ĐIỂM MÔN HVTC A+ 9đ) ĐỀ 4: Đọc kỹ bài báo “TP Hồ Chí Minh: Trên 960 nhân viên y tế xin nghỉ việc trong 10 tháng” (nhấp vào link: https:baotintuc.vnvandequantamtphochiminhtren960nhanvienytexinnghiviectrong10thang20211129183257164.htm) và trả lời câu hỏi sau:1. Dựa vào nội dung môn HVTC, hãy xác định những yếu tố nào dẫn đến tình trạng nhân viên y tế nghỉ việc? Giải thích tại sao. Trình bày đặc điểm của những yếu tố đó.2. Dựa vào nội dung môn HVTC, hãy giải thích tại sao để giữ chân nhân viên y tế thì cần phải thực hiện những giải pháp như đã nêu ở đoạn cuối của bài viết: “… nhiều ý kiến cho rằng, để giữ chân nhân viên y tế làm việc tại tuyến y tế cơ sở, ngoài chế độ ưu đãi cũng cần tạo môi trường để lực lượng này yên tâm làm việc, được rèn tay nghề, thêm cơ hội thăng tiến trong nghề nghiệp, đồng thời cho phép bác sĩ trạm y tế được khám chữa bệnh ngoài giờ…”?3. Ngoài những giải pháp được trình bày trong bài viết, dựa vào những yếu tố đã xác định ở câu 1, bạn hãy tham mưu cho Sở Y tế một số giải pháp nhằm hạn chế tình trạng nghỉ việc của nhân viên y tế?
Trang 1Ngày tháng năm 2021
Sinh viên : TRẦN THỊ ANH THƯ
Lớp sinh viên : DH47ADC05
Mã số sinh viên : 31211020664
Mã lớp HP : 22C1MAN50200619 Phòng học : B2 - 406
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN
MÔN HỌC HÀNH VI TỔ CHỨC
(Hình thức thi: Tiểu luận không thuyết trình)
TP HCM, ngày 27 tháng 10 năm 2022
Trang 2MỤC LỤC
MỤC LỤC I
ĐỀ 4: Đọc kỹ bài báo “TP Hồ Chí Minh: Trên 960 nhân viên y tế xin nghỉ việc trong
10 tháng” (nhấp vào link:
https://baotintuc.vn/van-de-quan-tam/tp-ho-chi-minh-tren-960-nhan-vien-y-te-xin-nghi-viec-trong-10-thang-20211129183257164.htm) và trả lời câu hỏi sau: II
TÀI LIỆU THAM KHẢO III
NỘI DUNG 1
Câu 1: Dựa vào nội dung môn HVTC, hãy xác định những yếu tố nào dẫn đến tình trạng nhân viên y tế nghỉ việc? Giải thích tại sao Trình bày đặc điểm của những yếu tố đó 1
a Môi trường làm việc: 2
b Điều kiện làm việc 3
c Lương bổng 3
d Đặc tính tiểu sử 4
e Giá trị 5
f Động viên 6
Câu 2: Dựa vào nội dung môn HVTC, hãy giải thích tại sao để giữ chân nhân viên y tế thì cần phải thực hiện những giải pháp như đã nêu ở đoạn cuối của bài viết: “… nhiều ý kiến cho rằng, để giữ chân nhân viên y tế làm việc tại tuyến y tế cơ sở, ngoài chế độ ưu đãi cũng cần tạo môi trường để lực lượng này yên tâm làm việc, được rèn tay nghề, thêm cơ hội thăng tiến trong nghề nghiệp, đồng thời cho phép bác sĩ trạm y tế được khám chữa bệnh ngoài giờ…”? 6
Câu 3: Ngoài những giải pháp được trình bày trong bài viết, dựa vào những yếu tố đã xác định ở câu 1, bạn hãy tham mưu cho Sở Y tế một số giải pháp nhằm hạn chế tình trạng nghỉ việc của nhân viên y tế? 9
Trang 3ĐỀ 4: Đọc kỹ bài báo “TP Hồ Chí Minh: Trên 960 nhân viên y tế xin nghỉ việc
trong 10 tháng” (nhấp vào link: https://baotintuc.vn/van-de-quan-tam/tp-ho-chi-minh-tren-960-nhan-vien-y-te-xin-nghi-viec-trong-10-thang-20211129183257164.htm) và trả lời câu hỏi sau:
1 Dựa vào nội dung môn HVTC, hãy xác định những yếu tố nào dẫn đến tình trạng nhân viên y tế nghỉ việc? Giải thích tại sao Trình bày đặc điểm của những yếu tố đó
2 Dựa vào nội dung môn HVTC, hãy giải thích tại sao để giữ chân nhân viên y tế thì cần phải thực hiện những giải pháp như đã nêu ở đoạn cuối của bài viết: “… nhiều ý kiến cho rằng, để giữ chân nhân viên y tế làm việc tại tuyến y tế cơ sở, ngoài chế độ ưu đãi cũng cần tạo môi trường để lực lượng này yên tâm làm việc, được rèn tay nghề, thêm cơ hội thăng tiến trong nghề nghiệp, đồng thời cho phép bác sĩ trạm y tế được khám chữa bệnh ngoài giờ…”?
3 Ngoài những giải pháp được trình bày trong bài viết, dựa vào những yếu tố đã xác định ở câu 1, bạn hãy tham mưu cho Sở Y tế một số giải pháp nhằm hạn chế tình trạng nghỉ việc của nhân viên y tế?
Trang 4TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] PGS.TS Bùi Thị Thanh (chủ biên), TS Phan Quốc Tấn, Th.S Nguyễn Văn Chương, Th.S Lê Việt Hưng, Tài liệu học tập môn Hành vi tổ chức, Trường Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH), Khoa Quản trị
[2] Dự thảo Luật KCB sửa đổi: Cấm bác sĩ bệnh viện công mở cơ sở KCB tư, Thư viện pháp luật
https://thuvienphapluat.vn/chinh-sach-phap-luat-moi/vn/thoi-su-phap-luat/chinh-sach-moi/24319/du-thao-luat-kcb-sua-doi-cam-bac-si-benh-vien-cong-mo-co-so-kcb-tu
[3] Võ Đức Chiến và cộng sự, “Những suy nghĩ và mong đợi về môi trường làm việc của nhân viên bệnh viện Nguyễn Tri Phương trong công việc hàng ngày”, HỘI HÔ HẤP TP HỒ CHÍ MINH
http://hoihohaptphcm.org/index.php/chuyende/menuchucnanghohap/474-nhung-suy-
nghi-va-mong-doi-ve-moi-truong-lam-viec-cua-nhan-vien-benh-vien-nguyen-tri-phuong-trong-cong-viec-hang-ngay
[4] Inke Mathauer & Ingo Imhoff (2006), “Health workermotivation in Africa: the role
of non-financial incentivesand human resource management tools”, Human Resources for Health 2006, 4:24
https://human-resources-health.biomedcentral.com/articles/10.1186/1478-4491-4-24
Trang 5NỘI DUNG Câu 1: Dựa vào nội dung môn HVTC, hãy xác định những yếu tố nào dẫn đến tình trạng nhân viên y tế nghỉ việc? Giải thích tại sao Trình bày đặc điểm của những yếu tố đó.
Thông qua bài báo “TP Hồ Chí Minh: Trên 960 nhân viên y tế xin nghỉ việc
trong 10 tháng”, đã chỉ ra lý do chủ yếu mà các nhân viên y tế xin nghỉ việc, đó là vì
hoàn cảnh gia đình hoặc yếu tố cá nhân Từ những đơn xin nghỉ việc đó, bà Nguyễn Thị Quỳnh Mai, Chánh văn phòng Sở Y tế TP Hồ Chí Minh tiết lộ rằng số nhân viên nghỉ việc ấy đến từ vị trí điều dưỡng và bác sĩ ở trạm y tế Những nguyên nhân ấy đến
từ việc lực lượng y tế này đã không còn đam mê, nhiệt huyết và sự thỏa mãn với công việc hiện tại Nói cách khác, họ đang dần trở nên bất mãn với công việc, họ cảm thấy
công việc quá cực nhọc, nhất là trong tình hình dịch bệnh Covid-19, “khối lượng công
việc của nhân viên y tế tăng lên gấp nhiều lần; đội ngũ nhân viên y tế còn phải đi sớm
về khuya[…] Trong đó, rất nhiều nhân viên y tế đã 5-6 tháng chưa được về nhà”.
Công việc cực nhọc, phải xa gia đình là thế, nhưng mức lương của họ chỉ “ba cọc ba đồng”, đôi khi trong tâm dịch, thứ họ hy sinh có thể là tính mạng của họ, vì không ai dám chắc mình sẽ không phải là bệnh nhân tiếp theo Và dần dần, họ thờ ơ, họ rời bỏ công việc của mình là chuyện sớm muộn
Thuyết hai nhân tố của Frederick Herzberg (1959) cho rằng: “mối quan hệ của
cá nhân với công việc là mối quan hệ cơ bản và thái độ hướng đến công việc có thể xác định được sự thành công hay thất bại của chính cá nhân đó”[1] Bên cạnh đó,
Herberg chỉ ra nhân tố bên ngoài dẫn đến sự bất mãn là nhân tố duy trì “Nó bao hàm
sự hiện diện hay không hiện diện của các nhân tố không thỏa mãn với công việc, chẳng hạn như môi trường làm việc, tiền lương, chính sách của công ty và mối quan
hệ tương tác giữa con người Khi những yếu tố duy trì kém, thì công việc không được thỏa mãn” [1] Theo Herzberg, nhân tố này không thúc đẩy nhân viên nhưng khi chúng thiếu sót hay không đầy đủ, các nhân tố duy trì có thể khiến nhân viên không hài lòng, lâu dần dẫn tới bất mãn, cuối cùng là họ sẽ quyết định rời bỏ tổ chức Trong trường hợp tổ chức có thể đáp ứng được các nhân tố duy trì cho nhân viên thì cũng chỉ giúp
họ không bất mãn chứ không giúp họ cảm thấy thỏa mãn Từ đó, dựa trên thuyết nhân
Trang 6tố duy trì của Frederick Herzberg, những yếu tố dẫn đến tình trạng nhân viên nghỉ việc
bao gồm:
a Môi trường làm việc:
Trước khi dịch Covid-19 bùng phát, vì để tránh dịch bệnh lây lan, mọi người luôn làm việc không ngừng nghỉ, khi phát hiện bất kì ca F0 nào đều đưa đi cách ly, chữa trị, những ca F1 tiếp xúc với F0 cũng phải điều tra và đưa đi cách ly Chỉ một người nhiễm lại kéo theo hàng trăm người khác, trở thành một con số không phải nhỏ, nhưng số lượng nhân viên y tế ít thì mỗi người cũng phải gồng gánh rất nhiều bệnh nhân Tới khi dịch Covid-19 bùng phát, nhân viên y tế nâng công suất làm việc lên đến
300% “Theo tính toán của bác sĩ Phan Thanh Tùng, Trưởng Trạm y tế xã Vĩnh Lộc A
(huyện Bình Chánh), mỗi nhân viên y tế tại trạm phải gồng gánh trên 17.000 dân” Họ
phải sống và làm việc giữa tâm dịch, một môi trường vô cùng nguy hiểm, không ai đảm bảo mình sẽ không bao giờ là nạn nhân của Covid-19, vì một ngày họ phải tiếp xúc với rất nhiều ca F0, chưa kể những ca bị rất nặng, suy hô hấp,.v.v Họ không có thời gian nghỉ ngơi, sức khỏe ngày càng giảm sút, chỉ cần một nhân viên y tế bị F0, những nhân viên tiếp xúc khác hiển nhiên là F1, và họ không thể làm việc tiếp, nhân
sự ngày càng ý đi, những nhân viên còn lại sẽ tiếp tục việc chồng việc Không ai khi đi làm lại muốn bản thân mình phải làm việc trong một môi trường nguy hiểm với mức lương “ba cọc ba đồng” cả
“Môi trường làm việc là toàn bộ mọi điều kiện xung quanh nhân viên khi làm việc, tác động tới quá trình làm việc và cảm xúc, thái độ làm việc của nhân viên” Môi
trường làm việc ảnh hưởng rất lớn đến kết quả và chất lượng công việc của nhân viên Môi trường làm việc không tốt sẽ dễ khiến cho nhân viên có cảm giác chán nản, thiếu tôn trọng khi không thể hiện được năng lực và tiếng nói bản thân Lâu dần, nhân viên
sẽ dễ nảy sinh tâm lý tiêu cực, hiệu quả trong công việc không được cao, mất niềm tin vào nghề nghiệp hiện tại của mình, không sớm thì muộn sẽ rời bỏ công việc Ngành Y
là một ngành đặc biệt, nếu khám chữa bệnh không đạt hiệu quả sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe của người bệnh, làm giảm uy tín của tuyến cơ sở y tế về sau Suy cho cùng, một môi trường làm việc an toàn, đảm bảo, hoạt động giải trí tối thiểu sẽ giúp họ lấy lại
Trang 7tinh thần, làm giảm sự bất mãn với công việc Vì trên thực tế, môi trường làm việc cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định rời bỏ công việc của nhân viên
b Điều kiện làm việc
“Kể từ khi xuất hiện dịch COVID-19 đến nay, khối lượng công việc của nhân viên y tế tăng lên gấp nhiều lần; đội ngũ nhân viên y tế còn phải đi sớm về khuya khi tham gia chống dịch như lấy mẫu xét nghiệm cộng đồng, theo dõi và điều trị F0 tại nhà, tiêm vaccine, hướng dẫn cách ly y tế… Trong đó, rất nhiều nhân viên y tế đã 5 - 6 tháng chưa được về nhà” Làm việc trong một môi trường nguy hiểm, rủi ro cao, điều
kiện làm việc thì thiếu thốn, áp lực cao, nặng nhọc, công việc thì chồng chất với vô số bệnh nhân Đến tối, để có phòng cho bệnh nhân, nhiều nhân viên y tế phải ngủ tạm bợ ngoài hành lang, trong xe, trên ghế, trên bàn khu y tế dù vẫn còn đang mặc đồ chống dịch, ban ngày thì phải ăn uống tạm bợ để bắt tay vào công việc Công việc không dừng lại ở giờ hành chính, các nhân viên suốt thời gian đó phải làm việc nguyên đêm,
có ca nhiễm mới hay bệnh nhân nguy kịch phải túc trực liên tục Xa nhà một khoảng thời gian lâu như vậy, cực nhọc, mệt mỏi, khiến họ nhớ, họ chán nản, họ “thèm” được
về nhà, họ quyết định nghỉ việc dù trước đó họ cố gắng với công việc là vì gánh trên vai trách nhiệm, niềm tin của quốc gia
“Điều kiện làm việc bao gồm nhiều yếu tố như công việc phải làm, thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi, địa điểm làm việc, an toàn, vệ sinh lao động,…” Điều
kiện làm việc là một trong những yếu tố trực tiếp ảnh hưởng tới sự bất mãn của nhân viên Khi các yếu tố khác như môi trường làm việc, chính sách lương thưởng phúc lợi thỏa mãn nhưng điều kiện làm việc không tốt khiến họ nhận thức về công việc này chỉ toàn khó khăn, khổ cực Nhận thức của nhân viên y tế về công việc cứu người trong thời điểm này từ điều kiện làm việc thiếu thốn quyết định hành vi nghỉ việc của họ
c Lương bổng
Hiện lương nhân viên y tế chỉ khoảng 4,5-6 triệu đồng/tháng, nhưng mỗi ngày
họ phải làm việc hơn 12 tiếng trong lúc dịch bùng phát Một mức lương không xứng
Trang 8đáng với bao nhiêu công sức, sức khỏe họ bỏ ra, làm việc trong một môi trường làm việc, điều kiện làm việc không tốt là điều không tránh khỏi, thứ giúp họ có lý do để tiếp tục làm việc, tạo động lực cho họ là lương, thưởng mà họ nhận Học về ngành Y tốn tiền bạc, thời gian, công sức, dẫu mang trên vai trọng trách cứu người, nhưng họ cũng có gia đình, có mấy miệng ăn phải nuôi nên mức lương vậy rất thấp Quả thật là một sự bất công trong lĩnh vực y tế Tuy nhiên, một số người, họ coi ngành Y là một ngành nghề cao quý, đối với họ, được cống hiến cho đất nước cùng vượt qua đại dịch,
họ thực sự tâm huyết với nghề thì vấn đề lương bổng với họ không mấy quan trọng, ví
dụ như một số tình nguyện viên tình nguyện vào tâm dịch để hỗ trợ các Y Bác sĩ Do
đó, tiền lương chỉ là một trong những yếu tố duy trì, chứ nó không hoàn toàn quyết định đến sự bất mãn của nhân viên y tế, nhưng cũng không thể thiếu Nếu trả lương họ cao hơn, thì họ sẽ giảm bất mãn chứ không thể thỏa mãn được, vì điều kiện và môi trường làm việc ảnh hưởng tới họ nhiều hơn
Ngoài sự không thỏa mãn của nhân viên y tế bị ảnh hưởng bởi các nhân tố duy trì thì đặc điểm khác biệt cá nhân cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến tình trạng nhân viên y
tế nghỉ việc.
d Đặc tính tiểu sử
Là những đặc điểm về tuổi tác, giới tính, tình trạng gia đình, số người phải nuôi dưỡng và thâm niên công tác Mỗi đặc tính có các đặc trưng riêng thể hiện vị trí công việc phù hợp hơn cho người lao động vì nó đánh giá phần nào được năng suất lao động của nhân viên qua việc xem xét hệ số vắng mặt, sự thỏa mãn trong công việc hay sự thuyên chuyển trong công việc Do đó, nếu nhân viên được sắp xếp vào vị trí không phù hợp với đặc tính tiểu sử của họ, nhân viên sẽ có những hành vi không phù hợp,
dẫn đến việc không chịu nổi áp lực hoặc không thể hoàn thành công việc “Theo bà
Nguyễn Thị Huỳnh Mai, dựa trên đơn xin nghỉ việc, lý do chủ yếu là vì hoàn cảnh gia đình hoặc yếu tố cá nhân”.
Tình trạng gia đình
Theo nghiên cứu trước đó, những người có gia đình có hệ số vắng mặt thấp hơn, hệ số thuyên chuyển thấp hơn và sự thỏa mãn với công việc cao hơn, họ muốn có
Trang 9sự ổn định để lo cho gia đình Thế nhưng, có vẻ điều này không hoàn toàn đúng nhân viên y tế, để có thể lo cho gia đình với mức lương 4,5-6 triệu đồng/tháng là điều rất khó Họ làm việc không ngừng nghỉ, đi sớm về khuya, rất nhiều nhân viên y tế đã 5 - 6 tháng chưa được về nhà Các nhân viên y tế bám trụ với nghề là vì cái tâm, vì đạo đức ngành Y, vì đam mê của chính mình Trước đã có nhiều y bác sĩ nghỉ việc vì thu nhập thấp, không đủ để lo gia đình khi bản thân họ chính là trụ cột chính Vì vậy, quyết định nghỉ việc của họ vì hoàn cảnh gia đình là điều dễ hiểu, họ tìm những công việc khác phù hợp hơn, có mức lương cao hơn, giờ giấc ổn định, có thể chăm lo cho gia đình của mình
Số người phải nuôi dưỡng
Cũng như tình trạng gia đình, người có số người nuôi dưỡng nhiều thì tương quan đồng biến với hệ số vắng mặt, nhất là phụ nữ và sự thỏa mãn với công việc Họ nghỉ việc vì lý do gia đình hoặc yếu tố cá nhân, có nghĩa là với công việc và mức lương 4,5-6 triệu đồng/tháng hiện tại không đủ để họ gồng gánh mấy miệng ăn của gia đình Là trụ cột chính trong gia đình, bắt buộc họ phải nghỉ việc để tìm công việc khác
có mức lương cao hơn, ổn định hơn, không phải xa cha mẹ, con cái
e Giá trị
Giá trị thể hiện quan điểm sống, sự phán quyết của mỗi người về cách ứng xử
và ý kiến là đúng hay sai, tốt hoặc xấu, được ủng hộ hay không được ủng hộ; là kim chỉ nam giúp ta định hướng cuộc sống Giá trị là mấu chốt, là cốt lõi vì nó ảnh hưởng đến nhận thức của con người về thế giới, góp phần chi phối thái độ và hành vi của cá nhân Trong quá trình làm việc, từ môi trường đến điều kiện làm việc, lương thưởng,
cơ hội thăng tiến không thỏa mãn, điều này khiến một bộ phận cán bộ y tế có sự thay đổi trong quan điểm Sau thay đổi, giá trị tiếp tục tác động đến nhận thức và thái độ mỗi người Nhận thức là một trong 3 yếu tố hình thành thái độ, tuy nhiên giữa nhận thức và thái độ lại có mối tương quan qua lại Chịu sự chi phối bởi giá trị, các nhân viên y tế sẽ bắt đầu tiếp nhận các thông tin từ thế giới khách quan, từ đó sẽ có cách nhìn nhận của riêng của mình về những vấn đề đang diễn ra Hành động nghỉ việc của trên 960 nhân viên y tế để thể hiện thái độ không thỏa mãn với công việc của họ, hành
Trang 10vi này tiêu cực nhưng cũng thể hiện được sự chủ động của các nhân viên.
f Động viên
“Động viên là tinh thần sẵn sàng cố gắng ở mức cao hướng đến mục tiêu của
tổ chức trong điều kiện một số nhu cầu của cá nhân được thỏa mãn theo khả năng nỗ lực của họ.” Công việc của nhân viên y tế trong tình hình dịch bệnh khổ cực là như
vậy, nhưng nếu cấp trên có chính sách động viên nhân viên tốt thì có thể họ đã không nghỉ việc Vì những yếu tố duy trì ở trên chỉ có thể giúp nhân viên giữ trạng thái không bất mãn với công việc, chứ không giúp nhân viên thỏa mãn Chỉ có động viên đúng mong muốn mới có thể giữ chân họ ở lại với công việc Môi trường ở sở Y tế hầu như khó có cơ hội thăng tiến, khó thăng chứng, khó nhận lương thưởng hơn những ngành nghề khác Nhưng động viên phải đúng điều họ đang mong muốn thì họ mới thỏa mãn được Ví dụ như đối với các nhân viên y tế nhớ nhà, nhớ gia đình, có thể tạo một lịch nghỉ phép tầm vài ngày cho họ về thăm gia đình, lúc này điều họ cần nhất là như thế, nếu ta động viên đúng lúc, sẽ tạo cho họ động lực hơn để làm việc, hoàn thành mục tiêu Vì vậy, nếu không có yếu tố động viên, nhân viên không thỏa mãn, lâu dần sẽ bất mãn với công việc và quyết định nghỉ việc
Câu 2: Dựa vào nội dung môn HVTC, hãy giải thích tại sao để giữ chân nhân viên y tế thì cần phải thực hiện những giải pháp như đã nêu ở đoạn cuối của bài
viết: “… nhiều ý kiến cho rằng, để giữ chân nhân viên y tế làm việc tại tuyến y tế cơ
sở, ngoài chế độ ưu đãi cũng cần tạo môi trường để lực lượng này yên tâm làm việc, được rèn tay nghề, thêm cơ hội thăng tiến trong nghề nghiệp, đồng thời cho phép bác
sĩ trạm y tế được khám chữa bệnh ngoài giờ…”?
Y là một ngành nghề cao quý, được trở thành một nhân viên y tế giúp đỡ cho người dân là điều đáng trân trọng Vì thế, dù là làm việc ở đâu, ở bệnh viện lớn hay chỉ
tại tuyến y tế cơ sở, miễn có thể phục vụ cho đồng bào đều ý nghĩa “Đối với ngành y
tế, nếu bác sĩ không làm trong hệ thống công lập thì họ sẽ ra hệ thống y tế tư nhân làm việc Do đó, dù làm việc ở hệ thống công hay tư đều có thể chăm sóc sức khỏe cho người dân”, bà Nguyễn Thị Huỳnh Mai nói Thế nhưng, họ là con người, họ có gia