TẠI nơi SINH SỐNG, học tập ĐANG tồn tại NHỮNG HÀNH VI VI PHẠM PHÁP LUẬT về môi TRƯỜNG nào và hãy đề XUẤT GIÁI PHÁP góp PHẦN hạn CHẾ, NGĂN CHẶN HÀNH VI đó

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng đề tài nghiên cứu là tập trung làm rõ chất lượng môi trường không khí ởthành phố Hồ Chí Minh do ảnh hưởng đồng thời của các nguồn gây ô nhiễm nh

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM

TRUNG TÂM GIÁO DỤC THỂ CHẤT & QUỐC PHÒNG

MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH HỌC PHẦN 2

TIỂU LUẬN CUỐI KÌ TẠI NƠI SINH SỐNG, HỌC TẬP ĐANG TỒN TẠI NHỮNG HÀNH VI

VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ MÔI TRƯỜNG NÀO VÀ HÃY ĐỀ XUẤT GIÁI PHÁP GÓP PHẦN HẠN CHẾ, NGĂN CHẶN HÀNH VI ĐÓ

GVHD: Trung tá Nguyễn Thanh Tùng SVTH:

Nhận xét của giảng viên

………

………

………

………

………

………

………

………

…………

………

Điểm: ……….

Ký tên

MỤC LỤC

A PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Cơ cấu bài tiểu luận 3

B PHẦN NỘI DUNG 5

Chương 1: Thực trạng ô nhiễm môi trường 5

1 Khái niệm ô nhiễm môi trường 5

2 Vai trò của môi trường 5

2.1 Đối với con người 5

2.2 Đối với các sinh vật sống khác 6

3 Thực trạng ô nhiễm môi trường hiện nay 7

3.1 Ô nhiễm môi trường đất 8

3.2 Ô nhiễm môi trường nước 8

3.3 Ô nhiễm môi trường không khí 9

3.4 Các loại ô nhiễm khác 9

3.4.1 Ô nhiễm phóng xạ 9

3.4.2 Ô nhiễm tiếng ồn 10

3.4.3 Ô nhiễm ánh sáng 10

4 Hậu quả của ô nhiễm môi trường 10

4.1 Khí hậu biến đổi 10

4.2 Biến đổi hệ sinh thái 10

4.3 Ảnh hưởng đến sức khỏe con người 12

Chương 2: Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường 14

1 Ý thức của người dân 14

2 Các doanh nghiệp, công ty thiếu trách nhiệm 14

3 Những hạn chế, bất cập trong bảo vệ môi trường 16

Chương 3: Hành vi vi phạm pháp luật về môi trường 20

1 Khái niệm về hành vi vi phạm pháp luật 20

2 Những hành vi được coi là vi phạm pháp luật về môi trường 20

Chương 4: Giải pháp cho vấn đề ôn nhiễm môi trường 23

1 Nâng cao ý thức người dân 23

2 Phát triển nền kinh tế xanh kết hợp bảo vệ môi trường 25

3 Ứng phó với biến đổi khí hậu, ứng dụng các công nghệ tiên tiến để hạn chế gây ô nhiễm môi trường 28

C KẾT LUẬN 35

TÀI LIỆU THAM KHẢO 36

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cuộc sống đang diễn ra ngày càng phức tạp, kéo theo đó là con người luôn phải đối mặtvới những vấn đề mang tính chất toàn cầu để bắt kịp nhịp sống thế giới Vấn đề rắc rối nhất,mang tính sống còn nhất đó chính là vấn đề về ô nhiễm môi trường Đây là vấn đề cấp báchkhông chỉ riêng một quốc qia mà là vấn đề của toàn nhân loại Trong đó, ô nhiễm không khí làmột trong những vấn đề nghiêm trọng nhất ở các đô thị, đặc biệt là tại các nước đang phát triển.Theo những nghiên cứu gần đây, việc phơi nhiễm bụi có nồng độ trung bình năm vượt quá 50µg/m3 tại 126 thành phố trên thế giới có thể là nguyên nhân của khoảng 130 nghìn ca tử vongsớm Chất lượng không khí nói chung và không khí đô thị nói riêng chịu ảnh hưởng bởi nhiềuyếu tố Các nguồn khí thải trong đô thị như công nghiệp, giao thông, sinh hoạt, xây dựng có thểlàm suy giảm chất lượng không khí Tuy nhiên, nếu trong thành phố có nhiều cây xanh, và diệntích mặt nước (hồ, ao, sông) lớn thì chất lượng không khí cũng được cải thiện phần nào

Để đánh giá chất lượng môi trường không khí, hai phương pháp vẫn được thực hiện làphương pháp thực nghiệm và mô hình hóa Đối với phương pháp thực nghiệm, kết quả đo đạccác thông số đặc trưng cho môi trường không khí Giá trị này đã tính đến tác động tổng hợp từcác nguồn rác thải có thể ảnh hưởng đến điểm tiếp nhận và khả năng lọc giữ bụi của cây xanh,mặt nước Phương pháp mô hình - kết quả tính toán được tại một điểm tiếp nhận nào đó mớicho thấy giá trị nồng độ chất ô nhiễm do các nguồn thải chất ô nhiễm gây ra mà chưa tính đếnkhả năng làm sạch không khí của các tác nhân khác trong đó có cây xanh và mặt nước Và chấtlượng môi trường không khí ở thành phố có thể bị suy giảm dưới các áp lực về dân số, côngnghiệp, giao thông Các nghiên cứu về chất lượng không khí ở thành phố trên cơ sở ứng dụngphương pháp mô hình hóa mới chỉ dừng ở mức đánh giá thông qua giá trị của các yếu tố gây ônhiễm từ các loại nguồn thải khác nhau Trong khi đó, một số yếu tố môi trường có ảnh hưởngtốt

đến chất lượng không khí như cây xanh, mặt nước chưa được đưa vào trong các bài toán đánhgiá định lượng cụ thể.

Vì vậy việc nghiên cứu, đánh giá tổng hợp chất lượng môi trường không khí cho khuvực thành phố Hồ Chí Minh có tính đến tổng hợp các yếu tố trên là cần thiết Vì chúng ta đangsống trong một hành tinh có sự sống duy nhất trong hệ mặt trời nhưng chính con người đã hủyhoại nó, gây ra ô nhiễm Nhận thấy đây là vấn đề vô cùng cấp thiết, với hy vọng kêu gọi mọingười chung tay bảo vệ môi trường này, vì cuộc sống tươi đẹp của chúng ta sau này Đó cũng là

lí do mà nhóm chúng tôi chọn đề tài này

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích: Bài tiểu luận sẽ cung cấp cái nhìn đầy đủ về vấn đề ô nhiễm môi trường với

tư cách là một vấn đề toàn cầu mà cả nhân loại đang rất quan tâm tới Nguyên nhân nào làmmôi trường sinh thái bị ô nhiễm và bị tàn phá một cách nặng nề Thực trạng của vấn đề ra saotrên phạm vi toàn cầu Hậu quả và ý thức của con người trong vấn đề này Vì sự thiếu ý thức ấy

đã dẫn đến những hành vi vi phạm pháp luật về môi trường Cuối cùng là giải pháp nào sẽ thựchiện cho vấn đề toàn cầu này Tất cả câu trả lời sẽ được giải đáp trong nội dung của bài tiểuluận này

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng đề tài nghiên cứu là tập trung làm rõ chất lượng môi trường không khí ởthành phố Hồ Chí Minh do ảnh hưởng đồng thời của các nguồn gây ô nhiễm như nguồn côngnghiệp, giao thông, sinh hoạt và các yếu tố có vai trò làm sạch không khí như cây xanh, mặtnước

Phạm vi đề tài tập trung vào nghiên cứu về những hành vi vi phạm pháp luật về môitrường và đề xuất giải pháp góp phần hạn chế, ngăn chặn các hành vi đó ở nơi mình đang sống

4 Phương pháp nghiên cứu

Tra cứu tài liệu, tổng hợp và phân tích thông tin, nghiên cứu và đưa ra những nhận xét,đánh giá Tiểu luận sử dụng các phương pháp như: phương

pháp phân tích, phương pháp so sánh, phương pháp tổng hợp.

Vận dụng quan điểm toàn diện và hệ thống, kết hợp khái quát và mô tả, phân tích vàtổng hợp, các phương pháp liên đến môn quốc phòng an ninh về những hành vi vi phạm phápluật về môi trường và đề xuất giải pháp góp phần hạn chế, ngăn chặn các hành vi đó

5 Cơ cấu bài tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết thúc và danh mục tài liệu tham khảo thì tiểu luận được trình bàyvới nội dung gồm 4 nội dung chính:

Chương 1: Thực trạng ô nhiễm môi trường

1 Khái niệm ô nhiễm môi trường

2 Vai trò của môi trường

2.1 Đối với con người

2.2 Đối với các sinh vật khác

3 Thực trạng ô nhiễm môi trường hiện nay

3.1 Ô nhiễm môi trường đất

3.2 Ô nhiễm môi trường nước

3.3 Ô nhiễm môi trường đất

3.4 Các loại ô nhiễm khác

4 Hậu quả của ô nhiễm môi trường

4.1 Khí hậu biến đổi

4.2 Biến đổi hệ sinh thái

4.3 Ảnh hưởng sức khỏe con người

Chương 2: Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường

1 Ý thức của người dân

2 Các doanh nghiệp, công ty thiếu trách nhiệm

3 Những hạn chế, bất cập trong bảo vệ môi trường

Chương 3: Hành vi vi phạm pháp luật về môi trường

1 Khái niệm về hành vi vi phạm pháp luật

2 Những hành vi được coi là vi phạm pháp luật về môi trường

Chương 4: Giải pháp cho vấn đề ôn nhiễm môi trường

1 Nâng cao ý thức người dân

2 Phát triển nền kinh tế xanh kết hợp bảo vệ môi trường

3 Ứng phó với biến đổi khí hậu, ứng dụng các công nghệ tiên tiến để hạn chế gây ô nhiễm môi trường

3.1 Ứng phó với biến đổi khí hậu

3.2 Ứng dụng các công nghệ tiên tiến

B PHẦN NỘI DUNG Chương 1: Thực trạng ô nhiễm môi trường

1 Khái niệm ô nhiễm môi trường

Môi trường là một tổ hợp các yếu tố tự nhiên và xã hội bao quanh bên ngoài của một

hệ thống hoặc một cá thể, sự vật nào đó Chúng tác động lên hệ thống này, xác định xu hướng

và tình trạng tồn tại của nó Môi trường có thể coi là một tập hợp, trong đó hệ thống đang xemxét là một tập hợp con

Một định nghĩa rõ ràng hơn: Môi trường là các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhântạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống sản xuất, sựtồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên

Ô nhiễm môi trường là sự có mặt của các chất lạ, độc hại gây nên những biến đổinghiêm trọng về chất lượng của các yếu tố của môi trường như đất, nước, không khí…vượtqua ngưỡng chịu đựng tự nhiên của sinh thể( dẫn đến biến dạng hoặc chết hàng loạt) và conngười( ốm đau, bệnh tật,suy giảm sức khoẻ, thậm chí cả chết người ) Ô nhiễm môi trườngchủ yếu do hoạt động của con người gây ra Ngoài ra, ô nhiễm còn do một số hoạt động của tựnhiên khác có tác động tới môi trường Ngưỡng chịu đựng tự nhiên của các loài sinh vật khácnhau thì không giống nhau Đối với con người, ngưỡng chịu đựng được xác định bằng nhữngtiêu chuẩn môi trường – là những quy định về chuẩn mực, giới hạn cho phép đối với các yếu

tố của môi trường như đất, nước, không khí… làm căn cứ để quản lí môi trường, nhằm đảmbảo sức sống của sinh thể, bảo vệ sức khoẻ, sự sống và khả năng lao động của con người

2 Vai trò của môi trường

2.1 Đối với con người

Để đảm bảo sự sống của con người thì môi trường là yếu tố đầu tiên và quan trọng bậcnhất, bởi lẽ:

Môi trường là nơi chứa đựng các nguồn tài nguyên cần thiết cho đời sống và sản xuấtcủa con người Rất dễ dàng nhận thấy mọi ngành sản xuất đều gắn với các tài nguyên củangười mẹ thiên nhiên như: Trồng lúa cần có đất nông

nghiệp, ngành xây dựng cần vật liệu xây dựng thô như đất, đá và các vật liệu xây dựng quachế biến như xi măng, sắt, thép ; Rừng tự nhiên phục vụ chức năng cung cấp nước, gỗ, bảo

vệ sự đa dạng sinh học và thông qua đó cải thiện môi trường chung của hệ sinh thái; Biểncung cấp các nguồn hải sản, nước phụ vụ nhu cầu sinh tồn của con người ; Động vật vàthực vật cung cấp nguồn lương thực dồi dào trực tiếp phụ vụ đời sống của con người; Khôngkhí, nhiệt độ, năng lượng mặt trời, gió là nguồn cung cấp điện năng, sự sống trực tiếp chocon người

Môi trường trái đất được xem là nơi lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người Bởi

vì chính môi trường trái đất là nơi cung cấp sự ghi chép và lưu trữ lịch sử trái đất, lịch sử tiếnhoá của vật chất và sinh vật, lịch sử xuất hiện và phát triển văn hoá của loài người; cung cấpcác chỉ thị không gian và tạm thời mang tín chất tín hiệu và báo động sớm các hiểm hoạ đốivới con người và sinh vật sống trên trái đất như phản ứng sinh lý của cơ thể sống trước khixảy ra các tai biến tự nhiên và các hiện tượng tai biến tự nhiên, đặc biệt như bão, động đất, núilửa ; cung cấp và lưu giữ cho con người các nguồn gen, các loài động thực vật, các hệ sinhthái tự nhiên và nhân tạo, các vẻ đẹp, cảnh quan có giá trị thẩm mỹ để thưởng ngoạn, tôn giáo

và văn hoá khác

Hơn nữa, các thành phần trong môi trường còn có vai trò trong việc bảo vệ cho đờisống của con người và sinh vật tránh khỏi những tác động từ bên ngoài như: tầng Ozon trongkhí quyển có nhiệm vụ hấp thụ và phản xạ trở lại các tia cực tím từ năng lượng mặt trời

2.2 Đối với các sinh vật sống khác

Môi trường là nơi sinh sống, phát triển và sinh sản của tất cả các loại sinh vật sốngtrên Trái Đất Cũng như con người, môi trường cung cấp cho sinh vật nguồn thực phẩm, nước

và dưỡng chất cần thiết cho sự sống của chúng Hơn nữa, môi trường còn là tấm lá chắn bảo

vệ các loài sinh vật khỏi những tác nhân gây hại Đối với một số loài sinh vật, chúng dựa vàomôi trường để ngụy trang, trốn tránh khỏi các loài thiên địch

3 Thực trạng ô nhiễm môi trường hiện nay

Ô nhiễm môi trường ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp tới chất lượng cuộc sống, để lạirất nặng nề, rất nhiều hệ lụy Hiện nay vấn đề ô nhiễm ở nước ta đang ở tình trang báo động.Dường như nó xảy ra ở hầu hết các tỉnh thành nhất là thành phố Hồ Chí Minh Mới đây thôi,chỉ số đo được từ AQI (chỉ số chất lượng không khí) cho thấy nước ta đang ở mức độ trungbình đến có hại và có khi lại báo rất hại (từ màu cam đến màu đỏ đậm) Nguy hiểm nhất là khi

có báo hiệu màu tím (rất có hại) hay là màu nâu (nguy hiểm) Điều đó cho thấy, các nhà máy

xí nghiệm mọc lên ngày càng nhiều mà chưa giám sát chặt chẽ trong khâu xử lý rác thải thải

ra và lượng khói bụi thải ra ngoài môi trường chưa được xử lý Bên cạnh đó thì phần lớn cũng

là do ý thức của chúng ta: Vứt rác chưa đúng nơi quy định, chưa biết cách phân loại rác thải,chưa tận dụng được các loại phế liệu bỏ đi Thải rác sinh hoạt trôi theo nguồn nước hay cónhững hộ dân khi có “cơ hội” mưa lớn sẽ đem rác thả trôi theo dòng nước, đổ thẳng xuống màkhông một chút nghĩ ngợi Điều này đang là được nhiều người lên án gay gắt

Khi xảy ra các tình trạng ô nhiễm trên bạn thấy chất lượng cuộc sống hằng ngày giảm

đi rất nhiều, đi đâu cũng phải làm bạn với khẩu trang Mưa nắng, gió bão không lường trướcđược Hoa màu, rau xanh ngày càng bị ô nhiễm do ảnh hưởng từ nước thải từ các nhà máy Cónhững nơi không có đất canh tác hoặc phải bỏ không vì bị ngập mặn còn những nơi thiếu hụtnước do nắng nóng gây ra Còn các loại động vật dễ bị dịch bệnh Gà Vịt thì cúm gia cầm nhưA/H5N2 và AH5N5 AH5N1, Heo thì cúm A H1N1, H1N2, H3N1,H3N2, và H2N3… còn ởngười thì dịch bệnh hoàn hành trên toàn thế giới đó là SARS-CoV do một loại virus cực độnggây nên có thể truyền từ người sang người

Hiện tượng cháy rừng, sạc lỡ đồi núi, mạch nước ngầm trong các khe hang động ngàycàng ít đi Có nhưng nơi khô hẳn dòng chảy còn có những dòng chảy lại có màu khác lạ Đángchú ý nhất là hiện tượng cháy rừng, chúng bộc phát một cách dữ dội, kéo theo đó là ô nhiễmkhông khí, thay đổi tính cơ học của đất, chim thú hệ sinh thái đều bị thay đổi nghiêm trọng

3.1 Ô nhiễm môi trường đất

Ô nhiễm môi trường đất chính là hậu quả các hoạt động của con người làm thay đổicác nhân tố sinh thái khi vượt qua những giới hạn sinh thái của các quần xã sống trong mặtđất Môi trường đất là nơi sinh sống của con người và hầu hết các sinh vật trên cạn, là nềnmóng của tất cả các công trình xây dựng dân dụng, công nghiệp và văn hóa của con người.Đất là một nguồn tài nguyên vô cùng quý giá, con người sử dụng tài nguyên đất vào hoạtđộng sản xuất nông lâm ngư nghiệp để đảm bảo nguồn cung cấp lương thực và thực phẩm chocon người Nhưng với nhịp độ phát triển kinh tế, gia tăng dân số và tốc độ phát triển của nềncông nghiệp và hoạt động đô thị hoá theo như hiện nay thì diện tích đất dùng để canh tác ngàycàng bị thu hẹp, chất lượng nguồn đất ngày càng bị suy thoái, diện tích đất bình quân đầungười đã giảm Riêng chỉ với ở Việt Nam, thực tế suy thoái tài nguyên đất là rất đáng lo ngại

và nghiêm trọng

3.2 Ô nhiễm môi trường nước

Ô nhiễm môi trường nước được hiểu là với sự xuất hiện các chất lạ ở thể lỏng, rắn làmcho nguồn nước trở nên độc hại với con người và sinh vật thì sự biến đổi theo chiều tiêu cựccủa các tính chất vật lý – hóa học và sinh học của nước Nguồn nước có thể bị phú dưỡng do ônhiễm và làm giảm độ đa dạng các sinh vật trong nước Xét về tốc độ lan truyền của chúng vàquy mô ảnh hưởng nhanh chóng thì ô nhiễm nước là vấn đề đáng lo ngại hơn cả ô nhiễm ônhiễm đất Nước bị ô nhiễm là do sự phú dưỡng đã xảy ra chủ yếu ở các khu vực vùng venbiển và nước ngọt hoặc vùng biển khép kín Do lượng muối khoáng và hàm lượng các chấthữu cơ trong đó quá dư thừa làm cho các quần thể sinh vật trong nước không thể nào đồnghóa được Kết quả làm cho hàm lượng oxy ở trong nước giảm đột ngột, tăng cao độ đục củanước, các loại khí độc tăng lên, gây suy thoái thủy vực Sự cố tràn dầu là ở các đại dương lànguyên nhân chính gây ô nhiễm

Thực trạng ô nhiễm môi trường nước hiện nay rất nặng Ô nhiễm nước có

nguyên nhân từ các loại hóa chất, chất thải từ các nhà máy, xí nghiệp thải ra nguồn nước, sôngngoài, kênh rạch và ra biển, Đại dương mà chưa qua xử lý Tât cả các loại phân bón hoá học

và thuốc trừ sâu dư thừa trên đồng ruộng ngấm vào nguồn nước ngầm và nguồn nước ao hồ;nước thải sinh hoạt được thải ra từ các khu dân cư ven sông sẽ gây ô nhiễm trầm trọng, ảnhhưởng đến sức khỏe của người dân và sinh vật trong khu vực Các loại chất độc hại đó lại bịđưa ra nguồn biển và là nguyên nhân xảy ra hiện tượng “thủy triều đỏ” nhức nhối hiện nay,gây ô nhiễm nặng nề và sẽ làm chết các sinh vật sống ở trong môi trường nước

3.3 Ô nhiễm môi trường không khí

Ô nhiễm môi trường không khí là hiện tượng gây mùi khó chịu, giảm thị lực khi nhìn

xa do bụi do sự có mặt một chất lạ hoặc một sự biến đổi quan trọng trong thành phần khôngkhí, làm cho không khí không sạch Hiện nay, ô nhiễm không khí đang là vấn đề thời sự nóngbỏng của cả thế giới chứ không phải riêng của một quốc gia nào Hàng năm trên thế giới, conngười khai thác và sử dụng hàng ngàn, hàng tỉ tấn than đá, dầu mỏ, khí đốt Đồng thời cũnghàng ngày thải vào môi trường một khối lượng lớn các loại chất thải khác nhau như: các loạichất thải công nghiệp từ các nhà máy và xí nghiệp, chất thải sinh hoạt hộ dân làm cho hàmlượng các loại khí độc hại tăng lên nhanh chóng Môi trường khí quyển đang có nhiều biếnđổi xấu đi rất rõ rệt và gây ảnh hưởng xấu đến con người và các sinh vật trên trái đất xanh củachúng ta Phương tiện đi lại chủ yếu vẫn là xe gắn máy nên sự ô nhiễm từ khói xe gắn máycũng là một loại ô nhiễm khí đáng lo ngại

3.4.2 Ô nhiễm tiếng ồn

Là tất cả nỗi sợ của người làm việc hay cần không gian yên tĩnh, là khát khao củanhững hộ dân sống trên đường lộ hay gần khu công nghiêp sản xuất, là tiếng ồn do xe cộ, máybay

3.4.3 Ô nhiễm ánh sáng

Ô nhiễm ánh sáng xảy ra do hiện nay con người đã sử dụng lạm dụng các thiết bịchiếu sáng gây ảnh hưởng lớn tới môi trường như ảnh hưởng tới quá trình phát triển của độngthực vật

4 Hậu quả của ô nhiễm môi trường

4.1 Khí hậu biến đổi

Một trong những ảnh hưởng của môi trường đó là làm biến đổi khí hậu Những nămgần đây, người dân Việt Nam chúng ta kinh nghiệm rất rõ về sự biến đổi khí hậu Khảo sát củaViện Khoa Học Khí Tượng Thuỷ Văn cho biết, tại Bến Tre, mực nước biển đã dâng lênkhoảng 20 cm so với cách đây 10 năm Những hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện ngàycàng nhiều Biến đổi khí hậu đã làm gia tăng thiên tai tại nhiều nơi ở Việt Nam Điều nàyđược thể hiện rõ nét qua hiện tượng bão lụt xảy ra liên miên trong những năm gần đây, đặcbiệt là tại miền trung Thậm chí, những vùng trước đây không hề có bão, nhưng những nămgần đây cũng đã có Chỉ tính riêng tại Huế, từ năm 1952 đến 2005 đã có 32 cơn bão; đồng thờicường độ mưa cũng tăng lên rõ rệt (chúng ta có thể thấy rõ điều này trong mấy tháng vừaqua) Báo cáo phát triển con người năm 2007/2008 của ông Chritophe Bahuet cảnh báo rằngnếu nhiệt độ tăng lên từ 3-4 độ C, các quốc đảo nhỏ và các nước đang phát triển sẽ bị ảnhhưởng nghiêm trọng Khi mực nước biển dâng lên 1m, Việt Nam sẽ có khoảng 22 triệu người

bị mất nhà cửa

4.2 Biến đổi hệ sinh thái

Ô nhiễm môi trường đất:

- Hóa chất như nitơ được sử dụng thường xuyên trong các trang trại Chỉ một phầnnhỏ các chất dinh dưỡng cuối cùng có lợi cho cây trồng Phần còn lại

thường được thải vào nước – sinh sống bởi cá, tảo và các dạng sống khác Nước giàu chấtdinh dưỡng làm cạn kiệt hầu hết oxy trong nước khiến các động vật sống dưới nước không cóoxy để thở - hiện tượng phú nhưỡng.

- Khi phân bón hóa học và thuốc trừ sâu được sử dụng để duy trì sự sinh trưởng vàphát triển của cây trồng thì các thành phần lớp đất mặt bị thay đổi Đất trở nên dễ bị các loàinấm gây hại và bắt đầu xói mòn

- Khi nạn phá rừng và xói mòn đất diễn ra, động vật buộc phải di chuyển để tìm nơitrú ẩn và thức ăn Đối với một số động vật, sự thay đổi là quá đột ngột và điều này đã dẫn đếnmột số loài có nguy cơ tuyệt chủng Khi tài nguyên đất bị ô nhiễm sẽ làm đất đai cằn cỗi, câycối không thể phát triển được gây ảnh hưởng đến rất nhiều đến hệ sinh thái Thực vật trồngkhi trên đất này cũng sẽ bị nhiễm bệnh Điều này sẽ ảnh hưởng đến các cơ thể sống khác trongchuỗi thức ăn

Ô nhiễm môi trường nước:

- Khi ô nhiễm nước gây ra tảo nở hoa trong hồ hoặc môi trường biển, sự tăng sinh củacác chất dinh dưỡng mới sẽ kích thích sự phát triển của thực vật và tảo, từ đó làm giảm nồng

độ oxy trong nước làm các thực vật và động vật có thể chết

- Hóa chất và kim loại nặng từ nước thải công nghiệp và thành phố cũng làm ô nhiễmđường thủy Những chất gây ô nhiễm này độc hại đối với đời sống thủy sinh, thường xuyênnhất là làm giảm tuổi thọ của sinh vật và khả năng sinh sản Rác thải bị thải ra biển gây ônhiễm nguồn nước biển làm chết nhiều loài động vật sống ở đây Chúng bị mắc kẹt trong cácchai nhựa lọ nhựa, mảnh nhựa nhỏ làm cho chúng không thể ăn được và đói đến chết Cụ thể:

Ô nhiễm nguồn nước do Formosa Vũng Áng (Hà Tĩnh) xả trực tiếp ra biển khiến hiện tượng

cá chết hàng loạt từ vùng biển Vũng Áng kéo dài tới vùng biển Quảng Bình, Quảng Trị, ThừaThiên-Huế vào khoảng đầu tháng 4/2016 Mất cân bằng đa dạng sinh học của môi trườngsống Và một điều đáng nói nữa là khi nguồn nước bị nhiễm kim loại nặng, hóa chất độc hạiđến từ nhà máy, xí nghiệp sẻ làm chết đi hàng

loạt sinh vật sống dưới lòng biển.

4.3 Ảnh hưởng đến sức khỏe con người

Ô nhiễm nguồn nước: gây hậu quả nghiêm trọng đến sự sống và sức khỏe con người

Ví dụ như: ô nhiễm và cạn kiệt mạch nước ngầm sẽ gây lên tình trạng thiếu nước ngọt chosinh hoạt trong tương lai, gây ra các bệnh ở con người,… Một số loại phóng xạ được tìm thấytrong nước là Ra và K40, có nguồn gốc tự nhiên và một số chất khác đến từ các nguồn ônhiễm, chủ yếu từ các nhà máy sản xuất năng lượng hạt nhân và các vụ thử vũ khí hạt nhân.Các chất phóng xạ này gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người khi có sự tiếp xúc với cácnguồn nước bị ô nhiễm phóng xạ Các loại động vật dưới nước có thể sẽ ăn chúng và trở thànhthức ăn của con người đi vào cơ thể con người, gây nên các bệnh nguy hại khác Ở ngườiuống hoặc sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm dưới bất kỳ hình thức nào đều có nhiều tác độngtai hại đối với sức khỏe của chúng ta Nó gây ra bệnh thương hàn, bệnh tả, viêm gan và cácbệnh ngoài da khác Được biết các bệnh như dịch tả và sốt thương hàn là nguyên nhân chínhgây tử vong ở trẻ sơ sinh do ô nhiễm nước gây ra

Ô nhiễm môi trường không khí:

- Chủ yếu gây ảnh hưởng đến sức khỏe của con người Các chất ô nhiễm có kíchthước cực nhỏ có thể xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp và tuần hoàn trong cơ thể làmhỏng phổi, tim và não Khi hít phải các kim loại nặng ví dụ như chất thủy ngân gây độc hạicho tế bào não hay hít phải NO2 là một chất khí thải độc hại từ xăng Cũng gây ra các chứngnhư rối loạn thần kinh Phụ nữ đang trong thời kì mang thai khi bị nhiễm cadmium sẽ dẫn đếntình trạng giảm nhận thức ở trẻ mới sinh Đặc biệt là về mặt nhận biết ngôn ngữ, khả năngthực hiện và phát triển nhận thức chung Và nếu người mẹ sống trong môi trường bị nhiễmNO2 cũng gây ra sự chậm phát triển tâm lý ở trẻ em mới sinh Điều này không chỉ xảy ra vớitrẻ sơ sinh mà người lớn khi tiếp xúc nhiều khí NO2 cũng

gây nên việc giảm hiệu suất nhận thức thần kinh.

- Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO) coi ô nhiễm không khí là một trong nhữngnguyên nhân chính dẫn đến số lượng 2 triệu ca tử vong sớm mỗi năm trên khắp thế giới Tìnhtrạng ô nhiễm môi trường là một trong những tác nhân hàng đầu gây nên bệnh đau tim Theobáo cáo mới nhất mà WHO công bố vào năm 2010, tình trạng ô nhiễm môi trường bởi cácchất độc hại đã gây nên 530.000 ca tử vong do đau tim

- Gây ra tình trạng đau tim, tình trạng tắc nghẽn phổi mãn tính và các bệnh liên quannhư nhiễm ung thư phổi và nhiễm trùng phổi Với một số thành phần như ozone, nitrogendioxide, carbon monoxide, sulfur dioxide có trong không khí Chúng là một trong những tácnhân phá hoại mạch máu của con người Với hạt bụi siêu mịn tồn tại trong khí thải của dầudiesel với kích thước chỉ bằng con virus Vì lý do đó nên chúng rất dễ dàng để có thể để xuyênqua phổi xâm nhập vào máu Đây được xem là một trong những nguyên nhân gây nên tìnhtrạng viêm cục bộ trong các mạch máu Ảnh hưởng xấu của chúng là gây ra xơ vữa độngmạch, đau tim, làm tắc mạch máu, suy tim và loạn nhịp tim Sức khỏe thể chất và tâm lý củachúng ta bị ảnh hưởng khác nhau bởi loại ô nhiễm không khí mà chúng ta tiếp xúc Có nhiều

cơ quan và chức năng cơ thể có thể bị tổn hại, hậu quả bao gồm:Bệnh đường hô hấp, mệt mỏi,đau đầu, lo lắng, tác động xấu đến cơ quan sinh sản, …

Ô nhiễm ánh sáng : Nhiều nghiên cứu y học cho thấy ô nhiễm ánh sáng có nhiều táchại sức khỏe con người bao gồm: đau đầu, mệt mỏi, stress, lo âu, trầm cảm Năm 2009, trongsách “Mù do ánh sáng” (Blinded by the light?), Giáo sư Steven Lockley, Đại học Y khoaHarvard, ở chương 4 viết về "Ý nghĩa của sức khỏe con người đối với ô nhiễm ánh sáng", chorằng: "sự xâm nhập của ánh sáng, ngay cả ánh sáng mờ, có thể có những ảnh hưởng có thể đođược đối với sự gián đoạn giấc ngủ và sự ức chế melatonin tuần hoàn mãn tính, ngủ và sựphá vỡ hóc môn có thể có những nguy cơ về sức khỏe lâu dài " Tháng 6/2009, Hiệp hội Ykhoa Hoa Kỳ AMA đã xây dựng chính sách hỗ trợ kiểm soát ô

nhiễm ánh sáng AMA nhấn mạnh, ánh sáng chói (glare) là một nguy cơ sức khỏe cộng đồng,

có thể gây lái xe không an toàn Đặc biệt ở người cao tuổi, ánh sáng chói gây mất độ tươngphản, che khuất ban đêm

Chương 2: Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường

1 Ý thức của người dân

Ô nhiễm môi trường do nhiều nguyên nhân gây ra, nhưng nguyên nhân chính là do sự tác động của con người:

Ô nhiễm môi trường nước :

- Chất thải sinh hoạt của con người: rác, phân, nước thải

- Tình trạng khoan giếng ngầm sau khi không sử dụng không bịt kín lỗ khoan khiến cho nước bẩn theo đó chảy vào làm ô nhiễm nguồn nước ngầm

- Dân số tăng nhanh kéo theo việc sử dụng nước sạch không hợp lý sẽ phá vỡ cấu trúc vốn có của tự nhiên

- Nước thải từ hoạt động nông nghiệp: thuốc trừ sâu, phân bón,

- Chất thải khu chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản, chất thải khu giết mổ, chế biến thực phẩm,

Ô nhiễm môi trường đất:

- Chất thải sinh hoạt: rác, phân, nước thải, đồ ăn dư thừa,…

- Chất thải nông nghiệp: nước tiểu, phân động vật, phân bón dư thừa, phân bón hóa học, thuốc trừ sâu, chất điều hòa sinh trưởng, thuốc diệt cỏ,…

Ô nhiễm môi trường không khí:

- Thói quen sinh hoạt của con người: đốt rác thải, vứt rác bừa bãi,nấu nướng bằng bếpthan, củi, xăng dầu, khí tự nhiên

- Do sử dụng các phương tiện giao thông thải ra khí Co, Co2, SO2, Nox, Pb, CH4 cùng bụi đất đá gây nên tình trạng ô nhiễm không khí

2 Các doanh nghiệp, công ty thiếu trách nhiệm

Có các doanh nghiệp luôn đặt lợi ích lên hàng đầu mà không chú đến quá trình xử lý gây ra các tổn haaij nghiêm trộng cho môi trường:

Môi trường không khí:

- Quá trình sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp là nguyên nhânhàng đầu gây ô nhiễm môi trường không khí Bởi quá trình đốt nhiên liệu như: dầu, than, khíđốt đã tạo ta SO2, Nox, CO, CO2 cùng các chất hữu cơ tồn dư như: muội than, bụi, chất thải

+ Thải trực tiếp vào môi trường đất

+ Thải vào môi trường nước, môi trường không khí nhưng do quá trình vận chuyển,lắng đọng chúng di chuyển đến đất và gây ô nhiễm đất

- Do việc đẩy mạnh đô thị hóa, công nghiệp hóa và mạng lưới giao thông Môitrường nước:

- Từ chất thải công nghiệp:nước thải từ các cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ côngnghiệp, giao thông vận tải Khác với nước thải sinh hoạt hay nước thải đô thị, nước thải côngnghiệp không có thành phần cơ bản giống nhau, mà phụ thuộc vào ngành sản xuất côngnghiệp cụ thể Ví dụ: nước thải của các xí nghiệp chế biến thực phẩm thường chứa lượng lớncác chất hữu cơ; nước thải của các xí nghiệp thuộc da ngoài các chất hữu cơ còn có các kimloại nặng, sulfua, Người ta thường sử dụng đại lượng PE (population equivalent) để so sánhmột cách tương đối mức độ gây ô nhiễm của nước thải công nghiệp với nước thải đô thị

- Nước thải y tế từ các phòng thí nghiệm, phẫu thuật, các cơ sở rửa thực phẩm… luônmang theo các mầm bệnh, vi rút, khi chưa được xử lý mà thải ra môi trường sẽ khiến các virút lây lan nhanh ra môi trường và ảnh hưởng trực tiếp tới nguồn nước và sức khỏe con người

3 Những hạn chế, bất cập trong bảo vệ môi trường

Môi trường nước ta đang diễn biến ngày càng phức tạp Trong những năm qua, tốc độtăng trưởng kinh tế cao, công nghiệp, giao thông, xây dựng,… có những lúc phát triển nóng.Lượng chất thải được thải ra môi trường ngày càng gia tăng: lượng chất thải rắn thông thường

đã tăng từ 28 triệu tấn/năm vào năm 2009 lên 35,7 triệu tấn/năm vào năm 2015 Tốc độ giatăng chất thải rắn khoảng 10% mỗi năm và còn tiếp tục gia tăng mạnh trong thời gian tới cả vềlượng và mức độ độc hại Riêng đối với chất thải rắn sinh hoạt đô thị, ước tính phát sinh trêntoàn quốc tăng trung bình từ 10-16% mỗi năm.Theo kết quả khảo sát mới nhất của BộTN&MT, chỉ riêng chất thải rắn sinh hoạt, mỗi ngàycó 70 nghìn tấn phát sinh Trong khi đó,công tác quản lý rác thải sinh hoạt còn nhiều yếu kém, phần lớn được xử lý theo hình thứcchôn lấp, tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được giảm thiểu hoặc tái chế tại các cơ sở xử lý đạtkhoảng 42% Rác thải chưa được coi là tài nguyên để có phương thức quản lý và sử dụng mộtcách phù hợp Rác thải nhựa và túi nilon khó phân hủy được sử dụng nhiều và thải bỏ ra môitrường, trôi nổi trong các nguồn nước mặt, vùng biển gây ô nhiễm môi trường ở nhiều nơi đãtrở thành vấn đề bức xúc

Nước thải đô thị phát sinh ngày càng lớn hầu hết chưa qua xử lý, xả ra môi trường gây ônhiễm nguồn nước mặt trong các đô thị, khu dân cư; hạ tầng thu gom, xử lý chưa đáp ứng yêucầu Vẫn còn xảy ra nhiều sự cố nước thải công nghiệp gây ô nhiễm môi trường Vì vậy, tìnhtrạng ô nhiễm nguồn nước mặt tiếp tục diễn biến phức tạp, nhất là nguồn nước mặt trong các

đô thị, khu dân cư, các lưu vực sông Nhuệ – Đáy, sông Cầu, sông Vu Gia – Thu Bồn, sông SàiGòn – Đồng Nai, các sông đi qua các khu kinh tế, khu công nghệ cao, khu công nghiệp, cụmcông nghiệp, làng nghề, khu đô thị

Ô nhiễm, suy thoái đất tiếp tục diễn ra ở nhiều nơi, nhất là ô nhiễm đất do dư lượnghóa chất bảo vệ thực vật; việc xử lý các điểm ô nhiễm tồn lưu còn chậm, chưa đáp ứng đúng

kế hoạch đề ra, còn nhiều điểm ô nhiễm tồn lưu tác động xấu đến môi trường, ảnh hưởng đếnsức khỏe người dân

Ô nhiễm môi trường không khí đang ngày càng trở nên nghiêm trọng, đặc