soan bai thuyet trinh ve mot van de xa hoi kntt

- Nêu được lý do lựa chọn vấn đề thuyết trình từ phía cá nhân người nói và nhu cầu thực sự của người nghe - Làm sáng tỏ các phương diện khía cạnh chủ yếu của các vấn đề xã hội được thuyế

Soạn bài Thuyết trình về một vấn đề xã hội KNTT

Yêu cầu

- Xác định rõ vấn đề xã hội cần thuyết trình

- Nêu được lý do lựa chọn vấn đề thuyết trình (từ phía cá nhân người nói và nhu cầu thực sự của người nghe)

- Làm sáng tỏ các phương diện (khía cạnh) chủ yếu của các vấn đề xã hội được thuyết trình với lý lẽ và bằng chứng đầy đủ, thể hiện quan điểm riêng của người nói

- Chọn được ngôn ngữ và giọng điệu phù hợp thích hợp (sinh động, giàu sắc thái biểu cảm, có điểm nhấn, ) Kết hợp hài hòa với việc sử dụng các phương tiện phi ngôn ngữ (điệu bô ̣, cử chỉ, hình ảnh minh hoa ̣, )

1 Chuẩn bi ̣ nói và nghe

a Chuẩn bị nói

* Lựa chọn đề tài

- Với đề tài đã được lớp hoặc nhóm học tập xác định trước thì người nói chỉ cần tìm

tư liệu phù hợp để tổ chức bài nói của mình Cái riêng của bài nói cũng như cách thực hiện bài nói lúc đó thể hiện ở những phát hiện và kiến giải mang tính cá nhân

về vấn đề, cùng với khả năng diễn đạt và thu hú t sự chú ý của người nghe

- Với đề tài được tùy ý lựa chọn, người nói có thể tham khảo các đề tài xã hội đã được đề cập trong phần đọc của bài học này Ngoài ra người nói nên chú ý đến đặc điểm nhận thức, tâm lý, thị hiếu, của người nghe để từ đó lựa chọn những đề tài xã hội gần gũi hoặc đang được quan tâm, gợi cảm hứng (đối với người nghe)

đề tài để có thêm căn cứ cho việc lựa chọn của mình

* Tìm ý và sắp xếp ý

điểm: vấn đề xã hội sẽ được trình bày ở đây là gì ? Vì sao tôi muốn nói về vấn đề này? Vấn đề xã hội được trình bày ở đây có những khía cạnh nào cần đặc biệt lưu ý? Có điều gì cần điều chỉnh trong nhận thức của chúng ta về vấn đề xã hội đang được nói tới? Chúng ta nên có thái độ và hành động như thế nào trước vấn đề xã

- Bài thuyết trình cần trình bày được vấn đề xã hội đã lựa chọn, đồng thời nêu lên quan điểm của người thuyết trình, quan điểm sẽ được cụ thể hóa bằng các luận điểm Hai nội dung cơ bản trên có thể được trình bày lần lượt hoặc xen kẽ nhau tùy theo lựa chọn của người thuyết trình

Gợi ý

- Vấn đề xã hô ̣i: Lẽ sống cống hiến ở người trẻ

- Lí do cho ̣n đề tài:

+ Sống cống hiến là mô ̣t lẽ sống đe ̣p, cần có trong con người dù ở bất kì thời đa ̣i

nào

+ Đă ̣t trong bối cảnh toàn thế giới đang trải qua đa ̣i di ̣ch căng thẳng, lẽ sống cống hiến càng trở nên cao đe ̣p

+ Cuộc sống hiê ̣n đa ̣i hoá khiến con người dần thu về với lối sống cá nhân, tách biê ̣t

vớ i cô ̣ng đồng

- Những khía ca ̣nh cần lưu ý về vấn đề xã hô ̣i

+ Thực tra ̣ng lối sống của người trẻ hiê ̣n nay

+ Biểu hiện của lẽ sống cống hiến trong xã hô ̣i hiê ̣n nay

+ Ý nghĩa của lẽ sống cống hiến

+ Bài ho ̣c nhâ ̣n thức và hành đô ̣ng

- Chú ng ta nên có thái đô ̣ như thế nào trước vấn đề xã hô ̣i đó:

+ Ý thứ c trách nhiê ̣m của bản thân

+ Lan toả lối sống đe ̣p, có ích, tránh xa những lối sống tiêu cực

+ Hoà nhâ ̣p với tâ ̣p thể, có tinh thần đóng góp chung

* Xác định từ ngữ then chốt

Với dạng bài nghị luận thuyết trình về một vấn đề xã hội, các từ ngữ then chốt của một mặt có tính khách quan (liên quan đến việc trình bày các thông tin về vấn đề xã hội), một mặt có tính chủ quan (liên quan đến việc thể hiện và bảo vệ quan điểm của người thuyết trình về các vấn đề xã hội) Các từ ngữ có tính khách quan: theo thì ; căn cứ vào , Theo tường thuật của ; Các từ ngữ có tính chủ quan: tôi nhận định

rằng, tôi khám phá ra rằng, điều tôi thấy đáng chú ý là, từ góc nhìn của tôi, theo quan điểm của tôi,

* Phương tiện hỗ trợ

Chuẩn bị các phương tiện phi ngôn ngữ như PowerPoint nếu có kết hợp tranh ảnh,

sơ đồ, bảng biểu, video, Với bài thiên về khái quát, cần có những sơ đồ, bảng biểu tổng hợp, với bài thiên về cung cấp dẫn chứng cụ thể, xác thực thì việc sử dụng các hình ảnh trực quan, video, nên được ưu tiên lựa chọn

b Chuẩn bị nghe

Tìm hiểu trước về đề tài thuyết trình Nếu đó là đề tài được lớp hoặc nhóm học tập xác định sẵn, bạn cần tìm kiếm các tư liệu bàn về vấn đề xã hội đó, đồng thời phác thảo sơ lược những kiến giải của mình để trao đổi với người nói Nếu người nói sử dụng hình thức khảo sát trước buổi thuyết trình, bạn nên hưởng ứng việc khảo sát

đó một cách nghiêm túc, cẩn thận, góp phần giúp người nói lựa chọn đúng vấn đề

xã hội mà mọi người cùng quan tâm hoặc muốn tìm hiểu

2 Thực hành nói và nghe

Trình bày bài nói theo hướng sau:

- Mở đầu: nêu vấn đề xã hô ̣i và lí do lựa cho ̣n

- Triển khai: trình bày các luận điểm trong bài thuyết trình

theo trình tự đã chuẩn bị, kết hợp hài hòa với việc trình chiếu

PowerPoint (nếu có) và các phương tiện phi ngôn ngữ khác

Kết luận: khái quát lại những luận điểm chính, gợi ra hướng

suy nghĩ tiếp về vấn đề; bày tỏ mong muốn nhận được sự trao

đổi từ người nghe

Chú ý:

- Người nói cần chú ý đến sự kết hợp giữa các phương tiện

phi ngôn ngữ đã chuẩn bị với các phần nội dung cụ thể của

bài nói (nhất là các phần cần nhấn mạnh hãy thể hiện quan

điểm riêng)

- Theo dõi phần

người nói thể hiện bằng ngôn ngữ và bằng các phương tiện phi ngôn ngữ

- Nghe trên tinh thần cởi mở, sẵn sàng tiếp nhận quan điểm của

chuẩn bị thể hiện quan điểm của mình ở hoạt động trao đổi

- Sử dụng ngữ điệu (lên giọng, ngừng, nghỉ ) và ngôn ngữ

cơ thể (ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ ) một cách linh hoạt để gia

tăng sức biểu đạt của bài nói, tạo ra sự tương tác tốt nhất với

người nghe

* Bài nói tham khảo

Tuổi trẻ và lẽ sống cống hiến

Chào các ba ̣n, hôm nay, tôi muốn chia sẻ cùng các ba ̣n về mô ̣t vấn đề trong cuộc sống Trước khi bắt đầu phần chia sẻ của mình, tôi muốn các ba ̣n hãy

cù ng tôi quan sát những bức ảnh sau và nêu cảm nhâ ̣n nhé!

Những bức tranh trên gợi ra 2 thái đô ̣ sống trái ngược trong xã hô ̣i, theo các ba ̣n, đó

là gì? (người nghe trả lời)

Đúng vâ ̣y! Đó chính lẽ sống cống hiến, hi sinh cao đe ̣p và lối sống ích kỉ, vô cảm

Có lẽ tất cả chúng ta đều thấy rằng cuộc sống càng hiện đại phát triển, khoa học kĩ thuật càng cao thì con người lại càng xa lánh nhau Con ngườ i, đă ̣c biê ̣t là thế hê ̣ trẻ, chú ng ta đang thu nhỏ la ̣i với bản tính cá nhân, sống vì bản thân mình mà đánh mất

mố i liên kết với xã hô ̣i Đứng trước vấn đề nhức nhối trên, điều tôi muốn chia sẻ với

các ba ̣n ngày hôm nay đó là: Tuổi trẻ và lẽ sống cống hiến

Chúng ta đều biết rằng, tuổi trẻ là độ tuổi năng nổ nhất, nhiệt huyết nhất, có sức sáng tạo mạnh mẽ nhất Thế nhưng tuổi trẻ cũng là giai đoạn con người hưởng thụ,

xa hoa và sống vì bản thân nhất Mô ̣t thực tra ̣ng đáng buồn hiê ̣n nay đó là người trẻ Việt Nam đang trở nên mất phương hướng trước những lựa cho ̣n của bản thân Họ

sẽ lựa chọn một con đường êm ái, phẳng lặng, đi theo lối mòn của biết bao người thay vì một con đường gồ ghề đầy thách thức vắng dấu chân người Họ sẽ lựa chọn

thân nằm ở những thứ vâ ̣t chất giàu có được phơi bày ra bên ngoài Do đó, ho ̣ cha ̣y theo xu hướng mà đánh mất những giá tri ̣ đích thực của cuô ̣c sống Điều này đã làm

nảy sinh trong mô ̣t lớp người lối sống vô cảm và ích kỉ cá nhân Ho ̣ lãnh đa ̣m trước nỗi đau củ a người khác, thâ ̣m chí lợi du ̣ng sự bất ha ̣nh của người khác để chuô ̣c lợi cho bản thân Ho ̣ sống trong tâ ̣p thể nhưng la ̣i chỉ nghĩ đến lợi ích cá nhân Ho ̣ đề cao lối sống tự do bằng cách sống buông thả bản thân, làm những gì mình muốn mà không quan tâm đến cái nhìn của người khác Biết bao nam thanh nữ tú sa vào con đường tê ̣ na ̣n xã hô ̣i, nghiê ̣n hút ma tuý để thoả mãn lối sống hưởng thu ̣ của mình Biết bao thanh thiếu niên trẻ tuổi hằng đêm tổ chức đua xe trái phép trên phố gây ra

cái chết thương tâm cho người vô tô ̣i mà không hay biết lỗi Và biết bao cô gái xinh

đe ̣p bỏ nhà, bỏ quê, xa xứ với ước muốn được đổi đời mà không hay biết đó là chốn

đi ̣a ngu ̣c trần gian Vâ ̣y đấy! Mô ̣t lớp người trẻ chúng ta đang sống buông thả và vô trách nhiê ̣m như vâ ̣y đấy!

Tưởng rằng xã hô ̣i chúng ta đang sống sẽ thâ ̣t tồi tê ̣, tối tăm, mù mi ̣t Nhưng không, bên cạnh những “con sâu làm rầu nồi canh” ấy, chúng ta vẫn còn biết bao tấm gương sáng, bao con người với lẽ sống thâ ̣t cao đe ̣p, đáng trân tro ̣ng ngợi ca Đó là những tấm gương cống hiến âm thầm lă ̣ng lẽ Tuổi trẻ với tinh thần nhiê ̣t huyết, năng nổ của bản thân chính là lực lượng có những đóng góp tích cực, nổi bâ ̣t nhất trong xã hô ̣i Ho ̣ có khả năng lao đô ̣ng, ho ̣c tâ ̣p và hơn cả là sức sáng ta ̣o vượt bâ ̣c

Họ khẳng đi ̣nh giá tri ̣ bản thân không nằm ở những món đồ hàng hiê ̣u đắt tiền mà

nằm trong những cống hiến có ích mà ho ̣ đóng góp trong xã hô ̣i Ho ̣ lan toả tình yêu thương trong cuô ̣c sống, ho ̣ đấu tranh loa ̣i trừ cái xấu, tôn vinh cái đe ̣p Chỉ khi đă ̣t

vào hoàn cảnh khó khăn, con người mới bô ̣c lô ̣ những bản chất thâ ̣t trong con người

mình Như các ba ̣n đã biết, đã hơn mô ̣t năm nay, cả thế giới đã phải trải qua mô ̣t đa ̣i hoạ – đó là di ̣ch bê ̣nh Covid-19 Đã có biết bao người hi sinh, biết bao bê ̣nh nhân ra

đi vì mô ̣t thứ virus vô hình nhưng có sức tàn phá đáng kinh nga ̣c Và giữa cái u ám

củ a đa ̣i di ̣ch, ta thấy ngời sáng vẻ đe ̣p của tình người Những y bác sĩ ngày đêm làm việc, cứu chữa những bê ̣nh nhân nhiễm virus Những tình nguyê ̣n viên ngày ngày

tú c trực, hỗ trợ bê ̣nh nhân và các cán bô ̣ làm viê ̣c Những chiến sĩ bô ̣ đô ̣i ta từ các doanh trại đồng lòng hướng về tâm di ̣ch: ho ̣ phu ̣ bếp, nấu cơm, ho ̣ do ̣n de ̣p, sắp xếp

và thâ ̣m chí ho ̣ nhường cả nơi nằm nghỉ ngơi của mình cho các bê ̣nh nhân điều tri ̣ Những sinh viên trường Y xung phong vào tuyến đầu chống di ̣ch, góp công góp sức

vào công cuô ̣c đẩy lùi di ̣ch bê ̣nh Biết bao người trẻ từ mo ̣i vùng miền Tổ quốc

phẩm cần thiết cho người dân Đã có rất nhiều mô hình ứng phó di ̣ch bê ̣nh được áp

dụng như: Siêu thi ̣ 0 đồng, Đi chợ hô ̣, với tinh thần “không để mô ̣t ai bi ̣ bỏ la ̣i phía sau”, “đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên” Ho ̣ chính là những người anh hù ng đời thường là tấm gương sáng để thế hê ̣ trẻ chúng ta noi theo Và như vâ ̣y,

vớ i sự quyết tâm cao đô ̣, Viê ̣t Nam chúng ta đã đồng hành cùng những y bác sĩ, những thiê ̣n nguyê ̣n viên, những cán bô ̣ chiến sĩ, tiến từng bước trên con đường chiến thắng đa ̣i di ̣ch toàn cầu

Các ba ̣n thấy đấy, tất cả mo ̣i người đều đang cống hiến, chung tay đóng góp một phần nhỏ bé của bản thân cho xã hô ̣i Sống cống hiến giúp chúng ta có trách nhiê ̣m hơn với chính bản thân mình và những người xung quanh Lẽ sống cống hiến giúp

gắn chă ̣t tình người, tình đoàn kết giữa cá nhân với tâ ̣p thể Nếu biết cho đi, chúng

ta sẽ được nhâ ̣n la ̣i Cái nhâ ̣n la ̣i ấy có thể không giá tri ̣ nhưng nó là vô giá Bởi

“ha ̣nh phúc là cho đi” Và hơn hết, nó khiến cô ̣ng đồng, xã hô ̣i, đất nước trở nên tươi đe ̣p hơn, phát triển hơn Các ba ̣n thử nghĩ mà xem: Liê ̣u xã hô ̣i sẽ ra sao, nhân loại sẽ như thế nào nếu mô ̣t ngày cá nhân tách biê ̣t với tâ ̣p thể, con người xa lánh lẫn nhau? Có lẽ xã hô ̣i ấy thâ ̣t đáng sợ mà tôi không thể tưởng tượng được hết Như vâ ̣y, tất cả chúng ta đều hiểu rằng: lẽ sống cống hiến có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với mỗi người trong cuô ̣c sống Vâ ̣y chúng ta cần làm gì để lan toả lối

sống đe ̣p đẽ ấy? Hãy biết yêu thương, hãy sẻ chia, hãy gieo mầm ha ̣nh phúc ở mo ̣i

nẻo đường ba ̣n đi qua Ha ̣nh phúc không phải điểm đến mà chính là hành trình mà

bạn đã nỗ lực vượt qua Mo ̣i hi sinh đều nhâ ̣n được sự đền đáp xứng đáng Vì vâ ̣y,

hãy cho đi mà không mong cầu được nhâ ̣n la ̣i, hãy san sẻ bằng tất cả tình yêu và sự chân thành Hãy biết sống vì cô ̣ng đồng, hãy đóng góp những điều có ích cho xã hô ̣i

Và cu ̣ thể bằng cách nào? Chúng ta có thể tham gia những hoa ̣t đô ̣ng từ các tổ chức thiện nguyê ̣n uy tín, cũng có thể tự mình ta ̣o ra những hoa ̣t đô ̣ng ý nghĩa cho xã hô ̣i Nhưng trước khi đóng góp cho xã hô ̣i, ba ̣n hãy biết tự yêu thương và trân tro ̣ng chính bản thân mình và những người thân trong gia đình mình Bởi chỉ khi có trách nhiệm với bản thân, ba ̣n mới có thể hoàn thành nghĩa vu ̣ với xã hô ̣i Tuy nhiên, sống

cống hiến không có nghĩa là luôn luôn phải cho đi, luôn luôn phải hi sinh bất chấp

mọi ngăn cản Ba ̣n hãy nhớ rằng: lòng tốt cần có giới ha ̣n và nguyên tắc Chúng ta không thể cứ nhu nhược cho đi để rồi khiến lòng tốt bi ̣ đem ra trở thành mô ̣t món

hàng bi ̣ lợi du ̣ng lúc nào không hay Chúng ta cũng không thể lúc nào cũng phải nghĩ cho người khác mà đánh mất bản thân mình Vì vâ ̣y, hãy cứ sống là mình, sống

giờ hết Hãy sử du ̣ng lòng tốt của bản thân đúng đối tượng, đúng hoàn cảnh và đúng

mục đích Lòng tốt của chúng ta chỉ thực sự có nghĩa khi nó đem la ̣i lợi ích cho

cộng đồng mà không phải mô ̣t món hàng lợi du ̣ng

Vớ i tôi, dù còn là ho ̣c sinh nhưng tôi nhâ ̣n thức hơn ai hết, người trẻ chúng ta gánh

vác trên vai tro ̣ng trách vô cùng cao cả đối với sự phát triển của xã hô ̣i Vì vâ ̣y, bên

cạnh ho ̣c tâ ̣p, tôi cần nỗ lực phấn đấu theo đuổi ước mơ hoài bão, sống có mục tiêu, biết cống hiến và hi sinh vì những điều có ích cho cô ̣ng đồng Còn ba ̣n, ba ̣n sẽ làm

gì để cống hiến cho xã hô ̣i? Hãy chia sẻ cùng tôi nhé!

3 Trao đổi

- Người nghe phát huy vai trò chủ động bằng cách nêu vấn đề trao đổi, tranh luận,

- Người nói cần tự tin thể hiện quan điểm của mình, có thái độ tiếp nhận và phản hồi thích hợp trước những nhận xét, trao đổi của người nghe để phát triển hoàn chỉnh ý tưởng, quan điểm của mình

- Việc tự đánh giá và đánh giá về bài thuyết trình cần được thực hiện dựa theo các nội dung trong bảng sau: