BÀI GIẢNG TÊN ĐỀ TÀI MỤC TIÊU TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SỨC KHỎE

Vấn đề khoa học về bản chất là một sự kiện, hiện tượng mới phát hiện mà khoa học chưa biết, là một sự thiếu hụt của lý thuyết hay một mâu thuẫn của thực tiễn đang cản trở bước tiến của c

Vấn đề nghiên cứu là một thiếu sót hay

khoảng cách giữa hiện tại và điều mong đợi

của một hiện tượng sức khoẻ.

VD: Lý thuyết: tiêm chủng mở rộng bao phủ

95%, thực tế: tại Tỉnh A: 60% năm 2018

Vấn đề nghiên cứu là gì?

Vấn đề khoa học về bản chất là một sự kiện, hiện

tượng mới phát hiện mà khoa học chưa biết, là một

sự thiếu hụt của lý thuyết hay một mâu thuẫn của

thực tiễn đang cản trở bước tiến của con người, với

kiến thức cũ, kinh nghiệm cũ không giải thích được,

đòi hỏi các nhà khoa học nghiên cứu làm sáng tỏ

Vấn đề nghiên cứu là gì?

Một vấn đề trở thành đề tài khoa học phải có các điều

kiện sau:

 Một là, đó là sự kiện hay hiện tượng mới chưa từng

ai biêt, một mâu thuẫn hay vướng mắc cản trở bước

tiến của khoa học hay thực tiễn

 Hai là, bằng kiến thức cũ không thể giải quyết

được, đòi hỏi các nhà khoa học phải nghiên cứu giải

quyết

 Ba là, vấn đề nếu được giải quyết sẽ cho một thông

tin mới có giá trị cho khoa học hay làm khai thông

các hoạt động của thực tiễn

Xác định vấn đề y tế ưu tiên

Mục đích: giải quyết vấn đề được xác định

phùhợp với nguồn lực

Cónhiều cách xác định vấn đề ưu tiên:

 6 tiêuchuẩn chẩn đoán cộng đồng

 7 tiêuchuẩn viện Karolinska

Gâyảnh hưởng đến nhóm yếu thế

Đã có phương tiện, kỹ thuật giải quyết

Kinh phíchấp nhận được

Cộng đồng tham gia

=>tổng điểm:?

7 tiêu chuẩn viện Karolinska

1 Tính xác hợp: Quy mô và Mức độ nghiêm trọng

2 Tránh trùng lắp

3 Tính khả thi: phương pháp, kỹ thuật, cỡ mẫu, thu

thập dữ kiện, mặt thời gian và kinh phí

=> Riêngđạo đức và trùng lặp tính ngược lại

=> T ổng ≥15 điểm: nghiên cứu

Xác định vấn đề ưu tiên BPRS

Cách tính điểm BPRS=(A+2B)xC

A: Quy mô vấn đề

B: Mức độ gây hại

C: Hiệu quả can thiệp

=>Vấn đề đạt điểm cao nhất để tiến hành

nghiên cứu

Vấn đề 1

Vấn đề nVấn đề 3 Vấn đề 4

đường huyết

LS - CLS

ĐÁI THÁO

ĐƯỜNG

TÊN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

Phản ánh cô đọng nội dung nghiên cứu

Tên có ítchữ nhất, mang ý nghĩa đơn trị

Càng ngắn gọn, càng súc tích càng tốt

Không nên >33từ

Chứa đựng nội dung thông tin cao nhất, bao

phủ được chủ đề nghiên cứu

Tên là“Danh từ”

TÊN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

 Là ấn tượng đầu tiên của hội đồng khoa

học/người đọc đối với bài nghiên cứu  xu

hướng đánh giá công trình nghiên cứu cao hơn

nếu các phần tiếp theo của công trình nghiên

cứu có chất lượng tốt  Đặt tên đề tài sao cho

thật hấp dẫn, thu hút mà vẫn đảm bảo các

chuẩn mực khoa học là điều rất cần thiết khi

côngbố nghiên cứu

Cách viết tên đề tài nghiên cứu

Tên đề tài nghiên cứu thường bao gồm:

Mục tiêu+phương tiện+môi trường

Cách viết tên đề tài nghiên cứu

Thông thường:

(Nghiên cứu/Khảo sát/Đánh giá/Mô

tả/…) + Vấn đề nghiên cứu + Đối tượng

nghiên cứu (+ Phương tiện nghiên cứu)

+ Địa điểm nghiên cứu + Thời gian

nghiên cứu

TÊN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1.Thực trạng và hiệu quả can thiệp nâng cao

chất lượng hoạt động của TYT xã tại TP Cần

Thơ năm 2022

2 Thực trạng chăm sóc sức khỏe người lao

động tại 1 số KCN tỉnh Đồng Nai năm 2013

3 Nghiêncứu tật khúc xạ ở học viên một số

trường sỹ quan quân đội năm 2017

Các vấn đề cần tránh khi đặt tên đề tài

 Không nên đặt tên đề tài khoa học bằng những cụm từ có độ bất

định cao về thông tin, như: “Về "Thử bàn về " “Một số biện

pháp ”, "Một số vấn đề "Tìm hiểu về ”, vv vì càng bất định

thì nội dung phản ánh được càng không rõ ràng, chính xác Cách

đặt tên như trên chỉ thích hợp cho một bài báo chứ không thích

hợp cho một công trình khoa học nói chung và khóa luận, luận

văn, luận án nói riêng.

 Không lạm dụng những từ chỉ mục đích: những từ như "nhằm để

góp phần nếu bị lạm dụng dễ làm cho tên đề tài trở nên rối

rắm, không nêu bật được nội dung trọng tâm.

 Không lạm dụng mĩ từ hoặc cách nói bóng bẫy tiêu chí quan

trọng trong văn phong khoa học là đơn giản, ngắn gọn, rõ ràng,

dễ hiểu, đơn nghĩa,

Các vấn đề cần tránh khi đặt tên đề tài

Không thể hiện tình cảm, thiên kiến, quan điểm: một

tiêu chi quan trọng khác trong khoa học, đó là tỉnh

khách quan, không phụ thuộc vào tình cảm, chính

kiến, quan điểm vì chúng thường có tính nhất thời,

tỉnh lịch sử trong một thời điểm nhất định

Không đặt tên dưới dạng câu hỏi, câu khẳng định

hoặc phủ định

Không nên viết tựa đề theo kiểu phát biểu

(statement) Khoa học không có gì là bất biển và "sự

thật" hôm nay có thể sai trong tương lai

Các vấn đề cần tránh khi đặt tên đề tài

 Không bao giờ sử dụng viết tắt trong tựa đề bài báo

 Không nên viết tựa đề theo kiểu nghịch lý Những tựa

đề kiểu này có thể làm cho người đọc khó chịu, và có

khi làm lẫn lộn vấn đề của nghiên cứu

 Tựa đề không nên quá dài hay nhiều chữ Tựa đề có

nhiều chữ làm khó đọc và làm cho người đọc dễ

quên Thông thường, tác giả nên cố gắng đặt tựa đề dưới

20 chữ

Phân biệt tên đề tài & vấn đề NC

• Vấn đề NC: là sự khác biệt giữa hiện tượng &

điều mong đợi.

• Đề tài NC: tập trung & phương pháp giải quyết

vấn đề

 Tên đề tài liên quan chặt chẽ với mục tiêu NC

• Mục tiêu nghiên cứu: bắt đầu là động từ

• Tên đề tài nghiên cứu: là 1 “danh từ”, ngắn gọn,

chứa nhiều thông tin

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu:

Đích đến của hành động, công trình nghiên cứu

Kết quả mà người nghiên cứu mong đạt được

Giải pháp giúp giải quyết vấn đề nghiên cứu

Sản phẩm cần phải có sau nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu#Mục đích nghiên cứu

Làm cái gì #Để nhằm vào cái gì

Khái niệm

• Mục tiêu phải liên quan chặt chẽ với phần đặt vấn đề

• Là mệnh đề khẳng định thể hiện nghiên cứu thu nhận

những chứng cứ gì để trả lời câu hỏi nghiên cứu:

- Misoprostol có hiệu quả phòng ngừa băng huyết sau

sinh cấp tính hay không ở phụ nữ sinh con theo ngã

âm đạo?

 Xác định hiệu quả và tính an toàn của misoprostol

trong phòng ngừa băng huyết sau sinh cấp tính ở phụ

nữ sinh con theo ngã âm đạo

Tại sao cần mục tiêu nghiên cứu

• Sau khi hoàn thành NC (hoặc sau khi đọc xong

bài báo)sẽ thu nhận được gì

• Thuyết phục người đọc về sự cần thiết NC

• Giúp nhà NC tập trung vào những nhiệm vụ NC

chính:phần PPNC sẽ chặt chẽ hơn, phần KQ sẽ

côđọng vào MTNC và bàn luận sẽ tập trung và

thuyết phục hơn

2 Mục tiêu nghiên cứu:

 Mục tiêu tổng quát: Tên Đề tài, không

cần thiết

 Mục tiêu cụ thể: Quan trọng

 Mục tiêu luôn bắt đầu bằng 1 động từ

Phân loại MTNC

• Theo cấp độ bao phủ

– Mục tiêu tổng quát

– Mục tiêu cụ thể

• Các mục tiêu cụ thể được chia theo mức độ ưu tiên

– Mục tiêu chính (primary objective)

– Mục tiêu phụ (secondary objective)

Mục tiêu tổng quát

• Phân loại mục tiêu theo cấp độ bao phủ

– Mục tiêu tổng quát (general objective, aim)

• Điều trông đợi đạt được bởi NC theo cách

VD: Mô tả thực trạng THA và hiệu quả một số

biện pháp can thiệp ở đồng bào Khmer tỉnh Trà

Vinhnăm 2020

Mục tiêu cụ thể

Từ câu hỏi chuyên biệt

Nói lên từng kết quả cụ thể

MT2: Hiệu quả một số biện pháp can thiệp phòng chống THA ở

đồng bào Khmer tỉnh Trà Vinh giai đoạn 2020 - 2021

Tiêu chuẩn viết mục tiêu

Cụ thể: “cân-đong-đo-đếm”được

Ngắn gọn

Bắt đầu bằng động từ mạnh: xác định, đánh giá, phân

tích, so sánh, xây dựng mô hình, mô tả, triển khai

Tránh từ trừu tượng: để hiểu, phỏng đoán, nghiên cứu

Tiêu chuẩn viết mục tiêu: SMART hoặc 2Đ+3T

Trả lời 6 câu hỏi?

SMART hoặc 2Đ+3T

Specific:Đặc thù

Measurable:Đo lường được

Appropriate: Thíchhợp

Realistic:Thực hiện được

Time– Bound: Thời gian

6 câu hỏi

Mục tiêu phải trả lời 6 câu hỏi (6WH)

What? Làm cái gì?

Who? Ai sẽ làm gì?

Whom? Làm cho ai?

When? Khi nào làm?

Where? Làm ở đâu?

How? Làm bằng cách nào?

6 câu hỏiVD: Xác định mô hình bệnh tật ở người dân 25

- 64 tuổi thành phố Cần Thơ năm 2020.

Yêu cầu của MTNC

Sử dụng các động từ hành động cụ thể để

đánh giá:

Xác định, ước lượng, tính toán, (khảo sát,

nghiên cứu, )

So sánh, kiểm chứng, xác định sự liên

quan, (khảo sát, nghiên cứu, )

Yêu cầu của MTNC

• Phải cụ thể:

Mục tiêu ước lượng: Nêu rõ (a) kết cuộc quan

tâm (b) trên dânsố cụ thể

Mục tiêu so sánh: Nêu rõ (a) nhóm được đánh

giá so sánhvới (b) nhóm chứng về (c) kết cuộc

nào (d) trênmột dân số cụ thể

Mục tiêu liên quan: Nêu rõ (a) biến độc lập cần

được xác định tác động lên (b) biến phụ thuộc

(c) trên dânsố cụ thể

• Nếu có khái niệm có thể chưa được hoàn toàn

thống nhất phải định nghĩa khái niệm này ngay sau

MTNC

Tương quan & Liên quan

• Tương quan (correlation): Hệ số có giá trị từ -1 đến

1 chobiến sự tương quan giữa 2 biến định lượng

• Liên quan (association): có hay không yếu tố này

(biến định tính hay định lượng) ảnh hưởng hay tác

động đến biến số khác Số đo liên quan (OR hay

RR) làsố đo có giá trị dương có thể <1, =1 hay > 1

Tên đề tài

Mối liên quan giữa nghiện thuốc và thành phần kinh tế

xã hội ở người dân TP Cần Thơ năm 2020.

Câu h ỏi nghiên cứu

Có mối liên quan giữa nghiện thuốc và thành phần

kinh tế xã hội ở người dân TP Cần Thơ năm 2020.

Mục tiêu tổng quát

Xác định mối liên quan giữa nghiện thuốc và thành

phần kinh tế xã hội ở người dân TP Cần Thơ năm

2020.

Mục Tiêu Nghiên Cứu

46

•Tên đề tài

Nguy cơ SHH và SKD ở những trẻ sốc SXHD có béo phì tại … năm ……

•Câu hỏi nghiên cứu

Béo phì có liên quan bến sự gia tǎng nguy cơ suy hô hấp và sốc kéo dài ở

những trẻ em sốc SXHD hay không?

•Giả thuyết (Không bắt buộc)

Ở những trẻ sốc SXHD, trẻ có béo phì tǎng nguy cơ SHH và SKD gấp 2

lần so với trẻ không có béo phì

điều chỉnh theo nhóm tuổi, giới, và mức độ sốc

Mục Tiêu Nghiên Cứu

BÀI TẬP THỰC HÀNH

Từ vấn đề nghiên cứu, hãy đặt tên đề tài và

mục tiêu nghiên cứu phù hợp

ĐẶT VẤN ĐỀ

TỔNG QUAN Y VĂN

 Cung cấp đủ thông tin chuẩn bị cho người

đọc hiểu về nghiên cứu.

Vai trò của đặt vấn đề

Cóđược nền tảng cho việc phát triển một đề

cương nghiên cứu hợp (bao gồm mục tiêu,

phương pháp, kế hoạch, kinh phí cho nghiên

cứu )

Dễ dàng hơn trong việc tìm kiếm các nguồn

thông tin, các báo cáo, tài liệu, nghiên cứu

liên quanđến vấn đề sức khoẻ đã xác định

Vai trò của đặt vấn đề

Cho phép ta trình bàymột cách hệ thống tại sao vấn

đề sức khoẻ này cần nghiên cứu, các kết quả nào ta

mongmuốn đạt được từ nghiên cứu này? Đây là

điểm cần thiết thể hiện tầm quan trọng của nghiên

cứu Nó có giá trị trong việc thuyết phục cộng đồng

người cấp kinh phí và các đối tác khác liên quan đến

nghiêncứu

Các thông tin nào cần đề cập trong

phần đặt vấn đề nghiên cứu?

Tómtắt một số đặc điểm về kinh tế, xã hội, văn

hoá cũng như tình hình sức khoẻ, hệ thống

chăm sóc sức khoẻ có liên quan đến vấn đề

nghiên cứu và địa điểm triển khai nghiên cứu

Cần phải có một số con số thống kê liên quan

đến các vấn đề nói trên để phần trình bày có tính

thuyết phục hơn

Các thông tin nào cần đề cập trong

phần đặt vấn đề nghiên cứu?

Môtả ngắn gọn, súc tích về bản chất của vấn đề

nghiên cứu Cần nêu rõ sự khác biệt giữa cái

hiện có và cái mong muốn có và sự quan tâm

của cộng đồng về vấn đề này Nêu rõ về mức

độ, sự phân bố, tính nghiêm trọng của vấn đề

sức khoẻ đang quan tâm (ai bị ảnh hưởng? ở

đâu? khi nào? hậu quả của những ảnh hưởng

này là gì? )

Các thông tin nào cần đề cập trong

phần đặt vấn đề nghiên cứu?

Phân tích cácyếu tố chính tác động lên vấn đề

sức khoẻ, tìm được các lập luận khoa học để

giải thích vấn đề liên quan

Mô tả ngắn gọn về các giải pháp đã được áp

dụng trước đây nhằm giải quyết vấn đề sức

khoẻ Kết quả của các giải pháp này là gì? tại

sao vấn đề sức khoẻ này lại cần phải nghiên

cứu thêm?

Các thông tin nào cần đề cập trong

phần đặt vấn đề nghiên cứu?

Cáckết quả mong đợi từ NC này là gì? Kết quả này

đóng góp như thế nào vào giải quyết vấn đề sức

khoẻ?

Tổng quan về tài liệu liên quan Phần này có thể

được trình bày trong một mục riêng hoặc lồng ghép

vào cácphần trên, hoặc cả hai

Nếu cần, có thể trình bày vắn tắt định nghĩa của một

số khái niệm cốt lõi liên quan đến việc đề xuất vấn

đề nghiên cứu

Liệt kê, chú giải các chữ viết tắt, các thuật ngữ chưa

thôngdụng được sử dụng trong đề cương nghiên

cứu

TỔNG QUAN Y VĂN

Tổng quan tài liệu

Mục đích của tổng quan

 Đặt NC trong bối cảnh và lí do của NC

 Xácđịnh các PPNC và công cụ NC phù hợp

Nội dung của tổng quan

 Tại sao chủ đề NC quan trọng?

 Hiểu biết hiện tại (Hạn chế của giải pháp/KT

 Chưa biết: thường chỉ 1 câu

- Điểm gì còn chưa được biết về giải

pháp đề xuất

 Câu hỏi/mục tiêu/giả thuyết NC hay mục

tiêu NC

 Cách tiếp cận

Vai trò tổng quan y văn

• Tránh việc lặp lại các công trình đã làm từ trước

• Tìm hiểu các nhà NC khác đã phát hiện & báo

Các bước trong tổng quan tài liệu

1 Chọn chủ đề cho tổng quan tài liệu

2 Xác định nguồn để lấy thông tin

3 Khai thác nguồn thông tin

4 Lấy thông tin, tài liệu gốc

5 Tổ chức quản lý thông tin

6 Viết tổng quan tài liệu

Chọn chủ đề cho tổng quan tài liệu

- Chủ đề của tổng quan tài liệu cũng là chủ đề của nghiên

cứu

- Cân nhắc các yếu tố:

 Thông tin có thể lấy được ở trong nước/ngay tại địa phương

không?

 Chúng ta quan tâm đến những điều gì, và những điều này có tiếp

tục đáng quan tâm trong suốt quá trình nghiên cứu không?

 Ai sẽ quan tâm đến kết quả nghiên cứu này?

 Phạm vi nghiên cứu có đủ rộng để ta quan tâm không?

 Phạm vi nghiên cứu có bị quá rộng làm mất tập trung không?

 Có sử dụng các kỹ thuật hiện có không?

Xác định nguồn để lấy thông tin

1 Sách

2 Tạp chí khoa học

3 Báo cáo nghiên cứu

4 Luận văn, luận án

5 Thư mục tra cứu

6 Trang tin điện tử

7 Văn bản của nhà nước

8 Số liệu thống kê

9 Tài liệu hướng dẫn

10 Tài liệu hội nghị

11 Báo chí

12 …

Khai thác nguồn thông tin

1 Xác định nhu cầu thông tin tìm kiếm

2 Chia các thông tin cần tìm thành các phần

3 Xác định từ khóa quan trọng

4 Tìm kiếm thông tin

5 Đánh giá thông tin, tài liệu

6 Đánh giá quá trình tìm kiếm tài liệu

Khai thác nguồn thông tin

VD: Chủ đề nghiên cứu “ Thái độ và kiến thức về

bệnh lây truyền qua đường tình dục của nữ thanh

niên nông thôn” có thể liên quan đến các tài liệu:

• Bệnh lây truyền qua đường tình dục

• Tình trạng bệnh lây truyền qua đường tình dục ở

phụ nữ nông thôn

• Kiến thức về bệnh lây truyền qua đường tình dục

của nữ thanh niên nông thôn

• Thái độ đối với bệnh lây truyền qua đường tình

dục của nữ thanh niên nông thôn

Khai thác nguồn thông tin

• Các dịch vụ y tế liên quan đến bệnh

• Các chính sách của nhà nước trong việc phòng

chống bệnh

• Công tác chăm sóc sức khoẻ phụ nữ ở nông thôn

• Các yêu tố ảnh hưởng đến thái độ và kiến thức về

bệnh lây truyền qua đường tình dục của nữ thanh

niên nông thôn

• Nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan đến

chủ đề nghiên cứu

Đánh giá thông tin, tài liệu

Cần xem về giá trị khoa học, chất lượng của tài liệu thông qua:

• Ai là tác giả - là nhà khoa học hay một nhà báo, sinh viên

• Thời gian xuất bản - chủ đề có đại diện cho tư tưởng của

thời bấy giờ không?

• Tài liệu được viết cho ai? cho chung mọi người hay cho các

nhà nghiên cứu hay một nhóm nào đó?

• Phong cách viết - giống như đối thoại hay mang tính hàn

lâm, mô tả,

Đánh giá thông tin, tài liệu

Cần xem về giá trị khoa học, chất lượng của tài liệu thông qua:

• Cách trình bày - tác giả có dùng các bảng, biểu đồ, minh

hoạ phù hợp? các mô tả cụ thể có hợp lý không?

• Xem phần tài liệu tham khảo - tác giả có đề cập đến đóng

góp của những người khác? Các ý tưởng có được trích dẫn

đúng?

• Loại xuất bản phẩm và mục đích của nó - là một tạp chí hàn

lâm? tạp chí thông thường? sách? tài liệu hội nghị?

• Xác định các công việc tiếp nối

Đánh giá thông tin, tài liệu

Khi đã xác định được các thông tin, tài liệu mà chúng ta

nghĩ là có thể sử dụng được, cần tiếp tục phân tích cẩn

thận các nội dung sau:

• Xác định các quan điểm/lý luận/thực tế

• Xem các phát hiện mới - có các bằng chứng rõ ràng

chứng minh mỗi phát hiện không?

• Tìm hiểu sự tin cậy và chính xác của tài liệu - các giả

định có giá trị không? Có thiếu sót nào trong phương

pháp không? Nghiên cứu có dựa vào thực tế không?