TẠI nơi SINH SỐNG, học tập ĐANG tồn tại NHỮNG HÀNH VI VI PHẠM PHÁP LUẬT về môi TRƯỜNG nào và hãy đề XUẤT GIÁI PHÁP góp PHẦN hạn CHẾ, NGĂN CHẶN HÀNH VI đó

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng đề tài nghiên cứu là tập trung làm rõ chất lượng môi trườngkhông khí ở thành phố Hồ Chí Minh do ảnh hưởng đồng thời của các nguồn gây ô nhiễm nh

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM

TRUNG TÂM GIÁO DỤC THỂ CHẤT & QUỐC PHÒNG

MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH HỌC PHẦN 2

TIỂU LUẬN CUỐI KÌ TẠI NƠI SINH SỐNG, HỌC TẬP ĐANG TỒN TẠI NHỮNG HÀNH

VI VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ MÔI TRƯỜNG NÀO VÀ HÃY ĐỀ XUẤT GIÁI PHÁP GÓP PHẦN HẠN CHẾ, NGĂN CHẶN HÀNH

VI ĐÓ

GVHD: Trung tá Nguyễn Thanh Tùng SVTH:

2 Phạm Nguyễn Thanh Chung 20158035

Nhận xét của giảng viên

………

………

………

………

………

………

………

………

…………

………

Điểm: ……….

Ký tên

MỤC LỤC

A PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Cơ cấu bài tiểu luận 3

B PHẦN NỘI DUNG 5

Chương 1: Thực trạng ô nhiễm môi trường 5

1 Khái niệm ô nhiễm môi trường 5

2 Vai trò của môi trường 5

2.1 Đối với con người 5

2.2 Đối với các sinh vật sống khác 6

3 Thực trạng ô nhiễm môi trường hiện nay 7

3.1 Ô nhiễm môi trường đất 8

3.2 Ô nhiễm môi trường nước 8

3.3 Ô nhiễm môi trường không khí 9

3.4 Các loại ô nhiễm khác 9

3.4.1 Ô nhiễm phóng xạ 9

3.4.2 Ô nhiễm tiếng ồn 10

3.4.3 Ô nhiễm ánh sáng 10

4 Hậu quả của ô nhiễm môi trường 10

4.1 Khí hậu biến đổi 10

4.2 Biến đổi hệ sinh thái 10

4.3 Ảnh hưởng đến sức khỏe con người 12

Chương 2: Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường 14

1 Ý thức của người dân 14

2 Các doanh nghiệp, công ty thiếu trách nhiệm 14

3 Những hạn chế, bất cập trong bảo vệ môi trường 16

Chương 3: Hành vi vi phạm pháp luật về môi trường 20

1 Khái niệm về hành vi vi phạm pháp luật 20

2 Những hành vi được coi là vi phạm pháp luật về môi trường 20

Chương 4: Giải pháp cho vấn đề ôn nhiễm môi trường 23

1 Nâng cao ý thức người dân 23

2 Phát triển nền kinh tế xanh kết hợp bảo vệ môi trường 25

3 Ứng phó với biến đổi khí hậu, ứng dụng các công nghệ tiên tiến để hạn chế gây ô nhiễm môi trường 28

C KẾT LUẬN 35

TÀI LIỆU THAM KHẢO 36

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cuộc sống đang diễn ra ngày càng phức tạp, kéo theo đó là con người luônphải đối mặt với những vấn đề mang tính chất toàn cầu để bắt kịp nhịp sống thếgiới Vấn đề rắc rối nhất, mang tính sống còn nhất đó chính là vấn đề về ô nhiễmmôi trường Đây là vấn đề cấp bách không chỉ riêng một quốc qia mà là vấn đềcủa toàn nhân loại Trong đó, ô nhiễm không khí là một trong những vấn đềnghiêm trọng nhất ở các đô thị, đặc biệt là tại các nước đang phát triển Theonhững nghiên cứu gần đây, việc phơi nhiễm bụi có nồng độ trung bình năm vượtquá 50 µg/m3 tại 126 thành phố trên thế giới có thể là nguyên nhân của khoảng

130 nghìn ca tử vong sớm Chất lượng không khí nói chung và không khí đô thịnói riêng chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố Các nguồn khí thải trong đô thị nhưcông nghiệp, giao thông, sinh hoạt, xây dựng có thể làm suy giảm chất lượngkhông khí Tuy nhiên, nếu trong thành phố có nhiều cây xanh, và diện tích mặtnước (hồ, ao, sông) lớn thì chất lượng không khí cũng được cải thiện phần nào

Để đánh giá chất lượng môi trường không khí, hai phương pháp vẫn đượcthực hiện là phương pháp thực nghiệm và mô hình hóa Đối với phương phápthực nghiệm, kết quả đo đạc các thông số đặc trưng cho môi trường không khí.Giá trị này đã tính đến tác động tổng hợp từ các nguồn rác thải có thể ảnh hưởngđến điểm tiếp nhận và khả năng lọc giữ bụi của cây xanh, mặt nước Phương pháp

mô hình - kết quả tính toán được tại một điểm tiếp nhận nào đó mới cho thấy giátrị nồng độ chất ô nhiễm do các nguồn thải chất ô nhiễm gây ra mà chưa tính đếnkhả năng làm sạch không khí của các tác nhân khác trong đó có cây xanh và mặtnước Và chất lượng môi trường không khí ở thành phố có thể bị suy giảm dướicác áp lực về dân số, công nghiệp, giao thông Các nghiên cứu về chất lượngkhông khí ở thành phố trên cơ sở ứng dụng phương pháp mô hình hóa mới chỉdừng ở mức đánh giá thông qua giá trị của các yếu tố gây ô nhiễm từ các loạinguồn thải khác nhau Trong khi đó, một số yếu tố môi trường có ảnh hưởng tốt

đến chất lượng không khí như cây xanh, mặt nước chưa được đưa vào trong cácbài toán đánh giá định lượng cụ thể

Vì vậy việc nghiên cứu, đánh giá tổng hợp chất lượng môi trường khôngkhí cho khu vực thành phố Hồ Chí Minh có tính đến tổng hợp các yếu tố trên làcần thiết Vì chúng ta đang sống trong một hành tinh có sự sống duy nhất trong

hệ mặt trời nhưng chính con người đã hủy hoại nó, gây ra ô nhiễm Nhận thấyđây là vấn đề vô cùng cấp thiết, với hy vọng kêu gọi mọi người chung tay bảo vệmôi trường này, vì cuộc sống tươi đẹp của chúng ta sau này Đó cũng là lí do mànhóm chúng tôi chọn đề tài này

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích: Bài tiểu luận sẽ cung cấp cái nhìn đầy đủ về vấn đề ô nhiễm môitrường với tư cách là một vấn đề toàn cầu mà cả nhân loại đang rất quan tâm tới.Nguyên nhân nào làm môi trường sinh thái bị ô nhiễm và bị tàn phá một cáchnặng nề Thực trạng của vấn đề ra sao trên phạm vi toàn cầu Hậu quả và ý thứccủa con người trong vấn đề này Vì sự thiếu ý thức ấy đã dẫn đến những hành vi

vi phạm pháp luật về môi trường Cuối cùng là giải pháp nào sẽ thực hiện cho vấn

đề toàn cầu này Tất cả câu trả lời sẽ được giải đáp trong nội dung của bài tiểuluận này

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng đề tài nghiên cứu là tập trung làm rõ chất lượng môi trườngkhông khí ở thành phố Hồ Chí Minh do ảnh hưởng đồng thời của các nguồn gây

ô nhiễm như nguồn công nghiệp, giao thông, sinh hoạt và các yếu tố có vai tròlàm sạch không khí như cây xanh, mặt nước

Phạm vi đề tài tập trung vào nghiên cứu về những hành vi vi phạm phápluật về môi trường và đề xuất giải pháp góp phần hạn chế, ngăn chặn các hành vi

đó ở nơi mình đang sống

4 Phương pháp nghiên cứu

Tra cứu tài liệu, tổng hợp và phân tích thông tin, nghiên cứu và đưa ranhững nhận xét, đánh giá Tiểu luận sử dụng các phương pháp như: phương

pháp phân tích, phương pháp so sánh, phương pháp tổng hợp.

Vận dụng quan điểm toàn diện và hệ thống, kết hợp khái quát và mô tả,phân tích và tổng hợp, các phương pháp liên đến môn quốc phòng an ninh vềnhững hành vi vi phạm pháp luật về môi trường và đề xuất giải pháp góp phầnhạn chế, ngăn chặn các hành vi đó

5 Cơ cấu bài tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết thúc và danh mục tài liệu tham khảo thì tiểu luậnđược trình bày với nội dung gồm 4 nội dung chính:

Chương 1: Thực trạng ô nhiễm môi trường

1 Khái niệm ô nhiễm môi trường

2 Vai trò của môi trường

2.1 Đối với con người

2.2 Đối với các sinh vật khác

3 Thực trạng ô nhiễm môi trường hiện nay

3.1 Ô nhiễm môi trường đất

3.2 Ô nhiễm môi trường nước

3.3 Ô nhiễm môi trường đất

3.4 Các loại ô nhiễm khác

4 Hậu quả của ô nhiễm môi trường

4.1 Khí hậu biến đổi

4.2 Biến đổi hệ sinh thái

4.3 Ảnh hưởng sức khỏe con người

Chương 2: Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường

1 Ý thức của người dân

2 Các doanh nghiệp, công ty thiếu trách nhiệm

3 Những hạn chế, bất cập trong bảo vệ môi trường

Chương 3: Hành vi vi phạm pháp luật về môi trường

1 Khái niệm về hành vi vi phạm pháp luật

2 Những hành vi được coi là vi phạm pháp luật về môi trường

Chương 4: Giải pháp cho vấn đề ôn nhiễm môi trường

1 Nâng cao ý thức người dân

2 Phát triển nền kinh tế xanh kết hợp bảo vệ môi trường

3 Ứng phó với biến đổi khí hậu, ứng dụng các công nghệ tiên tiến để hạn chếgây ô nhiễm môi trường

3.1 Ứng phó với biến đổi khí hậu

3.2 Ứng dụng các công nghệ tiên tiến

B PHẦN NỘI DUNG Chương 1: Thực trạng ô nhiễm môi trường

1 Khái niệm ô nhiễm môi trường

Môi trường là một tổ hợp các yếu tố tự nhiên và xã hội bao quanh bênngoài của một hệ thống hoặc một cá thể, sự vật nào đó Chúng tác động lên hệthống này, xác định xu hướng và tình trạng tồn tại của nó Môi trường có thể coi

là một tập hợp, trong đó hệ thống đang xem xét là một tập hợp con

Một định nghĩa rõ ràng hơn: Môi trường là các yếu tố tự nhiên và yếu tốvật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnhhưởng tới đời sống sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên

Ô nhiễm môi trường là sự có mặt của các chất lạ, độc hại gây nên nhữngbiến đổi nghiêm trọng về chất lượng của các yếu tố của môi trường như đất,nước, không khí…vượt qua ngưỡng chịu đựng tự nhiên của sinh thể( dẫn đếnbiến dạng hoặc chết hàng loạt) và con người( ốm đau, bệnh tật,suy giảm sứckhoẻ, thậm chí cả chết người ) Ô nhiễm môi trường chủ yếu do hoạt độngcủa con người gây ra Ngoài ra, ô nhiễm còn do một số hoạt động của tựnhiên khác có tác động tới môi trường Ngưỡng chịu đựng tự nhiên của các loàisinh vật khác nhau thì không giống nhau Đối với con người, ngưỡng chịu đựngđược xác định bằng những tiêu chuẩn môi trường – là những quy định về chuẩnmực, giới hạn cho phép đối với các yếu tố của môi trường như đất, nước, khôngkhí… làm căn cứ để quản lí môi trường, nhằm đảm bảo sức sống của sinh thể,bảo vệ sức khoẻ, sự sống và khả năng lao động của con người

2 Vai trò của môi trường

2.1 Đối với con người

Để đảm bảo sự sống của con người thì môi trường là yếu tố đầu tiên vàquan trọng bậc nhất, bởi lẽ:

Môi trường là nơi chứa đựng các nguồn tài nguyên cần thiết cho đời sống

và sản xuất của con người Rất dễ dàng nhận thấy mọi ngành sản xuất đều gắnvới các tài nguyên của người mẹ thiên nhiên như: Trồng lúa cần có đất nông

nghiệp, ngành xây dựng cần vật liệu xây dựng thô như đất, đá và các vật liệu xâydựng qua chế biến như xi măng, sắt, thép ; Rừng tự nhiên phục vụ chức năngcung cấp nước, gỗ, bảo vệ sự đa dạng sinh học và thông qua đó cải thiện môitrường chung của hệ sinh thái; Biển cung cấp các nguồn hải sản, nước phụ vụnhu cầu sinh tồn của con người ; Động vật và thực vật cung cấp nguồn lươngthực dồi dào trực tiếp phụ vụ đời sống của con người; Không khí, nhiệt độ, nănglượng mặt trời, gió là nguồn cung cấp điện năng, sự sống trực tiếp cho conngười.

Môi trường trái đất được xem là nơi lưu trữ và cung cấp thông tin cho conngười Bởi vì chính môi trường trái đất là nơi cung cấp sự ghi chép và lưu trữlịch sử trái đất, lịch sử tiến hoá của vật chất và sinh vật, lịch sử xuất hiện và pháttriển văn hoá của loài người; cung cấp các chỉ thị không gian và tạm thời mangtín chất tín hiệu và báo động sớm các hiểm hoạ đối với con người và sinh vậtsống trên trái đất như phản ứng sinh lý của cơ thể sống trước khi xảy ra các taibiến tự nhiên và các hiện tượng tai biến tự nhiên, đặc biệt như bão, động đất, núilửa ; cung cấp và lưu giữ cho con người các nguồn gen, các loài động thực vật,các hệ sinh thái tự nhiên và nhân tạo, các vẻ đẹp, cảnh quan có giá trị thẩm mỹ

để thưởng ngoạn, tôn giáo và văn hoá khác

Hơn nữa, các thành phần trong môi trường còn có vai trò trong việc bảo

vệ cho đời sống của con người và sinh vật tránh khỏi những tác động từ bênngoài như: tầng Ozon trong khí quyển có nhiệm vụ hấp thụ và phản xạ trở lạicác tia cực tím từ năng lượng mặt trời

2.2 Đối với các sinh vật sống khác

Môi trường là nơi sinh sống, phát triển và sinh sản của tất cả các loại sinhvật sống trên Trái Đất Cũng như con người, môi trường cung cấp cho sinh vậtnguồn thực phẩm, nước và dưỡng chất cần thiết cho sự sống của chúng Hơnnữa, môi trường còn là tấm lá chắn bảo vệ các loài sinh vật khỏi những tác nhângây hại Đối với một số loài sinh vật, chúng dựa vào môi trường để ngụy trang,trốn tránh khỏi các loài thiên địch

3 Thực trạng ô nhiễm môi trường hiện nay

Ô nhiễm môi trường ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp tới chất lượng cuộcsống, để lại rất nặng nề, rất nhiều hệ lụy Hiện nay vấn đề ô nhiễm ở nước tađang ở tình trang báo động Dường như nó xảy ra ở hầu hết các tỉnh thành nhất

là thành phố Hồ Chí Minh Mới đây thôi, chỉ số đo được từ AQI (chỉ số chấtlượng không khí) cho thấy nước ta đang ở mức độ trung bình đến có hại và cókhi lại báo rất hại (từ màu cam đến màu đỏ đậm) Nguy hiểm nhất là khi có báohiệu màu tím (rất có hại) hay là màu nâu (nguy hiểm) Điều đó cho thấy, các nhàmáy xí nghiệm mọc lên ngày càng nhiều mà chưa giám sát chặt chẽ trong khâu

xử lý rác thải thải ra và lượng khói bụi thải ra ngoài môi trường chưa được xử lý.Bên cạnh đó thì phần lớn cũng là do ý thức của chúng ta: Vứt rác chưa đúng nơiquy định, chưa biết cách phân loại rác thải, chưa tận dụng được các loại phếliệu bỏ đi Thải rác sinh hoạt trôi theo nguồn nước hay có những hộ dân khi

có “cơ hội” mưa lớn sẽ đem rác thả trôi theo dòng nước, đổ thẳng xuống màkhông một chút nghĩ ngợi Điều này đang là được nhiều người lên án gay gắt

Khi xảy ra các tình trạng ô nhiễm trên bạn thấy chất lượng cuộc sống hằngngày giảm đi rất nhiều, đi đâu cũng phải làm bạn với khẩu trang Mưa nắng, gióbão không lường trước được Hoa màu, rau xanh ngày càng bị ô nhiễm do ảnhhưởng từ nước thải từ các nhà máy Có những nơi không có đất canh tác hoặcphải bỏ không vì bị ngập mặn còn những nơi thiếu hụt nước do nắng nóng gây

ra Còn các loại động vật dễ bị dịch bệnh Gà Vịt thì cúm gia cầm như A/H5N2

và AH5N5 AH5N1, Heo thì cúm A H1N1, H1N2, H3N1,H3N2, và H2N3… còn

ở người thì dịch bệnh hoàn hành trên toàn thế giới đó là SARS-CoV do một loạivirus cực động gây nên có thể truyền từ người sang người

Hiện tượng cháy rừng, sạc lỡ đồi núi, mạch nước ngầm trong các khehang động ngày càng ít đi Có nhưng nơi khô hẳn dòng chảy còn có những dòngchảy lại có màu khác lạ Đáng chú ý nhất là hiện tượng cháy rừng, chúng bộcphát một cách dữ dội, kéo theo đó là ô nhiễm không khí, thay đổi tính cơ họccủa đất, chim thú hệ sinh thái đều bị thay đổi nghiêm trọng

3.1 Ô nhiễm môi trường đất

Ô nhiễm môi trường đất chính là hậu quả các hoạt động của con ngườilàm thay đổi các nhân tố sinh thái khi vượt qua những giới hạn sinh thái của cácquần xã sống trong mặt đất Môi trường đất là nơi sinh sống của con người vàhầu hết các sinh vật trên cạn, là nền móng của tất cả các công trình xây dựng dândụng, công nghiệp và văn hóa của con người Đất là một nguồn tài nguyên vôcùng quý giá, con người sử dụng tài nguyên đất vào hoạt động sản xuất nônglâm ngư nghiệp để đảm bảo nguồn cung cấp lương thực và thực phẩm cho conngười Nhưng với nhịp độ phát triển kinh tế, gia tăng dân số và tốc độ phát triểncủa nền công nghiệp và hoạt động đô thị hoá theo như hiện nay thì diện tích đấtdùng để canh tác ngày càng bị thu hẹp, chất lượng nguồn đất ngày càng bị suythoái, diện tích đất bình quân đầu người đã giảm Riêng chỉ với ở Việt Nam,thực tế suy thoái tài nguyên đất là rất đáng lo ngại và nghiêm trọng

3.2 Ô nhiễm môi trường nước

Ô nhiễm môi trường nước được hiểu là với sự xuất hiện các chất lạ ở thểlỏng, rắn làm cho nguồn nước trở nên độc hại với con người và sinh vật thì sựbiến đổi theo chiều tiêu cực của các tính chất vật lý – hóa học và sinh học củanước Nguồn nước có thể bị phú dưỡng do ô nhiễm và làm giảm độ đa dạng cácsinh vật trong nước Xét về tốc độ lan truyền của chúng và quy mô ảnh hưởngnhanh chóng thì ô nhiễm nước là vấn đề đáng lo ngại hơn cả ô nhiễm ô nhiễmđất Nước bị ô nhiễm là do sự phú dưỡng đã xảy ra chủ yếu ở các khu vực vùngven biển và nước ngọt hoặc vùng biển khép kín Do lượng muối khoáng và hàmlượng các chất hữu cơ trong đó quá dư thừa làm cho các quần thể sinh vật trongnước không thể nào đồng hóa được Kết quả làm cho hàm lượng oxy ở trongnước giảm đột ngột, tăng cao độ đục của nước, các loại khí độc tăng lên, gây suythoái thủy vực Sự cố tràn dầu là ở các đại dương là nguyên nhân chính gây ônhiễm

Thực trạng ô nhiễm môi trường nước hiện nay rất nặng Ô nhiễm nước có

nguyên nhân từ các loại hóa chất, chất thải từ các nhà máy, xí nghiệp thải ranguồn nước, sông ngoài, kênh rạch và ra biển, Đại dương mà chưa qua xử lý.Tât cả các loại phân bón hoá học và thuốc trừ sâu dư thừa trên đồng ruộng ngấmvào nguồn nước ngầm và nguồn nước ao hồ; nước thải sinh hoạt được thải ra từcác khu dân cư ven sông sẽ gây ô nhiễm trầm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏecủa người dân và sinh vật trong khu vực Các loại chất độc hại đó lại bị đưa ranguồn biển và là nguyên nhân xảy ra hiện tượng “thủy triều đỏ” nhức nhối hiệnnay, gây ô nhiễm nặng nề và sẽ làm chết các sinh vật sống ở trong môi trườngnước.

3.3 Ô nhiễm môi trường không khí

Ô nhiễm môi trường không khí là hiện tượng gây mùi khó chịu, giảm thịlực khi nhìn xa do bụi do sự có mặt một chất lạ hoặc một sự biến đổi quan trọngtrong thành phần không khí, làm cho không khí không sạch Hiện nay, ô nhiễmkhông khí đang là vấn đề thời sự nóng bỏng của cả thế giới chứ không phảiriêng của một quốc gia nào Hàng năm trên thế giới, con người khai thác và sửdụng hàng ngàn, hàng tỉ tấn than đá, dầu mỏ, khí đốt Đồng thời cũng hàng ngàythải vào môi trường một khối lượng lớn các loại chất thải khác nhau như: cácloại chất thải công nghiệp từ các nhà máy và xí nghiệp, chất thải sinh hoạt hộdân làm cho hàm lượng các loại khí độc hại tăng lên nhanh chóng Môi trườngkhí quyển đang có nhiều biến đổi xấu đi rất rõ rệt và gây ảnh hưởng xấu đến conngười và các sinh vật trên trái đất xanh của chúng ta Phương tiện đi lại chủ yếuvẫn là xe gắn máy nên sự ô nhiễm từ khói xe gắn máy cũng là một loại ô nhiễmkhí đáng lo ngại

3.4 Các loại ô nhiễm khác

3.4.1 Ô nhiễm phóng xạ

Ô nhiễm phóng xạ chính là việc chất phóng xạ nằm trên các bề mặt, chấtlỏng hoặc chất khí (kể cả cơ thể con người), hoặc trong chất rắn, nơi mà sự hiệndiện của chúng là ngoài ý muốn hoặc không mong muốn, hoặc quá trình gia tăng

sự hiện diện của các chất phóng xạ ở những nơi như vậy

3.4.2 Ô nhiễm tiếng ồn

Là tất cả nỗi sợ của người làm việc hay cần không gian yên tĩnh, là khátkhao của những hộ dân sống trên đường lộ hay gần khu công nghiêp sản xuất, làtiếng ồn do xe cộ, máy bay

3.4.3 Ô nhiễm ánh sáng

Ô nhiễm ánh sáng xảy ra do hiện nay con người đã sử dụng lạm dụng cácthiết bị chiếu sáng gây ảnh hưởng lớn tới môi trường như ảnh hưởng tới quátrình phát triển của động thực vật

4 Hậu quả của ô nhiễm môi trường

4.1 Khí hậu biến đổi

Một trong những ảnh hưởng của môi trường đó là làm biến đổi khí hậu.Những năm gần đây, người dân Việt Nam chúng ta kinh nghiệm rất rõ về sựbiến đổi khí hậu Khảo sát của Viện Khoa Học Khí Tượng Thuỷ Văn cho biết,tại Bến Tre, mực nước biển đã dâng lên khoảng 20 cm so với cách đây 10 năm.Những hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện ngày càng nhiều Biến đổi khíhậu đã làm gia tăng thiên tai tại nhiều nơi ở Việt Nam Điều này được thể hiện

rõ nét qua hiện tượng bão lụt xảy ra liên miên trong những năm gần đây, đặc biệt

là tại miền trung Thậm chí, những vùng trước đây không hề có bão, nhưngnhững năm gần đây cũng đã có Chỉ tính riêng tại Huế, từ năm 1952 đến 2005 đã

có 32 cơn bão; đồng thời cường độ mưa cũng tăng lên rõ rệt (chúng ta có thểthấy rõ điều này trong mấy tháng vừa qua) Báo cáo phát triển con người năm2007/2008 của ông Chritophe Bahuet cảnh báo rằng nếu nhiệt độ tăng lên từ 3-4

độ C, các quốc đảo nhỏ và các nước đang phát triển sẽ bị ảnh hưởng nghiêmtrọng Khi mực nước biển dâng lên 1m, Việt Nam sẽ có khoảng 22 triệu người bịmất nhà cửa

4.2 Biến đổi hệ sinh thái

Ô nhiễm môi trường đất:

- Hóa chất như nitơ được sử dụng thường xuyên trong các trang trại Chỉmột phần nhỏ các chất dinh dưỡng cuối cùng có lợi cho cây trồng Phần còn lại

thường được thải vào nước – sinh sống bởi cá, tảo và các dạng sống khác Nướcgiàu chất dinh dưỡng làm cạn kiệt hầu hết oxy trong nước khiến các động vậtsống dưới nước không có oxy để thở - hiện tượng phú nhưỡng

- Khi phân bón hóa học và thuốc trừ sâu được sử dụng để duy trì sự sinhtrưởng và phát triển của cây trồng thì các thành phần lớp đất mặt bị thay đổi Đấttrở nên dễ bị các loài nấm gây hại và bắt đầu xói mòn

- Khi nạn phá rừng và xói mòn đất diễn ra, động vật buộc phải di chuyển

để tìm nơi trú ẩn và thức ăn Đối với một số động vật, sự thay đổi là quá đột ngột

và điều này đã dẫn đến một số loài có nguy cơ tuyệt chủng Khi tài nguyên đất

bị ô nhiễm sẽ làm đất đai cằn cỗi, cây cối không thể phát triển được gây ảnhhưởng đến rất nhiều đến hệ sinh thái Thực vật trồng khi trên đất này cũng sẽ bịnhiễm bệnh Điều này sẽ ảnh hưởng đến các cơ thể sống khác trong chuỗi thứcăn

Ô nhiễm môi trường nước:

- Khi ô nhiễm nước gây ra tảo nở hoa trong hồ hoặc môi trường biển, sựtăng sinh của các chất dinh dưỡng mới sẽ kích thích sự phát triển của thực vật vàtảo, từ đó làm giảm nồng độ oxy trong nước làm các thực vật và động vật có thểchết

- Hóa chất và kim loại nặng từ nước thải công nghiệp và thành phố cũnglàm ô nhiễm đường thủy Những chất gây ô nhiễm này độc hại đối với đời sốngthủy sinh, thường xuyên nhất là làm giảm tuổi thọ của sinh vật và khả năng sinhsản Rác thải bị thải ra biển gây ô nhiễm nguồn nước biển làm chết nhiều loàiđộng vật sống ở đây Chúng bị mắc kẹt trong các chai nhựa lọ nhựa, mảnh nhựanhỏ làm cho chúng không thể ăn được và đói đến chết Cụ thể: Ô nhiễm nguồnnước do Formosa Vũng Áng (Hà Tĩnh) xả trực tiếp ra biển khiến hiện tượng cáchết hàng loạt từ vùng biển Vũng Áng kéo dài tới vùng biển Quảng Bình, QuảngTrị, Thừa Thiên-Huế vào khoảng đầu tháng 4/2016 Mất cân bằng đa dạng sinhhọc của môi trường sống Và một điều đáng nói nữa là khi nguồn nước bị nhiễmkim loại nặng, hóa chất độc hại đến từ nhà máy, xí nghiệp sẻ làm chết đi hàng

loạt sinh vật sống dưới lòng biển.

4.3 Ảnh hưởng đến sức khỏe con người

Ô nhiễm nguồn nước: gây hậu quả nghiêm trọng đến sự sống và sức khỏecon người Ví dụ như: ô nhiễm và cạn kiệt mạch nước ngầm sẽ gây lên tìnhtrạng thiếu nước ngọt cho sinh hoạt trong tương lai, gây ra các bệnh ở conngười,… Một số loại phóng xạ được tìm thấy trong nước là Ra và K40, cónguồn gốc tự nhiên và một số chất khác đến từ các nguồn ô nhiễm, chủ yếu từcác nhà máy sản xuất năng lượng hạt nhân và các vụ thử vũ khí hạt nhân Cácchất phóng xạ này gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người khi có sự tiếp xúc vớicác nguồn nước bị ô nhiễm phóng xạ Các loại động vật dưới nước có thể sẽ ănchúng và trở thành thức ăn của con người đi vào cơ thể con người, gây nên cácbệnh nguy hại khác Ở người uống hoặc sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm dướibất kỳ hình thức nào đều có nhiều tác động tai hại đối với sức khỏe của chúng ta

Nó gây ra bệnh thương hàn, bệnh tả, viêm gan và các bệnh ngoài da khác Đượcbiết các bệnh như dịch tả và sốt thương hàn là nguyên nhân chính gây tử vong ởtrẻ sơ sinh do ô nhiễm nước gây ra

Ô nhiễm môi trường không khí:

- Chủ yếu gây ảnh hưởng đến sức khỏe của con người Các chất ô nhiễm

có kích thước cực nhỏ có thể xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp và tuầnhoàn trong cơ thể làm hỏng phổi, tim và não Khi hít phải các kim loại nặng ví

dụ như chất thủy ngân gây độc hại cho tế bào não hay hít phải NO2 là một chấtkhí thải độc hại từ xăng Cũng gây ra các chứng như rối loạn thần kinh Phụ nữđang trong thời kì mang thai khi bị nhiễm cadmium sẽ dẫn đến tình trạng giảmnhận thức ở trẻ mới sinh Đặc biệt là về mặt nhận biết ngôn ngữ, khả năng thựchiện và phát triển nhận thức chung Và nếu người mẹ sống trong môi trường bịnhiễm NO2 cũng gây ra sự chậm phát triển tâm lý ở trẻ em mới sinh Điều nàykhông chỉ xảy ra với trẻ sơ sinh mà người lớn khi tiếp xúc nhiều khí NO2 cũng

gây nên việc giảm hiệu suất nhận thức thần kinh.

- Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO) coi ô nhiễm không khí là một trongnhững nguyên nhân chính dẫn đến số lượng 2 triệu ca tử vong sớm mỗi năm trênkhắp thế giới Tình trạng ô nhiễm môi trường là một trong những tác nhân hàngđầu gây nên bệnh đau tim Theo báo cáo mới nhất mà WHO công bố vào năm

2010, tình trạng ô nhiễm môi trường bởi các chất độc hại đã gây nên 530.000 ca

tử vong do đau tim

- Gây ra tình trạng đau tim, tình trạng tắc nghẽn phổi mãn tính và cácbệnh liên quan như nhiễm ung thư phổi và nhiễm trùng phổi Với một số thànhphần như ozone, nitrogen dioxide, carbon monoxide, sulfur dioxide có trongkhông khí Chúng là một trong những tác nhân phá hoại mạch máu của conngười Với hạt bụi siêu mịn tồn tại trong khí thải của dầu diesel với kích thướcchỉ bằng con virus Vì lý do đó nên chúng rất dễ dàng để có thể để xuyên quaphổi xâm nhập vào máu Đây được xem là một trong những nguyên nhân gâynên tình trạng viêm cục bộ trong các mạch máu Ảnh hưởng xấu của chúng làgây ra xơ vữa động mạch, đau tim, làm tắc mạch máu, suy tim và loạn nhịp tim.Sức khỏe thể chất và tâm lý của chúng ta bị ảnh hưởng khác nhau bởi loại ônhiễm không khí mà chúng ta tiếp xúc Có nhiều cơ quan và chức năng cơ thể cóthể bị tổn hại, hậu quả bao gồm:Bệnh đường hô hấp, mệt mỏi, đau đầu, lo lắng,tác động xấu đến cơ quan sinh sản, …

Ô nhiễm ánh sáng : Nhiều nghiên cứu y học cho thấy ô nhiễm ánh sáng cónhiều tác hại sức khỏe con người bao gồm: đau đầu, mệt mỏi, stress, lo âu, trầmcảm Năm 2009, trong sách “Mù do ánh sáng” (Blinded by the light?), Giáo sưSteven Lockley, Đại học Y khoa Harvard, ở chương 4 viết về "Ý nghĩa của sứckhỏe con người đối với ô nhiễm ánh sáng", cho rằng: "sự xâm nhập của ánhsáng, ngay cả ánh sáng mờ, có thể có những ảnh hưởng có thể đo được đối với

sự gián đoạn giấc ngủ và sự ức chế melatonin tuần hoàn mãn tính, ngủ và sựphá vỡ hóc môn có thể có những nguy cơ về sức khỏe lâu dài " Tháng 6/2009,Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ AMA đã xây dựng chính sách hỗ trợ kiểm soát ô

nhiễm ánh sáng AMA nhấn mạnh, ánh sáng chói (glare) là một nguy cơ sứckhỏe cộng đồng, có thể gây lái xe không an toàn Đặc biệt ở người cao tuổi, ánhsáng chói gây mất độ tương phản, che khuất ban đêm.

Chương 2: Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường

1 Ý thức của người dân

Ô nhiễm môi trường do nhiều nguyên nhân gây ra, nhưng nguyên nhânchính là do sự tác động của con người:

Ô nhiễm môi trường nước :

- Chất thải sinh hoạt của con người: rác, phân, nước thải

- Tình trạng khoan giếng ngầm sau khi không sử dụng không bịt kín lỗkhoan khiến cho nước bẩn theo đó chảy vào làm ô nhiễm nguồn nước ngầm

- Dân số tăng nhanh kéo theo việc sử dụng nước sạch không hợp lý sẽ phá

vỡ cấu trúc vốn có của tự nhiên

- Nước thải từ hoạt động nông nghiệp: thuốc trừ sâu, phân bón,

- Chất thải khu chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản, chất thải khu giết

mổ, chế biến thực phẩm,

Ô nhiễm môi trường đất:

- Chất thải sinh hoạt: rác, phân, nước thải, đồ ăn dư thừa,…

- Chất thải nông nghiệp: nước tiểu, phân động vật, phân bón dư thừa, phânbón hóa học, thuốc trừ sâu, chất điều hòa sinh trưởng, thuốc diệt cỏ,…

Ô nhiễm môi trường không khí:

- Thói quen sinh hoạt của con người: đốt rác thải, vứt rác bừa bãi,nấunướng bằng bếp than, củi, xăng dầu, khí tự nhiên

- Do sử dụng các phương tiện giao thông thải ra khí Co, Co2, SO2, Nox,

Pb, CH4 cùng bụi đất đá gây nên tình trạng ô nhiễm không khí

2 Các doanh nghiệp, công ty thiếu trách nhiệm

Có các doanh nghiệp luôn đặt lợi ích lên hàng đầu mà không chú đến quátrình xử lý gây ra các tổn haaij nghiêm trộng cho môi trường:

Môi trường không khí:

- Quá trình sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp lànguyên nhân hàng đầu gây ô nhiễm môi trường không khí Bởi quá trình đốtnhiên liệu như: dầu, than, khí đốt đã tạo ta SO2, Nox, CO, CO2 cùng các chấthữu cơ tồn dư như: muội than, bụi, chất thải rò rỉ,…

- Hoạt động công nghiệp có nồng độ chất thải độc hại cao thường tậptrung trong không gian nhỏ càng làm tình trạng ô nhiễm không khí nặng hơn

- Đốt nhiên liệu hóa thạch phục vụ cho sản xuất,

Môi trường đất:

- Chất thải từ ngành công nghiệp: khai thác mỏ, sản xuất nhực, nylon,dùng than để hoạt động nhà máy nhiệt điện:

+ Thải trực tiếp vào môi trường đất

+ Thải vào môi trường nước, môi trường không khí nhưng do quá trìnhvận chuyển, lắng đọng chúng di chuyển đến đất và gây ô nhiễm đất

- Do việc đẩy mạnh đô thị hóa, công nghiệp hóa và mạng lưới giao thông.Môi trường nước:

- Từ chất thải công nghiệp:nước thải từ các cơ sở sản xuất công nghiệp,tiểu thủ công nghiệp, giao thông vận tải Khác với nước thải sinh hoạt hay nướcthải đô thị, nước thải công nghiệp không có thành phần cơ bản giống nhau, màphụ thuộc vào ngành sản xuất công nghiệp cụ thể Ví dụ: nước thải của các xínghiệp chế biến thực phẩm thường chứa lượng lớn các chất hữu cơ; nước thảicủa các xí nghiệp thuộc da ngoài các chất hữu cơ còn có các kim loại nặng,sulfua, Người ta thường sử dụng đại lượng PE (population equivalent) để sosánh một cách tương đối mức độ gây ô nhiễm của nước thải công nghiệp vớinước thải đô thị

- Nước thải y tế từ các phòng thí nghiệm, phẫu thuật, các cơ sở rửa thựcphẩm… luôn mang theo các mầm bệnh, vi rút, khi chưa được xử lý mà thải ramôi trường sẽ khiến các vi rút lây lan nhanh ra môi trường và ảnh hưởng trựctiếp tới nguồn nước và sức khỏe con người

3 Những hạn chế, bất cập trong bảo vệ môi trường

Môi trường nước ta đang diễn biến ngày càng phức tạp Trong những nămqua, tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, công nghiệp, giao thông, xây dựng,… cónhững lúc phát triển nóng Lượng chất thải được thải ra môi trường ngày cànggia tăng: lượng chất thải rắn thông thường đã tăng từ 28 triệu tấn/năm vào năm

2009 lên 35,7 triệu tấn/năm vào năm 2015 Tốc độ gia tăng chất thải rắn khoảng10% mỗi năm và còn tiếp tục gia tăng mạnh trong thời gian tới cả về lượng vàmức độ độc hại Riêng đối với chất thải rắn sinh hoạt đô thị, ước tính phát sinhtrên toàn quốc tăng trung bình từ 10-16% mỗi năm.Theo kết quả khảo sát mớinhất của Bộ TN&MT, chỉ riêng chất thải rắn sinh hoạt, mỗi ngàycó 70 nghìn tấnphát sinh Trong khi đó, công tác quản lý rác thải sinh hoạt còn nhiều yếu kém,phần lớn được xử lý theo hình thức chôn lấp, tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt đượcgiảm thiểu hoặc tái chế tại các cơ sở xử lý đạt khoảng 42% Rác thải chưa đượccoi là tài nguyên để có phương thức quản lý và sử dụng một cách phù hợp Rácthải nhựa và túi nilon khó phân hủy được sử dụng nhiều và thải bỏ ra môitrường, trôi nổi trong các nguồn nước mặt, vùng biển gây ô nhiễm môi trường ởnhiều nơi đã trở thành vấn đề bức xúc

Nước thải đô thị phát sinh ngày càng lớn hầu hết chưa qua xử lý, xả ra môitrường gây ô nhiễm nguồn nước mặt trong các đô thị, khu dân cư; hạ tầng thugom, xử lý chưa đáp ứng yêu cầu Vẫn còn xảy ra nhiều sự cố nước thải côngnghiệp gây ô nhiễm môi trường Vì vậy, tình trạng ô nhiễm nguồn nước mặt tiếptục diễn biến phức tạp, nhất là nguồn nước mặt trong các đô thị, khu dân cư, cáclưu vực sông Nhuệ – Đáy, sông Cầu, sông Vu Gia – Thu Bồn, sông Sài Gòn –Đồng Nai, các sông đi qua các khu kinh tế, khu công nghệ cao, khu công nghiệp,cụm công nghiệp, làng nghề, khu đô thị

Ô nhiễm, suy thoái đất tiếp tục diễn ra ở nhiều nơi, nhất là ô nhiễm đất do

dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật; việc xử lý các điểm ô nhiễm tồn lưu cònchậm, chưa đáp ứng đúng kế hoạch đề ra, còn nhiều điểm ô nhiễm tồn lưu tácđộng xấu đến môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân

Ô nhiễm môi trường không khí đang ngày càng trở nên nghiêm trọng, đặc