Nhưng họ đều thốố́ng nhất rằng thực chất của triết học đó là sự thốố́ng nhất biệệ̣n chứố́ng giữữ̃a quan hệệ̣ sản xuất với lực lượng sản xuất như thốố́ng nhất giữữ̃a hai mặt đốố́
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI
KHOA TRIẾT HỌC
BÀI TIỂU LUẬN
Trình bày mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất
va quan hệệ̣ sản xuất Phân tích thực trạng của lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất ở nước ta trong giai đoạn hiệệ̣n nay? Phương hương phát triển lực lượng sản xuất va quan hệệ̣ sản xuất ơ nươc ta?
Tên GVHD: Hán Thị Hồng Liên
Họ tên: Hoàng Đinh Phong
Mã sinh viên: 2621230399
Lớp: DD26.01
Trang 2MỤC LỤCNội dung
2 Quan hệệ̣ sản xuất
3 Mốố́i liên hệệ̣ giữữ̃a lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất
II Phân tich thực trạng của lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất ở nước ta
trong giai đoạn hiệệ̣n nay
1 Nước ta trước thời kìì̀ đổi mới
2 Nước ta hiệệ̣n nay
3 Kết luậnIII Phương hương phát triển lực lượng sản xuất va quan hệệ̣ sản xuất ơ nươc ta
1.Mốố́i quan hệệ̣ biệệ̣n chứố́ng giữữ̃a lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất đượcthểể̉ hiệệ̣n thành một quy luật cơ bản của sự vận động, pháố́t triểể̉n xã hội loàingười
2 Thực hiệệ̣n đường lốố́i đổi mới của Đảng, trong 35 năm qua nước ta đã đạtđược nhữữ̃ng thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên con đường xây dựng,pháố́t trểể̉n đất nước và bảo vệệ̣ vữữ̃ng chắc Tổ quốố́c
3.Đề xuất một sốố́ vấn đề đặt ra về nghiên cứố́u lý luận và tổng kết thực tiễn đểể̉tiếp tục giải quyết mốố́i quan hệệ̣ giữữ̃a pháố́t triểể̉n lực lượng sản xuất và xâydựng, hoàn thiệệ̣n từng bước quan hệệ̣ sản xuất
KẾT LUẬN 20
Trang 3MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Loài người đã trải qua năm phương thứố́c sản xuất đó là: Nguyên thuỷ, chiếm hữữ̃u nô lệệ̣, xã hội phong kiến, , tư bản chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa Tư duy pháố́t triểể̉n, nhận thứố́c của con người không dừng lại ở một chỗ Từ khi sản xuất chủ yếu bằng háố́i lượm săn bắt, trìì̀nh độ khoa học kỹ thuật lạc hậu thìì̀ ngày nay trìì̀nh
độ khoa học đạt tới mứố́c tột đỉnh Không ít cáố́c nhà khoa học, cáố́c nhà nghiên cứố́u
đổ sứố́c bỏ công cho cáố́c vấn đề này cụ thểể̉ là nhận thứố́c con người, trong đó có triết học Với ba trường pháố́i trong lịch sử pháố́t triểể̉n của mìì̀nh chủ nghĩa duy vật, chủ nghĩa duy tâm và trường pháố́i nhị nguyên luận Nhưng họ đều thốố́ng nhất rằng thực chất của triết học đó là sự thốố́ng nhất biệệ̣n chứố́ng giữữ̃a quan hệệ̣ sản xuất với lực lượng sản xuất như thốố́ng nhất giữữ̃a hai mặt đốố́i lập tạo nên chỉnh thểể̉ của nền sản xuất xã hội Táố́c động qua lại biệệ̣n chứố́ng giữữ̃a lực lượng sản xuất với quan hệệ̣ sản xuất được Máố́c và Ănghen kháố́i quáố́t thành qui luật về sự phù hợp giữữ̃a quan hệệ̣ sản xuất với lực lượng sản xuất Từ nhữữ̃ng lý luận trên đưa Máố́c - Ănghen vươn lên đỉnh cao trí tuệệ̣ của nhân loại Không chỉ trên phương diệệ̣n triết học mà cả chính trị kinh tế học và chủ nghĩa cộng sản khoa học Dưới nhữữ̃ng hìì̀nhthứố́c và mứố́c độ kháố́c nhau, dù con người có ý thứố́c và mứố́c độ kháố́c nhau, dù con người có ý thứố́c được hay không thìì̀ nhận thứố́c của hai ông về qui luật vẫn xuyên suốố́t lịch sử pháố́t triểể̉n Biệệ̣n chứố́ng quan hệệ̣ sản xuất với lực lượng sản xuất tạo điều kiệệ̣n cho sinh viên nói chung và em nói riêng có được một nhận thứố́c về sản xuất xã hội Đồng thời mở mang được nhiều lĩnh vực về kinh tế Thấy được vị trí,
ý nghĩa của nó Em mạnh dạn đưa ra nhận định của mìì̀nh về đề tài "Quan hệệ̣ biệệ̣n chứố́ng giữữ̃a lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất
2 Tính cấp thiết của đề tài
Qua phần lí luận trên ta có thểể̉ thấy việệ̣c nghiên cứố́u mốố́i quan hệệ̣ biệệ̣n
chứố́ng giữữ̃a lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất là hết sứố́c cần thiết Đặcbiệệ̣t trong thời kỳ hiệệ̣n nay chủ nghĩa xã hội lại có nhiều thay đổi và biến độngmột trong nhữữ̃ng nguyên nhân tan rã của hệệ̣ thốố́ng Xã hội chủ nghĩa là do cáố́cnước Chủ nghĩa xã hội đã xây dựng mô hìì̀nh Chủ nghĩa xã hội không có sựphù hợp giữữ̃a lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất Ở nước ta cũng vậy, sau
1945 miền Bắc tiến lên Chủ nghĩa xã hội và cả nước là sau năm 1975 Trongquáố́ trìì̀nh đổi mới đất nước, do nóng vội nên Đảng ta đã mắc phải nhữữ̃ng sai
Trang 4lầm là duy trìì̀ quáố́ lâu quan hệệ̣ sản xuất cốố́ hữữ̃u đó là chính sáố́ch bao cấp tập trung dân chủ Chính vìì̀ lẽ đó mà trong suốố́t nhữữ̃ng năm đó nền kinh tế nước tachậm pháố́t triểể̉n và rơi vào tìì̀nh trạng khủng hoảng trong nhữữ̃ng năm đầu thập
kỉ 80 Điều quan trọng hơn là Đảng ta đã nhận thứố́c được điều đó và nhanh chóng thông qua Đại hội Đảng VI và cáố́c kỳ đại hội tiếp sau đó Trong thời kỳ quáố́ độ có nhiều vấn đề phứố́c tạp cần phải giải quyết bởi vìì̀ nó là bước chuyểể̉n tiếp của một hìì̀nh tháố́i kinh tế- xã hội này sang mội hìì̀nh tháố́i kinh tế- xã hội kháố́c Cho nên em muốố́n chọn đề tài “Mốố́i quan hệệ̣ biệệ̣n chứố́ng giữữ̃a lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất” đểể̉ nghiên cứố́u
Trang 5LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, em xin gửi lời tri ân sâu sắc đến cô Hán Thị Hồng Liên Trong quá trình tìm hiểu và học tập bộ môn Triết học Mác - Lênin, em đã nhận được sự giảng dạy và hướng dẫn rất tận tình, tâm huyết của cô.Cô đã giúp em tích lũy thêm nhiều kiến thức hay và bổ ích Từ những kiến thức mà cô truyền đạt, em xin trình bày lại những gì mình đã tìm hiểu về vấn đề về mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng và quan hệ sản xuất gửi đến cô.
Tuy nhiên, kiến thức về bộ môn Triết học Mác - Lênin của em vẫn còn những hạn chế nhất định Do đó, không tránh khỏi những thiếu sót trong quá trình hoàn thành bài tiểu luận này Mong cô xem và góp ý để bài tiểu luận của em được hoàn thiện hơn.
Kính chúc cô hạnh phúc và thành công hơn nữa trong sự nghiệp “trồng người” Kính chúc cô luôn dồi dào sức khỏe để tiếp tục dìu dắt nhiều thế hệ học trò đến những bến bờ tri thức.
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 6LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam kết toàn bộ nội dung của đề tài là kết quả nghiên cứố́u của riêng em.Cáố́c kết quả, sốố́ liệệ̣u trong đề tài là trung thực và hoàn toàn kháố́ch quan Em hoàntoàn chịu tráố́ch nhiệệ̣m về lời cam đoan của mìì̀nh
Trang 7I Trình bày mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất va quan
hệệ̣ sản xuất.
– Lực lượng sản xuất:là tổng hợp cáố́c yếu tốố́ vật chất và tinh thần tạo thành sứố́c
mạnh cải biến giới tự nhiên theo nhu cầu sinh tồn và pháố́t triểể̉n của con người
Lực lượng sản xuất bao gồm hai bộ phận cơ bản: tư liệệ̣u sản xuất và người lao
động
Tư liệệ̣u sản xuất là nhữữ̃ng tư liệệ̣u đểể̉ tiến hành sản xuất, bao gồm tư liệệ̣u lao động
và đốố́i tượng lao động Trong đó tư liệệ̣u lao động bao gồm công cụ lao động
( máố́y móc,…) và đốố́i tượng lao động kháố́c ( phương tiệệ̣n vận chuyểể̉n và bảo
quản sản phẩm……) Đốố́i tượng lao động là nhữữ̃ng yếu tốố́ nguyên nhiên vật liệệ̣u
có sẵn trong tự nhiên (gỗ, than đáố́,…) hoặc nhân tạo (pôlime,….)
Người lao động là chủ thểể̉ của quáố́ trìì̀nh lao động sản xuất, là người tạo ra và
sử dụng tư liệệ̣u lao động vào đốố́i tượng lao động đểể̉ tạo ra sản phẩm
Ngày nay, với sự pháố́t triểể̉n vượt bậc của khoa học kỹ thuật đã khiến cho tri
thứố́c khoa học công nghệệ̣ trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp
2. Quan hệệ̣ sản xuất
Quan hệệ̣ sản xuất là mốố́i quan hệệ̣ giữữ̃a con người và con người trong quáố́ trìì̀nh
sản xuất vật chất Theo một nghĩa chung nhất thìì̀ quan hệệ̣ sản xuất là một yếu tốố́
của phương thứố́c sản xuất, là mặt xã hội của phương thứố́c sản xuất Quan hệệ̣ sản
xuất là quan hệệ̣ kinh tế của một hìì̀nh tháố́i kinh tế – xã hội nhất định Mốố́i quan
hệệ̣ giữữ̃a con người và con người trong quan hệệ̣ sản xuất bao giờ cũng thểể̉ hiệệ̣n
tính chất, bản chất của quan hệệ̣ lao động và dưới góc độ chung nhất nó thểể̉ hiệệ̣n
bản chất kinh tế của một hìì̀nh tháố́i kinh tế – xã hội nhất định Quan hệệ̣ sản xuất
mang tính kháố́ch quan độc lập với ý thứố́c của con người Kết cấu của quan hệệ̣
sản xuất bao gồm ba mặt quan hệệ̣ cơ bản sau:
Quan hệệ̣ sở hữữ̃u về tư liệệ̣u sản xuất Xét về mặt lịch sử quan hệệ̣ sở hữữ̃u về tư
liệệ̣u sản xuất đã được thểể̉ hiệệ̣n dưới hai hìì̀nh thứố́c cơ bản, đó là sở hữữ̃u tư nhân
và sở hữữ̃u xã hội về tư liệệ̣u sản xuất
Trang 8Quan hệệ̣ tổ chứố́c quản lý sản xuất Quan hệệ̣ này hoàn toàn phụ thuộc vào quanhệệ̣ sở hữữ̃u đốố́i với tư liệệ̣u sản xuất Bởi vìì̀, nhữữ̃ng chủ thểể̉ xã hội nào nắm tư liệệ̣usản xuất chủ yếu của xã hội, thìì̀ họ sẽ là người nắm vai trò tổ chứố́c và quản lýsản xuất vật chất của xã hội.
Quan hệệ̣ phân phốố́i sản phẩm lao động Quan hệệ̣ này phụ thuộc vào quan hệệ̣ sởhữữ̃u đốố́i với tư liệệ̣u sản xuất Bới vìì̀, chủ thểể̉ xã hội nào nắm tư liệệ̣u sản xuất thìì̀đồng thời họ là người có mứố́c hưởng thụ nhiều hơn, và là người có quyền quyếtđịnh phân phốố́i sản phẩm vật chất của xã hội
Trong ba mặt quan hệệ̣ của quan hệệ̣ sản xuất đều có sự táố́c động qua lại lẫn nhau.Nhưng quan hệệ̣ sở hữữ̃u tư liệệ̣u sản xuất là quan hệệ̣ giữữ̃ vai trò quyết định trongquan hệệ̣ sản xuất Đồng thời quan hệệ̣ sở hữữ̃u tư nhân và sở hữữ̃u xã hội là sựkháố́c nhau về bản chất và có tính chất đốố́i lập
3
.
Mốố́i liên hệệ̣ giữữ̃a lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất
– Mốố́i quan hệệ̣ giữữ̃a lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất là mốố́i quan hệệ̣thốố́ng nhất biệệ̣n chứố́ng, ràng buộc và táố́c động lẫn nhau tạo thành quáố́ trìì̀nh sảnxuất hiệệ̣n thực
+ Lực lượng sản xuất cà quan hệệ̣ sản xuất là hai mặt tất yếu của quáố́ trìì̀nh sảnxuất, trong đó lực lượng sản xuất là nội dung vật chất của quáố́ trìì̀nh sản xuất,còn quan hệệ̣ sản xuất là hìì̀nh thứố́c kinh tế của quáố́ trìì̀nh đó
+ Lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất tồn tại trong tính quy định lẫn nhau,thốố́ng nhất với nhau Đây là yêu cầu tất yếu, phổ biến diễn ra trong mọi quáố́trìì̀nh sản xuất hiệệ̣n thực của xã hội Tương ứố́ng với thực trạng pháố́t triểể̉n nhấtđịnh của lực lượng sản xuất cũng tất yếu đòi hỏi phải có quan hệệ̣ sản xuất phùhợp với thực trạng đó trên cả ba phương diệệ̣n: sở hữữ̃u tư liệệ̣u sản xuất, tổ chứố́c –quản lý và phân phốố́i Chỉ có như vậy, lực lượng sản xuất mới có thểể̉ được duytrìì̀, khai tháố́c – sử dụng và không ngừng pháố́t triểể̉n Ngược lại, lực lượng sảnxuất của một xã hội chỉ có thểể̉ được duy trìì̀, khai tháố́c – sử dụng và pháố́t triểể̉ntrong một hìì̀nh tháố́i kinh tế – xã hội nhất định
– Mốố́i quan hệệ̣ giữữ̃a lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất là mốố́i quan hệệ̣ biệệ̣nchứố́ng trong đó vai trò quyết định thuộc về lực lượng sản xuất, còn quan hệệ̣ sảnxuất sẽ giữữ̃ vai trò táố́c động trở lại lực lượng sản xuất
– Mốố́i quan hệệ̣ giữữ̃a lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất là mốố́i quan hệệ̣ cóbao hàm khả năng chuyểể̉n hóa thành cáố́c mặt đốố́i lập làm pháố́t sinh mâu thuẫncần được giải quyết đểể̉ thúc đẩy sự tiếp tục pháố́t triểể̉n của lực lượng sản xuất
Trang 9II Phân tich thực trạng của lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất ở nước ta trong giai đoạn hiệệ̣n nay.
1 Nước ta trước thời kìì̀ đổi mới.
– Thời kỳ trước đổi mới: Giai đoạn này kinh tế nước ta vốố́n đã lạc hậu nay cànggặp nhiều khó khăn sau cuộc chiến tranh nhiều gian khổ Lực lượng sản xuất nước
ta thời kỳ này còn thấp và chưa có nhiều điều kiệệ̣n đểể̉ pháố́t triểể̉n Cụ thểể̉:
+ Trìì̀nh độ của người lao động thấp, hầu hết không có chuyên môn, tay nghề, phầnlớn lao động chưa qua đào tạo Lao động chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực nôngnghiệệ̣p và dựa trên kinh nghiệệ̣m ông cha đểể̉ lại Tư liệệ̣u sản xuất nhất là công cụ laođộng ở nước ta thời kỳ này còn thô sơ, lạc hậu
+ Trong hoàn cảnh này, Đảng và Nhà nước đã chủ trương xây dựng quan hệệ̣ sảnxuất xã hội chủ nghĩa dựa trên chế độ công hữữ̃u về tư liệệ̣u sản xuất, bao gồm haithành phần kinh tế: thành phần kinh tế quốố́c doanh thuộc sở hữữ̃u toàn dân và thànhphần kinh tế hợp táố́c xã thuộc sở hữữ̃u tập thểể̉ của nhân dân lao động
+ Trong thời kỳ đầu, sau giải phóng miền Bắc, bước vào xây dựng chủ nghĩa xãhội, chúng ta đã nhấn mạnh tháố́i quáố́ vai trò “tích cực” của quan hệệ̣ sản xuất, dẫnđến chủ trương quan hệệ̣ sản xuất phải đi trước, mở đường đểể̉ tạo động lực cho sựpháố́t triểể̉n lực lượng sản xuất
2. Nước ta hiệệ̣n nay
Rút kinh nghiệệ̣m từ nhữữ̃ng sai lầm ở giai đoạn trước, Đại hội Đảng lần thứố́ VI năm
1986 đã thừa nhận thẳng thắn nhữữ̃ng khuyết điểể̉m, chủ trương đổi mới phươngthứố́c quản lý kinh tế Đây là dấu mốố́c quan trọng trong quáố́ trìì̀nh đổi mới tư duy lýluận của Đảng về con đường và phương pháố́p xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta,thểể̉ hiệệ̣n sự nhận thứố́c và vận dụng quy luật về sự phù hợp giữữ̃a quan hệệ̣ sản xuấtvới trìì̀nh độ pháố́t triểể̉n của lực lượng sản xuất; đồng thời, đã đặt cơ sở, nền tảngquan trọng đểể̉ cáố́c nhân tốố́ mới ra đời, tạo tiền đề đểể̉ từng bước pháố́t triểể̉n nền kinh
tế của đất nước Chính vìì̀ vậy đến nay, nước ta đã đạt được nhiều thành tự to lớn.– Đảng và Nhà nước ta có nhiều chủ trương, biệệ̣n pháố́p đểể̉ đẩy mạnh công nghiệệ̣phoáố́, hiệệ̣n đại hoáố́ nhằm pháố́t triểể̉n lực lượng sản xuất, tạo “cốố́t vật chất” cho quanhệệ̣ sản xuất mới
– Đảng và Nhà nước ta cũng đã ban hành nhiều chính sáố́ch và pháố́p luật đểể̉ hoànthiệệ̣n cáố́c mặt của quan hệệ̣ sản xuất mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa về sởhữữ̃u, tổ chứố́c – quản lý và phân phốố́i
– Trong nhữữ̃ng năm đổi mới, nước ta đã có nhiều chủ trương, chính sáố́ch, biệệ̣npháố́p đểể̉ tăng cường, mở rộng hợp táố́c quốố́c tế, tham gia cáố́c quan hệệ̣ song phương
và tổ chứố́c đa phương, như ASEAN, APEC, ASEM, WTO…, thu hút
Trang 10vốố́n đầu tư nước ngoài (FDI, ODA…), xúc tiến mạnh thương mại và đầu tư, mởrộng thị trường xuất nhập khẩu, khai tháố́c hiệệ̣u quả cáố́c cơ chế hợp táố́c quốố́c tế, cáố́cnguồn lực về vốố́n, khoa học và công nghệệ̣.
3. Kết luận
Từ nhữữ̃ng tư tưởng của C.Máố́c và Ph Ăngghen, Lênin có thểể̉ tóm lược nhữữ̃ng nộidung cốố́t lõi của mốố́i quan hệệ̣ giữữ̃a lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất như sau:
- Một là, lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất là hai thành tốố́ cơ bản cấu
thành nên phương thứố́c sản xuất, chúng tồn tại trong mốố́i quan hệệ̣ thốố́ng nhất, ràngbuộc lẫn nhau trong quáố́ trìì̀nh sản xuất xã hội Mỗi phương thứố́c sản xuất hay quáố́trìì̀nh sản xuất xã hội không thểể̉ tiến hành được nếu thiếu một trong hai thành tốố́trên Trong đó, lực lượng sản xuất chính là nội dung vật chất, kỹ thuật, công nghệệ̣của quáố́ trìì̀nh này còn quan hệệ̣ sản xuất đóng vai trò là hìì̀nh thứố́c kinh tế của quáố́trìì̀nh đó Sự pháố́t triểể̉n của lực lượng sản xuất đòi hỏi quan hệệ̣ sản xuất phải đượcđiều chỉnh, thay đổi cho phù hợp, thích ứố́ng với trìì̀nh độ pháố́t triểể̉n của lực lượngsản xuất Chỉ có sự thích ứố́ng, phù hợp đó của quan hệệ̣ sản xuất, lực lượng sản xuấtmới có thểể̉ tiếp tục pháố́t triểể̉n
- Hai là, trong mỗi phương thứố́c sản xuất thìì̀ lực lượng sản xuất đóng vai trò quyết
định Tính quyết định của lực lượng sản xuất đốố́i với quan hệệ̣ sản xuất được thểể̉hiệệ̣n trên hai mặt thốố́ng nhất với nhau: lực lượng sản xuất nào thìì̀ quan hệệ̣ sản xuất
đó và cũng do đó mà khi lực lượng sản xuất thay đổi thìì̀ cũng tất yếu đòi hỏi phải
có nhữữ̃ng thay đổi nhất định đốố́i với quan hệệ̣ sản xuất
- Ba là, quan hệệ̣ sản xuất luôn có khả năng táố́c động ngược trở lại, đốố́i với việệ̣c
bảo tồn, khai tháố́c, sử dụng và pháố́t triểể̉n lực lượng sản xuất Quáố́ trìì̀nh táố́c động trởlại của quan hệệ̣ sản xuất đốố́i với lực lượng sản xuất có thểể̉ diễn ra với hai khả năng:táố́c động tích cực hoặc tiêu cực Khi quan hệệ̣ sản xuất phù hợp với nhu cầu kháố́chquan bảo tồn, khai tháố́c, sử dụng và pháố́t triểể̉n của lực lượng sản xuất thìì̀ có táố́cđộng tích cực thúc đẩy lực lượng sản xuất pháố́t triểể̉n, ngược lại, nếu tráố́i với nhucầu kháố́ch quan đó thìì̀ nhất định sẽ diễn ra quáố́ trìì̀nh táố́c động tiêu cực Lực lượngsản xuất pháố́t triểể̉n không ngừng, trong khi đó quan hệệ̣ sản xuất lại có tính ổn địnhtương đốố́i, vìì̀ nó gắn với cáố́c thiết chế xã hội, lợi ích của giai cấp cầm quyền Quanhệệ̣ sản xuất mang tính ổn định tương đốố́i trong bản chất xã hội của nó Chính vìì̀ thế
mà Cáố́c Máố́c đã khẳng định: “Tổng hợp lại thì những quan hệ sản xuất hợp thành
cái mà người ta gọi là những quan hệ sản xuất, là xã hội, và hơn nữa hợp thành một xã hội ở vào một giai đoạn phát triển lịch sử nhất định, một xã hội có tính
chất độc đáố́o riêng biệệ̣t Xã hội cổ đại, xã hội phong kiến, xã hội tư bản đều là tổng
thểể̉ quan hệệ̣ sản xuất như vậy, mỗi tổng thểể̉ đó đồng thời lại đại biểể̉u cho một giaiđoạn pháố́t triểể̉n đặc thù trong lịch sử nhân loại” Sự táố́c động biệệ̣n chứố́ng giữữ̃a lựclượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất thúc đẩy xã hội loài người pháố́t triểể̉n khôngngừng như một quáố́ trìì̀nh lịch sử - tự nhiên
Trang 11- Bốn là, mốố́i quan hệệ̣ giữữ̃a lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất là quan hệệ̣
mâu thuẫn biệệ̣n chứố́ng, tứố́c là mốố́i quan hệệ̣ thốố́ng nhất của hai mặt đốố́i lập Sự vận động của mâu thuẫn biệệ̣n chứố́ng giữữ̃a lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất là đi
từ sự thốố́ng nhất đến mâu thuẫn và một khi mâu thuẫn được giải quyết thìì̀ táố́i thiết lập sự thốố́ng nhất mới; quáố́ trìì̀nh này lặp đi lặp lại trong lịch sử tạo ra quáố́ trìì̀nh vậnđộng pháố́t triểể̉n của phương thứố́c sản xuất
III Phương hương phát triển lực lượng sản xuất va quan hệệ̣ sản xuất
ơ nươc ta.
1 Mốố́i quan hệệ̣ biệệ̣n chứố́ng giữữ̃a lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất đượcthểể̉ hiệệ̣n thành một quy luật cơ bản của sự vận động, pháố́t triểể̉n xã hội loàingười
Mốố́i quan hệệ̣ biệệ̣n chứố́ng giữữ̃a lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất được thểể̉ hiệệ̣nthành một quy luật cơ bản của sự vận động, pháố́t triểể̉n xã hội loài người - quy luật
về sự phù hợp của quan hệệ̣ sản xuất với trìì̀nh độ pháố́t triểể̉n của lực lượng sản xuất
trong phương thứố́c sản xuất Quy luật này do C Máố́c pháố́t hiệệ̣n ra và đó là quy luật
kháố́ch quan, cơ bản, phổ biến táố́c động trong toàn bộ tiến trìì̀nh lịch sử nhân loại và cùng với cáố́c quy luật kháố́c làm cho lịch sử loài người vận động từ thấp đến cao, từ hìì̀nh tháố́i kinh tế - xã hội này lên hìì̀nh tháố́i kinh tế - xã hội kháố́c cao hơn, quy định
sự pháố́t triểể̉n của cáố́c hìì̀nh tháố́i kinh tế - xã hội là một quáố́ trìì̀nh lịch sử - tự nhiên Như chúng ta đã biết: Lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất là hai mặt cấu thành của phương thứố́c sản xuất, có táố́c động biệệ̣n chứố́ng với nhau một cáố́ch kháố́ch quan Quan hệệ̣ sản xuất phải phù hợp với trìì̀nh độ pháố́t triểể̉n của lực lượng sản xuất Sự phù hợp ở đây có nghĩa quan hệệ̣ sản xuất phải là “hìì̀nh thứố́c pháố́t triểể̉n” tất yếu của lực lượng sản xuất, tạo địa bàn, động lực thúc đẩy lực lượng sản xuất pháố́t triểể̉n Vềmặt khoa học cần nhận thứố́c sự phù hợp một cáố́ch biệệ̣n chứố́ng, lịch sử - cụ thểể̉, là một quáố́ trìì̀nh, trong trạng tháố́i động Lực lượng sản xuất là yếu tốố́ động, biến đổi nhanh hơn, còn quan hệệ̣ sản xuất là yếu tốố́ tương đốố́i ổn định, biến đổi chậm hơn, thậm chí lạc hậu hơn Do đó, lực lượng sản xuất và quan hệệ̣ sản xuất là hai mặt đốố́i lập biệệ̣n chứố́ng trong phương thứố́c sản xuất C Máố́c đã chứố́ng minh vai trò quyết định của lực lượng sản xuất đốố́i với quan hệệ̣ sản xuất, đồng thời cũng chỉ ra tính độc lập tương đốố́i của quan hệệ̣ sản xuất đốố́i với lực lượng sản xuất Quan hệệ̣ sản xuất táố́c động trở lại lực lượng sản xuất, quy định mục đích xã hội của sản xuất, táố́cđộng đến lợi ích của người sản xuất, từ đó hìì̀nh thành một hệệ̣ thốố́ng nhữữ̃ng yếu tốố́ hoặc thúc đẩy hoặc kìì̀m hãm sự pháố́t triểể̉n của lực lượng sản xuất trong phương thứố́c sản xuất Quan hệệ̣ sản xuất phù hợp với trìì̀nh độ pháố́t triểể̉n của lực lượng sản xuất là quy luật cơ bản nhất, quy luật gốố́c của sự pháố́t triểể̉n xã hội Sự biến đổi, pháố́t triểể̉n xã hội loài người, xét đến cùng là bắt nguồn từ quy luật này Kháố́c với