PowerPoint Presentation Nguyên tắc Đối xử công bằng giữa các cổ đông và nguyên tắc Công bố thông tin và tính mình bạch Thực tiễn tại các doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay Nhóm 09 12 2022 Quản trị công.
Trang 1Nguyên tắc Đối xử công bằng giữa các cổ đông và nguyên tắc Công bố thông tin và tính mình bạch Thực tiễn tại các doanh nghiệp ở Việt Nam hiện
nay
Nhóm
09.12.2022 Quản trị công ty
Trang 2NGUYÊN TẮC: ĐỐI XỬ BÌNH ĐẲNG VỚI CỔ ĐÔNG
1 Nội dung và ý nghĩa của nguyên tắc
2 Sự thể hiện của nguyên tắc trong Luật Doanh nghiệp 2020 và các luật liên quan
3 Liên hệ thực tiễn việc thực thi pháp luật nguyên tắc này ở Việt Nam
NGUYÊN TẮC: CÔNG BỐ THÔNG TIN VÀ TÍNH MINH BẠCH
1 Nội dung và ý nghĩa của nguyên tắc
2 Sự thể hiện của nguyên tắc trong Luật Doanh nghiệp 2020 và các luật liên quan
3 Ví dụ thực tiễn việc thực thi pháp luật nguyên tắc này ở Việt Nam
KẾT LUẬN
Trang 3NGUYÊN TẮC: ĐỐI XỬ BÌNH ĐẲNG VỚI CỔ ĐÔNG
1 Nội dung và ý nghĩa của nguyên tắc
- Thứ nhất, tất cả cổ đông sở hữu cùng loại cổ phần được đối xử công bằng;
- Thứ hai, giao dịch nội gián và giao dịch tư lợi bị cấm;
- Thứ ba, thành viên Hội đồng Quản trị, người điều hành phải công khai với HĐQT các
giao dịch trực tiếp, gián tiếp thay mặt bên thứ ba, các lợi ích trong giao dịch hay những vấn đề ảnh hưởng đến công ty
Trong Các nguyên tắc quản trị công ty của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế
(OECD) 2004 “OECD Principles of Corporate Governance 2004”, nguyên tắc đối xử công bằng giữa các cổ đông là Nguyên tắc thứ Ba.
Trang 4- Thứ nhất, bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư Điều 16 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Mọi người đều bình đẳng trước
pháp luật; không ai bị phân biệt đối xử trong đời sống chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa và xã hội” Khi nhà đầu tư là tổ chức, cá nhân mua cổ phần, trở thành cổ đông của CTCP, cổ đông cũng có quyền bình đẳng trước pháp luật, được đối xử công bằng
- Thứ hai, giúp duy trì niềm tin của các cổ đông với công ty, tạo ra sự gắp bó lâu dài của cổ đông với doanh nghiệp, từ đó
tạo ra sự ổn định cho công ty Với tư cách là người sở hữu cổ phầm, nhà đầu tư tất yếu quan tâm đến quyền lợi của mình Việc để mất niềm tin của các cổ đông sẽ dẫn đến sự rút lui của các dòng vốn bằng việc các cổ đông sẽ tìm cách chuyển
nhượng cổ phần cho các cổ đông khác hoặc yêu cầu chính công ty mua lại cổ phần của mình theo quy định của pháp luật
Từ đó công ty sẽ dễ rơi vào hoàn cảnh khó khăn cả trong hoạt động QTCT cũng như trong các hoạt động sản xuất kinh
doanh trực tiếp
- Thứ ba, hạn chế sự lạm dụng quyền chi phối của cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi biểu quyết Trên thực tế, đối với công ty
thành lập theo phương thức góp vốn một phần của cổ đông sáng lập và huy động vốn từ bên ngoài, nếu quyền ưu đãi biểu quyết tập trung vào một số cổ đông sáng lập thì thực chất việc thực hiện quyền ưu đãi biểu quyết sẽ làm vô hiệu hóa quyền biểu quyết của cổ đông phổ thông nói chung và đặc biệt là cổ đông có vốn góp chi phối ngoài cổ đông sáng lập
Cả dưới góc độ lập pháp và thực tiễn xét xử, nguyên tắc đối xử công bằng giữa các cổ đông là nguyên tắc
cơ bản định hướng điều chỉnh pháp luật về CTCP Việc thực hiện nguyên tắc sẽ mang lại một số những ý
nghĩa, cụ thể:
NGUYÊN TẮC: ĐỐI XỬ BÌNH ĐẲNG VỚI CỔ ĐÔNG
1 Nội dung và ý nghĩa của nguyên tắc
Trang 5Luật Doanh nghiệp 2020
Trong hoạt động Quản trị công ty, nguyên tắc bình đẳng là nền tảng cơ bản giúp cho hoạt động quản trị đạt hiệu quả tốt nhất, tạo ra sự liên kết chặt chẽ, bền vững giữa cổ đông và công ty cũng như các mối quan hệ khác trong công ty Chính vì vậy, Nguyên tắc đối xử bình đẳng giữa các cổ đông đã được quy định là 1 trong 6 nguyên tắc cơ bản theo Điểm a Khoản 1 Điều 2 Quy chế QTCT áp dụng cho các công ty niêm yết ban hành kèm theo Quyết định số 12/2007/ QĐ-BTC về việc ban hành quy chế QTCT áp dụng cho các công ty niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán/ trung tâm chứng khoán
Khi nhà đầu tư là tổ chức, cá nhân mua cổ phần, trở thành cổ đông của CTCP, cổ đông cũng có quyền bình đẳng trước pháp luật, được đối xử công bằng Theo Luật Doanh nghiệp hiện hành, cổ đông phổ thông có quyền hưởng cổ tức, quyền biểu quyết và khi công ty chấm dứt hoạt động thì được phân chia tài sản còn lại Quyền bình đẳng trước pháp luật của cổ đông và quyền được đối xử công bằng giữa các cổ đông gắn với quá trình góp vốn thành lập, quá trình hoạt động của
CTCP và cụ thể là trong ra quyết định và triển khai thực hiện các quyết định kinh doanh, huy động vốn, sử dụng vốn và phân chia lợi nhuận của cơ quan quản trị nội bộ Do vậy, tại Luật Doanh nghiệp 2020, thể hiện “nguyên tắc đối xử bình
đẳng với cổ đông” như sau:
NGUYÊN TẮC: ĐỐI XỬ BÌNH ĐẲNG VỚI CỔ ĐÔNG
2 Sự thể hiện của nguyên tắc trong Luật Doanh nghiệp 2020 và các luật liên quan
Trang 6Quyền được nhận cổ tức: Tương tự như cổ đông lớn, Điều 135 Luật doanh nghiệp 2020 trao
cho cổ đông thiểu số quyền được thanh toán đầy đủ cổ tức trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày kết thúc họp Đại hội đồng cổ đông thường niên và được nhận thông báo về trả cổ tức chậm nhất là 15 ngày trước khi thực hiện trả cổ tức Quy định đảm bảo rằng cổ đông thiểu số sẽ được chia sẻ lợi nhuận của doanh nghiệp
Quyền tự do chuyển nhượng cổ phần cho người khác: Khoản 2 Điều 119 Luật doanh
nghiệp 2020 quy định cổ đông không được rút vốn đã góp bằng cổ phần phổ thông ra khỏi công ty dưới mọi hình thức nhưng được chuyển nhượng cho công ty hoặc người khác Xuất phát từ mô hình tổ chức theo hình thức đối vốn, có tính chất đại chúng nên cấu trúc vốn của công ty cổ phần rất linh hoạt và khả năng chuyển đổi dễ dàng mà không làm mất đi tính ổn định trong cấu trúc vốn Cũng chính vì điều đó, việc chuyển nhượng vốn trong công ty cổ phần không phải là một vấn đề gì quá phức tạp và khó khăn đối với cổ đông thiểu số nếu như việc chuyển nhượng được thực hiện công khai và hợp pháp
Quyền yêu cầu công ty mua lại cổ phần: Theo Điều 132 Luật Doanh nghiệp 2020 thì cổ đông
thiểu số sẽ thực hiện quyền này, vì họ là đối tượng dễ bị tác động tiêu cực và chịu sự bất đồng nhất từ các nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông
◈Nhóm quyền tài sản:
Trang 7◈Nhóm quyền quản trị công ty:
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 145 Luật Doanh nghiệp 2020 đã tạo điều kiện cho các cổ đông
thiểu số thực hiện quyền tiến hành họp Đại hội đồng cổ đông được dễ dàng hơn nếu các cổ đông nhỏ phối hợp với nhau để tạo thành nhóm cổ đông đạt tỷ lệ đủ điều kiện để tiến hành họp Đại hội đồng
cổ đông lần thứ nhất hoặc lần thứ hai với 33% mà không cần phải chờ đến lần thứ ba hay chờ sự
tham gia của các cổ đông lớn.
Theo quy định tại Khoản 2 điều 115 Luật Doanh nghiệp 2020, để được hưởng đặc quyền can
thiệp vào quản trị và giám sát hoạt động của công ty, cổ đông hoặc nhóm cổ đông chỉ cần nắm giữ 5% hoặc tỷ lệ nhỏ được ấn định tại Điều lệ để các cổ đông có quyền yêu cầu Ban kiểm soát kiểm tra công việc công ty, quyền triệu tập cuộc họp Đại hội đồng cổ đông và các hoạt động khác liên quan đến nhóm quyền thông tin Đây cũng là một trong những quyền lợi quan trọng mà đa phần các cổ đông thiểu số thường đòi hỏi sự chấp thuận từ các cổ đông lớn Luật Doanh nghiệp 2020 cũng không còn yêu cầu cổ đông đáp ứng thời hạn tối thiểu 06 tháng để được thực hiện các quyền quản trị nêu trên Việc từ bỏ quy định này mang đến thay đổi tích cực cho cổ đông thiểu số, bởi điều này cho phép
cổ đông thiểu số “có tiếng nói” ngay từ thời điểm gắn bó lợi ích với công ty, thay vì phải chờ đợi một
cách vô lý trong khoảng thời gian 06 tháng mà những vấn đề bất lợi có thể xảy ra.
Trang 8Tại điểm đ, điểm e Khoản 1 Điều 115 Luật Doanh nghiệp 2020 cho phép cổ đông phổ thông
được xem xét, tra cứu và trích lục thông tin về tên và địa chỉ liên lạc trong danh sách cổ đông
có quyền biểu quyết; yêu cầu sửa đổi thông tin không chính xác của mình; xem xét, tra cứu,
trích lục hoặc sao chụp Điều lệ công ty, biên bản họp Đại hội đồng cổ đông và nghị quyết Đại
hội đồng cổ đông
Theo điểm a Khoản 2 Điều 115 Luật doanh nghiệp 2020 cho phép cổ đông, nhóm cổ đông
sở hữu từ 05% tổng số cổ phần phổ thông trở lên hoặc một tỷ lệ khác nhỏ hơn theo quy định tại Điều lệ công ty có quyền “Xem xét, tra cứu, trích lục sổ biên bản và nghị quyết, quyết định của Hội đồng quản trị, báo cáo tài chính giữa năm và hằng năm, báo cáo của Ban kiểm soát, hợp đồng, giao dịch phải thông qua Hội đồng quản trị và tài liệu khác, trừ tài liệu liên quan đến bí mật thương mại, bí mật kinh doanh của công ty” Việc điều chỉnh này là bước đệm quan trọng để các cổ đông thiểu số có thể hiện ngay lập tức thực quyền được tiếp cận, cung cấp thông tin của mình và tăng khả năng giám sát của các cổ đông thiểu số đối với các giao dịch cần được giám sát như giao dịch với người có liên quan nhằm hạn chế việc thất thoát tài sản, gây thiệt hại cho công ty
Điều 164 Luật doanh nghiệp 2020 cũng buộc thành viên Hội đồng quản trị, Kiểm soát viên,
Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và người quản lý khác của công ty phải kê khai cho công ty về các lợi ích liên quan của mình trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh lợi ích liên quan
◈Nhóm quyền thông tin:
Trang 9Luật Doanh nghiệp 2020
NGUYÊN TẮC: ĐỐI XỬ BÌNH ĐẲNG VỚI CỔ ĐÔNG
2 Sự thể hiện của nguyên tắc trong Luật Doanh nghiệp 2020 và các luật liên quan
🡪 Những quy định này đã giúp cho nhóm các cổ đông thiểu số kiểm soát được các giao dịch giữa những cá nhân thuộc ban điều hành công ty và người liên quan nhằm đảm bảo các giao dịch trong công ty cổ phần trở nên minh bạch, công bằng hơn Đây cũng là cơ sở để cổ đông thực hiện các quyền
cơ bản khác như quyền biểu quyết trong cuộc họp Đại hội đồng cổ đông, quyền bầu và miễn nhiệm thành viên Hội đồng quản trị và cả quyền chuyển nhượng cổ phần trong công ty Đặc biệt là, sau khi kết thúc năm tài chính, cổ đông sở hữu cổ phần của công ty liên tục ít nhất 01 năm có quyền tự mình hoặc cùng với luật sư, kế toán viên, kiểm toán viên có chứng chỉ hành nghề trực tiếp xem xét các báo cáo như: Báo cáo kết quả kinh doanh của công ty; báo cáo tài chính; báo cáo đánh giá công tác quản
lý, điều hành công ty; báo cáo thẩm định của Ban kiểm soát.
🡪 Những quy định này đã giúp cho nhóm các cổ đông thiểu số kiểm soát được các giao dịch giữa những cá nhân thuộc ban điều hành công ty và người liên quan nhằm đảm bảo các giao dịch trong công ty cổ phần trở nên minh bạch, công bằng hơn Đây cũng là cơ sở để cổ đông thực hiện các quyền
cơ bản khác như quyền biểu quyết trong cuộc họp Đại hội đồng cổ đông, quyền bầu và miễn nhiệm thành viên Hội đồng quản trị và cả quyền chuyển nhượng cổ phần trong công ty Đặc biệt là, sau khi kết thúc năm tài chính, cổ đông sở hữu cổ phần của công ty liên tục ít nhất 01 năm có quyền tự mình hoặc cùng với luật sư, kế toán viên, kiểm toán viên có chứng chỉ hành nghề trực tiếp xem xét các báo cáo như: Báo cáo kết quả kinh doanh của công ty; báo cáo tài chính; báo cáo đánh giá công tác quản
lý, điều hành công ty; báo cáo thẩm định của Ban kiểm soát.
Trang 10NGUYÊN TẮC: ĐỐI XỬ BÌNH ĐẲNG VỚI CỔ ĐÔNG
2 Sự thể hiện của nguyên tắc trong Luật Doanh nghiệp 2020 và các luật liên quan
Luật Chứng Khoán 2019019
Theo Khoản 3 Điều 40 Luật Chứng Khoán 2019 đã quy định: bảo đảm quyền của cổ đông, đối xử
bình đẳng giữa các cổ đông Nhằm đảm bảo quyền lợi của nhà đầu tư chứng khoán và bảo vệ trật tự trên thị trường chứng khoán Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để cụ thể hóa quyền của cổ đông và bảo
vệ quyền của cổ đông trong Luật Doanh Nghiệp và Luật Chứng Khoán.
Trong Các nguyên tắc quản trị công ty của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) 2004
“OECD Principles of Corporate Governance 2004”, nguyên tắc đối xử công bằng giữa các cổ đông là Nguyên tắc thứ Ba: “Khuôn khổ quản trị công ty cần đảm bảo sự đối xử bình đẳng đối với mọi cổ
đông, trong đó có cổ đông thiểu số và cổ đông nước ngoài Mọi cổ đông phải có cơ hội khiếu nại hiệu quả khi quyền của họ bị vi phạm.”
Trang 11NGUYÊN TẮC: ĐỐI XỬ BÌNH ĐẲNG VỚI CỔ ĐÔNG
3 Liên hệ thực tiễn việc thực thi pháp luật nguyên tắc này ở Việt Nam
Năm 2009, Tổ chức tài chính quốc tế phối hợp với Diễn đàn quản trị công ty toàn cầu cùng với
sự hỗ trợ của Ủy ban chứng khoán nhà nước Việt Nam thực hiện việc khảo sát đánh giá 100 công ty lớn nhất của Việt Nam từ 2010 đến 2012 trên hai sàn chứng khoán HNX và HOSE
Qua báo cáo này chúng em có thể biết rằng điểm số trung bình về
quản trị công ty của các doanh nghiệp Việt Nam ở mức thấp, trong
đó có một số lĩnh vực mức tuân thủ rất yếu kém Trong số các lĩnh
vực được khảo sát thì chỉ có Nguyên tắc đối xử bình đẳng với cổ
đông có điểm số cao nhất 57,8% Tuy nhiên số này chỉ thuộc mức
trung bình so với tiêu chuẩn Còn bên có điểm số thấp nhất, công
ty có điểm quản trị về nguyên tắc đối xử bình đẳng cao nhất là
80,6% đã tiếp cận được với mức xuất sắc về quản trị công ty
nhưng công ty có điểm số thấp nhất lại ở trong tình trạng báo động
13,9%.
Trang 12Về vấn đề này, các công ty có thể tham khảo các thông lệ quản trị công ty tốt theo
OECD để đảm bảo quyền bình đẳng cho cổ đông
Thứ nhất, khuôn khổ quản trị công ty cần bảo vệ và tạo điều kiện thực hiện quyền cổ đông, đảm bảo đối xử công bằng với tất cả cổ đông, trong đó bao gồm
cổ đông thiểu số và cổ đông nước ngoài
► Công bố thông tin công khai, minh bạch, các kênh phổ biến thông tin phải đảm bảo các cổ đông đều có quyền tiếp cận thông tin như nhau, bao gồm: tình hình tài chính, tình hình hoạt động kinh doanh
► Quy trình và thủ tục tổ chức đại hội đồng cổ đông phải đảm bảo công bằng cho các cổ đông
► Mọi cổ đông phải có cơ hội khiếu nại hiệu quả khi quyền của họ bị vi phạm
Thứ hai, cần ngăn cấm các giao dịch nội gián và các giao dịch có thể lạm dụng,
tư lợi cá nhân
09.12.2022 Quản trị công ty
Trang 13► Trách nhiệm trung thành của Hội đồng quản trị: Thành viên HĐQT phải hành động vì lợi ích cao nhất của cổ đông và công ty Khi quyết định của HĐQT có thể ảnh hưởng đến các nhóm cổ đông khác nhau theo các cách khác nhau thì HĐQT phải đảm bảo đối xử bình đẳng với mọi cổ đông.
► Thành viên HĐQT và cán bộ quản lý cấp cao phải công khai các lợi ích liên quan và các giao dịch có liên quan đến công ty Các giao dịch này cần được HĐQT hoặc Đại hội đồng cổ đông chấp thuận
► Doanh nghiệp cần cụ thể hóa các nội dung này trong Điều lệ, Quy chế quản trị, Quy chế công bố thông tin,… của công ty làm cơ sở cho việc thực hiện đầy đủ các quyền của cổ đông, đối xử công bằng với tất cả cổ đông và hạn chế lạm dụng
quyền lực của các cổ đông kiểm soát
Thứ ba, trách nhiệm Hội đồng quản trị
Cuối cùng, điểm quan trọng nhất là các công ty phải tăng nhận thức về quản trị công ty
09.12.2022 Quản trị công ty
Trang 14NGUYÊN TẮC: CÔNG BỐ THÔNG TIN VÀ TÍNH MINH BẠCH
1 Nội dung và ý nghĩa của nguyên tắc
Khuôn khổ quản trị công ty phải đảm bảo việc công bố thông tin kịp thời và chính xác về mọi vấn đề quan trọng liên quan đến công ty, bao gồm tình hình tài chính, tình hình hoạt động, sở hữu và quản trị công ty
Thông tin có vai trò hết sức quan trọng đối với các chủ thể khi tham gia thị trường chứng
khoán Vì vậy, việc công bố thông tin đầy đủ và kịp thời là một nghĩa vụ bắt buộc của các
công ty niêm yết nhằm đảm bảo lợi ích hợp pháp của các nhà đầu tư
Việc công bố thông tin của các công ty là nhằm thúc đẩy hoạt động giao dịch chứng khoán
diễn ra trôi chảy và có trật tự, đảm bảo quá trình hình thành giá cả một cách công bằng thông qua việc cung cấp những thông tin quan trọng, tức thời trên một hệ thống cung cấp thông tin hiện đại
Ngoài ra, việc công bố thông tin ngay lập tức nhằm giảm bớt các vi phạm về giao dịch nội
gián có thể xảy ra Với ý nghĩa đó, việc công bố thông tin đúng thời hạn đóng vai trò quan
trọng, thể hiện sự khách quan trong công bố thông tin
Việc công bố thông tin nhanh chóng và kịp thời luôn phải đi kèm với tính minh bạch
Từ thông lệ quốc tế đến thực tiễn hoạt động của CTCP ở Việt Nam, có thể thấy rằng, thực thi nghiêm túc nguyên tắc minh bạch đóng vai trò quan trọng trong sự sống còn của công ty và mức độ minh bạch phụ thuộc vào năng lực và hiệu quả hoạt động của các cơ quan giám sát nội
bộ như Ban Kiểm soát hoặc các cơ quan thay thế như thành viên độc lập HĐQT và kiểm toán nội bộ