LUAN VAN KHCT công tác vận động nông dân của các đảng bộ huyện vùng đồng bằng tỉnh thanh hoá giai đoạn hiện nay

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, giai cấp nông dân luôn là một lực lượng xã hội to lớn, có vai trò hết sức quan trọng, là đội quân chủ lực trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc, đã góp phần làm nên lịch sử vẻ vang của dân tộc. Nông dân Việt Nam vốn giàu lòng yêu nước và nhiệt tình cách mạng, chịu đựng gian khổ, hy sinh, lao động cần cù, sáng tạo, góp phần quan trọng trong việc giữ vững và phát triển sản xuất, bảo đảm cuộc sống cho cả cộng đồng dân tộc; đồng thời đấu tranh kiên cường chống áp bức, bóc lột của thực dân, đế quốc, phong kiến để giành độc lập, tự do, xây dựng và bảo vệ đất nước và giải phóng bản thân mình. Bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, giai cấp nông dân vẫn đóng vai trò rất quan trọng. Nông dân vẫn là lực lượng lao động cơ bản trong xã hội, là chủ lực quân trên mặt trận nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới văn minh, hiện đại, cùng với giai cấp công nhân và lực lượng lao động khác trong xã hội tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn. Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban chấp hành Trung ương khoá X tiếp tục khẳng định: Trước đây, hiện nay cũng như sau này, Đảng ta luôn đặt nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở vị trí chiến lược quan trọng, coi đó là cơ sở và lực lượng để phát triển kinh tế xã hội bền vững, ổn định chính trị, bảo đảm an ninh, quốc phòng, giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái”. Xuất phát từ vị trí, vai trò của giai cấp nông dân, trong suốt quá trình lãnh đạo sự nghiệp cánh mạng, Đảng cộng sản Việt Nam luôn đánh giá cao vai trò của nông dân và luôn coi trọng công tác vận động nông dân. Đảng ta cho rằng: làm tốt công tác vận động nông dân có ý nghĩa quyết định thắng lợi của sự nghiệp cách mạng nước ta. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng chỉ rõ rằng: Nông dân là một lực lượng rất to lớn của dân tộc, một đồng minh rất trung thành của giai cấp công nhân, muốn kháng chiến, kiến quốc thành công, muốn độc lập, thống nhất thật sự phải dựa vào lực lượng của nông dân, nếu nông dân được lãnh đạo tốt thì khó khăn gì họ cũng khắc phục được, việc to lớn mấy họ cũng làm được. Nhận thức được vai trò quan trọng của công tác vận động nông dân, trong những năm vừa qua, đặc biệt là trong thời kỳ đổi mới đất nước, các cấp uỷ đảng, chính quyền đã có nhiều biện pháp vận động nông dân, chăm lo lợi ích cho nông dân. Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, đời sống nông dân ngày càng được cải thiện và nâng cao. Nông nghiệp nước ta đang trên đà phát triển, có nhiều đóng góp cho nền kinh tế đất nước. Nông thôn Việt Nam đang được đổi mới hàng ngày, hàng giờ. Có thể nói, những thành tựu của công cuộc đổi mới đất nước trong lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn có phần đóng góp quan trọng của công tác vận động nông dân. Cũng như các địa phương khác trong cả nước, Đảng bộ Thanh Hoá đã quán triệt sâu sắc quan điểm chỉ đạo của Đảng và của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác dân vận nói chung, công tác vận động nông dân nói riêng. Các đảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá luôn chú trọng vận động, tập hợp nông dân, lôi cuốn nông dân tham gia các phong trào cách mạng và đã đạt được nhiều thành quả quan trọng. Đời sống nhân dân Thanh Hoá nói chung, của nông dân các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá nói riêng được cải thiện không ngừng. Nông dân luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và một lòng, một dạ đi theo con đường mà Đảng và Bác Hồ đã chọn. Bước vào thời kỳ mới, xuất phát từ vị trí, vai trò của nông nghiệp, nông dân, nông thôn, Đảng bộ Thanh Hoá cũng như các cấp uỷ địa phương xác định nhiệm vụ của công tác vận động nông dân càng nặng nề. Các cấp uỷ đảng cần phải tăng cường đẩy mạnh công tác vận động nông dân hơn nữa, tạo ra nhiều phong trào nông dân rộng lớn để đẩy nhanh công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn, làm cơ sở cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá trên các lĩnh vực khác của đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, công tác vận động nông dân của các đảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá thời gian qua còn có những hạn chế, khuyết điểm. Không ít cấp uỷ đảng, chính quyền chưa nhận thức đúng đắn và đầy đủ vị trí, vai trò của nông dân, nông nghiệp, nông thôn và chưa thật sự coi trọng công tác vận động nông dân; nội dung, hình thức, phương pháp vận động nông dân còn bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới. Không ít cấp uỷ, tổ chức đảng, nhất là ở cơ sở đang còn lúng túng về nội dung, hình thức và phương pháp vận động nông dân. Phong trào nông dân trong các huyện phát triển chưa mạnh. Đời sống nông dân còn nhiều khó khăn. Tình hình kinh tế xã hội nông thôn đang có nhiều diễn biến phức tạp, nhiều vấn đề bức xúc đang nảy sinh; lòng tin của nông dân đối với tổ chức Đảng, chính quyền chưa cao. Những hạn chế, khuyết điểm trong công tác vận động nông dân của các tổ chức đảng đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương, đến phong trào nông dân và đời sống của nông dân. Trước thực trạng ấy, để góp phần nâng cao đời sống nông dân, thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá cũng như sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đòi hỏi các đảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá phải nhanh chóng phát huy ưu điểm, khắc phục, hạn chế khuyết điểm trong công tác vận động nông dân. Việc phân tích đúng tình hình, luận giải những vấn đề bức xúc đang đặt ra trong nông thôn các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá, đề ra những giải pháp khả thi nhằm góp phần tăng cường công tác vận động nông dân của các đảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá trong giai đoạn hiện nay là rất cần thiết và cấp bách.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ViệtNam, giai cấp nông dân luôn là một lực lượng xã hội to lớn, có vai trò hết sứcquan trọng, là đội quân chủ lực trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc,

đã góp phần làm nên lịch sử vẻ vang của dân tộc Nông dân Việt Nam vốngiàu lòng yêu nước và nhiệt tình cách mạng, chịu đựng gian khổ, hy sinh, laođộng cần cù, sáng tạo, góp phần quan trọng trong việc giữ vững và phát triểnsản xuất, bảo đảm cuộc sống cho cả cộng đồng dân tộc; đồng thời đấu tranhkiên cường chống áp bức, bóc lột của thực dân, đế quốc, phong kiến để giànhđộc lập, tự do, xây dựng và bảo vệ đất nước và giải phóng bản thân mình Bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước,giai cấp nông dân vẫn đóng vai trò rất quan trọng Nông dân vẫn là lực lượnglao động cơ bản trong xã hội, là chủ lực quân trên mặt trận nông nghiệp, xâydựng nông thôn mới văn minh, hiện đại, cùng với giai cấp công nhân và lựclượng lao động khác trong xã hội tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoánông nghiệp, nông thôn Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban chấp hành Trungương khoá X tiếp tục khẳng định: "Trước đây, hiện nay cũng như sau này,Đảng ta luôn đặt nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở vị trí chiến lược quantrọng, coi đó là cơ sở và lực lượng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, ổnđịnh chính trị, bảo đảm an ninh, quốc phòng, giữ gìn, phát huy bản sắc vănhoá dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái”

Xuất phát từ vị trí, vai trò của giai cấp nông dân, trong suốt quá trìnhlãnh đạo sự nghiệp cánh mạng, Đảng cộng sản Việt Nam luôn đánh giá caovai trò của nông dân và luôn coi trọng công tác vận động nông dân Đảng tacho rằng: làm tốt công tác vận động nông dân có ý nghĩa quyết định thắng lợicủa sự nghiệp cách mạng nước ta Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng chỉ rõ rằng:

Nông dân là một lực lượng rất to lớn của dân tộc, một đồng minh rất trungthành của giai cấp công nhân, muốn kháng chiến, kiến quốc thành công, muốnđộc lập, thống nhất thật sự phải dựa vào lực lượng của nông dân, nếu nôngdân được lãnh đạo tốt thì khó khăn gì họ cũng khắc phục được, việc to lớnmấy họ cũng làm được.

Nhận thức được vai trò quan trọng của công tác vận động nông dân,trong những năm vừa qua, đặc biệt là trong thời kỳ đổi mới đất nước, các cấp

uỷ đảng, chính quyền đã có nhiều biện pháp vận động nông dân, chăm lo lợiích cho nông dân Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, đời sống nông dânngày càng được cải thiện và nâng cao Nông nghiệp nước ta đang trên đà pháttriển, có nhiều đóng góp cho nền kinh tế đất nước Nông thôn Việt Nam đangđược đổi mới hàng ngày, hàng giờ Có thể nói, những thành tựu của côngcuộc đổi mới đất nước trong lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn cóphần đóng góp quan trọng của công tác vận động nông dân

Cũng như các địa phương khác trong cả nước, Đảng bộ Thanh Hoá đãquán triệt sâu sắc quan điểm chỉ đạo của Đảng và của Chủ tịch Hồ Chí Minh

về công tác dân vận nói chung, công tác vận động nông dân nói riêng Cácđảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá luôn chú trọng vận động, tập hợpnông dân, lôi cuốn nông dân tham gia các phong trào cách mạng và đã đạtđược nhiều thành quả quan trọng Đời sống nhân dân Thanh Hoá nói chung,của nông dân các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá nói riêng được cải thiệnkhông ngừng Nông dân luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và mộtlòng, một dạ đi theo con đường mà Đảng và Bác Hồ đã chọn

Bước vào thời kỳ mới, xuất phát từ vị trí, vai trò của nông nghiệp, nôngdân, nông thôn, Đảng bộ Thanh Hoá cũng như các cấp uỷ địa phương xácđịnh nhiệm vụ của công tác vận động nông dân càng nặng nề Các cấp uỷđảng cần phải tăng cường đẩy mạnh công tác vận động nông dân hơn nữa, tạo

ra nhiều phong trào nông dân rộng lớn để đẩy nhanh công cuộc công nghiệp

hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn, làm cơ sở cho công nghiệp hoá,hiện đại hoá trên các lĩnh vực khác của đất nước.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, công tác vận động nôngdân của các đảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá thời gian qua còn cónhững hạn chế, khuyết điểm Không ít cấp uỷ đảng, chính quyền chưa nhậnthức đúng đắn và đầy đủ vị trí, vai trò của nông dân, nông nghiệp, nông thôn

và chưa thật sự coi trọng công tác vận động nông dân; nội dung, hình thức,phương pháp vận động nông dân còn bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu của thời

kỳ mới Không ít cấp uỷ, tổ chức đảng, nhất là ở cơ sở đang còn lúng túng vềnội dung, hình thức và phương pháp vận động nông dân Phong trào nông dântrong các huyện phát triển chưa mạnh Đời sống nông dân còn nhiều khókhăn Tình hình kinh tế - xã hội nông thôn đang có nhiều diễn biến phức tạp,nhiều vấn đề bức xúc đang nảy sinh; lòng tin của nông dân đối với tổ chứcĐảng, chính quyền chưa cao Những hạn chế, khuyết điểm trong công tác vậnđộng nông dân của các tổ chức đảng đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến sựphát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đến phong trào nông dân và đờisống của nông dân

Trước thực trạng ấy, để góp phần nâng cao đời sống nông dân, thựchiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nôngthôn trên địa bàn các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá cũng như sự nghiệpcông nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đòi hỏi các đảng bộ huyện vùng đồngbằng Thanh Hoá phải nhanh chóng phát huy ưu điểm, khắc phục, hạn chếkhuyết điểm trong công tác vận động nông dân

Việc phân tích đúng tình hình, luận giải những vấn đề bức xúc đang đặt

ra trong nông thôn các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá, đề ra những giảipháp khả thi nhằm góp phần tăng cường công tác vận động nông dân của cácđảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá trong giai đoạn hiện nay là rất cầnthiết và cấp bách

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Vấn đề nông dân và công tác vận động nông dân từ trước đến nay đã cókhá nhiều công trình nghiên cứu và bài viết, tuỳ thuộc từng góc độ, phạm vinghiên cứu mà có cách tiếp cận và nội dung đề cập khác nhau, đáng chú ý làmột số công trình nghiên cứu khoa học sau:

"Lịch sử phong trào nông dân và Hội nông dân Việt Nam (1930 1995)"của Hội nông dân Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1998.

"Một số vấn đề về công tác vận động nông dân ở nước ta hiện nay"của Ban dân vận Trung ương, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2000.

- "Đặc điểm và xu hướng biến đổi của giai cấp nông dân nước ta trong giai đoạn hiện nay” Luận án tiến sĩ Triết học của Bùi Thị Thanh Hương, Học

viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội, 2000

- "Công tác vận động nông dân của Đảng trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”, luận án tiến sĩ Lịch sử của tác giả Lê

Kim Việt, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội, 2003

- "Công tác vận động nông dân ở Đảng bộ tỉnh Cà Mau trong giai đoạn hiện nay” Luận văn thạc sĩ khoa học chính trị của Đặng Trí Thủ, Học

viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội, 2006

- "Nâng cao chất lượng công tác vận động nông dân của các Đảng bộ xã

ở tỉnh Thái Bình trong giai đoạn hiện nay”, luận văn thạc sĩ khoa học lịch sử của

Phạm Đức Hoá, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội, 2003

- "Tổ chức và hoạt động của Hội nông dân Việt Nam trong giai đoạn mới"của Vũ Ngọc Kì, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005.

- "Nông nghiệp và nông thôn trên con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hợp tác hoá, dân chủ hoá"của Vũ Oanh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà

Nội, 1998

- "Công tác vận động nông dân trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước", của Trung ương Hội nông dân Việt Nam và đề

tài nghiên cứu khoa học KHBD 12, Nxb nông nghiệp, Hà Nội, 1999

- "Mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân trong thời kì đổi mới đất nước, vấn đề và kinh nghiệm”, của Nguyễn Văn Sáu, Trần Xuân Sầm, Lê Doãn Tá

đồng chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002

- "Giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong thời kì CNH - HĐH đất nước”, bài đăng trên báo Nhân dân từ số 19203, ngày 17

tháng 3 năm 2008 đến số 19207 ngày 21 tháng 3 năm 2008

- Nông nghiệp và nông dân Việt Nam phải làm gì để hội nhập kinh tế quốc tế, của Võ Tòng Xuân, Tạp chí Cộng sản số 6(150), tháng 3/2008.

- Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn trong tình hình mới, của Hồ Văn Vĩnh, Tạp chí Cộng sản số 7(151), tháng 4/2008.

Ngoài ra còn nhiều công trình nghiên cứu và các bài viết đăng trên cácbáo, tạp chí, các hội thảo khoa học khác có liên quan đến đề tài nông dân vàcông tác vận động nông dân

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên đã đề cập khá nhiều nộidung về vấn đề nông dân và công tác vận động nông dân dưới các góc độkhác nhau Nhiều bài viết luận giải khá sâu sắc về vị trí, vai trò của nông dânViệt Nam trong sự nghiệp cách mạng của Đảng Một số công trình, bài viết đềcập đến thực trạng nông thôn, nông nghiệp, nông dân và công tác vận độngnông dân, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm tăng cường công tác vậnđộng nông dân của các cấp uỷ đảng, chính quyền trong thời kỳ mới

Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình, bài viết nào nghiên cứu mộtcách sâu sắc về nông dân và công tác vận động nông dân của các đảng bộhuyện vùng đồng bằng Thanh Hoá trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá,hiện đại hoá đất nước

3 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tế, luận

văn đề xuất những phương hướng, giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường côngtác vận động nông dân của các đảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoátrong giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ:

+ Làm rõ một số vấn đề lý luận chủ yếu về công tác vận động nôngdân + Phân tích đặc điểm, vai trò của nông dân các huyện vùng đồng bằngThanh Hoá trong lịch sử cũng như trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đạihoá nông nghiệp, nông thôn ở Thanh Hoá

+ Đánh giá đúng thực trạng công tác vận động nông dân của các đảng

bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá, xác định rõ nguyên nhân và rút ranhững kinh nghiệm thực tiễn

+ Nêu lên phương hướng, mục tiêu và đề xuất những giải pháp chủ yếutăng cường công tác vận động nông dân của các đảng bộ huyện vùng đồngbằng Thanh Hoá trong giai đoạn hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

- Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác vận động nông dân củacác đảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá, mà trực tiếp là của các Banchấp hành huyện uỷ và các đảng uỷ cơ sở thuộc 8 huyện vùng đồng bằngThanh Hoá, bao gồm các huyện: Đông Sơn, Hà Trung, Nông Cống, ThiệuHoá, Thọ Xuân, Triệu Sơn, Vĩnh Lộc và Yên Định

- Phạm vi nghiên cứu: Các chủ trương, nghị quyết của các đảng bộhuyện vùng đồng bằng Thanh Hoá về công tác vận động nông dân từ năm

2001 đến nay và từ nay đến năm 2015

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của luận văn

- Cơ sở lý luận của luận văn được dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng cộng sảnViệt Nam; nghị quyết của Đảng bộ Thanh Hóa và của các đảng bộ huyện

vùng đồng bằng Thanh Hoá về công tác dân vận, về nông dân và công tác vậnđộng nông dân

- Cơ sở thực tiễn của luận văn là tình hình nông dân, nông thôn và thựctrạng công tác vận động nông dân của 8 huyện vùng đồng bằng Thanh Hoáthời gian qua, đồng thời xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ của Đảng bộ, nhân dân

8 huyện trong giai đoạn 2005 - 2015

- Phương pháp nghiên cứu: Luận văn chủ yếu kết hợp nghiên cứu lýluận với tổng kết thực tiễn Đồng thời cũng sử dụng các phương pháp phântích và tổng hợp, lôgic và lịch sử, khảo sát thực tế và kế thừa các công trìnhnghiên cứu trước đây

6 Đóng góp của luận văn

- Góp phần nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của nông dân và côngtác vận động nông dân của các đảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá

- Góp phần làm rõ những căn cứ khoa học và thực tiễn của việc xácđịnh phương hướng, mục tiêu và giải pháp tăng cường công tác vận độngnông dân của các đảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá và đảng bộThanh Hóa trong giai đoạn hiện nay

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo,kết cấu của luận văn gồm 3 chương, 6 tiết

Chương 1 CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG NÔNG DÂN CỦA CÁC ĐẢNG BỘ HUYỆN VÙNG ĐỒNG BẰNG TỈNH THANH HOÁ - NHỮNG VẤN ĐỀ

1.1.1.1 Về đặc điểm địa lý, tự nhiên

- Tỉnh Thanh Hóa nằm ở cực Bắc miền Trung, cách thủ đô Hà Nội 150

km về phía Nam Diện tích tự nhiên rộng 1.112.023 ha Địa hình đa dạng, chialàm 3 vùng rõ rệt: vùng núi và trung du; vùng đồng bằng và vùng ven biển.Thanh Hóa có 27 huyện, thị, thành phố Vùng đồng bằng có 8 huyện: YênĐịnh, Thiệu Hóa, Vĩnh Lộc, Thọ Xuân, Triệu Sơn, Nông Cống và Hà Trung.Các huyện vùng đồng bằng Thanh Hóa nằm ở khu vực trung tâm của tỉnh,thuộc trung lưu và hạ lưu sông Mã, sông Chu và một số sông nhỏ khác Tổngdiện tích đất tự nhiên 177.089,61 ha, chiếm phần lớn diện tích đồng bằngsông Mã (đồng bằng lớn thứ ba ở nước ta, sau đồng bằng Bắc Bộ và đồngbằng Nam Bộ) Phần lớn đất đai trong vùng được bồi tụ bởi hệ thống sông Mã

và một số hệ thống sông nhỏ khác nên địa hình tương đối bằng phẳng, phìnhiêu, thuận lợi cho phát triển nông nghiệp Tuy nhiên, địa hình vùng đồngbằng Thanh Hoá không hoàn toàn bằng phẳng như đồng bằng Bắc Bộ hayNam Bộ mà có xen kẽ đồi núi thấp Các huyện: Thọ Xuân, Triệu Sơn, VĩnhLộc, Yên Định có một phần diện tích ở phía Tây giáp các huyện miền núi củaThanh Hóa Đây là vùng bán sơn địa, địa hình chủ yếu là đồi núi thấp, có khảnăng phát triển lâm nghiệp Trong vùng có 2 con sông lớn là sông Mã và sôngChu Ngoài ra còn có một số sông nhỏ khác như: sông Bưởi (Vĩnh Lộc), sông

Hoàng (Đông Sơn, Nông Cống, Triệu Sơn), sông Yên (Nông Cống), sôngNhơm (Triệu Sơn)…

- Khí hậu toàn vùng thuộc khu vực khí hậu nhiệt đới gió mùa, với 4mùa rõ rệt Lượng mưa trung bình khoảng từ 1700 mm đến 2200 mm/ năm.Nhiệt độ trung bình hàng năm khoảng 230C đến 240C Số ngày nắng trongnăm khá cao Nhìn chung đặc điểm khí hậu, thời tiết vùng này thuận lợi chosản xuất nông, lâm nghiệp Song vẫn bị thiên tai nguy hiểm là rét đậm vàvùng phía Tây thường chịu ảnh hưởng của gió phơn Tây nam khô nóng

- Tiềm năng, thế mạnh kinh tế trong vùng trước hết là tài nguyên đất Đấtnông nghiệp tương đối màu mỡ, đã được nông dân khai phá, sử dụng, cải tạohàng vạn năm nay để sản xuất nông nghiệp, chủ yếu là trồng lúa nước rất có hiệuquả Diện tích đất nông nghiệp toàn vùng khoảng hơn 105.631 ha, chiếm hơn43% diện tích đất nông nghiệp toàn tỉnh Thanh Hóa Ngoài đất trồng lúa là chủyếu, trong vùng còn có một phần diện tích đất đồi núi để phát triển lâm nghiệp,một số vùng đất trũng và hồ để phát triển nuôi trồng thủy sản Đất đai trong vùng

có khả năng để phát triển một nền nông nghiệp hàng hóa đa dạng, đa sản vật

Trong vùng còn có khá nhiều núi đá vôi nằm rải rác ở các huyện, là nguồnkhoáng sản có trữ lượng khá lớn để phát triển ngành sản xuất vật liệu xây dựng,nhiều nhất là ở Vĩnh Lộc, Yên Định, Đông Sơn, Hà Trung Có quặng Crôm,Secpentin ở Triệu Sơn, Phốt phát ở Thọ Xuân với trữ lượng khá Ngoài ra còn cómột số loại khoáng sản khác như: sét, cao lanh, than bùn, cát sỏi v.v

1.1.1.2 Về đặc điểm dân cư

- Qua tài liệu lịch sử, địa chí các huyện trong vùng cho thấy, đây làvùng đất có bề dày lịch sử, con người đã sinh sống ở đây từ lâu đời nên mật

độ dân cư khá đông đúc Tổng dân số toàn vùng khoảng 1.314.993 người,chiếm khoảng trên 35,5% dân số toàn tỉnh Thanh Hóa Phần lớn dân cư trongvùng là nông dân, sống bằng nghề nông, tuyệt đại đa số là người Kinh, có một

bộ phận nhỏ là đồng bào dân tộc ít người, gồm người Mường và người Thái ở

các huyện: Thọ Xuân, Vĩnh Lộc, Triệu Sơn, Yên Định Số người theo các tôngiáo khá đông, nhiều nhất là Phật giáo Ngoài ra còn có một số vùng dân cư theođạo Thiên chúa giáo Điểm nổi bật của dân cư vùng đồng bằng Thanh Hoá làsống quần tụ theo các làng, xóm, thôn Mỗi làng là một quần tụ dân cư có cấukết khá chặt chẽ, bền vững Làng được hình thành cùng với sự phát triển, biếnđổi của lịch sử Trong lịch sử hàng nghìn năm, làng xã Việt Nam nói chung vàlàng xã vùng đồng bằng Thanh Hoá luôn là đơn vị hành chính cơ bản nhất vàthấp nhất của hệ thống hành chính, là điểm tựa tinh thần bền vững của ngườinông dân

Các huyện vùng đồng bằng Thanh Hóa là mảnh đất giàu truyền thống yêunước và cách mạng, là quê hương của những con người lao động cần cù, thôngminh, sáng tạo Nét đẹp truyền thống đó có từ xa xưa, khi con người nơi đâyphải đấu tranh không mệt mỏi để chống chọi với thiên nhiên, khẩn hoang, trịthủy với biết bao mồ hôi, công sức để vượt qua bão dông, lụt lội, nắng hạn; đấutranh để chống giặc ngoại xâm, giành giữ độc lập, tự do cho dân tộc, cho quêhương

- Về đơn vị hành chính: Điều 118 hiến pháp nước ta, ban hành năm 1992

đã qui định như sau: " tỉnh chia thành huyện Huyện chia thành xã, thịtrấn; ” Bởi thế, hiện nay, 8 huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá được chia thành

232 xã, thị trấn, trong đó có 16 xã thuộc vùng miền núi Cụ thể: huyện Yên Định

có 27 xã, 2 thị trấn(1 xã miền núi); huyện Vĩnh Lộc có 15 xã, 1 thị trấn; huyệnThọ Xuân có 38 xã, 3 thị trấn(5 xã miền núi); huyện Thiệu hoá có 30 xã, 1 thịtrấn; huyện Đông sơn có 20 xã, 1 thị trấn; huyện Hà Trung có 24 xã, 1 thị trấn(6

xã miền núi); huyện Triệu Sơn có 35 xã, 1 thị trấn(4 xã miền núi); huyện NôngCống có 32 xã, 1 thị trấn Theo qui định của tỉnh Thanh Hoá, các xã, thị trấn đượcchia thành các thôn (thuộc xã) và khu phố (thuộc thị trấn) Thôn là đơn vị dân cư,còn xã là đơn vị hành chính cuối cùng trong hệ thống hành chính ở nước ta

1.1.2 Đặc điểm và vai trò của nông dân các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá

1.1.2.1 Đặc điểm nông dân các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá

Nông dân các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá cũng như nông dânThanh Hoá nói chung đều mang những đặc điểm chung của nông dân ViệtNam Song do tính chất, đặc điểm riêng về địa lý tự nhiên, phong tục tập quán

và giá trị văn hoá nên nông dân các huyện VĐBTH còn có những đặc điểmriêng Có thể khái quát một số đặc điểm cơ bản như sau:

- Nông dân các huyện VĐBTH có tinh thần lao động cần cù, chịu khó, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, sống giản dị, mộc mạc, chân tình, thật thà chất phác.

Cũng như nông dân Việt Nam, cuộc sống của nông dân các huyệnVĐBTH từ xa xưa gắn liền với nền sản xuất nông nghiệp lúa nước, tự cung,

tự cấp, phụ thuộc vào thiên nhiên Là vùng đồng bằng nhưng ruộng đất cáchuyện không thật bằng phẳng như đồng bằng Bắc bộ và Nam bộ, điều kiệntưới tiêu cũng khó khăn hơn Các huyện Nông Cống, Hà Trung, Thiệu Hoá,Triệu Sơn, Yên Định thường xuyên bị đe doạ mất mùa do bị úng lụt, gâynên đói kém, đến nỗi dân gian ở đây truyền tụng câu hát "Được mùa NôngCống sống mọi nơi" Trong khi đó, các huyện có vùng đất bán sơn địa nhưThọ Xuân, Triệu Sơn, ruộng đất gập gềnh, nước tưới khó khăn, thường bịhạn hán Điều kiện lao động khó khăn, cực nhọc và cuộc sống vất vả đã hìnhthành ở người nông dân nơi đây tính cần cù, chịu khó, nhẫn nại, không sợgian khổ Người dân Thanh hoá từng có câu hát dân ca: "ăn cơm bằng đèn đicấy sáng trăng" Cuộc sống, lao động vất vả, cực nhọc đã hun đúc nên ở ngườinông dân Thanh Hoá đức tính giản dị, mộc mạc, chân thành, thật thà Họ luôn

mơ ước có được cuộc sống ấm no, yên bình, đủ ăn, đủ mặc, con cái được họchành tử tế

Nông dân một số vùng đồng bằng Thanh Hoá cũng rất năng động, sángtạo, dám nghĩ, dám làm trong lao động, sản xuất, phát triển kinh tế Từ xưa ởđây đã có những sản phẩm nghề nổi tiếng như : Đúc đồng (Đông Sơn, ThiệuHoá), Gạch ngói Cẩm Trướng (Yên Định), Chè lam Phủ Qủang (Vĩnh Lộc) Trong công cuộc xây dựng CNXH, nhất là công cuộc đổi mới, CNH - HĐHđất nước những năm qua, các huyện VĐBTH đã xuất hiện, phát triển khánhiều điển hình tiên tiến, các mô hình làm ăn năng động, hiệu quả, nổi bật làphát triển kinh tế trang trại ở Yên Định, Thọ Xuân

Chính vì vậy, khi Đảng, Nhà nước chăm lo đầu tư phát triển về thuỷ lợi

và các cơ sở vật chất phục vụ kinh tế xã hội nông thôn làm thay đổi điều kiệnsống và sản xuất, nâng cao đời sống, họ vô cùng phấn khởi và nghe theo lờiĐảng gọi, sẵn sàng vượt mọi khó khăn thử thách, đóng góp công sức, tiền của

để xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh

- Nông dân các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá có lòng yêu nước nồng nàn, một lòng một dạ gắn bó với Đảng cộng sản Việt Nam.

Một trong những đặc điểm nổi bật của nông dân Việt Nam là có lòngyêu nước nồng nàn Nông dân các huyện VĐBTH cũng có chung đặc điểm ấy

và đây cũng là đặc điểm nổi bật Lòng yêu nước nồng nàn của họ đã được hunđúc từ ngàn xưa và được thể hiện rất rõ qua lịch sử quê hương Các huyện:Thọ Xuân, Triệu Sơn, Yên Định, Thiệu Hoá,v.v từng là nơi phát sinh, nơi tụnghĩa của các lãnh tụ và nghĩa quân nông dân đã từng làm nên những chiếncông hiển hách đánh đuổi giặc ngoại xâm trong lịch sử dân tộc như: Triệu ThịTrinh (Bà Triệu), Lê Lợi và nghĩa quân Lam Sơn

Từ khi có Đảng, nông dân các huyện VĐBTH đã nguyện một lòng đitheo Đảng, luôn có niềm tin vững chắc đối với Đảng Chính nông dân cáchuyện: Đông sơn, Thiệu Hoá, Thọ Xuân, Yên Định với truyền thống yêunước, thượng võ, từ những năm 1930 là nơi đầu tiên có phong trào cách mạngcủa nông dân Thanh Hoá, cũng là một trong những địa bàn đầu tiên có các tổ

chức cách mạng, tổ chức Đảng của Thanh Hoá được thành lập Chính nôngdân các huyện VĐBTH đã che chở cho các tổ chức đảng, cho các phong tràocách mạng trong những tháng ngày gian khổ ban đầu Hơn 78 năm đi theoĐảng, dù trong những lúc khó khăn nhất của cách mạng, những lúc thăngtrầm của lịch sử, nông dân các huyện VĐBTH vẫn luôn tin tưởng tuyệt đốivào sự lãnh đạo của Đảng, đi theo Đảng làm cách mạng giải phóng dân tộc,giải phóng bản thân khỏi ách thống trị của thực dân, phong kiến Ngày nay,trong sự nghiệp đổi mới, nông dân các huyện vẫn phát huy truyền thống tốtđẹp ấy, luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và công cuộc đổi mới doĐảng khởi xướng và lãnh đạo, hăng hái thi đua lao động, sản xuất góp phầnxây dựng quê hương, đất nước giàu đẹp, văn minh, tiến bộ theo con đườngXHCN mà Đảng và nhân dân ta đã lựa chọn.

- Nông dân các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá có tinh thần cộng đồng cao, sống trọng nghĩa, trọng tình.

Do các huyện VĐBTH là khu vực có điều kiện địa lý tự nhiên và khíhậu không được thuận lợi như các vùng đồng bằng Bắc bộ và Nam bộ nên đểtồn tại và phát triển, người nông dân ở đây phải liên kết chặt chẽ với nhau đểđắp đê, chống hạn Thiên nhiên khắc nhiệt, đất đai chật hẹp, nông dânVĐBTH sống quần tụ theo kết cấu làng, xã bền chặt Sống trong luỹ tre làngnên nông dân ở đây có tư tưởng khép kín và tính cố kết làng xã khá cao.Trong xóm làng, các quan hệ dòng họ, anh em thân thuộc, tình cảm gia đình,dòng họ đan xen Hoàn cảnh sống và tình cảm quan hệ huyết thống trong làng

đã hình thành nên tình cảm "tối lửa tắt đèn có nhau”, "lá lành đùm lá rách" vàtrở thành nét đẹp truyền thống trong sinh hoạt, ứng xử và là đạo lý trong cuộcsống của họ Trong quan hệ ứng xử, họ luôn luôn lấy tình cảm, đạo đức làmchuẩn mực để đánh giá, phán xét hành vi của người khác Tình cảm xóm làng,gia đình, dòng họ là cơ sở tạo nên tính cộng đồng bền chặt và lối sống cónghĩa, có tình của người nông dân các huyện VĐBTH

Tính cộng đồng cao và sống có nghĩa, có tình là một ưu điểm lớn củangười nông dân các huyện VĐBTH Đây chính là một nguồn sức mạnh lớn đểngười nông dân ở đây vượt qua những thử thách khắc nghiệt của cuộc sống đểđứng vững và đi lên Đây cũng là ưu điểm cần chú ý phát huy trong công tácvận động nông dân trong giai đoạn hiện nay ở các huyện VĐBTH.

Tuy nhiên tính cộng đồng của nông dân ở đây cũng có những mặt hạnchế, nhất là tư duy bảo thủ và kinh nghiệm chủ nghĩa, lối sống nhẹ lý, nặngtình, tuỳ tiện, xem lệ làng hơn luật nước, tư tưởng cục bộ, bình quân, càobằng, đố kỵ lẫn nhau, không muốn người khác hơn mình

Hiện nay do tác động của cơ chế thị trường, do thành quả của hơn 20năm thực hiện công cuộc đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng đem lại, nhữngmặt tiêu cực của tính cộng đồng đã giảm nhiều Song dấu ấn của nó vẫn tồntại tương đối đậm nét trong đời sống nông dân ở các thôn xã hiện nay Điềunày đang hạn chế đến hiệu quả công tác lãnh đạo, điều hành, quản lý của cácđịa phương trong vùng

- Nông dân các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá vẫn còn ảnh hưởng của tư tưởng thời kỳ phong kiến và thời kỳ bao cấp

Do ảnh hưởng của các quan hệ phong kiến, ở nông thôn các huyệnVĐBTH hiện nay vẫn còn tồn tại một số phong tục tập quán, thói quen hànhđộng và lối tư duy lạc hậu, gây trở ngại cho công cuộc CNH - HĐH nôngnghiệp nông thôn, xây dựng nông thôn mới văn minh, hiện đại Trước hết, đó

là, phần nhiều nông dân vẫn chưa thực sự hiểu rõ và đầy đủ bản chất của nềndân chủ XHCN, chưa quen với vai trò làm chủ, ý thức và hành vi pháp luậtkhông cao Trong quá trình thực hiện quyền làm chủ, họ thường đề cao quyềnlợi, đòi quyền lợi nhiều hơn mà không nhận thức được đầy đủ nghĩa vụ, tráchnhiệm công dân, thiếu mạnh dạn bày tỏ chính kiến, nguyện vọng của mình.Trong cuộc sống và hoạt động họ thường cam chịu, nín nhịn, lo làm tròn bổnphận Cũng do ảnh hưởng của quan hệ phong kiến, hiện nay trong gia đình

nông dân các huyện VĐBTH, ông bà, cha mẹ thường là người chủ gia đình,

có quyền quyết định mọi vấn đề của gia đình, thậm chí cả việc tiếp thu cáctiến bộ khoa học kỹ thuật Điều này có mặt tích cực, song trong điều kiệncuộc cách mạng KH - CN và nền kinh tế thị trường đang phát triển mạnh mẽthì điều này có mặt hạn chế là làm cho thế hệ trẻ ít có cơ hội bộc lộ tài năngsáng tạo, không dám mạnh dạn thay đổi cách thức làm ăn

Suốt mấy chục năm sống trong cơ chế bao cấp cũng đã hình thành ởngười nông dân các huyện VĐBTH tư tưởng trông chờ, ỉ lại sự bao cấp củaNhà nước, của tập thể, chưa hiểu đúng và đầy đủ chủ trương của Đảng và Nhànước huy động mọi nguồn lực của xã hội cho sự phát triển của đất nước, nhất

là chủ trương xã hội hoá các hoạt động văn hoá xã hội Một trong những đặcđiểm nổi bật của nông dân vùng đồng bằng Thanh Hoá là tư duy kinh tế chưathật sự năng động, nhạy bén và sáng tạo Có thể nói, do tư duy kinh tế chậmphát triển, thiếu năng động, một số vùng ở Thiệu Hoá, Yên Định, Vĩnh Lộc,Triệu Sơn,v.v tốc độ phát triển kinh tế còn rất chậm, nền kinh tế vẫn thuầnnông, tự cung, tự cấp là chủ yếu Phong tục tập quán lạc hậu còn tồn tại khánặng nề và có nguy cơ phát triển Một số vùng đang là "điểm đen" của sự pháttriển, có nguy cơ tụt hậu so với một số vùng khác của tỉnh và của cả nước

Như vậy vấn đề đặt ra đối với các cấp uỷ đảng, chính quyền trong côngtác vận động nông dân ở các huyện VĐBTH là phải vận động, cải tạo nhữngphong tục, tập quán, thói quen hành động và lối tư duy trì trệ, lạc hậu đangcản trở quá trình phát triển kinh tế - xã hội và quá trình dân chủ hoá, xây dựngnông thôn mới văn minh, hiện đại ở các địa phương hiện nay

1.1.2.2 Vai trò của nông dân các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá

Nông dân là lực lượng vô cùng quan trọng của xã hội Ở nước ta, kể từthời xa xưa, các bậc vua quan của các triều đại phong kiến đã nhìn thấy vaitrò và sức mạnh to lớn của giai cấp nông dân Nguyễn Trãi đã từng nói "Nâng

thuyền cũng là dân mà lật thuyền cũng là dân”, hoặc "Lật thuyền mới biết dânnhư nước” "Dân" trong xã hội phong kiến nói ở đây chính là nông dân Chính

vì vai trò to lớn của nông dân mà các triều đại phong kiến đã có nhiều biệnpháp thu phục lòng dân, khoan thư sức dân, lôi cuốn nông dân vào việc phục

vụ những lợi ích chính trị của mình

C.Mác và F.Ăngghen trong quá trình sáng lập ra chủ nghiã xã hội khoahọc, hai ông luôn nhấn mạnh vai trò to lớn, vị trí quan trọng của nông dântrong tiến trình lịch sử xã hội, đã nhận thấy ở nhiều quốc gia, nông dân vẫn là:

"Nhân tố rất cơ bản của dân cư, của nền sản xuất và của lực lượng chính trị"[68, tr.715] Phân tích cuộc đấu tranh giai cấp ở Pháp, C Mác đã chỉ rõ, trongcuộc đấu tranh chống lại mọi sự cường quyền, áp bức và nô lệ, sự nổi dậy củagiai cấp nông dân chống lại tư bản là một điều kiện không thể thiếu để cáchmạng có thể thắng lợi

Nhận thức rõ của vai trò của giai cấp nông dân, nhất là ở các nướcthuộc địa và nửa thuộc địa, V.I.Lênin cho rằng vấn đề giải phóng dân tộc thựcchất là giải phóng giai cấp nông dân Sự liên minh của giai cấp công nhân vớigiai cấp nông dân là một điều kiện có tính bắt buộc và quyết định cho sựthành công của cách mạng vô sản Giai cấp công nhân sẽ không hoàn thànhnhiệm vụ của mình "Nếu không đoàn kết quần chúng lao động ở nông thônchung quanh Đảng cộng sản và giai cấp vô sản thành thị, nếu Đảng cộng sảncủa giai cấp vô sản không giáo dục quần chúng lao động ở nông thôn"[66,tr.208]

Kế thừa và phát triển những tư tưởng, quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận thức sâu sắc và đánh giáđúng đắn vị trí, vai trò của nông dân trong tiến trình cách mạng của dân tộc.Đảng ta coi giai cấp nông dân là lực lượng quan trọng trong khối liên minhcông nhân, nông dân, trí thức Cùng với giai cấp công nhân, đội ngũ trí thức,

-giai cấp nông dân là chủ lực quân trong cách mạng giải phóng dân tộc, trongcông cuộc CNH - HĐH và xây dựng CNXH trên đất nước ta Thực tiễn cáchmạng nước ta gần 80 năm qua đã khẳng định vai trò của giai cấp nông dân.

Cũng như giai cấp nông dân Việt Nam nói chung, nông dân các huyệnvùng đồng bằng Thanh Hoá có một vai trò to lớn trong sự nghiệp xây dựng vàbảo vệ quê hương, đất nước Với hơn 80% dân số là nông dân, trong suốtchiều dài lịch sử đấu tranh xây dựng, bảo vệ quê hương, ở các huyệnVĐBTH, nông dân luôn là đội quân chủ lực đi đầu trong đấu tranh chống chọivới thiên nhiên và giặc ngoại xâm Người nông dân ở đây đã đổ biết bao côngsức, máu xương để đắp đê, khai phá đất đai, giữ đất giữ làng, cống hiến chonền độc lập, tự do của dân tộc Trải qua cuộc sống lao động hàng ngàn năm,nông dân các huyện VĐBTH đã góp phần quan trọng, to lớn trong việc sángtạo nên các giá trị vật chất tinh thần và truyền thống văn hoá quí báu của quêhương

Trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc dưới sự lãnh đạo củaĐảng Cộng sản Việt Nam, nông dân các huyện VĐBTH có vai trò hết sức tolớn Họ là đội quân chủ lực của cách mạng, lực lượng xung kích đi đầu trongđấu tranh chống đế quốc, phong kiến, giành chính quyền và là lực lượng quantrọng góp phần xây dựng, bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền cách mạng ở cáchuyện VĐBTH Trong các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, hàng vạnnông dân Thanh Hoá đã trực tiếp tham gia dân công tiếp viện cho chiếntrường Những đoàn dân công gùi gánh, xe thồ nối đuôi nhau phục vụ chochiến dịch Điện Biên phủ, những phong trào "hũ gạo tiết kiệm”, phong trào

"hiến của cải cho kháng chiến”,v.v trong nông thôn Thanh Hoá vẫn là niềm tựhào truyền thống của các lớp thế hệ nhân dân Thanh Hoá

Trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, bảo vệ tổ quốc, hàng chụcvạn con em nông dân các huyện VĐBTH đã trực tiếp tham gia chiến đấu trênchiến trường Những phong trào "thóc không thiếu một cân, quân không thiếu

một người”; phong trào "Mỗi người làm việc bằng hai”; "Tất cả vì miền Namruột thịt" đã trở thành truyền thống, thành máu thịt, niềm tự hào của mỗingười nông dân Thanh Hoá

Trong công cuộc phát triển kinh tế, xây dựng cơ sở vật chất cho CNXH,nông dân VĐBTH đã có nhiều đóng góp quan trọng Phong trào hợp tác hoánhững năm 1960, phong trào kiên cố hoá kênh mương những năm đầu 1990,phong trào dồn điền đổi thửa những năm vừa qua, phong trào cải tiến cơ chế quản

lý kinh tế, v.v và gần đây là các phong trào thâm canh tăng vụ, xây dựng côngtrình thuỷ lợi, giao thông, trường học, xây dựng làng văn hoá được nông dân đồngtình hưởng ứng, là những điểm sáng, điển hình tiên tiến giúp cho Thanh Hoá vàTrung ương đúc rút được những kinh nghiệm hay trong chỉ đạo phát triển nôngnghiệp Trong công cuộc đổi mới, các phong trào nông dân đã tạo nên động lựcmới cho kinh tế - xã hội phát triển trên các lĩnh vực khác của tỉnh

Bước vào thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH, nông dân VĐBTH vẫn là lựclượng cơ bản, trực tiếp thực hiện CNH - HĐH nông nghiệp, nông thôn, xâydựng nông thôn mới, là chủ lực quân xung kích trong chuyển đổi cơ cấu sảnxuất, ứng dụng các tiến bộ khoa học - công nghệ trong nông nghiệp và xoá bỏnghèo nàn, lạc hậu ở địa phương, tạo điều kiện cho sản xuất nông nghiệp pháttriển và ứng dụng thành tựu khoa học, kỹ thuật vào sản xuất; đi đầu trong pháttriển kinh tế trang trại nông nghiệp, nông thôn, tạo ra bước chuyển biến mớitrong phát triển kinh tế, đẩy mạnh CNH - HĐH nông nghiệp, nông thôn ởThanh Hoá và cả nước Các huyện VĐBTH vẫn là một trong những vựa lúalớn, nơi cung cấp phần lương thực, thực phẩm lớn nhất của Thanh Hoá Nôngnghiệp vẫn đang góp phần quan trọng cho tổng thu nhập và tăng trưởng GDPhàng năm trên địa bàn của tỉnh

1.1.3 Khái quát tình hình các đảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá

1.1.3.1 Về cơ cấu tổ cức bộ máy

Hệ thống tổ chức hành chính của nhà nước ta, theo qui định của Hiếnpháp ban hành năm 1992, như sau: "Nước chia thành tỉnh, thành phố trựcthuộc trung ương; tỉnh chia thành huyện; huyện chia thành xã, thị trấn" (Điều118) Như vậy hệ thống đơn vị hành chính ở nước ta có 4 cấp, trong đó huyện làcấp thứ 3, cấp trên trực tiếp của xã, thị trấn (gọi chung là xã), được hình thànhbởi các xã, thị trấn Huyện có vai trò quan trọng trong chỉ đạo tổ chức thực hiệnchủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước ở cơ sở, trênđịa bàn huyện Xã là cấp hành chính thứ tư, cấp cuối cùng trong hệ thống hànhchính 4 cấp, được xem như là hình ảnh thu nhỏ của xã hội Cấp xã, tùy điều kiện

cụ thể để chia thành thôn, bản, làng, khu phố, là các cụm dân cư để tiện quản líhành chính Xã được xác định là cấp cơ sở, nền tảng của hệ thống tổ chức hànhchính nhà nước, là cơ sở thực tiễn rất quan trọng góp phần vào việc hình thànhđường lối, các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước ta

Điều 10, Điều lệ Đảng cộng sản Việt Nam (Khóa X), qui định:

"1 Hệ thống tổ chức của Đảng được lập tương ứng với hệ thống tổchức hành chính của Nhà nước

2 Tổ chức cơ sở đảng được lập tại đơn vị cơ sở hành chính, sựnghiệp, kinh tế hoặc công tác, đặt dưới sự lãnh đạo của cấp ủy huyện, quận,thị xã, thành phố thuộc tỉnh”

Đảng bộ huyện có các đảng bộ, chi bộ trực thuộc, trong đó có các đảng

bộ xã, thị trấn Đảng bộ các xã, thị trấn có các chi bộ trực thuộc, trong đó cócác chi bộ thôn (thuộc xã), chi bộ khu phố (thuộc thị trấn) Hiện nay, cơ cấu tổchức bộ máy của các đảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá gồm có: BanChấp hành đảng bộ huyện (huyện uỷ) là cơ quan lãnh đạo giữa 2 kì đại hội;Ban thường vụ và Thường trực Huyện uỷ trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, điềuhành thực hiện nhiệm vụ theo qui định Cơ quan huyện uỷ có các ban thammưu, giúp việc như: Ban Tuyên giáo, Ban Tổ chức, Ban Kiểm tra, Ban Dân

vận và Văn phòng huyện uỷ Dưới Huyện uỷ có các đảng uỷ, chi uỷ trựcthuộc, trong đó có các đảng uỷ xã, thị trấn Dưới đảng uỷ xã, thị trấn có cácchi uỷ trực thuộc, trong đó có các chi uỷ thôn, bản, khu phố Điều 24, Điều lệĐảng (khoá X) qui định: "Chi bộ trực thuộc đảng uỷ cơ sở được tổ chức theonơi làm việc hoặc nơi ở của đảng viên”.

Các đảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá hiện nay có 483 tổchức cơ sở Đảng trực thuộc, với 58.215 đảng viên, trong đó có 232 đảng uỷ

xã, thị trấn; 2216 chi bộ thôn, với 49.413 đảng viên sinh hoạt ở chi bộ nôngthôn

Hệ thống tổ chức của Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể trong hệ thốngchính trị các huyện cũng được lập tương ứng với hệ thống hành chính và hệthống tổ chức đảng nêu trên Tổ chức Mặt trận và đoàn thể các cấp đặt dưới

sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của cấp uỷ cùng cấp

"Tổ chức cơ sở đảng có nhiệm vụ:

1 Chấp hành đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước,

đề ra chủ trương, nhiệm vụ chính trị của đảng bộ, chi bộ và lãnh đạo thực hiện

có hiệu quả

2 Xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh về chính trị, tưtưởng và tổ chức; thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ; nâng cao chấtlượng sinh hoạt Đảng; thực hiện tự phê bình và phê bình, giữ gìn kỉ luật vàtăng cường đoàn kết thống nhất trong Đảng; thường xuyên giáo dục, rèn luyện

và quản lí cán bộ, đảng viên, nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng, tính chiếnđấu, trình độ kiến thức, năng lực công tác; làm công tác phát triển đảng viên.

3 Lãnh đạo xây dựng chính quyền, các tổ chức kinh tế, hành chính, sựnghiệp, quốc phòng, an ninh và các đoàn thể chính trị-xã hội trong sạch, vữngmạnh, chấp hành đúng pháp luật và phát huy quyền làm chủ của nhân dân

4 Liên hệ mật thiết với nhân dân, chăm lo đời sống vậy chất, tinh thần

và bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân; lãnh đạo nhân dân tham gia xâydựng và thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

5 Kiểm tra việc thực hiện, bảo đảm các nghị quyết, chỉ thị của Đảng vàpháp luật của Nhà nước được chấp hành nghiêm chỉnh ”

Điều 24 qui định: " chi bộ lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị củađơn vị; giáo dục, quản lí và phân công công tác cho đảng viên; làm công tácvận động quần chúng và công tác phát triển đảng viên ”

1.2 CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG NÔNG DÂN CỦA CÁC ĐẢNG BỘ HUYỆN VÙNG ĐỒNG BẰNG THANH HOÁ - QUAN NIỆM, VỊ TRÍ, VAI TRÒ VÀ NỘI DUNG, PHƯƠNG THỨC VẬN ĐỘNG NÔNG DÂN

1.2.1 Quan niệm về công tác vận động nông dân của các đảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá

1.2.1.1 Quan niệm về công tác vận động nông dân của Đảng

Công tác vận động nông dân là một bộ phận quan trọng trong toàn bộcông tác dân vận của Đảng, là một nội dung của liên minh công - nông - tríthức do Đảng cộng sản lãnh đạo

Công tác dân vận, theo định nghĩa của Từ điển Tiếng Việt - tường giải và

liên tưởng, công tác dân vận là "Công tác tuyên truyền, tổ chức, động viên vàlãnh đạo quần chúng trong một cuộc đấu tranh"[82, tr.42] Theo Chủ tịch Hồ ChíMinh, "Dân vận là vận động tất cả các lực lượng của mỗi người dân, không để

sót một người dân nào, góp thành lực lượng toàn dân, để thực hành những côngviệc nên làm, những công việc chính phủ và đoàn thể giao cho"[ 71, tr.698].

Nước ta là nước nông nghiệp, hơn 80% dân số là nông dân, Đảng muốnlãnh đạo cách mạng thành công, muốn hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mìnhthì phải coi trọng công tác vận động nông dân Chủ tịch Hồ Chí Minh đãkhẳng định:

Trong điều kiện một nước nông nghiệp lạc hậu như nước ta thìvấn đề dân tộc thực chất là vấn đề nông dân, cách mạng dân tộc thựcchất là cách mạng của nông dân do giai cấp công nhân lãnh đạo vàchính quyền nhân dân thực chất là chính quyền của công nông Vì vậy,

trải qua các thời kỳ, Đảng ta đã nắm vững và giải quyết đúng đắn vấn

đề nông dân, củng cố được liên minh công nông [72, tr.17-18]

Nhìn lại lịch sử cách mạng, ngay từ khi mới thành lập, trong quátrình xác định đường lối cách mạng và chỉ đạo thực hiện công tác dân vận -một vấn đề lớn của cách mạng, Đảng đã đặt lên hàng đầu nhiệm vụ tập hợpnông dân góp thành lực lượng toàn dân để thực hiện mục tiêu của cáchmạng Toàn Đảng từ các tổ chức Đảng đến mọi cán bộ đảng viên đều tiếnhành công tác dân vận, công tác vận động nông dân Khi đã có chínhquyền, Đảng tiến hành công tác vận động nông dân thông qua hoạt độngcủa toàn bộ hệ thống chính trị và Đảng thường xuyên chăm lo đến công tácvận động nông dân Theo V.I Lênin công tác dân vận nói chung, công tácvận động nông dân nói riêng "là trách nhiệm của toàn thể những người dânchủ xã hội” Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: "Tất cả cán bộ chính quyền,tất cả cán bộ Đoàn thể và tất cả hội viên của các tổ chức nhân dân (LiênViệt, Việt Minh).v.v đều phải phụ trách dân vận" [71, tr.699]

Khi nói về công tác vận động nông dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ:

Nông vận là phải:

- Tổ chức nông dân thật chặt chẽ.

- Đoàn kết nông dân thật khăng khít

- Huấn luyện nông dân thật giác ngộ

- Lãnh đạo nông dân hăng hái đấu tranh cho lợi ích của nôngdân, của tổ quốc

Vận động nông dân là phải vận thế nào cho toàn thể nông dân động, nghĩa là làm cho nông dân hiểu rõ quyền lợi của dân tộc và

của giới mình; làm cho nông dân vào Hội nông dân cứu quốc chođông để phấn đấu cho mục đích của mình và tham gia công cuộckháng chiến, kiến quốc [71, tr.710]

Từ một số diễn giải nêu trên có thể hiểu: công tác vận động nông dân của Đảng là một hoạt động nhằm tuyên truyền, giáo dục, nâng cao giác ngộ cách mạng, ý thức chính trị cho nông dân, tập hợp, thu hút nông dân và tổ chức các phong trào nông dân thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, là quá trình xác lập mối quan hệ gắn bó giữa Đảng và giai cấp công nhân với giai cấp nông dân.

Nội hàm của khái niệm công tác vận động nông dân của Đảng bao gồm:

- Hoạt động tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục nâng cao giác ngộ cáchmạng, ý thức chính trị cho nông dân Giải thích cho nông dân hiểu đượcđường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, hiểuđược quyền lợi, trách nhiệm và nghĩa vụ của mình

- Tập hợp, thu hút mọi lực lượng nông dân vào các tổ chức cách mạngdưới sự lãnh đạo của Đảng Xây dựng mối quan hệ gắn bó giữa Đảng với giaicấp nông dân Củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, khối liên minh công - nông

- trí thức vững chắc

- Tổ chức các phong trào hành động cách mạng của nông dân thực hiệnchủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước

- Công tác vận động nông dân là trách nhiệm chủ yếu và trực tiếp củacác cấp uỷ, tổ chức Đảng.

1.2.1.2 Quan niệm về công tác vận dộng nông dân của các đảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá

Trên cơ sở khái niệm công tác vận động nông dân của Đảng như trên đã

trình bày, có thể hiểu: Công tác vận động nông dân của các đảng bộ VĐBTH

là hoạt động của cấp uỷ và tổ chức đảng các cấp nhằm tuyên truyền giáo dục, nâng cao giác ngộ cách mạng, ý thức chính trị cho nông dân; tập hợp, thu hút nông dân và tổ chức các phong trào hành động cách mạng trong nông dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các chủ trương, nghị quyết của các cấp uỷ, tổ chức Đảng và chính quyền địa phương, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế -

xã hội, an ninh - quốc phòng, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị của các huyện.

Đối với các đảng bộ huyện VĐBTH, vận động nông dân là trách nhiệmchủ yếu và trực tiếp của mỗi cấp uỷ, tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể, củatoàn bộ hệ thống chính trị ở các huyện và của đội ngũ cán bộ, đảng viên từhuyện đến các xã, thị trấn, trong đó, Hội Nông dân đóng vai trò quan trọng.Các cấp uỷ và tổ chức đảng ở mỗi địa phương phải lãnh đạo chặt chẽ toàn hệthống chính trị tiến hành công tác vận động nông dân và phải thường xuyênchăm lo đến công tác vận động nông dân

Hiện nay, trong giai đoạn cả nước đang thực hiện đẩy mạnh CNH HĐH và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhiệm

-vụ trọng tâm hết sức lớn lao của toàn Đảng, toàn dân ta là phát triển kinh tế,tăng cường củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và khối liên minh công - nông

- trí thức vững chắc thì công tác vận động nông dân còn là trách nhiệm củacác doanh nghiệp, các hội nghề nghiệp, của giai cấp công nhân, đội ngũ tríthức và cán bộ, công chức trong các huyện

Mối quan hệ của Đảng với giai cấp nông dân phụ thuộc vào chất lượngcông tác vận động nông dân của các cấp uỷ, tổ chức Đảng và toàn hệ thốngchính trị, phụ thuộc vào sự đúng đắn của chủ trương, đường lối, chính sáchcủa Đảng đối với nông dân, nông nghiệp, nông thôn.

Chất lượng công tác vận động nông dân của các đảng bộ huyện vùngđồng bằng Thanh Hoá là kết quả tổng hợp của nhiều hoạt động, bao gồm:Công tác tuyên truyền, giáo dục; công tác tổ chức các phong trào cách mạngtrong nông dân; phương thức lãnh đạo, chỉ đạo; năng lực định hướng chính trị

và việc xây dựng các chủ trương, kế hoạch nhằm cụ thể hoá chủ trương,đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước đối với nông dân, nông nghiệp,nông thôn của các cấp uỷ và tổ chức Đảng, chính quyền địa phương

Chất lượng công tác vận động nông dân của các đảng bộ huyện vùngđồng bằng Thanh Hoá phụ thuộc vào chất lượng hoạt động của từng tổ chứctrong hệ thống chính trị các cấp trong các huyện, mà trước hết phụ thuộc vàochất lượng lãnh đạo của từng cấp uỷ, tổ chức đảng, phụ thuộc vào chất lượnghoạt động của bộ máy chính quyền, các đoàn thể nhân dân, phụ thuộc vàochất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên từ huyện đến cơ sở Vì vậy, đánh giáchất lượng công tác vận động nông dân của các cấp uỷ, tổ chức đảng trongcác huyện VĐBTH chính là đánh giá vai trò lãnh đạo của cấp uỷ, tổ chứcđảng đối với chính quyền, các đoàn thể nhân dân trong quá trình tiến hànhcông tác vận động nông dân ở mỗi địa phương Phải căn cứ vào chất lượng,hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, của đội ngũ cán bộ, đảng viên ởmỗi huyện

Để nâng cao chất lượng công tác vận động nông dân ở các đảng bộhuyện VĐBTH phải tiến hành đồng bộ các hoạt động, bao gồm việc nâng caochất lượng lãnh đạo của các cấp uỷ, tổ chức đảng đối với chính quyền, cácđoàn thể nhân dân; đổi mới và nâng cao chất lượng của toàn bộ hệ thốngchính trị các cấp; đổi mới nội dung, phương thức vận động nông dân; nângcao năng lực vận dụng, cụ thể hoá và tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối

của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước ở địa phương; nâng cao chấtlượng đội ngũ cán bộ, đảng viên của các tổ chức cơ sở Đảng nông thôn trongcác huyện.

Kết qủa công tác vận động nông dân của các đảng bộ huyện VĐBTHthể hiện ở phong trào nông dân, ở sự giác ngộ chính trị, ý thức làm chủ, tinhthần tự giác của giai cấp nông dân trong việc thực hiện đường lối, chủ trươngcủa Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; thể hiện ở đời sống kinh tế-chính trị- xã hội và bộ mặt nông thôn mới ở mỗi huyện

Kết quả công tác vận động nông dân còn thể hiện ở sức mạnh của khốiđại đoàn kết toàn dân và khối liên minh công - nông - trí thức trong cáchuyện Suy cho cùng, kết qủa công tác vận động nông dân ở các huyệnVĐBTH được thể hiện ở tâm trạng, lòng tin, mối quan hệ giữa giai cấp nôngdân đối với Đảng và chế độ XHCN, đối với đảng bộ, chính quyền các cấptrong các huyện và thể hiện ở đời sống vật chất, tinh thần của nông dân

Tiêu chí để đánh giá chất lượng công tác vận động nông dân của cácđảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá bao gồm:

- Một là: Chỉ tiêu đạt được trong phát triển kinh tế - xã hội ở các huyện

và đời sống vật chất, tinh thần của nông dân các huyện không ngừng được nâng lên.

Đây là tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng, kết quả công tác vậnđộng nông dân của các cấp uỷ, tổ chức đảng Bởi vì, mục đích nhiệm vụ củađảng là chăm lo phát triển toàn diện kinh tế - xã hội, mang lại cuộc sống ấm

no, hạnh phúc cho nhân dân Chất lượng, kết quả công tác vận động nông dâncủa các đảng bộ huyện VĐBTH thể hiện ở thành tựu phát triển kinh tế - xãhội, sự ổn định về chính trị, đời sống nông dân không ngừng được cải thiện,dân trí được nâng cao, người nông dân có đủ công ăn việc làm, có đời sốngvăn hoá, tinh thần văn minh, hiện đại Nông dân chỉ tin Đảng, đi theo Đảngkhi Đảng chăm lo lợi ích, mang lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho họ

- Hai là: Quy mô, chất lượng và kết quả phong trào nông dân trong các

huyện:

Nhiệm vụ của công tác vận động nông dân là phải tập hợp, thu hút rộngrãi mọi lực lượng nông dân, như Chủ tịch Hồ Chí Minh nói là: "không để sótmột người dân nào”, tạo thành lực lượng cách mạng to lớn để thực hiệnđường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, thực hiệnchủ trương Nghị quyết của các cấp uỷ, tổ chức đảng, chính quyền ở các địaphương Khi lực lượng nông dân tham gia càng đông đảo, hăng hái, tích cựcthì đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước, chủ trương nghị quyết của cáccấp uỷ đảng, chính quyền địa phương cũng được thực hiện nhanh chóng, cóhiệu quả, kinh tế - xã hội càng phát triển, chính trị - xã hội càng thêm ổn định.Như vậy quy mô, chất lượng và kết quả phong trào nông dân là tiêu chí đánhgiá chất lượng công tác vận động nông dân của mỗi cấp uỷ và tổ chức đảngtrong các huyện

Ba là: Sự chuyển biến tích cực trong nhận thức, thái độ chính trị, niềm tin của nông dân đối với Đảng, Nhà nước, với đảng bộ và chính quyền địa phương.

Mục đích của công tác vận động nông dân là làm cho nông dân giácngộ cách mạng, có niềm tin đối với Đảng, có nhận thức đúng đắn, đầy đủđường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước Chỉ khi nông dânthực sự có giác ngộ cách mạng cao, có niềm tin vững chắc vào Đảng, chínhquyền Nhà nước thì nông dân mới thực sự tự giác, hăng hái, tích cực thựchiện chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, của các cấp uỷ, chính quyềnđịa phương Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cho rằng: "Vận động nông dân là phảivận thế nào để toàn thể nhân dân động ” "Động" ở đây có nghĩa là phải làmcho nông dân thật sự chuyển biến tích cực trong nhận thức, thái độ, niềm tin, sựgiác ngộ chính trị Đây là cơ sở vững chắc để đường lối, chủ trương, chính sáchcủa Đảng và Nhà nước trở thành hiện thực, là nhân tố quan trọng góp phần ổnđịnh chính trị, phát triển kinh tế - xã hội ở mỗi địa phương Như vậy sự chuyển

biến tích cực trong nhận thức, thái độ chính trị, niềm tin của nông dân là thước

đo chất lượng, hiệu quả công tác vận động nông dân ở mỗi địa phương

Bốn là: Quyền làm chủ thực sự của nông dân được phát huy.

Đây là tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng công tác vận độngnông dân của các cấp uỷ, tổ chức đảng ở các huyện vùng đồng bằng ThanhHoá Quyền làm chủ của nhân dân là bản chất của chế độ XHCN và của Nhànước ta Bảo đảm và phát huy quyền làm chủ thực sự của nông dân vừa làtrách nhiệm, vừa là mục tiêu phấn đấu cuả mỗi cấp uỷ, tổ chức đảng, chínhquyền và toàn thể nhân dân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ:

Nước ta là nước dân chủ

Bao nhiêu lợi ích đều vì dân.

Bao nhiêu quyền hạn đều của dân.

Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân.

Chính quyền từ xã đến Chính phủ trung ương do dân cử ra Đoàn thể từ Trung ương đến xã do dân tổ chức nên.

Tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân [71, tr.698].

Bảo đảm và phát huy quyền làm chủ thực sự của nông dân là nhằmmục đích phát huy mọi tiềm năng sáng tạo, mọi sức lực của nông dân trongviệc thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, chủtrương, nghị quyết của cấp uỷ, chính quyền địa phương Đây còn là nhân tốquan trọng góp phần ổn định chính trị, thúc đẩy kinh tế - xã hội ở địa phươngphát triển Đánh giá chất lượng công tác vận động nông dân của Đảng nóichung, của mỗi cấp uỷ, tổ chức Đảng ở các Đảng bộ VĐBTH phải căn cứ vàoviệc nông dân có thực sự được làm chủ hay không, ý thức tự giác, tinh thầnlàm chủ của nông dân cao hay thấp

1.2.2 Vị trí, tầm quan trọng của công tác vận động nông dân ở các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá

1.2.2.1 Về lý luận

Công tác vận động nông dân là một nhiệm vụ chiến lược, một bộ phậnquan trọng, có vị trí đặc biệt trong công tác vận động quần chúng của Đảngcộng sản Xuất phát từ quan điểm "cách mạng là sự nghiệp của quần chúng”,các lãnh tụ của giai cấp vô sản rất coi trọng công tác vận động, tập hợp quầnchúng, luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của khối liên minh giữa giai cấp côngnhân với giai cấp nông dân và xem đây là điều kiện tiên quyết để giai cấp vôsản giành thắng lợi trong cuộc đấu tranh giai cấp Theo C.Mác và F.Angghen,giai cấp vô sản không không tự giải phóng được mình nếu không giải phóngtoàn thể xã hội Vì vậy Đảng cộng sản - đại diện của giai cấp vô sản, phảithường xuyên vận động, thu hút, tập hợp, lôi cuốn mọi tầng lớp dân cư trong

xã hội tham gia vào tiến trình cách mạng vô sản V I Lênin đã viết:

Toàn bộ công tác thường xuyên, hàng ngày, hiện tại của tất cảcác tổ chức và tất cả các nhóm của Đảng ta, tức là công tác tuyêntruyền, cổ động và tổ chức đều phải hướng vào việc củng cố và mởrộng mối quan hệ với quần chúng

Công tác ấy khi nào cũng cần thiết, nhưng ở thời kỳ cách mạngthì, hơn lúc nào hết, càng không thể coi là đủ được [63, tr.5]

Trong điều kiện một nước nông nghiệp, đại đa số dân cư là nông dânthì việc giai cấp vô sản phải liên minh với giai cấp nông dân là điều kiện tiênquyết bảo đảm cho cách mạng vô sản giành thắng lợi Theo V.I Lênin, "Nếukhông liên minh với nông dân thì không thể có được chính quyền của giai cấp

vô sản, không thể nghĩ đến việc duy trì chính quyền đó" [67, tr.57], và "sở dĩchúng ta làm cuộc Cách mạng Tháng Mười dễ như vậy vì toàn thể nông dân

đi theo chúng ta” [64, tr.171]

Thấm nhuần quan điểm, tư tưởng của chủ nghĩa Mác- Lênin, Đảng ta

và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rất coi trọng công tác dân vận nói chung, côngtác vận động nông dân nói riêng Vì nước ta là nước nông nghiệp, đa số dân

cư là nông dân, nên việc thu hút, tập hợp nông dân tham gia cách mạng có ý

nghĩa cực kỳ quan trọng Đảng ta đã khẳng định: ở nước ta, giai cấp nào nắmđược nông dân, lôi kéo được nông dân, được nông dân ủng hộ thì sẽ nắmđược quyền lãnh đạo xã hội Đảng đã tập trung giải quyết vấn đề giải phóngnông dân ngay từ những ngày đầu của các mạng Đây là quan điểm hết sứcđúng đắn, sáng tạo của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng:

Cuộc cách mạng vô sản không thể thắng lợi ở các nước nôngnghiệp và nửa nông nghiệp nếu như giai cấp vô sản cách mạngkhông được quần chúng nông dân ủng hộ tích cực Đó là một sựthực hiển nhiên đối với cả hai cuộc cách mạng, cách mạng tư sảndân quyền và cách mạng vô sản [69, tr.413]

Cùng với những quan điểm, chủ trương đúng đắn về vấn đề nông dân,Đảng ta thường xuyên quan tâm đổi mới nội dung, phương thức vận độngnông dân Trong điều kiện hoàn cảnh khó khăn, Đảng vẫn quan tâm vận động,tuyên truyền, nâng cao giác ngộ cách mạng cho nông dân, dựa vào lực lượngnông dân Khi nhiệm vụ của cách mạng thay đổi, các cấp uỷ Đảng, chínhquyền đã chủ động, kịp thời thay đổi nội dung, hình thức, phương pháp vậnđộng nông dân đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng Trong suốt quá trìnhlãnh đạo cách mạng, Đảng luôn chăm lo mang lại lợi ích thiết thực cho nôngdân Khi chưa giành được chính quyền, Đảng đã nêu khẩu hiệu "Độc lập dântộc và người cày có ruộng" để lôi cuốn và tập hợp nông dân Khi giành đượcchính quyền và trong hai cuộc kháng chiến chống đế quốc xâm lược cũng nhưtrong hoà bình xây dựng đất nước, Đảng vẫn kiên trì thực hiện mục tiêu đó vàmỗi bước thắng lợi của cách mạng nước ta, nông dân đều nhận được nhữnglợi ích thiết thực cho mình Nhờ đó nông dân đã thực sự tin yêu, gắn bó vớiĐảng, với con đường XHCN mà Đảng và nhân dân ta đã chọn

Trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, vị trí vai trò của giai cấpnông dân không giảm đi mà vẫn có vị trí quan trọng trong tiến trình phháttriển của đất nước Giai cấp nông dân vẫn là lực lượng quan trọng trong khốiliên minh công nhân - nông dân và trí thức cách mạng, là lực lượng trực tiếp

tiến hành CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn, là lực lượng lao động cơ bảntrong xã hội Nông nghiệp, nông thôn vẫn là nơi cung cấp lương thực, thựcphẩm cho toàn xã hội và là địa bàn chiến chược trong công cuộc bảo vệ anninh của tổ quốc Nghị quyết Trung ương lần thứ Bảy, khoá X tiếp tục khẳngđịnh vai trò, vị trí chiến lược của nông nghiệp, nông dân, nông thôn đối với sựnghiệp phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng của đất nước ta

1.2.2.2 Về thực tiễn

Đối với các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá, công các vận độngnông dân có vị trí vai trò hết sức quan trọng, bởi vì các huyện VĐBTH đều làhuyện nông nghiệp, đại đa số dân cư là nông dân Ở đây nông dân là lựclượng lao động cơ bản, chủ yếu, phần lớn thu nhập GDP của các huyện đều

do lĩnh vực nông nghiệp đóng góp Là các huyện nông nghiệp, muốn CNH HĐH nông nghiệp, nông thôn thì các cấp uỷ đảng, chính quyền các huyện,trước hết phải quan tâm chăm lo cho nông dân, phải thu hút đông đảo, tập hợptối đa lực lượng nông dân tham gia thực hiện các phong trào cách mạng ở địaphương

-Khi nông dân là lực lượng chủ yếu, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ cáchmạng, nếu không tập hợp được nông dân thì không có lực lượng cách mạng,việc thực hiện nhiệm vụ cách mạng sẽ khó khăn, thậm chí thất bại Ngược lạinếu thu hút tập hợp được nông dân, nhiệm vụ cách mạng dù khó khăn mấycùng thành công Thực tiễn cách mạng nước ta cũng như thực tiễn cách mạng

ở các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá đã chứng minh công tác vận độngnông dân có vị trí,vai trò hết sức quan trọng Ở đâu, khi nào các đảng bộ,chính quyền làm tốt công tác vận động nông dân, tập hợp, cuốn hút đượcđông đảo lực lượng nông dân vào các phong trào cách mạng, tổ chức đượcnhiều phong trào nông dân có hiệu quả thì ở đó tình hình chính trị ổn định,kinh tế - xã hội phát triển, mối quan hệ giữa Đảng với dân luôn bền chặt

Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Thanh Hoá làvùng tự do, các huyện vùng đồng bằng cũng như toàn tỉnh Thanh Hoá là hậu

phương lớn của kháng chiến Nông dân là lực lượng chủ yếu sản xuất, đảmbảo hậu cần, cung cấp sức người, sức của cho quân đội cách mạng Có thể nóinông dân các huyện VĐBTH đã góp phần to lớn sức người, sức của cho haicuộc kháng chiến, góp phần cùng quân dân cả nước đánh bại hai kẻ thù xâmlược, giành độc lập, hoà bình, tự do cho tổ quốc, thống nhất đất nước

Ngày nay các huyện VĐBTH đang nỗ lực cùng cả tỉnh, cả nước thực hiện

sự nghiệp CNH - HĐH, đặc biệt là CNH - HĐH nông nghiệp, nông thôn Đâythực sự là cuộc cách mạng, tuy có thuận lợi cơ bản, song cũng có nhiều khókhăn, thách thức lớn Lực lượng chủ yếu để thực hiện đường lối đổi mới, CNH -HĐH nông nghiệp, nông thôn, xây dựng nông thôn mới ở các huyện chính lànông dân Vì vậy, đảng bộ, chính quyền các cấp trong các huyện phải thực sự coitrọng và tích cực thu hút, tập hợp mọi lực lượng nông dân, động viên nông dântích cực tham gia các phong trào cách mạng ở địa phương Mỗi cấp uỷ, tổ chứcĐảng, chính quyền phải làm tốt công tác vận động nông dân nhằm lôi kéo nôngdân tích cực chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển nông nghiệp toàn diện theohướng sản xuất hàng hoá và xây dựng nông thôn mới văn minh, hiện đại

Những năm gần đây, nhờ nhận thức được vị trí, tầm quan trọng củacông tác vận động nông dân nên các cấp uỷ, tổ chức đảng ở các huyệnVĐBTH đã luôn coi trọng và làm tốt công tác vận động nông dân, luôn đổimới nội dung, phương thức vận động nông dân, đổi mới nội dung, phươngthức lãnh đạo Hội nông dân, thực hiện tốt các chính sách đối với giai cấpnông dân, nhờ đó cả 8 huyện đều luôn giữ vững ổn định về chính trị, kinh tế -

xã hội liên tục phát triển, đời sống nông dân được nâng lên, bộ mặt nông thôncác huyện đều có bước khởi sắc đáng mừng, niềm tin của nông dân đối với sựlãnh đạo, quản lý của các cấp uỷ đảng, chính quyền được củng cố và nângcao

Tuy nhiên những năm gần đây công tác vận động nông dân của cácđảng bộ huyện VĐBTH có lúc, có nơi còn có thiếu sót, khuyết điểm cả trongnhận thức và kết quả tổ chức thực hiện Một số cấp uỷ, tổ chức đảng chưa

thực sự quan tâm đến công tác vận động nông dân, chưa chú ý tôn trọng ýkiến, nguyện vọng chính đáng của nông dân Công tác tuyên truyền, giáo dụcchưa được coi trọng, thường tuyên truyền một chiều, chưa kết hợp chặt chẽvới việc chăm lo giải quyết những vấn đề thiết thực, bức xúc trong đời sốngvật chất, tinh thần của nông dân Không ít cấp uỷ đảng, chính quyền chưa chútrọng đầy đủ vai trò của Hội nông dân - người đại diện cho lợi ích, tiếng nóicủa nông dân, thiếu chăm lo xây dựng củng cố tổ chức Hội vững mạnh nênHội hoạt động kém hiệu quả, vai trò mờ nhạt.

1.2.3 Nội dung và phương thức vận động nông dân của các đảng

bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá

1.2.3.1 Nội dung công tác vận động nông dân

Từ những quan niệm về công tác vận động nông dân đã trình bày ởphần trên, có thể xác định nội dung của công tác vận động nông dân của cácđảng bộ huyện VĐBTH bao gồm:

Một là: Công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao giác ngộ chính trị,

tinh thần yêu nước cho nông dân, tăng cường khối đại đoàn kết trong nôngdân, nông thôn

- Trước hết Ban Chấp hành huyện uỷ phải quán triệt đầy đủ, sâu sắcmọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chỉthị, nghị quyết của cấp trên đến từng cấp uỷ, tổ chức đảng và cán bộ, đảngviên ở cơ sở, xây dựng lực lượng nòng cốt giáo dục, động viên, tuyên truyềnnông dân trên địa bàn nhận thức được chủ trương, đường lối, chính sách, phápluật của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là các chủ trương, chính sách về nôngnghiệp, nông thôn và sự vận dụng vào điều kiện cụ thể ở địa phương

- Ban Chấp hành huyện uỷ cùng với đảng uỷ các xã phải thường xuyênnắm chắc tình hình nông dân, nông nghiệp, nông thôn ở địa bàn Đặc biệt làtình hình tư tưởng, nguyện vọng, nhu cầu chính đáng, bức xúc của nông dân,

từ đó kịp thời có chủ trương giải pháp giải quyết đúng đắn những nhu cầu,nguyện vọng chính đáng nông dân đặt ra, và cũng từ đó để có biện pháp tuyêntruyền, giáo dục phù hợp, phát huy được vai trò làm chủ của nông dân, tăngcường được đoàn kết trong nông dân.

- Các Huyện uỷ các huyện phải thường xuyên, định kỳ điều tra, phântích cụ thể tình hình nông dân trên các mặt như: dân số, việc làm, tiêu thụ sảnphẩm, các khoản đóng góp những vấn đề nông dân thường rất quan tâm vàthường xuyên tác động đến tư tưởng, tình cảm của họ Đặc biệt là những tácđộng tiêu cực của cơ chế thị trường tác động đến xã hội nông thôn Có nhưvậy mới nắm chắc tình hình nông nghiệp, nông thôn, nắm chắc vấn đề cầngiải quyết, cần tuyên truyền, vận động nông dân phát huy tiềm năng, sáng tạo,tính cần cù, chịu khó để vượt qua, vấn đề cần đề nghị cấp trên giải quyết

Hai là: Tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối, nghị quyết của

Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, của Tỉnh uỷ đối với nông dân,nông nghiệp, nông thôn; chăm lo đời sống của nông dân

Mọi chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước đốivới nông dân, nông nghiệp, nông thôn là vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xãhội công bằng, dân chủ, văn minh, trước hết là để nâng cao đời sống vật chất,tinh thần cho nông dân Do đó, các cấp uỷ và tổ chức đảng phải quán triệt sâusắc và biến các chủ trương, đường lối, chính sách ấy thành hiện thực đời sống;xây dựng các chương trình hành động cụ thể phù hợp với điều kiện thực tiễn địaphương, có tính khả thi, được nông dân đồng tình ủng hộ và hăng hái thực hiện

Trong điều kiện hiện nay, các đảng bộ huyện vùng đồng bằng ThanhHoá cần hết sức chú trọng lãnh đạo thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nôngnghiệp, ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, phát triển ngành nghề ở nôngthôn, giải quyết việc làm cho lao động dôi dư, phát triển cơ sở vật chất hạ

tầng, văn hoá, giáo dục, chăm sóc sức khoẻ nhân dân, thực hiện tốt các chínhsách xã hội, đảm bảo an ninh trật tự

Các cấp uỷ cơ sở phải lãnh đạo thực hiện tốt chủ trương "dân biết, dânbàn, dân làm, dân kiểm tra”, chú trọng phát huy sáng kiến trong nông dân,động viên mọi lực lượng nông dân thi đua thực hiện các chủ trương, kế hoạchphát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng ở địa phương

Ba là: lãnh đạo, chỉ đạo các cấp uỷ, chính quyền xây dựng, củng cố tổ

chức Hội nông dân, Mặt trận tổ quốc, các đoàn thể nhân dân các cấp, Ban dânvận cấp huyện và khối dân vận cấp xã

Hội nông dân là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp nông dân.Trong công cuộc đổi mới, CNH - HĐH đất nước, đặc biệt là CNH - HĐH nôngnghiệp, nông thôn, Hội có vai trò ngày càng quan trọng Phải quan tâm xây dựngHội vững mạnh về mọi mặt, là trung tâm, nòng cốt trong phong trào nông dân vàcông cuộc xây dựng nông thôn mới Chú trọng xây dựng, củng cố tổ chức cơ sởHội vững mạnh, chăm lo đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ Hội và chỉ đạo đổimới nội dung, phương thức hoạt động Hội, nâng cao chất lượng công tác của Hội

Mặt trận tổ quốc, các đoàn thể nhân dân các cấp, từ huyện đến xã, Bandân vận cấp huyện và khối dân vận cấp xã có vai trò quan trọng trong việctham mưu cho các cấp uỷ đảng và trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ công tácvận động quần chúng nói chung, vận động nông dân nói riêng Cần có kế hoạchthường xuyên chăm lo xây dựng củng cố MTTQ, các đoàn thể nhân dân, Bandân vận cấp huyện và khối dân vận cấp xã vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm

vụ công tác vận động nhân dân, vận động nông dân trong tình hình mới

Bốn là: lãnh đạo, chỉ đạo cấp uỷ cơ sở vận động nông dân tham gia các

phong trào cách mạng ở địa phương

Đây là một nội dung quan trọng của công tác vận động nông dân củacác cấp uỷ và tổ chức đảng ở các đảng bộ huyện VĐBTH Thu hút, tập hợpđược đông đảo nông dân tham gia các phong trào cách mạng một cách tích

cực, tự giác, hăng hái thì đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng về nôngnghiệp, nông thôn, nông dân sẽ được thực hiện nhanh chóng, có hiệu quả cao.Cần hướng nông dân tập trung vào thực hiện các phong trào lớn, thiết thực doMTTQ và Hội nông dân Việt Nam phát động với những nội dung cụ thể, phùhợp với thực tiễn của huyện nông nghiệp VĐBTH, trọng tâm là các phongtrào thi đua phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới, xây dựng đờisống văn hoá mới, con người mới.

Năm là: Vận động nông dân tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính

quyền, MTTQ và các đoàn thể nhân dân các cấp

Huyện uỷ và các cấp uỷ Đảng ở các xã, thị trấn phải gắn chặt công tácxây dựng Đảng với công tác vận động nông dân tham gia xây dựng Đảng và

hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, chủ yếu là:

- Vận động, tổ chức cho nông dân tham gia đóng góp ý kiến cho côngtác lãnh đạo của các cấp uỷ, tổ chức đảng, cho cán bộ, đảng viên Từ đó cáccấp uỷ, tổ chức đảng, đảng viên, cán bộ nhìn thấy rõ hơn, đầy đủ hơn những

ưu, khuyết điểm của mình để có biện pháp kịp thời xây dựng tổ chức đảng,chính quyền trong sạch vững mạnh

- Thông qua các tổ chức đoàn thể quần chúng để giáo dục, bồi dưỡng,rèn luyện và giới thiệu quần chúng là đoàn viên, hội viên ưu tú để tổ chứcđảng xem xét kết nạp vào Đảng, tăng cường sức mạnh cho tổ chức Đảng

- Tổ chức để nông dân tích cực tham gia và kiểm tra, giám sát côngviệc của chính quyền, thực hiện tốt quy chế dân chủ ở xã, thị trấn; thực hiệnnghiệm túc quy chế và trách nhiệm, thái độ phục vụ nhân dân của các ban,ngành, cán bộ, công chức các cấp; tổ chức tốt việc tiếp dân và giải quyết việckhiếu nại, tố cáo của nông dân, công tác hoà giải ở từng địa phương thôn, xã

- Vận động nông dân tham gia vào các tổ chức đoàn thể Hội nông dân,Hội phụ nữ, Hội cựu chiến binh, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, tíchcực hoạt động đóng góp thiết thực xây dựng các tổ chức đoàn thể các cấp từ

thôn, xã đến huyện vững mạnh, hăng hái thực hiện các chủ trương, phong trào

Một là: lãnh đạo, chỉ đạo các cấp uỷ, tổ chức đảng cơ sở ra nghị quyết

về công tác vận động nông dân; định hướng nội dung hoạt động của công tácvận động nông dân đối với các cấp uỷ, chính quyền cơ sở Trong Nghị quyếtđại hội nhiệm kỳ, nghị quyết về nhiệm vụ công tác xây dựng Đảng và hệthống chính trị hàng năm, cần chỉ rõ nội dung, phương thức lãnh đạo của cáccấp uỷ và tổ chức đảng các cấp từ huyện đến cơ sở về công tác vận động nôngdân; đổi mới tổ chức và hoạt động của Hội nông dân và trách nhiệm của cáccấp uỷ, tổ chức đảng trong công tác vận động nông dân

Hai là: Lãnh đạo chính quyền các cấp triển khai thực hiện cụ thể, có hiệu

quả các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, của tỉnh và nghị quyết củađảng bộ huyện đối với nông dân, nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn huyện

Việc lãnh đạo chính quyền tổ chức thực hiện thắng lợi các chủ trương,chính sách của Đảng, Nhà nước, chủ trương và nghị quyết của tỉnh, của đảng

bộ huyện đối với nông nghiệp, nông thôn, nông dân trên địa bàn là một nộidung quan trọng có ý nghĩa quyết định đến kết quả công tác vận động nôngdân Các đảng bộ huyện cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các cấp chính quyền

từ huyện đến cơ sở tăng cường quản lý, điều hành để phát triển kinh tế nhanh

và bền vững, tập trung chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế, xây dựng cơ sở

hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn, xây dựng nông thôn mới, đồng thời đảmbảo tốt các chính sách xã hội nông thôn, giữ vững an ninh - trật tự an toàn xã

hội, tạo điều kiện cho nông dân phát triển mạnh kinh tế hộ, kinh tế trang trại

và tích tụ ruộng đất, phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hoá

Ba là: Ban thường vụ cấp uỷ (các huyện và các xã, thị trấn trong vùng

đồng bằng Thanh Hoá) lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp để Hội nông dân và Mặttrận tổ quốc, các đoàn thể, các Hội nghề nghiệp phát huy tốt vai trò của mìnhtrong việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, phảnánh chính xác, đầy đủ tâm tư nguyện vọng của nông dân đối với Đảng.Thường trực cấp uỷ các cấp phải thường xuyên, định kỳ làm việc trực tiếp vớilãnh đạo Hội nông dân cùng cấp, nghe phản ánh tình hình và có ý kiến chỉ đạotrực tiếp về chủ trương, phương hướng, giải pháp thực hiện các nhiệm vụtrọng tâm trong công tác vận động nông dân và xây dựng tổ chức Hội vữngmạnh, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong từng thời gian và cả nhiệm kỳ

Bốn là: Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo các cấp uỷ cơ sở thực hiện việc

phân công đảng viên tiến hành vận động nông dân và kiểm tra đảng viên đượcphân công hoạt động trong tổ chức Hội nông dân và các tổ chức đoàn thể cáccấp, nhất là ở cơ sở Cần quan tâm thường xuyên, định kỳ kiểm tra đồng chí cấp

uỷ viên hay đảng viên được phân công phụ trách, đứng đầu tổ chức Hội nôngdân và các tổ chức đoàn thể, kiểm tra đảng viên ở các đảng bộ xã, thị trấn trongviệc thực hiện nhiệm vụ đảng viên, nhiệm vụ được tổ chức đảng phân công

Ngoài các nội dung cơ bản nêu trên, các đảng bộ huyện VĐBTH cần lãnhđạo phối hợp giữa cấp uỷ đảng, chính quyền, MTTQ, các đoàn thể nhân dântrong huyện với các ban, ngành, đoàn thể cấp Tỉnh nhằm tranh thủ sự hỗ trợ, tạođiều kiện cho công tác vận động nông dân trên địa bàn đạt hiệu quả cao

1.2.3.3 Các hình thức vận động nông dân của các đảng bộ huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá bao gồm:

- Thông qua các hoạt động kinh tế, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vậtnuôi, chuyển giao các tiến bộ khoa học- kỹ thuật trong trồng trọt, chăn nuôi,

nuôi trồng thuỷ sản, các hoạt động khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư,khuyến công để thu hút, tập hợp nông dân

- Thông qua các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể thao, truyền thanh, tổchức các lễ hội truyền thống, xây dựng đời sống văn hoá nông thôn (làng, thôn,

xã, thị trấn văn hoá, gia đình văn hoá, gia đình hiếu học, gia đình thể thao )

- Thông qua hoạt động của Hội nông dân và các đoàn thể nhân dân(Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, Hội cựu chiế binh), các hội nghề nghiệp, tổchức xã hội khác để đẩy mạnh chương trình xoá đói, giảm nghèo, giúp nhauphát triển kinh tế, làm giàu chính đáng và các hoạt động nhân đạo, từ thiện,chăm sóc các gia đình đối tượng chính sách,

Chương 2 CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG NÔNG DÂN CỦA CÁC ĐẢNG BỘ HUYỆN VÙNG ĐỒNG BẰNG THANH HOÁ - THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN

2.1 THỰC TRẠNG NÔNG NGHIỆP, NÔNG DÂN VÀ NÔNG THÔN CÁC HUYỆN VÙNG ĐỒNG BẰNG THANH HOÁ

2.1.1 Tình hình kinh tế - xã hội nông thôn, nông nghiệp các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá từ năm 2001 đến nay

2.1.1.1 Những thành tựu và kết quả đạt được

Cùng với cả nước, trong công cuộc đổi mới vừa qua, nông nghiệp,nông thôn các huyện vùng đồng bằng Thanh Hoá có bước chuyển mạnh mẽ,toàn diện trên tất cả các mặt kinh tế, chính trị, xã hội và đã đạt được nhữngthành tựu quan trọng Có thể đánh giá khái quát một số thành tựu và kết quảchủ yếu trên các nội dung sau đây:

- Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt mức tương đối cao và liên tục, năm saucao hơn năm trước Giai đoạn từ năm 2000 đến 2005, GDP các huyện đạtmức tăng trưởng khá Huyện có tốc độ tăng trưởng trung bình thấp nhất cũngđạt 8,0%/năm (huyện Thiệu Hoá); huyện đạt mức tăng trưởng cao nhất là12,13% (huyện Yên Định) Năm 2007, tăng trưởng GDP của huyện thấp nhất

là 8,64% (huyện Vĩnh Lộc), cao nhất là 14,32% (huyện Yên Định) Điểm nổibật trong phát triển kinh tế của các huyện trong vùng thời gian qua là đã tạođược cơ sở bền vững cho sự phát triển kinh tế - xã hội của các huyện, có một

số đột phá trên các lĩnh vực: sản xuất nông nghiệp; xây dựng kết cấu hạ tầng,nhất là giao thông nông thôn; qui hoạch phát triển các cụm công nghiệp, làngnghề; phát triển kinh tế trang trại

- Cơ cấu kinh tế các huyện đều có sự chuyển dịch khá mạnh theohướng giảm tỉ trọng nông nghiệp, tăng tỉ trọng ngành công nghiệp - tiểu thủcông nghiệp và dịch vụ trong GDP Cơ cấu mỗi ngành, lĩnh vực đều có sự