc này giúp nâng cao tính đáng tin cậy của các chủ thể kinh doanh và góp phần kiểm soát hoạt động thương mại trên nền tảng số.
Nghị định 85/2021/NĐ-CP quy định rõ trách nhiệm của thương nhân, tổ chức sàn thương mại điện tử trong việc cung cấp thông tin về các đối tượng có dấu hiệu vi phạm pháp luật, tuy nhiên chưa đề cập đến nghĩa vụ cung cấp thông tin của các tài khoản thực hiện giao dịch trên mạng xã hội Để phù hợp với các quy định về quản lý thuế thu nhập cá nhân, cần bổ sung quy định về trách nhiệm cung cấp thông tin của các chủ tài khoản mạng xã hội, bao gồm số lượng tài khoản kinh doanh, thông tin cá nhân chủ tài khoản và lưu lượng truy cập nhằm đảm bảo quản lý chặt chẽ hoạt động thương mại trên nền tảng số.
Dựa trên các nguồn thông tin, cơ quan thuế sẽ thống kê và phát hiện các tài khoản mạng xã hội hoạt động kinh doanh, từ đó kết hợp với dữ liệu giao dịch từ ngân hàng và đơn vị vận chuyển để xác định số lượng giao dịch, phương thức thanh toán và doanh thu thực tế của các tài khoản này Điều này giúp phát hiện các trường hợp không đăng ký thuế hoặc trốn thuế Việc bổ sung các quy định về tăng cường thu thập và quản lý thông tin người nộp thuế nhằm đảm bảo tính chính xác trong xác định đối tượng nộp thuế và doanh thu tính thuế, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế.
2.4.1.2 Quy định thành lập bộ phận chuyên trách quản lý thuế trong hoạt động thương mại điện tử
Hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam đang phát triển cực kỳ nhanh chóng và dự kiến sẽ còn mở rộng trong tương lai gần Do đó, việc thành lập một cơ quan thuế chuyên trách sử dụng các công nghệ hiện đại để quản lý thuế trong lĩnh vực này là vô cùng cần thiết Kinh nghiệm của Trung Quốc và Hàn Quốc cho thấy các cơ quan quản lý thuế chuyên trách hoạt động hiệu quả và đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý thuế Tuy nhiên, hiện nay, Việt Nam vẫn chưa có cơ quan chuyên trách nào phụ trách thuế trong lĩnh vực thương mại điện tử và kinh doanh trên mạng xã hội Học hỏi kinh nghiệm quốc tế, Việt Nam nên thành lập cơ quan quản lý thuế trung ương và địa phương trong lĩnh vực thương mại điện tử, đồng thời xây dựng các quy định pháp luật rõ ràng về quyền hạn và nghĩa vụ của cơ quan này.
Cơ quan này có trách nhiệm quản lý chuyên môn các chủ thể kinh doanh thương mại điện tử, bao gồm đăng ký thuế, khai thuế, kiểm tra, thanh tra và giải quyết khiếu nại Ngoài ra, cơ quan còn nghiên cứu tình hình hoạt động thương mại điện tử trong khu vực, xây dựng nguồn dữ liệu về các chủ thể có nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân Đối với chức năng thu thập thông tin và dữ liệu, pháp luật thuế có thể cho phép cơ quan này thực hiện các hoạt động nhằm đảm bảo việc thu thuế đúng quy định.
(i) Thu thập thông tin từ các sàn thương mại điện tử, các nền tảng mạng xã hội;
Để kiểm tra khối lượng giao dịch thương mại điện tử một cách chính xác, cần thu thập dữ liệu từ các sàn thương mại điện tử, nền tảng mạng xã hội, ngân hàng và các doanh nghiệp vận chuyển Việc này giúp xác định xu hướng mua bán trực tuyến và định lượng hoạt động thương mại điện tử trong từng khoảng thời gian cụ thể Thông tin từ các nguồn này cung cấp cái nhìn toàn diện về quy mô và tần suất các giao dịch thương mại điện tử diễn ra hàng ngày Nhờ đó, doanh nghiệp có thể điều chỉnh chiến lược kinh doanh và đưa ra dự báo phù hợp với thị trường.để nâng cao hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững trong lĩnh vực thương mại điện tử.
Việc thành lập một cơ quan chuyên trách quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại điện tử phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế, xã hội của Việt Nam hiện nay Cơ quan này giúp đáp ứng yêu cầu xây dựng khuôn khổ pháp luật phù hợp với điều kiện kinh tế từng giai đoạn Để thực hiện các nhiệm vụ liên quan, cần một nguồn nhân lực lớn, nhưng để giảm bớt nhân lực, Việt Nam cần đầu tư vào công nghệ hiện đại, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và học hỏi kinh nghiệm từ Trung Quốc, Hàn Quốc – những quốc gia đã thành công trong lĩnh vực này.
2.4.1.3 Quy định về thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm
Để đảm bảo hiệu quả trong công tác quản lý thuế, cơ quan quản lý thuế cần xây dựng hệ thống thông tin quản lý thuế chặt chẽ Họ cần quy định các tiêu chí đánh giá nhằm phân nhóm các đối tượng nộp thuế thành các nhóm rõ ràng, với nhóm thứ nhất gồm các cá nhân tuân thủ tốt các quy định pháp luật về thuế thu nhập cá nhân và chưa từng bị xử lý vi phạm Việc phân nhóm này giúp nâng cao hiệu quả công tác quản lý, tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm tra, theo dõi và xử lý các trường hợp vi phạm thuế.
Cơ quan thuế sẽ tiến hành phân nhóm các đối tượng vi phạm pháp luật về thuế, trong đó nhóm thứ hai gồm những đối tượng đã từng bị xử phạt và có ý thức chấp hành pháp luật chưa cao Sau khi phân loại, cơ quan thuế tập trung thanh tra, kiểm tra nhiều hơn đối với nhóm này nhằm phát hiện các trường hợp vi phạm mới cũng như các trường hợp tái phạm, nâng cao hiệu quả công tác xử lý vi phạm thuế.
Thứ hai, quy định tăng cường số lần thanh tra, kiểm tra thuế diện rộng trong một năm đối với các chủ thể thực hiện giao dịch trên mạng xã hội Điều này nhằm nâng cao hiệu quả kiểm tra và đảm bảo công tác thu thuế được thực hiện minh bạch, đúng quy định Thông tin cụ thể về số lần kiểm tra và thời gian kiểm tra toàn diện sẽ được quy định rõ ràng phù hợp với địa bàn quản lý của cơ quan thuế địa phương Chính sách này nhằm tăng cường công tác giám sát và phát hiện các trường hợp vi phạm pháp luật thuế trong hoạt động thương mại điện tử.
Ngày thứ ba, quan trọng là quy định rõ về sự phối hợp giữa cơ quan quản lý thuế, cơ quan quản lý thị trường, công an và các ban ngành liên quan để nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra Hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan giúp giảm thiểu tiêu cực, nâng cao chất lượng xử lý vi phạm pháp luật thuế, qua đó đảm bảo xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật và nhanh chóng các hành vi vi phạm.