Luận văn ths KHCT thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ diện ban thường vụ huyện uỷ vĩnh thuận, tỉnh kiên giang quản lý giai đoạn

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất nước ta đang bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá; tăng cường mở rộng, giao lưu, hội nhập ngày càng sâu hơn với nền kinh tế thế giới. Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ nặng nề đó, đòi hỏi phải huy động sức lực, trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân, xây dựng các nguồn lực mạnh mẽ; trong đó, khâu quan trọng có tính quyết định là Đảng phải xây dựng được một đội ngũ cán bộ có đủ phẩm chất và năng lực gánh vác nhiệm vụ được giao. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: Cán bộ là cái gốc của mọi công việc… Muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém. Nghị quyết hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương khoá VIII về chiến lược cán bộ trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước cũng khẳng định: Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng. Muốn xây dựng được một đội ngũ cán bộ có chất lượng tốt, cần phải thực hiện nghiêm túc, bài bản, khoa học, tác động đồng bộ lên các khâu công tác cán bộ, bao gồm: xác định đúng tiêu chuẩn cán bộ, đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, lựa chọn, bổ nhiệm, điều động, luân chuyển, thực hiện chính sách cán bộ, kiểm tra và quản lý cán bộ. Trong các khâu đó, công tác bổ nhiệm cán bộ là cực kỳ quan trọng, quyết định trực tiếp đến hiệu quả, chất lượng công việc và có tác động ảnh hưởng lớn đến các khâu khác của công tác cán bộ. Nếu bổ nhiệm đúng cán bộ thì phát huy tốt năng lực, sở trường của từng cán bộ, đồng thời phát huy được tiềm năng của cả đội ngũ cán bộ; ngược lại bổ nhiệm không đúng sẽ dẫn đến hỏng việc, hỏng người. Để bổ nhiệm đúng cán bộ phải thực hiện nghiêm ngặt nguyên tắc tập trung dân chủ. Trên cơ sở Đảng thống nhất lãnh đạo và quản lý công tác cán bộ theo nguyên tắc tập trung dân chủ, trong bổ nhiệm cán bộ phải bám sát qui chế, quy trình, quy định của Đảng, của địa phương. Đồng thời phải phát huy tốt vai trò, trách nhiệm của các tổ chức thành viên trong hệ thống chính trị, các cơ quan đơn vị và người đứng đầu, tập thể cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân… trong tham gia, góp ý kiến thống nhất trước khi đi đến quyết định đề bạt, bổ nhiệm cán bộ; trong công tác bổ nhiệm cán bộ nhất thiết phải do cấp uỷ có thẩm quyền quyết định khi đã tuân thủ đầy đủ các quy trình; phải gắn chế độ tập thể với trách nhiệm cá nhân trong bổ nhiệm cán bộ, thực hiện tập trung dân chủ đầy đủ, không dân chủ hình thức. Có như vậy công tác bổ nhiệm cán bộ mới đảm bảo được chất lượng, hiệu quả, bổ nhiệm đúng người, đúng việc, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng trước yêu cầu mới. Trong thời gian qua, đối với Đảng bộ huyện Vĩnh Thuận tỉnh Kiên Giang, các cấp uỷ đảng đã nhận thức tương đối đầy đủ về vị trí, tầm quan trọng của công tác bổ nhiệm cán bộ. Việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác cán bộ nói chung, bổ nhiệm cán bộ nói riêng đã được các cấp uỷ đảng coi trọng. Các quan điểm chỉ đạo, các quy chế, quy định, hướng dẫn của Trung ương, của Tỉnh về công tác cán bộ, bổ nhiệm cán bộ được quán triệt và thực hiện nghiêm túc. Trong quá trình bổ nhiệm cán bộ, bước đầu đã thực hiện dân chủ, công khai, chú trọng thực hiện đúng quy trình trước khi quyết định đề bạt, bổ nhiệm và bổ nhiệm lại cán bộ, nhất là cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý. Từ đó đã góp phần xây dựng được một đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý đồng đều, có trình độ, năng lực cơ bản đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ chính trị của địa phương. Bên cạnh những ưu điểm cơ bản đó, công tác cán bộ nói chung, bổ nhiệm và bổ nhiệm lại cán bộ nói riêng còn bộc lộ những hạn chế, yếu kém. Nhận thức và thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác cán bộ có lúc, có nơi chưa nghiêm túc, sâu sắc; thực hiện các quy trình, quy chế, quy định vẫn còn tình trạng bị bỏ sót. Việc đánh giá, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ nhiều khi còn chủ quan, chưa thật công tâm, chưa hợp lý, thiếu dân chủ hoặc dân chủ hình thức; có nhiều trường hợp bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo, quản lý còn nặng nề về cơ cấu, lúng túng, bị động, có biểu hiện cục bộ, bản vị, hẹp hòi, định kiến trong bổ nhiệm cán bộ. Có lúc, có nơi bổ nhiệm sai người, sai việc, không phát huy được sở trường, năng lực cán bộ, dẫn đến công việc trì trệ; có trường hợp cán bộ vi phạm kỷ luật nhưng không kịp thời thay thế. Nhìn chung, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý hiện tại của huyện mặc dù đảm đương được nhiệm vụ, nhưng so với yêu cầu, nhiệm vụ trước tình hình cách mạng mới hiện nay là chưa đáp ứng. Vì vậy, việc nhận thức đúng và thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác cán bộ nói chung và trong bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang quản lý giai đoạn hiện nay là vấn đề cấp thiết; với kiến thức đã được học và qua nghiên cứu thực tế, tôi chọn đề tài “Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang quản lý giai đoạn hiện nay” để làm luận văn thạc sĩ, với hy vọng góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác cán bộ nói chung, công tác bổ nhiệm cán bộ của Huyện uỷ Vĩnh Thuận trong giai đoạn mới.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất nước ta đang bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đạihoá; tăng cường mở rộng, giao lưu, hội nhập ngày càng sâu hơn với nền kinh

tế thế giới Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ nặng nề đó, đòi hỏi phải huyđộng sức lực, trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân, xây dựng các nguồn lực mạnhmẽ; trong đó, khâu quan trọng có tính quyết định là Đảng phải xây dựng đượcmột đội ngũ cán bộ có đủ phẩm chất và năng lực gánh vác nhiệm vụ đượcgiao Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: Cán bộ là cái gốc của mọi công việc…Muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém Nghị quyết hộinghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương khoá VIII về chiến lược cán bộtrong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước cũng khẳng định: Cán bộ

là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh củaĐảng, của đất nước và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng

Muốn xây dựng được một đội ngũ cán bộ có chất lượng tốt, cần phảithực hiện nghiêm túc, bài bản, khoa học, tác động đồng bộ lên các khâu côngtác cán bộ, bao gồm: xác định đúng tiêu chuẩn cán bộ, đánh giá, quy hoạch,đào tạo, bồi dưỡng, lựa chọn, bổ nhiệm, điều động, luân chuyển, thực hiệnchính sách cán bộ, kiểm tra và quản lý cán bộ Trong các khâu đó, công tác bổnhiệm cán bộ là cực kỳ quan trọng, quyết định trực tiếp đến hiệu quả, chấtlượng công việc và có tác động ảnh hưởng lớn đến các khâu khác của côngtác cán bộ Nếu bổ nhiệm đúng cán bộ thì phát huy tốt năng lực, sở trường củatừng cán bộ, đồng thời phát huy được tiềm năng của cả đội ngũ cán bộ; ngượclại bổ nhiệm không đúng sẽ dẫn đến hỏng việc, hỏng người

Để bổ nhiệm đúng cán bộ phải thực hiện nghiêm ngặt nguyên tắc tậptrung dân chủ Trên cơ sở Đảng thống nhất lãnh đạo và quản lý công tác cán

bộ theo nguyên tắc tập trung dân chủ, trong bổ nhiệm cán bộ phải bám sát quichế, quy trình, quy định của Đảng, của địa phương Đồng thời phải phát huytốt vai trò, trách nhiệm của các tổ chức thành viên trong hệ thống chính trị,

các cơ quan đơn vị và người đứng đầu, tập thể cán bộ, đảng viên và quầnchúng nhân dân… trong tham gia, góp ý kiến thống nhất trước khi đi đếnquyết định đề bạt, bổ nhiệm cán bộ; trong công tác bổ nhiệm cán bộ nhất thiếtphải do cấp uỷ có thẩm quyền quyết định khi đã tuân thủ đầy đủ các quytrình; phải gắn chế độ tập thể với trách nhiệm cá nhân trong bổ nhiệm cán bộ,thực hiện tập trung dân chủ đầy đủ, không dân chủ hình thức Có như vậycông tác bổ nhiệm cán bộ mới đảm bảo được chất lượng, hiệu quả, bổ nhiệmđúng người, đúng việc, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạngtrước yêu cầu mới.

Trong thời gian qua, đối với Đảng bộ huyện Vĩnh Thuận tỉnh KiênGiang, các cấp uỷ đảng đã nhận thức tương đối đầy đủ về vị trí, tầm quantrọng của công tác bổ nhiệm cán bộ Việc thực hiện nguyên tắc tập trung dânchủ trong công tác cán bộ nói chung, bổ nhiệm cán bộ nói riêng đã được cáccấp uỷ đảng coi trọng Các quan điểm chỉ đạo, các quy chế, quy định, hướngdẫn của Trung ương, của Tỉnh về công tác cán bộ, bổ nhiệm cán bộ được quántriệt và thực hiện nghiêm túc Trong quá trình bổ nhiệm cán bộ, bước đầu đãthực hiện dân chủ, công khai, chú trọng thực hiện đúng quy trình trước khiquyết định đề bạt, bổ nhiệm và bổ nhiệm lại cán bộ, nhất là cán bộ diện BanThường vụ Huyện uỷ quản lý Từ đó đã góp phần xây dựng được một đội ngũcán bộ lãnh đạo, quản lý đồng đều, có trình độ, năng lực cơ bản đáp ứng yêucầu, nhiệm vụ chính trị của địa phương

Bên cạnh những ưu điểm cơ bản đó, công tác cán bộ nói chung, bổnhiệm và bổ nhiệm lại cán bộ nói riêng còn bộc lộ những hạn chế, yếu kém.Nhận thức và thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác cán bộ cólúc, có nơi chưa nghiêm túc, sâu sắc; thực hiện các quy trình, quy chế, quyđịnh vẫn còn tình trạng bị bỏ sót Việc đánh giá, đề bạt, bổ nhiệm cán bộnhiều khi còn chủ quan, chưa thật công tâm, chưa hợp lý, thiếu dân chủ hoặcdân chủ hình thức; có nhiều trường hợp bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo, quản lýcòn nặng nề về cơ cấu, lúng túng, bị động, có biểu hiện cục bộ, bản vị, hẹp

hòi, định kiến trong bổ nhiệm cán bộ Có lúc, có nơi bổ nhiệm sai người, saiviệc, không phát huy được sở trường, năng lực cán bộ, dẫn đến công việc trìtrệ; có trường hợp cán bộ vi phạm kỷ luật nhưng không kịp thời thay thế.Nhìn chung, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý hiện tại của huyện mặc dù đảmđương được nhiệm vụ, nhưng so với yêu cầu, nhiệm vụ trước tình hình cáchmạng mới hiện nay là chưa đáp ứng

Vì vậy, việc nhận thức đúng và thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tậptrung dân chủ trong công tác cán bộ nói chung và trong bổ nhiệm cán bộ diệnBan Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang quản lý giai đoạnhiện nay là vấn đề cấp thiết; với kiến thức đã được học và qua nghiên cứu

thực tế, tôi chọn đề tài “Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang quản lý giai đoạn hiện nay” để làm luận văn thạc sĩ, với hy vọng góp phần

nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác cán bộ nói chung, công tác bổ nhiệmcán bộ của Huyện uỷ Vĩnh Thuận trong giai đoạn mới

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Thời gian qua, đã có nhiều công trình nghiên cứu về nguyên tắc tập trungdân chủ trong sinh hoạt, hoạt động lãnh đạo của Đảng nói chung và thực hiệnnguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác cán bộ ở nhiều góc độ khác nhau

Có thể nêu lên một số công trình nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến đề tài như:

- TS Nguyễn Tiến Phồn: Dân chủ và tập trung dân chủ - lý luận và thực tiễn, Nxb khoa học xã hội, Hà nội, 2001.

- TS Phạm Hồng Chương: Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ, Nxb Lý

- PGS, TS Trương Thị Thông và TS Lê Kim Việt (đồng chủ biên):

Bệnh quan liêu trong công tác cán bộ ở nước ta hiện nay - Thực trạng và giải pháp, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2008.

- Đề tài khoa học cấp bộ năm 1999: Bảo đảm và phát huy dân chủ trong chế độ một Đảng cầm quyền ở nước ta hiện nay, PGS, TS Mạch Quang

- Lê Thu Hà: Công tác đào, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ chủ chốt cấp huyện ở Quãng Nam Đà Nẵng Luận văn thạc sĩ khoa học lịch sử, Hà Nội, 1993.

- Vũ Ngọc Thanh: Những giải pháp chủ yếu để đánh giá, lựa chọn, bố trí cán bộ chủ chốt ở cơ sở Luận văn chuẩn hoá trình độ thạc sĩ, Hà Nội, 1995.

- Nguyễn Hồng Tân: Xây dựng đội ngũ cán lãnh đạo chủ chốt cấp quận ở Thành phố Đà Nẵng trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá Luận văn thạc sĩ khoa học lịch sử, Hà Nội, 2000

- Trần Văn Thuận: Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp quận của Thành phố Hồ Chí Minh trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Luận văn thạc sĩ khoa học chính trị, Hà Nội, 2005.

- Nguyễn Thị Lan: Công tác quy hoạch tạo nguồn cán bộ lãnh đạo, quản lý ở thành phố Hồ Chí Minh - thực trạng và giải pháp Luận văn thạc sĩ

khoa học chính trị, Hà Nội, 2005

- Nguyễn Quang Huy: Xây dựng đội ngũ cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ quận uỷ Tây Hồ, Thành phố Hà Nội quản lý trong giai đoạn hiện nay Luận văn thạc sĩ khoa học chính trị, Hà Nội, 2006

- Tăng Nghĩa: Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt của hệ thống chính trị cấp huyện ở tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn hiện nay Luận văn thạc sĩ khoa học

chính trị, Hà Nội, 2006

- Nguyễn Thị Thắng: Công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp quận, huyện thuộc diện Ban Thường vụ thành uỷ Hà Nội quản lý trong giai đoạn hiện nay Luận văn thạc sĩ khoa học chính trị, Hà Nội, 2006

- Nguyễn Văn Năng: Luân chuyển cán bộ diện Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Bắc Giang quản lý giai đoạn hiện nay Luận văn thạc sĩ khoa học chính trị,

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên đều đề cập đến nhiều góc

độ khác nhau về công tác cán bộ, trong đó có vấn đề thực hiện nguyên tắc tậptrung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ Trong các công trình nghiên cứu đó, cómột số công trình cũng đã tập trung đề cập đến vấn đề xây dựng đội ngũ cán

bộ thuộc diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý Tuy nhiên, đến nay chưa cómột công trình nào đi sâu nghiên cứu có tính hệ thống dưới góc độ một luậnvăn khoa học về thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm cán

bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang quản lý giaiđoạn hiện nay

3 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn

- Mục đích của luận văn:

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, khảo sát đánh giá đúng thực trạng việcthực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ, luận văn đềxuất những phương hướng, giải pháp nhằm góp phần thực hiện nghiêm túcnguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụHuyện uỷ Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang quản lý giai đoạn hiện nay

- Nhiệm vụ của luận văn:

+ Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc thực hiện nguyên tắc tậptrung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý

+ Phân tích những ưu điểm và hạn chế trong thực hiện nguyên tắc tậptrung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ VĩnhThuận, tỉnh Kiên Giang quản lý trong thời gian qua; tìm nguyên nhân những

ưu điểm, hạn chế của thực trạng trên và rút ra những kinh nghiệm bước đầu

+ Đề xuất phương hướng và các giải pháp chủ yếu nhằm thực hiệnnghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường

vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang quản lý trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

- Đối tượng nghiên cứu: là việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ

trong bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận, tỉnh KiênGiang quản lý

- Phạm vi nghiên cứu: luận văn chỉ tập trung nghiên cứu việc thực hiện

nguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ trên địa bàn huyện VĩnhThuận, tỉnh Kiên Giang từ năm 2000 đến nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

- Cơ sở lý luận: Luận văn nghiên cứu trên cơ sở lý luận chủ nghĩa

Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, những quan điểm của Đảng về nguyên tắctập trung dân chủ nói chung, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trongcông tác cán bộ, bổ nhiệm cán bộ nói riêng

- Phương pháp nghiên cứu: Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa

duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, luận văn vận dụng tổng hợp nhiềuphương pháp nghiên cứu khoa học, chủ yếu là phương pháp khảo sát thựctiễn, kết hợp với phân tích - tổng hợp, lô gíc - lịch sử, quy nạp - diễn dịch,thống kê…

6 Những đóng góp mới về khoa học của luận văn

- Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc thực hiện nguyên tắc tậptrung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ VĩnhThuận, tỉnh Kiên Giang quản lý

- Đề xuất các giải pháp có tính khả thi nhằm góp một phần vào việc thựchiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụHuyện uỷ Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang quản lý giai đoạn hiện nay

- Luận văn có thể được dùng làm tài liệu tham khảo cho các cấp uỷđảng, cơ quan tổ chức - cán bộ trong việc nâng cao chất lượng công tác bổnhiệm cán bộ giai đoạn hiện nay

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,nội dung luận văn được kết cấu gồm 2 chương, 5 tiết

Chương 1 THỰC HIỆN NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ

TRONG BỔ NHIỆM CÁN BỘ DIỆN BAN THƯỜNG VỤ HUYỆN UỶ VĨNH THUẬN, TỈNH KIÊN GIANG QUẢN LÝ - NHỮNG VẤN ĐỀ

1.1.1.1 Quan niệm về Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận

Theo khoản 2, điều 9, chương II Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam(khoá X) ghi rõ: “Giữa hai nhiệm kỳ Đại hội, cơ quan lãnh đạo Đảng là BanChấp hành Trung ương, ở mỗi cấp là Ban Chấp hành đảng bộ, chi bộ (gọi tắt

là cấp uỷ)” [23, tr.17] Cấp uỷ là tên gọi tắt dùng để chỉ tập thể Ban Chấphành đảng bộ, chi bộ được Đại hội đảng bộ, chi bộ bầu ra, có vai trò là cơquan lãnh đạo cao nhất của đảng bộ, chi bộ đó giữa hai kỳ Đại hội Đại hộiđại biểu, hoặc đại hội đảng viên của đảng bộ, chi bộ (phụ thuộc vào số lượngđảng viên theo quy định) thảo luận, biểu quyết nhiều nội dung tại Đại hội,trong đó có bầu cấp uỷ Trong khoản 1, điều 19 của Điều lệ Đảng ghi: “Cấp

uỷ tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi tắt là tỉnh uỷ, thành uỷ), cấp uỷhuyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh (gọi tắt là huyện uỷ, quận uỷ,thị uỷ, thành uỷ) lãnh đạo thực hiện nghị quyết đại hội đại biểu; nghị quyết,chỉ thị của cấp trên” [23, tr.32] và điều 20 Điều lệ Đảng ghi tiếp: “Hội nghịtỉnh uỷ, thành uỷ, huyện uỷ, quận uỷ, thị uỷ bầu ban thường vụ; bầu bí thư vàphó bí thư trong số uỷ viên thường vụ” và “Ban Thường vụ lãnh đạo và kiểmtra việc thực hiện nghị quyết của đại hội đại biểu, nghị quyết, chỉ thị của cấp

uỷ cùng cấp và cấp trên; quyết định những vấn đề về chủ trương, tổ chức, cánbộ” [23, tr.33] Như vậy, theo Điều lệ Đảng, Ban Thường vụ vừa là cơ quan

lãnh đạo, vừa tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được Ban Chấp hành giao; là cơquan thường trực để giải quyết các công việc giữa 2 kỳ đại hội Tuỳ theo phâncấp quản lý cán bộ, Ban Thường vụ thay mặt cấp uỷ để thực hiện công tác cán

Về trách nhiệm, quyền hạn của Ban Thường vụ Huyện uỷ được quyđịnh rõ trong Quy chế làm việc của Ban Chấp hành đảng bộ huyện (khoá IX)như sau:

1 Căn cứ vào nghị quyết, chỉ thị của Trung ương, Tỉnh uỷ,nghị quyết Đại hội Đảng bộ, Ban Thường vụ có trách nhiệm nghiêncứu, cụ thể hoá, đề xuất các biện pháp thực hiện để đưa ra BanChấp hành thảo luận quyết định

2 Giữa hai kỳ hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ, Ban Thường

vụ có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo điều hành thực hiện và kiểmtra, sơ, tổng kết việc thực hiện chủ trương, nghị quyết, chươngtrình, kế hoạch chỉ đạo của Ban Chấp hành Tuỳ tình hình và yêucầu cụ thể, Ban Thường vụ Huyện uỷ ban hành chỉ thị, thông tri,quyết định, kết luận, hướng dẫn, công văn để chỉ đạo thực hiệnnhiệm vụ theo quyền hạn của mình

3 Chuẩn bị nội dung và triệu tập các cuộc họp Ban Chấp hành.Lãnh đạo chuẩn bị các đề án, chương trình, kế hoạch chỉ đạo thực

hiện có tính chất chuyên đề để đưa ra Ban Chấp hành thảo luận,quyết định.

4 Quyết định các vấn đề về công tác cán bộ theo quyết địnhphân cấp quản lý cán bộ của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, đảm bảo quytrình, nguyên tắc công tác cán bộ

5 Chuẩn y kết quả bầu cử cấp uỷ, Uỷ ban Kiểm tra, Chủnhiệm, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra cơ sở đảng trực thuộc

6 Xây dựng đề án, kế hoạch thực hiện nghị quyết, quyết định,hướng dẫn của Trung ương và tỉnh về lập mới, sáp nhập, chia tách

tổ chức cơ sở đảng xã, ấp, ngành, đoàn thể cấp huyện; cho ý kiếnlãnh đạo kiện toàn tổ chức bộ máy cơ quan chính quyền, Mặt trận,các đoàn thể quần chúng nhân dân và các tổ chức chính trị - xã hội

7 Thay mặt Ban Chấp hành báo cáo kết quả tình hình hoạtđộng của Đảng bộ lên cấp trên và thông tin tình hình cho các đồngchí Huyện uỷ viên, các chi, đảng bộ trực thuộc; nêu những vấn đềcần thiết để các cấp uỷ, cán bộ đảng viên và nhân dân trong huyệnnghiên cứu, thảo luận đóng góp ý kiến [4, tr.1-2]

Như vậy, theo quy chế làm việc thì trách nhiệm và quyền hạn của BanThường vụ Huyện uỷ rất cao, đó là thay mặt Ban Chấp hành Huyện uỷ dựthảo các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ, tổ chức hội nghị Ban Chấphành Huyện uỷ để thảo luận và quyết định Trên cơ sở văn bản lãnh đạo, chỉđạo của cấp uỷ cấp trên và chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, chương trình hànhđộng, kế hoạch chung của Ban Chấp hành Huyện uỷ, Ban Thường vụ Huyện

uỷ theo trách nhiệm, quyền hạn của mình, được tổ chức theo nguyên tắc tậptrung dân chủ của Đảng, tức tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách Mà lãnh đạo,chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện nhiệm vụ và kiểm tra, sơ kết, tổng kếtquá trình thực hiện nhiệm vụ đó của cấp uỷ, nhằm thực hiện đạt được các mụctiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế, ổn định chính trị, văn hoá, xã hội, giữ vữngquốc phòng, an ninh và xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh… Trong cácnhiệm vụ đó có nhiệm vụ về công tác cán bộ; xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất

là cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện và cơ sở đáp đứng yêu cầu nhiệm vụchính trị đặt ra.

1.1.1.2 Quan niệm về cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận quản lý

Cho đến nay vấn đề cán bộ, cán bộ lãnh đạo, quản lý, cán bộ chủ chốt

và cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý đang là vấn đề thựctiễn đặt ra Ở đây cần làm rõ một số khái niệm cơ bản về cán bộ và cán bộdiện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý

* Khái niệm cán bộ:

Trong Từ điển Tiếng Việt xuất bản năm 1993 thì cán bộ có 2 nghĩa: “1)Người làm công tác có nghiệp vụ chuyên môn trong cơ quan Nhà nước; 2)người làm công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức, phân biệt vớingười thường không có chức vụ” [26, tr.315]

Trong Đại từ điển Tiếng Việt do Nguyễn Như Ý chủ biên, xuất bản năm

1999, cán bộ có nghĩa như sau:

Thứ nhất, cán bộ bao gồm những người làm công tác có nghiệp vụ

chuyên môn trong cơ quan nhà nước, trong hệ thống chính trị, để phân biệtvới người không phải là công chức, viên chức nhà nước

Thứ hai, là người làm công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ

chức và của cả hệ thống chính trị Đây chính là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản

lý, những người có chức vụ, phân biệt với người không có chức vụ Bộ phận cán

bộ này được hình thành thông qua việc bầu cử dân chủ hoặc đề bạt, bổ nhiệm

Trong cuốn Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũcán bộ nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá -

do PGS,TS Nguyễn Phú Trọng và PGS,TS Trần Xuân Sầm chủ biên quanniệm rằng: “Cán bộ là khái niệm chỉ những người có chức vụ, vai trò vàcương vị nòng cốt trong một tổ chức, có tác động, ảnh hưởng đến hoạt độngcủa tổ chức và các quan hệ trong lãnh đạo, chỉ huy, quản lý, điều hành gópphần định hướng sự phát triển của tổ chức” [45, tr.18]

Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Cán

bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dânchúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo choĐảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đúng” [37, tr.269]

Qua các khái niệm nêu trên, trong luận văn này quan niệm, cán bộ là những người lãnh đạo, quản lý hoặc nhà chuyên môn, nhà khoa học hay công chức, viên chức làm việc, hưởng lương, phụ cấp từ ngân sách nhà nước hoặc

từ các nguồn khác, họ được hình thành từ bầu cử, tuyển dụng, bổ nhiệm, đề bạt và phân công.

Trong khái niệm cán bộ, cần phân biệt một số loại cán bộ:

Cán bộ lãnh đạo, theo Từ điển Bách khoa toàn thư của Liên Xô (trước đây) có 2 nghĩa: thứ nhất, cán bộ lãnh đạo là chỉ người đứng đầu của một tổ chức, một phong trào; thứ hai, cán bộ lãnh đạo là người làm thức tỉnh hành vi

của người khác

Cán bộ quản lý, cũng là người đứng đầu một tổ chức, nhưng nhấn

mạnh việc điều hành hoạt động của tổ chức, việc sử dụng công cụ, phươngtiện để điều khiển một loại hoạt động nào đó

Như vậy, cán bộ lãnh đạo và cán bộ quản lý có những điểm giống nhau.Người cán bộ lãnh đạo cũng phải thực hiện một số chức năng quản lý vàngười cán bộ quản lý cũng phải thực hiện một số chức năng lãnh đạo

Sự khác nhau giữa cán bộ lãnh đạo và cán bộ quản lý chỉ là tương đối;nhưng ở nước ta việc phân biệt có ý nghĩa để tránh sự chồng chéo, trùng lặpnhau giữa người cán bộ lãnh đạo và người cán bộ quản lý

Cán bộ chủ chốt: theo Từ điển Tiếng việt, xuất bản năm 1993, "chủ

chốt" có nghĩa là quan trọng nhất, có tác dụng làm nòng cốt; cán bộ chủ chốtcủa phong trào Như vậy, cán bộ chủ chốt là người đứng đầu quan trọng nhất,

có tác dụng chi phối chính toàn bộ hoạt động của một tổ chức; là người chịutrách nhiệm trước tập thể và cấp trên về hoạt động của tổ chức; là người đạidiện cho tổ chức

* Cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận quản lý:

Thực hiện Quyết định số 1582-QĐ/HU ngày 29/11/2007 của BanThường vụ Huyện uỷ về việc ban hành quy định phân cấp quản lý cán bộ;Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận trực tiếp quản lý, quyết định các chứcdanh cán bộ sau:

- Uỷ viên Ban Thường vụ (trừ Bí thư, Phó bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch Hộiđồng Nhân dân, Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân huyện), Uỷ viên Ban Chấp hànhđảng bộ huyện; Chủ nhiệm, Phó chủ nhiệm, Uỷ viên Uỷ ban kiểm tra Huyện uỷ;Trưởng, phó các Ban đảng, Giám đốc, Phó Giám đốc Trung tâm Bồi dưỡngchính trị huyện (đối với các chức danh Uỷ viên Ban Thường vụ Huyện uỷ trướckhi quyết định phải báo cáo và được sự thống nhất của Ban Tổ chức Tỉnh uỷ)

- Uỷ viên Thường trực, Phó chủ tịch, Trưởng phó các ban Hội đồngNhân dân và Phó chủ tịch Uỷ ban Nhân dân, Trưởng, phó phòng và tươngđương thuộc Uỷ ban Nhân dân huyện (đối với các chức danh Phó chủ tịch Hộiđồng nhân dân, Phó chủ tịch Uỷ ban Nhân dân huyện phải báo cáo xin ý kiếnBan Chấp hành đảng bộ huyện trước khi quyết định)

- Chủ tịch, Phó chủ tịch Mặt trận Tổ quốc, Liên đoàn Lao động, HộiNông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Liên hiệp thanh niên, Hội Cựu chiếnbinh, Hội Chữ thập đỏ huyện; Bí thư, Phó bí thư Huyện đoàn; Giám đốc NhàThiếu nhi huyện

- Bí thư, Phó bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân, Chủ tịch

Uỷ ban Nhân dân xã, thị trấn

- Chuẩn y kết quả bầu cử hoặc chỉ định cấp uỷ, các chức danh cấp uỷ,

Uỷ ban kiểm tra, các chức danh Uỷ ban kiểm tra đối với các tổ chức cơ sởđảng trực thuộc

- Tham gia ý kiến với ban cán sự đảng, đảng đoàn và lãnh đạo các sở,ngành tỉnh về bố trí, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷluật, nhận xét, đánh giá cán bộ lãnh đạo (Trưởng, Phó cơ quan Toà án nhândân, Viện kiểm sát nhân dân, Ngân hàng, Kho bạc, Chi cục thuế, Bệnh viện đakhoa, Trung tâm y tế dự phòng, Trường phổ thông trung học, Bưu điện.v.v.)

của ngành dọc đang công tác và sinh hoạt tại huyện Tham gia ý kiến vớiĐảng uỷ Quân sự tỉnh, Đảng uỷ Công an tỉnh về nhân sự Chỉ huy trưởng,Chính trị viên, Phó chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự huyện và Trưởngcông an, Phó trưởng công an huyện.

Như vậy, cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên

Giang quản lý trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý của huyện, những người đứng đầu quan trọng nhất trong hệ thống chính trị cấp huyện (trừ Bí thư, Phó

bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân, Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân huyện), những người đứng đầu bộ máy Đảng, chính quyền cấp xã; chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện đường lối, nhiệm vụ chính trị, điều hành công tác, lãnh đạo, chỉ đạo cán bộ, công chức thuộc quyền quản lý thực hiện hoàn thành các nhiệm vụ chính trị của từng tổ chức, cơ quan, đơn vị, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chung của Đảng bộ huyện Cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận quản lý là những người được Ban Thường

vụ Huyện uỷ trực tiếp quyết định đề bạt, bổ nhiệm, giới thiệu bầu cử, bố trí, sắp xếp, điều chuyển, thi hành kỷ luật và thực hiện các chính sách khác Những cán bộ này, Ban Thường vụ còn trực tiếp thực hiện và chỉ đạo thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát, quản lý, theo dõi, nắm tình hình.

1.1.1.3 Vai trò đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận quản lý

Lịch sử đấu tranh giai cấp, nếu chính quyền được coi là vấn đề cơ bảncủa mọi cuộc cách mạng, thì vấn đề cán bộ ở mọi thời kỳ luôn được các nhàlãnh đạo quan tâm hàng đầu trong sự nghiệp cách mạng Cho nên trong bất kỳgiai đoạn nào, thời điểm nào của sự nghiệp cách mạng, cán bộ và công tác cán

bộ cũng giữ vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng Cán bộ là nhân tố cơ bản, quyếtđịnh mọi thắng lợi của sự nghiệp cách mạng, quyết định việc nâng cao nănglực và sức chiến đấu của Đảng, xây dựng chính quyền vững mạnh

Theo C.Mác: “Muốn thực hiện tư tưởng thì cần có những con người sửdụng lực lượng thực tiễn” [35, tr.181] Kế thừa xuất sắc những tư tưởng củaMác-Ăngghen, V.I.Lênin cho rằng: “Trong lịch sử, chưa hề có một giai cấpnào giành được quyền thống trị, nếu nó không đào tạo ra được trong hàng ngũ

của mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiền phong có đủ khả năng

tổ chức và lãnh đạo phong trào” [28, tr.473]

Vị trí, vai trò của cán bộ được V.I.Lênin khẳng định nhiều lần, có thể quanhững lời động viên khen ngợi hoặc qua những lần triển khai nhiệm vụ củaĐảng, của chính quyền, hoặc qua lời giáo huấn của mình, Người cho rằng:

Từ chỗ ra quyết nghị chung, từ chỗ ra những chỉ thị chung đếnviệc biến những chỉ thị và quyết nghị đó trên thực tiễn thành hiệnthực thì thật xa biết bao; như thế có nghĩa là đó là một gánh nặng rấtlớn mà các cán bộ phải gánh vác để thực hành một cách có kết quảnhững chỉ thị nguyên tắc đó, sao cho những chỉ thị ấy không phảichỉ được ghi trên giấy tờ [33, tr.423]

Khi đã giành được chính quyền, lãnh đạo công cuộc xây dựng chủnghĩa xã hội, V.I.Lênin lại khẳng định: “Nghiên cứu con người, tìm những cán

bộ có bản lĩnh Hiện nay đó là then chốt; nếu không thế thì tất cả mọi mệnhlệnh và quyết định sẽ chỉ là mớ giấy lộn” [34, tr.449]

Hồ Chí Minh với tư cách là người sáng lập, lãnh đạo, rèn luyện Đảng

ta, Người rất xem trọng vai trò của cán bộ Hồ Chí Minh cho rằng: “Cán bộ làcái gốc của mọi công việc” [37, tr.269] và “Công việc thành công hoặc thấtbại đều do cán bộ tốt hay kém” [37, tr.273]

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn lấychủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kimchỉ nam cho hành động của mình Đảng ta luôn ý thức hết sức rõ về vai trò, tầmquan trọng của cán bộ và công tác cán bộ Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba BanChấp hành Trung ương khoá VIII xác định: “Cán bộ là nhân tố quyết định sựthành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và củachế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng” [22, tr.66] Kinhnghiệm thực tiễn đã chỉ rõ, mức độ đúng đắn của đường lối và việc cụ thể hoáđường lối chính xác, kịp thời cũng như việc thực hiện đường lối, chính sáchthắng lợi đều tuỳ thuộc ở chất lượng đội ngũ cán bộ Hơn thế, đối với cán bộ

lãnh đạo, quản lý các cấp, các ngành trong hệ thống chính trị có vai trò và tầmảnh hưởng là lớn hơn hết Vì vậy, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ Xcủa Đảng nhấn mạnh: “Nhiệm vụ quan trọng nhất là xây dựng đội ngũ cán bộlãnh đạo, trước hết là cán bộ lãnh đạo cấp chiến lược và người đứng đầu tổ chứccác cấp, các ngành của hệ thống chính trị” [24, tr.293].

Đối với vai trò của đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ VĩnhThuận quản lý trước hết xuất phát từ vai trò, tầm quan trọng của đội ngũ cán

bộ nói chung

Đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận quản lý làđội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của huyện, gồm các đồng chí là Trưởng, Phócác Ban, ngành, đoàn thể, chính trị-xã hội cấp huyện và các đồng chí đứngđầu chủ chốt cấp xã, thị trấn, cho nên đội ngũ này có vai trò đặc biệt quantrọng đối với cấp huyện và cơ sở

- Một là, đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý là

những người trực tiếp quán triệt, cụ thể hoá việc tổ chức thực hiện chủ trương,đường lối, nghị quyết, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; đồngthời chấp hành thực hiện sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý của các tổ chức trong hệthống chính trị cấp trên cho phù hợp với tình hình của địa phương và cơ sở Đâycòn là lực lượng giữ vai trò nòng cốt, quyết định trong việc đề ra nhiệm vụ vàthực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ huyện và cơ sở

- Hai là, đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý có vai

trò nòng cốt trong việc xây dựng hệ thống chính trị của huyện và cơ sở vữngmạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong từng giai đoạn

Đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý có trách nhiệmcao nhất, trực tiếp xây dựng, quản lý và điều hành hoạt động của các tổ chứcthuộc phạm vi mình lãnh đạo, quản lý Các tổ chức đảng, chính quyền, đoànthể chính trị-xã hội trong huyện có vững mạnh hay không phụ thuộc chủ yếuvào phẩm chất, phong cách làm việc và năng lực lãnh đạo, tổ chức, điều hànhcủa những người đứng đầu cơ quan, đơn vị Họ là người đóng vai trò quyết

định trong việc kiện toàn tổ chức, định ra chương trình, kế hoạch hoạt độngcủa tổ chức và tổ chức thực hiện thắng lợi các kế hoạch và chương trình đó

Đối với các tổ chức, bộ máy của hệ thống chính trị huyện và cơ sở, thìcán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý là những người đóng vai trò trụcột, là linh hồn, là trung tâm đoàn kết, tổ chức, sắp xếp, tập hợp lực lượng Họtác động, quyết định đến năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của cấp uỷ, nănglực quản lý, điều hành của chính quyền và các phong trào hành động cách mạngcủa các tổ chức đoàn thể chính trị-xã hội của huyện và cơ sở Hệ thống chính trịcủa huyện và cơ sở có vững mạnh, hoạt động có hiệu quả hay không trước hếtphụ thuộc vào đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý

- Ba là, đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý có vai

trò hàng đầu trong việc xây dựng và giữ gìn sự đoàn kết thống nhất trong nội

bộ Đảng và trong nhân dân

Đây là lực lượng cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện và là cán bộ chủchốt cơ sở; nếu như đội ngũ cán bộ này chấp hành tốt mọi nguyên tắc củaĐảng, pháp luật Nhà nước, gương mẫu trong mọi hoạt động, công tác, sinhhoạt ở địa phương, cơ sở sẽ là tấm gương cho mọi cán bộ, công chức và quầnchúng nhân dân noi theo Hơn thế, yêu cầu của sự nghiệp cách mạng mới, đòihỏi đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý phải có đầy đủphẩm chất chính trị, năng lực công tác, phong cách làm việc dân chủ, hết lòng

vì dân, vì nước và phải là trung tâm đoàn kết nội bộ, giữ gìn sự đoàn kếtthống nhất trong Đảng mới tạo được sự đồng thuận, phát huy mọi nguồn lựctrong nhân dân

- Bốn là, đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý còn là

nguồn để bổ sung vào các chức danh chủ chốt của huyện và của các cơ quan,ban, ngành cấp tỉnh Bởi vì, cán bộ có trưởng thành, phát triển, nâng cao nănglực toàn diện được hay không phụ thuộc rất lớn từ sự được giáo dục, rènluyện, thử thách qua phong trào hành động cách mạng ở địa phương, cơ sở

Từ sự lớn mạnh của tổ chức, của phong trào ở huyện và cơ sở là căn cứ để

chọn lựa nguồn cán bộ, nhất là cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý

để cung cấp, bổ sung nguồn cán bộ chủ chốt kế cận của huyện và cho các tổchức hệ thống chính trị cấp trên Muốn vậy cấp uỷ huyện, nhất là Ban Thường

vụ Huyện uỷ phải làm tốt công tác cán bộ, để có được một đội ngũ cán bộchất lượng, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp cách mạng của địa phương và của tỉnh

1.1.2 Bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận quản lý

1.1.2.1 Quan niệm về bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện

uỷ Vĩnh Thuận quản lý

Bổ nhiệm thực chất là một từ ghép Hán-Việt giữa từ “Bổ” và từ

“Nhiệm”; “Bổ” nghĩa là bù vào chỗ thiếu, chỗ khuyết, sung người vào côngviệc gì đó hoặc chia cho mọi người đóng góp, còn “Nhiệm” là uỷ việc gì: uỷnhiệm, đảm nhiệm, nhiệm chức Theo Từ điển Tiếng Việt thông dụng do Nhàxuất bản Thanh Hoá ấn hành tháng 6/1998 thì “Bổ nhiệm là cử giữ một chức

vụ trong bộ máy Nhà nước” [42, tr.97] Như vậy, bổ nhiệm cán bộ được hiểu

là việc cử cán bộ đảm nhận, đảm nhiệm chức vụ nào đó (hoặc uỷ thác côngviệc, chức vụ đó cho cán bộ đảm nhiệm) trong một tổ chức, cơ quan, đơn vịnhất định

Khái niệm bổ nhiệm cán bộ tuy chưa được các nhà kinh điển đề cậpmột cách hoàn chỉnh, cụ thể; nhưng những quan điểm, tư tưởng của các ông

về bổ nhiệm cán bộ là khá toàn diện, sâu sắc và còn nguyên giá trị, đặc biệt làtrong bố trí, sử dụng cán bộ Theo quan điểm của V.I.Lênin, công tác cán bộcần phải bố trí, sử dụng đúng năng lực của từng cán bộ, phù hợp với vị trí,tính chất của từng công việc, nhiệm vụ, nhất là những cán bộ giữ cương vịlãnh đạo chủ chốt của Đảng Cộng sản (b) Nga và Chính quyền Xô Viết Vớikinh nghiệm, tính nhạy cảm chính trị sâu sắc của mình, V.I.Lênin hiểu rất rõtrình độ, năng lực và phẩm chất của những cán bộ do mình đào tạo, bồidưỡng; vì vậy trong lựa chọn, bố trí cán bộ Người chỉ rõ:

Chú ý tìm cho ra và thử thách một cách hết sức nhẫn nại, hếtsức thận trọng những người thật sự có tài tổ chức, những người có

bộ óc sáng suốt và có bản lĩnh tháo vát trong thực tiễn, những ngườivừa trung thành với chủ nghĩa xã hội lại vừa có năng lực lặng lẽ(bất chấp sự hỗn loạn và ồn ào)… Chỉ có những người như thế,chúng ta mới đề bạt lên những chức vụ lãnh đạo lao động của nhândân, lên những chức vụ lãnh đạo, quản lý [31, tr.236-237]

Theo V.I.Lênin công việc như vậy lúc này là hệ trọng nếu không “tất cảmọi mệnh lệnh và quyết định sẽ chỉ là mớ giấy lộn” Người chỉ ra, chúng ta chỉlựa chọn cán bộ phụ trách và ở đây không thể có vấn đề không tín nhiệm đối vớimột người nào đó đã không được bầu mà chỉ có vấn đề xem xét việc đó có lợicho sự nghiệp không và người được lựa chọn có xứng đáng với chức vụ màngười ấy đảm nhiệm không Ở đây V.I.Lênin muốn chỉ rõ yêu cầu, mục đích, ýnghĩa của việc lựa chọn, đề bạt, sử dụng cán bộ trước hết phải từ công việc màtìm người thích ứng, đủ phẩm chất, năng lực đảm bảo cho công việc ấy

Chủ tịch Hồ Chí Minh là một mẫu mực về dùng người, về sử dụng cán

bộ Người nói: “phải khéo dùng cán bộ”, tức là đặt người đúng việc, vì việc

mà đặt người, chứ không phải vì người mà đặt việc Hồ Chí Minh cho rằng:

“Người đời ai cũng có chỗ hay chỗ dở Ta phải dùng chỗ hay của người vàgiúp người chữa chỗ dở Dùng người cũng như dùng gỗ Người thợ khéo thì

gỗ to, nhỏ, thẳng, cong, đều tuỳ chỗ mà dùng được” [37, tr.72] Còn thậm chínếu người có tài mà không biết dùng tài của họ thì cũng không được việc.Trong quá trình hoạt động và lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh rấtxem trọng việc bố trí, sử dụng cán bộ và đòi hỏi cần phải thực hiện đảm bảonhững yêu cầu cụ thể sau: 1) Phải hiểu rõ và đánh giá đúng cán bộ, có nhưvậy mới bố trí và sử dụng đúng, tránh được những thiếu sót, sai lầm, mới pháthuy được mặt mạnh, hạn chế mặt yếu của cán bộ 2) Phải khéo dùng cán bộ,phải đặt đúng người, đúng việc, vì việc mà đặt người; khéo dùng cán bộ thểhiện ở chỗ biết kết hợp các thế hệ, các loại cán bộ một cách đúng đắn; khi

dùng cán bộ phải hết sức khách quan, công tâm, chống tư tưởng địa phươngchủ nghĩa, “óc bè phái, óc hẹp hòi” 3) Phải “có gan cất nhắc cán bộ”, tứcmạnh dạn đề bạt, bổ nhiệm cán bộ vào các cương vị cần thiết để đáp ứng yêucầu nhiệm vụ cách mạng đặt ra 4) Phải thương yêu cán bộ và tích cực giúp

đỡ cán bộ sửa chữa khuyết điểm, chớ nên thành kiến, xa lánh những cán bộ cóthiếu sót, khuyết điểm Đây là những quan điểm, chỉ dẫn hết sức độc đáo vàđúng đắn trong cách dùng người, bố trí, sử dụng cán bộ của Chủ tịch Hồ ChíMinh

Nắm vững quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, Đảng ta có nhiều chủ trương, quan điểm đúng đắn, sáng tạo về công táccán bộ, tiếp tục lãnh đạo thực hiện công tác cán bộ đúng hướng và tiến chắc.Những yêu cầu, nội dung, nguyên tắc công tác cán bộ được Đảng ta quan tâmxây dựng và ban hành thành hệ thống khá hoàn chỉnh, trong đó có vấn đề về

bổ nhiệm cán bộ Về khái niệm bổ nhiệm cán bộ, Đảng ta cho rằng: “Bổnhiệm cán bộ, là quyết định cử cán bộ giữ một chức vụ lãnh đạo trong bộ máy

tổ chức, thực chất là giao trách nhiệm quyền hạn cho cán bộ lãnh đạo mộtban, một bộ, một ngành, một cơ quan, đơn vị… Đây là khâu quyết định trongcông tác cán bộ” [27, tr.26]

Khái niệm nêu trên chỉ rõ ba đặc trưng quan trọng của khâu bổ nhiệmcán bộ:

- Thứ nhất, bổ nhiệm là quyết định cử cán bộ giữ một chức vụ lãnh đạo,

quản lý trong cơ cấu tổ chức Trong một cơ cấu tổ chức có nhiều chức danhcần sử dụng cán bộ, những cán bộ được bổ nhiệm có nghĩa là được cất nhắc

từ vị trí người bị lãnh đạo, bị quản lý lên vị trí của người lãnh đạo, quản lýhoặc từ vị trí người lãnh đạo, quản lý cấp thấp lên vị trí người lãnh đạo, quản

lý cấp cao hơn Chính vì vậy, việc bổ nhiệm cán bộ luôn là một động lực tíchcực khuyến khích cán bộ phấn đấu vươn lên

- Thứ hai, những cán bộ được bổ nhiệm lên vị trí mới được trao trách

nhiệm và quyền hạn tương xứng Bổ nhiệm cán bộ là quyết định trao cho cán

bộ đó một quyền hạn mới, cao hơn cương vị công tác hiện tại, đồng thời đòi

hỏi cán bộ đó phải phát huy trách nhiệm cá nhân tương xứng với quyền hạnđược trao.

- Thứ ba, bổ nhiệm cán bộ giữ vai trò quan trọng có ý nghĩa quyết định

trong công tác cán bộ Đây là cái đích của quản lý cán bộ, là công việc mangtính khoa học về tổ chức, độ chính xác của việc bổ nhiệm cán bộ thể hiện chấtlượng, hiệu quả của công tác quản lý Bổ nhiệm sai cán bộ sẽ làm cho tổ chứctrì trệ, rối loạn, nhiệm vụ bê trễ khó hoàn thành

+ Rà xét, phát hiện những cán bộ được sử dụng không phù hợp cầnđiều chỉnh

Gần đây, theo quy chế kèm theo quyết định số 68-QĐ/TW ngày04/7/2007 của Bộ Chính trị (khoá X) thì: bổ nhiệm cán bộ và giới thiệu cán

bộ ứng cử (gọi chung là bổ nhiệm cán bộ), tức là cấp uỷ có thẩm quyền quyếtđịnh cử cán bộ (bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử) vào các vị trí lãnh đạo, quản lýcủa các tổ chức trong hệ thống chính trị

Từ những tư tưởng, quan điểm, khái niệm nêu trên có thể hiểu bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận quản lý là việc tập thể Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận quyết định cử cán bộ giữ các chức

vụ lãnh đạo, quản lý của các tổ chức trong hệ thống chính trị cấp huyện và chức danh chủ chốt cấp xã, thị trấn thuộc phạm vi phân cấp, nhằm mục đích quản lý, sử dụng cán bộ có hiệu quả, đảm bảo việc thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị của từng tổ chức, cơ quan, đơn vị, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị chung của toàn Đảng bộ huyện.

Qua khái niệm cho thấy:

- Chủ thể quyết định bổ nhiệm cán bộ là Ban Thường vụ Huyện uỷ.Bên cạnh đó, còn các tổ chức và cá nhân liên quan tham gia vào quá trìnhthực hiện công tác bổ nhiệm cán bộ như: cơ quan tham mưu, người đứng đầu

và các tổ chức thành viên của hệ thống chính trị huyện và cơ sở

- Đối tượng xem xét bổ nhiệm là cán bộ có đủ phẩm chất chính trị, trình

độ, năng lực, có uy tín, sự tín nhiệm cao và phải đủ tiêu chuẩn

- Vị trí được bổ nhiệm là những chức danh lãnh đạo, quản lý cần bổnhiệm trong các tổ chức của hệ thống chính trị huyện và cơ sở thuộc diện BanThường vụ Huyện uỷ quản lý theo phân cấp quản lý cán bộ

- Yêu cầu phải bổ nhiệm đúng người, đúng việc, đáp ứng yêu cầu lãnhđạo, quản lý, điều hành, tập hợp lực lượng, tổ chức thực hiện hoàn thành tốtnhiệm vụ của từng tổ chức, cơ quan, đơn vị đề ra và góp phần thực hiện thắnglợi nhiệm vụ chung của toàn Đảng bộ

1.1.2.2 Nguyên tắc, qui trình, thủ tục bổ nhiệm và bổ nhiệm lại cán

bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận quản lý

Nguyên tắc, quy trình, thủ tục bổ nhiệm cán bộ phải thực hiện theođúng quan điểm, chủ trương, nghị quyết, điều lệ Đảng, pháp luật Nhà nước,Điều lệ của các tổ chức chính trị - xã hội; đặc biệt là Quyết định số 68 của BộChính trị (khoá X) và Quyết định số 2220 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ KiênGiang (khoá VIII) về ban hành quy chế bổ nhiệm cán bộ và giới thiệu cán bộứng cử Trên cơ sở đó Ban Thường vụ Huyện uỷ thực hiện bổ nhiệm cán bộthuộc cấp mình quản lý phải đảm bảo nguyên tắc, quy trình, thủ tục sau:

* Về nguyên tắc chung.

Việc bổ nhiệm cán bộ phải tuân thủ các nguyên tắc sau:

Một là, Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, đi đôi với phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu và các tổ chức thành viên trong hệ thống chính trị.

Đảng là người đề ra chủ trương, đường lối, chính sách, tiêu chuẩn, quychế, quy định về công tác cán bộ và thông qua các cấp uỷ, tổ chức đảng, đảng

viên trong cả hệ thống chính trị để lãnh đạo, tổ chức thực hiện các quyết địnhcủa Đảng về cán bộ và công tác cán bộ.

Đảng trực tiếp quản lý đội ngũ cán bộ, trước hết là cán bộ lãnh đạo chủchốt các ngành, các cấp

Đảng phân công, phân cấp quản lý cán bộ cho các cấp uỷ và tổ chứcđảng, đồng thời thường xuyên kiểm tra việc thực hiện công tác cán bộ của cácngành, các cấp

Các tổ chức đảng theo phân cấp quản lý cán bộ, tiến hành bổ nhiệm, sửdụng cán bộ cho hệ thống tổ chức của mình theo đúng quan điểm của Đảng,theo đúng quy chế, quy định, tiêu chuẩn cán bộ do Đảng và Nhà nước quy định

Hai là, cấp uỷ, tổ chức đảng và tập thể lãnh đạo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định một cách dân chủ trên cơ sở phát huy đầy đủ trách nhiệm và quyền hạn của từng thành viên, nhất là của người đứng đầu cơ quan, đơn vị, cơ sở.

Mọi vấn đề về công tác cán bộ phải do tập thể cấp uỷ và tổ chức đảng cóthẩm quyền (theo phân cấp quản lý) thảo luận dân chủ và quyết định theo đa số

Người đứng đầu cấp uỷ, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị có trách nhiệmphát hiện, đề xuất bổ nhiệm cán bộ và tổ chức thực hiện các quyết định củatập thể về cán bộ trong lĩnh vực được phân công phụ trách

Cá nhân đề xuất bổ nhiệm, cơ quan tham mưu thẩm định, tập thể cấp uỷđảng quyết định phải chịu trách nhiệm về đề xuất, thẩm định, quyết định của mình

Ba là, phải xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị, cơ sở, phải căn cứ vào phẩm chất, đạo đức, năng lực và sở trường của cán bộ.

Phải xuất phát từ công việc, từ chức năng, nhiệm vụ của từng tổ chức

và tiêu chuẩn từng chức danh, kết quả đánh giá cán bộ mà bổ nhiệm cán bộđúng chỗ, đúng lúc, đúng sở trường, thực hiện "vì việc đặt người", "có lên cóxuống", "có vào có ra" Tránh bổ nhiệm cán bộ vào vị trí mà bản thân cán bộchưa được học, chưa từng làm hoặc chưa am hiểu

Nhất thiết không điều động những cán bộ bị kỷ luật, không hoàn thànhnhiệm vụ ở đơn vị, cơ quan này sang nhận chức vụ tương đương hoặc cao hơn

ở nơi khác

Ở những nơi trì trệ, yếu kém phải thay cán bộ chủ chốt Mạnh dạn bổnhiệm cán bộ trẻ được rèn luyện, thử thách, được đào tạo và có đủ tiêu chuẩnvào các chức vụ lãnh đạo, quản lý thích hợp

Bốn là, đảm bảo sự ổn định, kế thừa và phát triển của đội ngũ cán bộ, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của cơ quan, đơn vị, cơ sở.

Cần đảm bảo tính đồng bộ của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, hìnhthành mối tương quan lực lượng đáp ứng yêu cầu trước mắt và lâu dài; trong

bổ nhiệm cán bộ cần chú ý đảm bảo tính liên tục, kế thừa và phát triển vữngchắc trong cả đội ngũ cán bộ; kết hợp hài hoà cán bộ lớn tuổi dày dạn kinhnghiệm với cán bộ trẻ được đào tạo cơ bản đã qua rèn luyện thực tiễn

Trách nhiệm và thẩm quyền bổ nhiệm cán bộ:

- Người đứng đầu, các thành viên cấp uỷ, tổ chức đảng, lãnh đạo cơ quan,đơn vị, cơ sở, đề xuất nhân sự và nhận xét, đánh giá cán bộ được đề xuất

- Tập thể cấp uỷ, tổ chức đảng, lãnh đạo cơ quan, đơn vị, cơ sở, thảoluận, nhận xét, đánh giá cán bộ, quyết định hoặc đề nghị cấp có thẩm quyềnquyết định bổ nhiệm cán bộ

- Cá nhân, tập thể đề nghị bổ nhiệm cán bộ phải chịu trách nhiệm về đềnghị của mình

Thời hạn và điều kiện bổ nhiệm cán bộ:

- Thời hạn giữ chức vụ: Thời hạn mỗi nhiệm kỳ bổ nhiệm chức vụ là 5

năm đối với cán bộ giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý cấp trưởng, cấp phó ở cơquan, đơn vị trong bộ máy tổ chức đảng, nhà nước, đoàn thể, các đơn vị sựnghiệp Thời hạn dưới 5 năm mỗi nhiệm kỳ bổ nhiệm áp dụng đối với một sốchức vụ đặc thù theo quy định riêng

- Điều kiện bổ nhiệm cán bộ:

Bảo đảm tiêu chuẩn của cán bộ được quy định tại Nghị quyết hội nghịlần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương (khoá VIII) và tiêu chuẩn cụ thể vàocác chức danh bổ nhiệm Có hồ sơ, lý lịch cá nhân đầy đủ, rõ ràng; được cơquan chức năng có thẩm quyền xác minh.

Về tuổi bổ nhiệm cán bộ vào các vị trí lãnh đạo, quản lý lần đầu nóichung cần đủ tuổi để công tác được trọn một nhiệm kỳ Có đủ sức khoẻ đểhoàn thành nhiệm vụ được giao Cán bộ bị kỷ luật từ khiển trách trở lên thìkhông được bổ nhiệm vào các chức vụ cao hơn trong thời gian ít nhất mộtnăm, kể từ khi có quyết định kỷ luật

* Quy trình, thủ tục bổ nhiệm và bổ nhiệm lại cán bộ diện Ban Thường

vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận quản lý.

Căn cứ vào quy chế bổ nhiệm cán bộ do Bộ Chính trị quy định, trongqúa trình bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý cần thựchiện đảm bảo quy trình, thủ tục sau:

1) Tập thể cấp uỷ đảng và người đứng đầu cấp uỷ, cơ quan, đơn vị đềxuất nhân sự dự kiến bổ nhiệm

2) Tổ chức lấy ý kiến cán bộ, công chức trong cơ quan, đơn vị và cấp

uỷ, quần chúng nhân dân nơi cư trú

Căn cứ nhu cầu công tác và sự cần thiết bổ nhiệm cán bộ, lãnh đạo cácban, ngành và cơ quan trực thuộc Huyện uỷ, Ban Thường vụ hoặc Ban Chấphành đảng bộ các xã, thị trấn, các cơ sở đảng trực thuộc (sau đây gọi là tập thểlãnh đạo) thực hiện các bước sau:

Đối với nguồn nhân sự tại chỗ:

- Trên cơ sở nguồn cán bộ trong quy hoạch và nhận xét, đánh giá cán

bộ, tập thể lãnh đạo lựa chọn giới thiệu nhân sự bổ nhiệm, nhu cầu bổ nhiệmmột người có thể lựa chọn một người hoặc nhiều người

- Tổ chức lấy ý kiến về nhân sự

+ Thành phần tham gia lấy ý kiến:

Đối với các chức danh diện Ban Thường vụ Huyện uỷ trực tiếp quản lýcông tác ở cơ quan, đơn vị cấp huyện, thành phần mời tham gia lấy ý kiếngồm: cấp uỷ đảng và lãnh đạo ngành, trưởng các đơn vị trực thuộc, các đoànthể trong cơ quan, đơn vị hoặc toàn thể cán bộ, đảng viên trong cơ quan đơn vị đó(đối với Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể thì thành phần tương đương như vậy).

Đối với các chức danh diện Ban Thường vụ Huyện uỷ trực tiếp quản lýcông tác ở các xã, thị trấn, thành phần tham gia lấy ý kiến gồm: các đồng chítrong Ban Chấp hành đảng bộ; Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhân dân,

Uỷ ban Nhân dân; Trưởng các Ban, ngành cấp xã, Bí thư các chi bộ trực thuộcđảng uỷ cơ sở, Trưởng ban lãnh đạo các ấp

+ Nội dung và trình tự lấy ý kiến: Trao đổi, thảo luận về yêu cầu bổnhiệm, tiêu chuẩn cán bộ Thông báo danh sách cán bộ do tập thể lãnh đạogiới thiệu, tóm tắt lý lịch, quá trình học tập, công tác; nhận xét, đánh giá ưu,khuyết điểm, mặt mạnh, mặt yếu, triển vọng phát triển, dự kiến phân côngnhiệm vụ Giới thiệu bổ sung (ngoài danh sách nhân sự do tập thể lãnh đạogiới thiệu) Ghi phiếu lấy ý kiến (không phải ký tên) Kết quả phiếu tín nhiệm

có giá trị tham khảo quan trọng, là một trong những căn cứ để xem xét, nhưngkhông phải là căn cứ duy nhất và chủ yếu để quyết định

- Lấy ý kiến nhận xét của cấp uỷ nơi cán bộ cư trú (theo mẫu quy định)

- Sau khi lấy ý kiến ở cơ quan, đơn vị, cơ sở và nơi cư trú, tập thể lãnhđạo phân tích kết quả tổng hợp phiếu lấy ý kiến; xác minh, kết luận nhữngvấn đề mới nảy sinh (nếu có); thảo luận, nhận xét, đánh giá và biểu quyếtnhân sự bằng phiếu kín Nhân sự được đề nghị bổ nhiệm phải được đa số cácthành viên trong tập thể lãnh đạo tán thành

- Làm tờ trình đề nghị Ban Thường vụ Huyện uỷ bổ nhiệm cán bộ.Trường hợp người đứng đầu cơ quan, đơn vị và tập thể lãnh đạo có ý kiếnkhác nhau thì báo cáo đầy đủ lên Ban Thường vụ Huyện uỷ xem xét, quyếtđịnh Trường hợp tập thể lãnh đạo giới thiệu 2 người có số phiếu ngang nhau

thì chọn nhân sự do người đứng đầu giới thiệu để trình, đồng thời báo cáo đầy

đủ các ý kiến khác nhau để Ban Thường vụ Huyện uỷ xem xét, quyết định

Đối với nguồn nhân sự từ nơi khác:

- Tập thể lãnh đạo cơ quan, đơn vị, cơ sở nơi cần bổ nhiệm cán bộ chủđộng đề xuất nhân sự hoặc cơ quan tham mưu của Huyện uỷ đề xuất nhân sự,báo cáo xin ý kiến Thường trực Huyện uỷ về chủ trương Trường hợp BanThường vụ hoặc Thường trực Huyện uỷ có dự kiến điều động, bổ nhiệm cán

bộ từ nguồn cán bộ ngoài cơ quan, đơn vị, cơ sở thì Ban Tổ chức Huyện uỷ traođổi ý kiến với tập thể lãnh đạo nơi tiếp nhận cán bộ để các đồng chí có ý kiến

- Sau khi được Thường trực Huyện uỷ chấp thuận về chủ trương thìlãnh đạo Ban Tổ chức Huyện uỷ gặp người đứng đầu cơ quan, đơn vị, cơ sởnơi cán bộ được đề nghị, điều động, bổ nhiệm và cán bộ được đề nghị điềuđộng, bổ nhiệm để trao đổi ý kiến về yêu cầu, nhiệm vụ điều động, bổ nhiệmcông tác; tổ chức lấy ý kiến tập thể lãnh đạo hoặc cấp uỷ nơi cán bộ đangcông tác và trao đổi với tập thể lãnh đạo cơ quan, đơn vị, cơ sở nơi tiếp nhận

để các đồng chí thảo luận, nhận xét, đánh giá và biểu quyết nhân sự bằngphiếu kín, trình cấp có thẩm quyền điều động, bổ nhiệm cán bộ

- Tập thể lãnh đạo nơi tiếp nhận cán bộ đến làm tờ trình đề nghị BanThường vụ Huyện uỷ điều động, bổ nhiệm cán bộ Các cấp uỷ, tổ chức đảngtrực thuộc có trách nhiệm chấp hành quyết định của Ban Thường vụ Huyện uỷ

3) Tập thể lãnh đạo có thẩm quyền (Ban Thường vụ Huyện uỷ) xemxét, quyết định bổ nhiệm cán bộ theo đa số (bằng phiếu kín)

- Khi các cơ quan, đơn vị làm tờ trình đề nghị bổ nhiệm cán bộ gởi BanThường vụ Huyện uỷ, đồng thời gởi hồ sơ cán bộ cho Ban Tổ chức Huyện uỷ

để thẩm định

- Ban Thường vụ Huyện uỷ chỉ đạo cơ quan tham mưu thẩm định, hoànchỉnh hồ sơ nhân sự, tổng hợp đầy đủ các ý kiến của cơ quan, đơn vị về nhân

sự và làm tờ trình trình Ban Thường vụ Huyện uỷ

- Sau khi hoàn tất các công việc theo quy trình, thủ tục bổ nhiệm cán

bộ, Ban Tổ chức Huyện uỷ giúp Thường trực Huyện uỷ lập tờ trình trình Ban

Thường vụ Huyện uỷ xem xét, quyết định bổ nhiệm cán bộ theo thẩm quyền(bằng phiếu kín).

Ban Tổ chức Huyện uỷ dự thảo quyết định bổ nhiệm hoặc thông báo ý kiếnkết luận về cán bộ để Thường trực Huyện uỷ thay mặt Ban Thường vụ Huyện uỷ

ký triển khai đến các cơ quan liên quan để thực hiện việc bổ nhiệm hoặc giớithiệu ứng cử theo đúng qui định của Điều lệ Đảng, luật pháp của Nhà nước, điều

lệ của các đoàn thể chính trị-xã hội Đồng thời thông báo việc xếp lương chức vụhoặc phụ cấp chức vụ lãnh đạo, quản lý theo chức danh lãnh đạo, quản lý được bổnhiệm; đối với chức danh bầu cử sẽ thông báo xếp lương hoặc phụ cấp chức vụlãnh đạo khi được cấp có thẩm quyền chuẩn y kết quả bầu cử

Ngoài ra, đối với việc bổ nhiệm lại cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷquản lý cũng phải được tiến hành đảm bảo theo đúng yêu cầu, điều kiện và thẩm

quyền ra quyết định như trên Về trình tự, thủ tục bổ nhiệm lại: Thứ nhất, cán bộ

làm báo cáo tự nhận xét, đánh giá việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ trong thời

gian giữ chức vụ (theo mẫu Ban Tổ chức Tỉnh uỷ quy định) Thứ hai, tổ chức cho

tập thể cán bộ, công chức trong đơn vị tham gia ý kiến bằng phiếu kín (đối tượng

lấy ý kiến theo quy trình đã đề cập ở trên) Thứ ba, người đứng đầu cơ quan, đơn

vị trực tiếp sử dụng cán bộ nhận xét, đánh giá và đề xuất ý kiến có bổ nhiệm lạihay không Tập thể lãnh đạo xem xét, quyết định hoặc đề nghị cấp có thẩmquyền, quyết định bổ nhiệm lại (bằng phiếu kín) theo phân cấp quản lý cán bộ

Thứ tư, thẩm định, xét duyệt bổ nhiệm lại cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ

Huyện uỷ quản lý được thực hiện theo đúng quy định

Như vậy, thực hiện công tác bổ nhiệm và bổ nhiệm lại cán bộ diện BanThường vụ Huyện uỷ quản lý đúng nguyên tắc, quy trình, thủ tục là nhằmgiúp cho công tác này giữ vững theo nguyên tắc tập trung dân chủ; vừa đảmbảo sự thống nhất lãnh đạo của Đảng, vừa phát huy được vai trò, trách nhiệm,trí tuệ của tập thể lãnh đạo, người đứng đầu và các tổ chức thành viên của hệthống chính trị, của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân trong công táccán bộ nói chung, bổ nhiệm cán bộ nói riêng Qua đó lựa chọn, đề xuất nhữngngười xứng đáng, có đủ tiêu chuẩn, trình độ, năng lực, có uy tín và được sự

tín nhiệm cao để bổ nhiệm vào đúng vị trí công tác, phát huy được năng lực,

sở trường của cán bộ, thực hiện hoàn thành nhiệm vụ được phân công

1.2 THỰC HIỆN NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ TRONG BỔ NHIỆM CÁN BỘ DIỆN BAN THƯỜNG VỤ HUYỆN UỶ VĨNH THUẬN, TỈNH KIÊN GIANG QUẢN LÝ – QUAN NIỆM, VỊ TRÍ, VAI TRÒ

1.2.1 Nguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận quản lý

1.2.1.1 Nguyên tắc tập trung dân chủ trong hoạt động của Đảng

Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản chỉ đạo xây dựng tổ chức, sinhhoạt và hoạt động của Đảng, nguyên tắc này được ví như là xương sống củaĐảng, làm cho Đảng luôn vững mạnh trên cả 3 mặt chính trị, tư tưởng và tổchức, đảm bảo thống nhất ý chí và hành động

Tuy nhiên, để làm rõ khái niệm nguyên tắc tập trung dân chủ trongcông tác cán bộ nói chung và trong bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụHuyện uỷ Vĩnh Thuận quản lý nói riêng; trước hết cần tìm hiểu quan niệm vềnguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng

Tư tưởng về thực hiện tập trung dân chủ trong hoạt động lãnh đạo củaĐảng Cộng sản đã được Mác-Ăngghen đề cập từ rất sớm cùng với quá trình

ra đời của Đảng Cộng sản và phong trào công nhân quốc tế Đây là vấn đềthuộc về quan điểm và nguyên tắc, được các ông vạch ra và thực hiện mộtcách nhất quán trong “Đồng minh những người cộng sản” và sau đó là trongQuốc tế I, nhằm xây dựng đội tiền phong của giai cấp công nhân vững mạnh.Tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức cơ bản của chính đảng kiểu mới.Đảng Cộng sản lấy nguyên tắc đó làm cơ sở xây dựng cơ cấu tổ chức, nộidung hoạt động, sinh hoạt và phong cách lãnh đạo Ý chí và mục tiêu củaĐảng chỉ có thể thực hiện được thông qua dân chủ hoá và có sự lãnh đạo tậptrung, thống nhất Vì vậy, về nguyên tắc gia nhập Liên đoàn của những ngườicộng sản thì “các ủy viên ban chấp hành khu bộ và Ban Chấp hành Trungương được bầu hàng năm, có quyền được bầu lại và có thể bị những người

bầu ra mình bãi miễn bất cứ lúc nào” [36, tr.735]; chỉ cần một điều đó cũng

đủ để chặn đứng mọi âm mưu và ý đồ thiết lập quyền cá nhân trong Liênđoàn Tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen về tập trung dân chủ thể hiệntrong Điều lệ Liên đoàn những người cộng sản, bao gồm 5 nội dung chủ yếu:

- Chính đảng của giai cấp vô sản phải vứt bỏ cách làm bè phái, đẳngcấp Tổ chức Đảng Cộng sản về tính chất hoàn toàn là dân chủ; các thành viêntrong tổ chức bình đẳng, có nghĩa vụ giúp đỡ nhau trong mọi trường hợp

- Trong Đảng tiến hành bầu cử dân chủ, lựa chọn cán bộ lãnh đạo và cơcấu các cấp từ dưới lên

- Đại hội đại biểu của Đảng là cơ quan quyền lực cao nhất

- Quyết sách lớn của Đảng phải dân chủ bàn bạc thảo luận

- Giám sát dân chủ; đảng viên có thể bãi miễn hay thay đổi đại biểu mà

họ lựa chọn

Trên cơ sở tư tưởng cơ bản của chủ nghĩa Mác, xuất phát từ điều kiệnlịch sử mới ở Nga, V.I.Lênin đã vận dụng và phát triển nguyên tắc tập trungdân chủ trong việc xây dựng cơ cấu tổ chức và hoạt động của Đảng công nhândân chủ - xã hội Nga, Đảng BônSêvich Nga và sau đó là Đảng cộng sản Liên

Xô Khái niệm “tập trung dân chủ” được nêu lên với tính cách là một nguyêntắc tổ chức cơ bản của Đảng tại hội nghị Công nhân dân chủ - xã hộiTammécpho của những người Bônsêvích (1905) và tiếp tục được khẳng địnhtại các Đại hội Đảng sau đó Năm 1920, trong văn kiện chuẩn bị cho Đại hội

II Quốc tế cộng sản, điều 13, trong Điều lệ gia nhập Quốc tế cộng sản quyđịnh: “Các đảng gia nhập Quốc tế cộng sản phải được xây dựng theo nguyêntắc tập trung dân chủ” [32, tr.253] Theo V.I.Lênin nguyên tắc tập trung dânchủ biểu hiện ở một số nội dung chủ yếu:

- Thực hiện kỷ luật chặt chẽ, thống nhất trong Đảng, thiểu số phục tùng

đa số, cấp dưới phục tùng cấp trên, tổ chức cấp dưới và toàn thể đảng viên củaĐảng phải chấp hành nghị quyết của Đảng, phục tùng sự lãnh đạo của BanChấp hành Trung ương Ở đây, V.I.Lênin nhấn mạnh tính tổ chức, tính kỷ luật

và tư tưởng trong Đảng phải thống nhất với nhau “Tính tổ chức là sự thốngnhất hành động, sự thống nhất trong hoạt động thực tiễn”, “tính tổ chức không

có nguyên tắc tư tưởng là một điều vô nghĩa”, “Vì thế giai cấp vô sản khôngchấp nhận sự thống nhất hành động nếu không có tự do thảo luận và phêbình” [30, tr.163]

- Nội dung cụ thể của nguyên tắc tập trung dân chủ là: trước hết, toàn thể đảng viên bầu, bãi miễn các thành viên và cơ quan lãnh đạo các cấp; hai

là, mọi công việc của Đảng đều phải do toàn thể đảng viên giải quyết một cách bình đẳng, trực tiếp hoặc gián tiếp; ba là, Đại hội Đảng là cơ quan quyền lực cao nhất; bốn là, cấp dưới phải phục tùng quyết nghị của cơ quan đảng

cấp trên “Điều cần thiết là tất cả các đảng viên trong đảng bộ khi bầu đại biểuphải phát biểu độc lập và với tư cách cá nhân” [30, tr.324]

- Thực hiện dân chủ trên cơ sở đấu tranh tư tưởng trong Đảng,V.I.Lênin cho rằng tranh luận là cần thiết cho sự phát triển bình thường củaĐảng, là tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng cho giai cấp vô sản, ngănchặn mọi khuynh hướng sai lệch V.I.Lênin chỉ rõ “không sợ cuộc tranh luận

tư tưởng trong nội bộ”, song “tổ chức đảng thống nhất, đồng thời lại có sựđấu tranh thuần tuý về tư tưởng giữa các trào lưu tư tưởng dân chủ - xã hộikhác nhau trong nội bộ các tổ chức ấy” [29, tr.77]

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập, giáo dục và rèn luyện Đảng ta

đã vận dụng và phát triển sáng tạo học thuyết xây dựng Đảng của chủ nghĩaMác-Lênin vào điều kiện cụ thể ở Việt Nam để giải quyết đúng đắn nhữngvấn đề đặt ra trong quá trình xây dựng Đảng Người đã vận dụng sáng tạo, bổsung và phát triển nguyên tắc tập trung dân chủ trở thành nguyên tắc xâydựng Đảng nói chung và là nguyên tắc cơ bản trong tổ chức, sinh hoạt và hoạtđộng lãnh đạo của Đảng Đồng thời nguyên tắc tập trung dân chủ cũng lànguyên tắc tổ chức và hoạt động của nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa ViệtNam nhằm đảm bảo cho các cơ quan nhà nước từ Trung ương đến cơ sở thựchiện các nhiệm vụ do pháp luật quy định một cách có hiệu quả, thực sự là Nhà

nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân, thể hiện trong điều

6, Hiến pháp 92: “Quốc hội, Hội đồng nhân dân và các cơ quan khác của Nhànước đều tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ” [40, tr.87]

Về khái niệm, trong các tác phẩm của Hồ Chí Minh cũng như Điều lệcủa Đảng qua các kỳ đại hội có khi ghi là “Dân chủ tập trung”, có khi lại ghi

“Tập trung dân chủ” Nhưng cho dù “dân chủ tập trung” hay “tập trung dânchủ” thì cấu trúc và nội dung chủ yếu của khái niệm không thay đổi Theoquan niệm của Hồ Chí Minh “Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tức là dânchủ tập trung” [37, tr.505] Tập trung trên nền tảng dân chủ, bởi lẽ cơ quanlãnh đạo đều do quần chúng và đảng viên bầu ra; phương châm, chính sách,nghị quyết của Đảng đều do kinh nghiệm, ý kiến của quần chúng và đảngviên mà thành, quyền lực của cơ quan lãnh đạo là do quần chúng, đảngviên giao phó Dân chủ phải dưới sự chỉ đạo tập trung thống nhất, bởi lẽ bất

kỳ một tổ chức, cơ quan nào, bất kỳ một hoạt động nào cũng đòi hỏi phải

có sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, thống nhất Nếu dân chủ không có tậptrung sẽ trở thành hỗn loạn Nguyên tắc tập trung dân chủ cũng quy địnhtoàn thể đảng viên phải chấp hành theo sự lãnh đạo thống nhất của Trungương Về phương diện này Hồ Chí Minh lý giải “Nguyên tắc tập trung dânchủ” nghĩa là: Có Đảng chương thống nhất, kỷ luật thống nhất, cơ quanlãnh đạo thống nhất, cá nhân phải phục tùng toàn thể, số ít phải phục tùng

số nhiều, cấp dưới phải phục tùng cấp trên, địa phương phải phục tùngTrung ương Người còn chỉ rõ: Tập trung trên nền tảng dân chủ và dân chủdưới sự chỉ đạo tập trung; để tập trung triệt để, trước hết phải dân chủ triệt

để, “Mọi việc đều bàn bạc một cách dân chủ và tập thể Khi đã quyết địnhrồi, thì phân phối công tác phải rạch ròi, giao cho một hoặc mấy đồng chíphụ trách làm đến nơi đến chốn” [38, tr.36]

Hơn thế, trong tư tưởng Hồ Chí Minh bao giờ cũng xem tập trung dânchủ là một phạm trù có ý nghĩa độc lập và có đời sống riêng của nó, chứkhông phải là sự lắp ghép của hai phạm trù tập trung và dân chủ Nhưng nó

cũng không phải là hai phạm trù có nội dung đối lập nhau Hồ Chí Minhkhông bao giờ đối lập tập trung với dân chủ Mặt đối lập của tập trung là phântán, cục bộ, mặt đối lập của dân chủ là “quân chủ”, là quan liêu, độc tài Tăngcường tập trung và mở rộng dân chủ về thực chất là thực hành dân chủ thực

sự trong nội bộ các tổ chức đảng Nếu không có dân chủ thì “nội bộ Đảng âmu”, nếu không có đoàn kết nội bộ thì Đảng sẽ không thống nhất Hồ Chí Minhnhấn mạnh: “Phải thật sự mở rộng dân chủ để tất cả đảng viên bày tỏ hết ýkiến của mình” [38, tr.118] “Trong Đảng thực hành dân chủ rộng rãi, thườngxuyên và nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình là cách tốt nhất để củng cố vàphát triển sự đoàn kết và thống nhất của Đảng” [39, tr.497-498]

Dân chủ tập trung còn phải đi liền với tính công khai, dám thừa nhậnkhuyết điểm Điều đó sẽ đảm bảo sự đoàn kết thống nhất ý chí và hành động

“Một Đảng mà giấu giếm khuyết điểm của mình là một Đảng hỏng” [37, tr.261].Mọi đảng viên đều bình đẳng trước kỷ luật của Đảng và pháp luật của Nhànước Hồ Chí Minh nhấn mạnh dân chủ và kỷ luật Dân chủ đi liền với kỷ luật

vì, nếu chỉ phát huy dân chủ mà không tăng cường kỷ luật thì dân chủ sẽ trởthành vô chính phủ Nghĩa là có dân chủ thì mới có thống nhất và đoàn kết, có

kỷ luật thì Đảng mới có sức mạnh Dân chủ và kỷ luật đi liền với nhau sẽ tạo nênsức chiến đấu mới cho Đảng Nói đến tính chất kỷ luật đảng, Hồ Chí Minh đãphát triển chủ nghĩa Mác-Lênin một cách độc đáo, kỷ luật đảng là kỷ luật sắtvừa nghiêm túc vừa tự giác Để đạt tới độ nghiêm túc và tự giác thì phải mởrộng dân chủ

Đảng Cộng sản Việt Nam lấy chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng Từ khi

ra đời đến nay, Đảng ta vẫn kiên trì giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ lànguyên tắc cơ bản trong tổ chức, sinh hoạt, hoạt động và phong cách lãnh đạocủa Đảng Đây là nguyên nhân cơ bản tạo nên sức mạnh vô địch của Đảng,đảm bảo cho Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, thống nhất ýchí và hành động, thực hiện thành công đường lối chính trị do Đảng đề ra qua

các thời kỳ Nguyên tắc tập trung dân chủ chỉ có thể thực hiện đúng đắn trên

cơ sở toàn Đảng phải thống nhất nhận thức và thi hành nhất quán về mối quan

hệ biện chứng giữa hai mặt tập trung và dân chủ: dân chủ rộng rãi là cơ sở của

sự tập trung đúng đắn, sự lãnh đạo tập trung đúng đắn bảo đảm cho quyền dânchủ trong Đảng được phát huy; dân chủ phải đi đôi với kỷ luật, kỷ cươngnghiêm túc; thường xuyên đấu tranh để khắc phục tệ quan liêu, xa dân, dânchủ cực đoan, dân chủ hình thức

Tiếp thu, kế thừa một cách xuất sắc tư tưởng của Chủ tịch Hồ ChíMinh, trong hoạt động lãnh đạo của mình, Đảng ta luôn khẳng định: Đảng là

tổ chức tự nguyện của những người cùng chung lý tưởng cộng sản; mọi đảngviên đều có quyền biết, thảo luận và biểu quyết các công việc của Đảng; đượcứng cử, đề cử và bầu cử cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng; phê bình, chấtvấn về hoạt động của các tổ chức đảng và đảng viên ở mọi cấp; đề xuất cáckiến nghị với cơ quan có trách nhiệm;… Đồng thời, Đảng là một tổ chức chặtchẽ, thống nhất ý chí và hành động, Đảng gồm nhiều người nhưng “khi tiếnđánh như một người” Đảng lấy nguyên tắc tập trung dân chủ là nguyên tắc cơbản trong tổ chức, sinh hoạt, hoạt động của Đảng và trong tổ chức, hoạt độngcủa Nhà nước; trong Đảng thực hiện kỷ luật nghiêm minh, kỷ luật của Đảng là

kỷ luật sắt và tự giác; toàn Đảng chăm lo giữ gìn đoàn kết như giữ gìn “conngươi của mắt mình”, đoàn kết trên cơ sở cương lĩnh chính trị và điều lệ Đảng

Trong mỗi thời kỳ cách mạng, Đảng đề ra các quy định cụ thể đảm bảothực hiện tốt dân chủ và tập trung dân chủ trong Đảng Nghị quyết Đại hội đạibiểu toàn quốc lần thứ X của Đảng khẳng định:

Thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ trongĐảng… Phát huy dân chủ đi đôi với giữ gìn kỷ luật trong Đảng.Mọi cán bộ, đảng viên có quyền tham gia quyết định công việc củaĐảng; quyền được thông tin, thảo luận, tranh luận, nêu ý kiến riêng,bảo lưu ý kiến trong tổ chức; khi Đảng đã có nghị quyết thì phải nói

và làm theo nghị quyết Lãnh đạo các cấp phải lắng nghe ý kiến của

cấp dưới, của đảng viên và nhân dân Xây dựng quy chế ra quyết địnhcủa Đảng, bảo đảm phát huy trí tuệ tập thể; có cơ chế để nhân dân bày

tỏ ý kiến đối với những quyết định lớn, tham gia các công việc củaĐảng; khắc phục lối làm việc quan liêu, xa dân…[24, tr.134]

Đồng thời Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam (khoá X) ghi rõ:

Đảng là một tổ chức chặt chẽ, thống nhất ý chí và hành động,lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản, thực hiện tậpthể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, thương yêu đồng chí, kỷ luậtnghiêm minh, đồng thời thực hiện các nguyên tắc tự phê bình vàphê bình, đoàn kết trên cơ sở cương lĩnh chính trị và điều lệ Đảng,giữ mối liên hệ mật thiết với nhân dân, Đảng hoạt động trong khuônkhổ hiến pháp và pháp luật [23, tr.5]

Nguyên tắc tập trung dân chủ bao hàm những nội dung mang tínhkhách quan, được đúc kết từ thực tiễn và được thực tiễn kiểm nghiệm như:Thiểu số phục tùng đa số; cá nhân phục tùng tổ chức; cấp dưới phục tùng cấptrên; các tổ chức trong toàn Đảng phục tùng Đại hội toàn quốc và Ban Chấphành Trung ương; tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách Nội dung của nguyêntắc tập trung dân chủ được ghi ở điều 9 chương II Điều lệ do Đại hội X củaĐảng thông qua (2006) như sau:

1 Cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng do bầu cử lập ra, thựchiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách

2 Cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng là Đại hội đại biểutoàn quốc Cơ quan lãnh đạo ở mỗi cấp là đại hội đại biểu hoặc đạihội đảng viên Giữa hai kỳ đại hội, cơ quan lãnh đạo của Đảng làBan Chấp hành Trung ương, ở mỗi cấp là ban chấp hành đảng bộ,chi bộ (gọi tắt là cấp uỷ)

3 Cấp uỷ các cấp báo cáo và chịu trách nhiệm về hoạt độngcủa mình trước đại hội cùng cấp, trước cấp uỷ cấp trên và cấp dưới;

định kỳ thông báo tình hình hoạt động của mình đến các tổ chứcđảng trực thuộc, thực hiện tự phê bình và phê bình.

4 Tổ chức đảng và đảng viên phải chấp hành nghị quyết củaĐảng Thiểu số phục tùng đa số, cấp dưới phục tùng cấp trên, cánhân phục tùng tổ chức, các tổ chức trong toàn Đảng phục tùng Đạihội đại biểu toàn quốc và Ban Chấp hành Trung ương

5 Nghị quyết của các cơ quan lãnh đạo của Đảng chỉ có giá trịthi hành khi có hơn một nữa số thành viên trong cơ quan đó tánthành Trước khi biểu quyết, mỗi thành viên được phát biểu ý kiếncủa mình Đảng viên có ý kiến thuộc về thiểu số được quyền bảolưu và báo cáo lên cấp uỷ cấp trên cho đến Đại hội đại biểu toànquốc, song, phải chấp hành nghiêm chỉnh nghị quyết, không đượctruyền bá ý kiến trái với nghị quyết của Đảng Cấp uỷ có thẩmquyền nghiên cứu xem xét ý kiến đó; không phân biệt đối xử vớiđảng viên có ý kiến thuộc về thiểu số

6 Tổ chức đảng quyết định các vấn đề thuộc phạm vi quyềnhạn của mình, song không được trái với nguyên tắc, đường lối,chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và nghị quyết của cấptrên [23, tr.16-18]

Như vậy, một mặt tập trung dân chủ có nghĩa là tất cả các cơ quanĐảng đều phải do bầu cử mà ra và hoạt động theo nguyên tắc tập thể lãnh đạo,

cá nhân phụ trách, thực hiện chế độ báo cáo, định kỳ thông báo tình hình hoạtđộng của mình đến các tổ chức đảng trực thuộc, thực hiện nghiêm túc chế độ tựphê bình và phê bình Đảng viên có ý kiến thuộc về thiểu số được quyền bảolưu, song phải chấp hành nghiêm chỉnh nghị quyết của Đảng Mặt khác, tậptrung dân chủ có nghĩa là kỷ luật nghiêm ngặt và thống nhất đối với toàn thểđảng viên, là phục tùng ý chí và nghị quyết của đa số, là các cơ quan cấp dưới cónghĩa vụ phải chấp hành quyết định của các cơ quan có thẩm quyền cấp trên,điều đó sẽ bảo đảm cho công tác và sự lãnh đạo của Đảng được tập trung, đoàn

kết, tổ chức chặt chẽ, thống nhất ý chí và hành động của toàn Đảng Việc hìnhthành và thông qua các nghị quyết, quyết định lãnh đạo của các cấp bộ Đảng, vềnguyên tắc phải thu hút được sự đóng góp trí tuệ rộng rãi của cán bộ, đảng viên

và nhân dân, phải được thảo luận thẳng thắn, triệt để, kỹ lưỡng và quyết địnhtheo đa số; thiểu số phải phục tùng đa số, cá nhân phục tùng tổ chức, người có ýkiến thuộc về thiểu số được bảo lưu ý kiến, nhưng phải chấp hành quyết địnhcủa tập thể, khi thực tiễn chứng tỏ ý kiến đó là đúng thì tổ chức đảng xem xétlại Khi có quyết định rồi thì tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, bởi lãnh đạocủa Đảng là lãnh đạo tập thể, tập thể giao cá nhân phụ trách một số công tác củaĐảng Đồng thời phải tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong Đảng, bắt buộc cấpdưới phải phục tùng cấp trên; Đảng luôn yêu cầu cấp uỷ cấp dưới không nhữngphải chấp hành nghiêm chỉnh, mà còn phải thực hiện sáng tạo, có chất lượng vàhiệu quả cao các nghị quyết, chỉ thị của cấp uỷ cấp trên

Như vậy, giải quyết tốt mối quan hệ giữa tập trung và dân chủ là yếu tốquan trọng, quyết định sức mạnh và hiệu quả hoạt động lãnh đạo của Đảng Tậptrung dân chủ được thực hiện đúng thì sẽ không xảy ra cả tình trạng phân tán, vôchính phủ và tình trạng chuyên quyền, áp đặt Trong thực tế, các quyết định sai

là do nó không phải là kết quả của quá trình chuẩn bị thật sự dân chủ, công khai;ngược lại, buông lỏng sự lãnh đạo tập trung tất yếu sẽ mở đường cho sự tự do vô

kỷ luật, tình trạng lộng quyền, độc đoán.v.v trong lãnh đạo, quản lý

1.2.1.2 Nguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác cán bộ

Trong toàn bộ hoạt động của Đảng, công tác tổ chức - cán bộ có vị trí,vai trò cực kỳ quan trọng, quyết định đến vận mệnh của Đảng, đến thắng lợicủa cách mạng Công tác tổ chức - cán bộ là công tác xây dựng bộ máy lãnhđạo, quản lý và xây dựng lực lượng nòng cốt để lãnh đạo cách mạng, nó liênquan đến con người, tổ chức và bộ máy Có thể nói, công tác tổ chức - cán bộ

là một nội dung trọng tâm, quan trọng nhất trong hoạt động của Đảng, vì vậycông tác tổ chức - cán bộ phải thực hiện theo nguyên tắc tập trung dân chủ.Tức là đảm bảo vai trò lãnh đạo của Đảng trong công tác cán bộ và quản lý

đội ngũ cán bộ; mọi vấn đề liên quan đến công tác cán bộ và chăm lo xâydựng đội ngũ cán bộ phải do tập thể cấp uỷ có thẩm quyền bàn bạc quyết địnhtheo phân cấp quản lý cán bộ, trên cơ sở giữ vững chủ trương, quan điểm,nguyên tắc của Đảng trong công tác cán bộ Thực hiện nguyên tắc tập trungdân chủ trong công tác cán bộ là nhằm phát huy trí tuệ, vai trò, trách nhiệmcủa người đứng đầu và các tổ chức thành viên trong hệ thống chính trị các cấpcùng tham gia vào thực hiện công tác cán bộ, giúp cấp uỷ các cấp có nhữngquyết định khách quan, đúng đắn hơn trong công tác cán bộ Nhấn mạnh việcthực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác cán bộ, Văn kiện Đạihội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng chỉ rõ:

Quán triệt và thực hiện đúng nguyên tắc Đảng thống nhất lãnhđạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, đồng thời đề caotrách nhiệm của các tổ chức trong hệ thống chính trị và người đứngđầu tổ chức Cấp uỷ, tổ chức đảng có thẩm quyền phải chủ trì vàchịu trách nhiệm về công tác tổ chức cán bộ theo đúng nguyên tắctập trung dân chủ, tập thể quyết định; xác định rõ trách nhiệm củatập thể và trách nhiệm cá nhân, nhất là trách nhiệm của người đứngđầu trong công tác cán bộ… Mở rộng và phát huy dân chủ, thựchiện công khai, minh bạch trong công tác cán bộ [24, tr.293-294]

Như vậy, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác cán

bộ, tức là toàn bộ các khâu của công tác cán bộ như: xác định tiêu chuẩn, đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, lựa chọn, bổ nhiệm, điều động, luân chuyển, chính sách, kiểm tra và quản lý cán bộ đều phải được thảo luận thẳng thắn trong tập thể cấp uỷ, trực tiếp là Ban Thường vụ cấp uỷ và do tập thể cấp uỷ quyết định theo nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán

bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, đồng thời phát huy đầy đủ trách nhiệm và quyền hạn của người đứng đầu, các tổ chức thành viên trong hệ thống chính trị các cấp.

Bổ nhiệm cán bộ là một khâu rất quan trọng của công tác cán bộ, giữvai trò then chốt, quyết định trực tiếp đến chất lượng cán bộ, hiệu quả hoạtđộng lãnh đạo, quản lý của mỗi tổ chức đảng, mỗi cơ quan, đơn vị Nếu bổnhiệm đúng cán bộ thì phát huy được năng lực, sở trường của từng cán bộ;nếu bổ nhiệm sai sẽ dẫn đến hỏng người, hỏng việc, có khi gây ra mất đoànkết nội bộ, làm sụp đổ tổ chức.

Để có được một đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý tốt, đủ tầm, có phẩmchất chính trị, đạo đức lối sống, có uy tín, sự tín nhiệm cao, có năng lực thựctiễn đáp ứng với yêu cầu của sự nghiệp cách mạng mới; các cấp uỷ đảng cầnphải thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ trong tất cả các khâu củacông tác cán bộ, trong đó, bổ nhiệm cán bộ phải tuân thủ theo nguyên tắc tậptrung dân chủ Tuy nhiên, việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong

bổ nhiệm cán bộ lâu nay vẫn là khâu khó khăn, phức tạp và tế nhị Trên thực

tế không phải tất cả cấp uỷ, tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên nào cũng đềunhận thức thấu đáo và thực hiện một cách nhất quán Điều dễ nhìn thấy nhất

là tình trạng cán bộ lãnh đạo độc đoán, gia trưởng, mất đoàn kết nội bộ kéodài, bè cánh hoặc vị nể, bà con dòng họ thân quen.v.v là do trong bổ nhiệmcán bộ không tuân thủ theo đúng nguyên tắc tập trung dân chủ

Đối với Huyện uỷ Vĩnh Thuận, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủtrong bổ nhiệm cán bộ là việc Ban Thường vụ Huyện uỷ thảo luận dân chủ,thẳng thắn và quyết định theo đa số (bằng phiếu kín) đối với cán bộ để bổ nhiệmvào các chức danh lãnh đạo, quản lý trong các tổ chức đảng, chính quyền, cácđoàn thể chính trị - xã hội cấp huyện và các chức danh chủ chốt ở cơ sở thuộcthẩm quyền của Ban Thường vụ Huyện uỷ quản lý, trên cơ sở tuân thủ nguyêntắc Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, đồngthời phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm người đứng đầu, các tổ chức thànhviên của hệ thống chính trị cấp huyện và cơ sở trong nhận xét, đánh giá, đề xuấtnhân sự cho Ban Thường vụ Huyện uỷ Nhằm xây dựng một đội ngũ cán bộlãnh đạo, quản lý của huyện và cơ sở đảm bảo ổn định, kế thừa và phát triển, có

đủ tiêu chuẩn, phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, trình độ, năng lực chuyênmôn đáp ứng yêu cầu giải quyết có hiệu quả các công việc của tổ chức, cơ quan,đơn vị và cơ sở đó, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của Đảng bộhuyện đề ra.

1.2.2 Tầm quan trọng của việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm cán bộ diện Ban Thường vụ Huyện uỷ Vĩnh Thuận quản lý

- Một là, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong bổ nhiệm cán

bộ góp phần giữ vững sự lãnh đạo thống nhất của Huyện uỷ trong công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ thuộc phạm vi của huyện.

Là Đảng cầm quyền, Đảng phải chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ cho

cả hệ thống chính trị Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lýđội ngũ cán bộ Đây vừa là quan điểm, vừa là nguyên tắc, là điều mà bất kỳmột Đảng cầm quyền nào cũng phải nhận thức đầy đủ, sâu sắc vấn đề này

Bổ nhiệm cán bộ là một khâu của công tác cán bộ, là cái đích của quátrình công tác cán bộ Bổ nhiệm cán bộ giữ vai trò có ý nghĩa quyết địnhtrong công tác cán bộ Tiến hành công tác bổ nhiệm cán bộ phải thực hiệntheo đúng quy trình, mang tính khoa học để chọn những cán bộ có tiêuchuẩn nhằm nâng cao công tác lãnh đạo của cấp uỷ đảng và hiệu lực, hiệuquả quản lý điều hành của chính quyền địa phương Cho nên công tác bổnhiệm cán bộ đòi hỏi phải có sự lãnh đạo của Ban Thường vụ Huyện uỷ

Về mặt nhận thức cần quán triệt, sự lãnh đạo của Ban Thường vụ Huyện uỷ

là nhân tố quyết định sự thành công của công tác cán bộ, trong đó có khâu

bổ nhiệm cán bộ Việc bổ nhiệm cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Huyện

uỷ quản lý nhất thiết phải do tập thể Ban Thường vụ Huyện uỷ xem xét,quyết định

Ban Thường vụ Huyện uỷ ban hành tiêu chuẩn, chức danh, điều kiệnkhi bổ nhiệm cán bộ và lãnh đạo công tác bổ nhiệm cán bộ theo đúng quanđiểm, quy chế, điều lệ của Đảng và quy định của Nhà nước, điều lệ của cácđoàn thể nhân dân; thủ trưởng các cơ quan, đơn vị quản lý cán bộ phải chịu